Belçika’nın başkenti Brüksel’de eğitim bütçesindeki kesintilere ve hükümetin reformlarına karşı sokağa çıkan öğrenciler polis müdahalesiyle karşılaştı. Tazyikli su ve sis mühimmatının kullanıldığı protestoda 9’u çocuk 10 kişi gözaltına alındı. Üniversite öğrencileri de artan öğrenim ücretlerine tepki gösterirken eğitim alanındaki kemer sıkma politikaları ülkede büyüyen toplumsal huzursuzluğun başlıca nedenlerinden biri haline geldi.
Belçika’da hükümetin eğitim harcamalarını azaltmaya yönelik politikalarına karşı öğrenci protestoları sürüyor. Başkent Brüksel’de 12 Ekim Pazartesi günü bir araya gelen yüzlerce öğrenci, Fransızca konuşulan topluluğun eğitiminden sorumlu Valon-Brüksel Federasyonu hükümetinin bütçe kesintilerini ve eğitim reformlarını protesto etti.
Brüksel-Midi Tren İstasyonu önünde toplanan öğrenciler, eğitim alanında planlanan düzenlemelere tepki göstererek taleplerinin karşılanmasını istedi. Gösteri sırasında öğrencilerle polis arasında çatışma yaşandı. Polis kitleyi dağıtmak için tazyikli su ve sis mühimmatı kullandı.
Protestolar, ülkede eğitim bütçesine yönelik kesintilerin ve gençlerin eğitim olanaklarını etkileyen düzenlemelerin yol açtığı tepkiyi bir kez daha gündeme taşıdı.
EĞİTİMDE KEMER SIKMA POLİTİKALARINA TEPKİ
Belçika’da Fransızca eğitim sistemine yönelik reformlar bir süredir öğrencilerin ve eğitim emekçilerinin tepkisini çekiyor. Valon-Brüksel Federasyonu hükümetinin bütçe açığını azaltmak amacıyla hayata geçirdiği tasarruf politikaları, okullardaki çalışma koşullarından yükseköğretimin finansmanına kadar birçok alanı etkiliyor.
Eğitim alanındaki kesintilerin öğretmenlerin iş yükünü artıracağı, öğrencilere sunulan desteği sınırlandıracağı ve eğitimde eşitsizliği derinleştireceği yönündeki eleştiriler protestoların temelini oluşturuyor.
Öğrenciler, eğitim bütçesinde tasarruf yapılmasına karşı çıkarken kamu kaynaklarının eğitim kurumlarının ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılmasını talep ediyor.
Fransızca eğitimden sorumlu hükümetin reformlarına yönelik tepkiler yeni değil. Haziran ayında Brüksel’de düzenlenen ve yaklaşık 3 bin kişinin katıldığı öğrenci protestolarında da polis tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullanmış, çok sayıda gösterici gözaltına alınmıştı.
ÜNİVERSİTELERDE DE TEPKİ BÜYÜYOR
Lise öğrencilerinin yanı sıra üniversiteliler de eğitim maliyetlerindeki artışa karşı harekete geçti. Brüksel Özgür Üniversitesi (ULB) öğrencileri, yükseköğretim harçlarına yapılan zamları protesto ederek kampüste eylemler düzenledi.
Valon-Brüksel Federasyonu’nun 2026-2027 akademik yılı için uygulamaya koyduğu düzenlemeyle yükseköğretimde tam öğrenim harcı 835 avrodan 1.194 avroya yükseltildi. Böylece birçok öğrenci için harç tutarı yaklaşık yüzde 43 arttı.
Yeni sistemde burslu öğrenciler için muafiyetler ve düşük gelirli ailelere yönelik indirimli tarifeler bulunsa da öğrenci örgütleri düzenlemenin yükseköğretime erişimi daha da zorlaştıracağı görüşünde.
Fransızca Konuşan Öğrenciler Federasyonu (FEF), eğitim maliyetlerindeki artışın yalnızca harçlarla sınırlı olmadığını, barınma, ulaşım ve günlük yaşam giderlerinin de öğrenciler üzerinde ağır bir ekonomik baskı oluşturduğunu vurguluyor.
Üniversite yönetimleri de finansman sorununa dikkat çekiyor. Brüksel Özgür Üniversitesi’nin akademik organları daha önce yaptıkları açıklamalarda, öğrenim ücretlerindeki sert artışın ekonomik açıdan kırılgan öğrencilerin yükseköğretime erişimini tehdit edebileceği uyarısında bulunmuştu.
TASARRUF POLİTİKALARINA KARŞI ORTAK TEPKİ
Belçika’da öğrencilerin eylemleri, ülke genelinde kamu harcamalarının azaltılması ve hayat pahalılığına karşı yükselen toplumsal itirazlarla aynı döneme denk geliyor.
9 Ekim’de Brüksel’de on binlerce kişi hükümetin ekonomik politikalarını protesto etmişti. Öğretmenler, kamu emekçileri, demiryolu çalışanları ve çeşitli sendikal örgütler, sosyal haklar üzerindeki baskıya ve kamu hizmetlerinde planlanan kesintilere karşı sokağa çıkmıştı.
Eğitim alanındaki gelişmeler de bu mücadelenin önemli başlıklarından birini oluşturuyor. Öğretmenlerin çalışma koşulları, okul altyapısındaki sorunlar ve öğrencilerin artan mali yükleri, farklı eğitim kademelerindeki tepkileri ortaklaştırıyor.
Özellikle düşük gelirli ailelerin çocukları açısından eğitimin giderek daha maliyetli hale gelmesi, kamu hizmetlerinin geleceğine ilişkin tartışmaları derinleştiriyor.
EĞİTİM HAKKI İÇİN MÜCADELE SÜRÜYOR
Fransa’da haftalardır devam eden lise protestolarının ardından Belçika’da da öğrencilerin eğitim politikalarına karşı sokağa çıkması, Avrupa’da kamusal eğitim ve bütçe kesintileri etrafında büyüyen tartışmaları görünür kılıyor.
İki ülkedeki protestoların koşulları farklı olsa da öğrencilerin dile getirdiği talepler eğitim hizmetlerinin niteliği, eşit erişim ve kamusal kaynakların kullanımı etrafında ortaklaşıyor.
Brüksel’de yaşanan son polis müdahalesi, hükümetin eğitim politikaları kadar öğrencilerin protesto hakkını da tartışma konusu haline getirdi.
Öğrencilerin ve eğitim emekçilerinin tepkileri sürerken Belçika hükümetinin bütçe politikaları ile eğitim hakkına ilişkin talepler arasındaki gerilim gündemdeki yerini koruyor.