İzmir Aliağa’da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen ve 18 işçinin yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan patlama, Türkiye’nin birçok kentinde protesto edildi. Emek ve demokrasi örgütleri, iş cinayetlerinin münferit olaylar olmadığını, işçi sağlığı ve güvenliğini ikinci plana atan üretim anlayışının ağır sonuçları olduğunu vurgulayarak sorumluların hesap vermesini istedi.
İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım’da meydana gelen patlama ve ardından çıkan yangında 18 işçinin yaşamını yitirmesi, işçi sınıfının çalışma koşullarını ve iş güvenliği sorunlarını bir kez daha ülke gündemine taşıdı. İlk bilgilere göre patlamanın, üretim sırasında tavan vincinin koparak elektrik ark ocağına düşmesi sonucu meydana geldiği belirtildi.
HABAŞ’ta yaşanan facianın ardından İstanbul, Ankara, Bursa, İzmit, Adana ve Edremit başta olmak üzere birçok kentte emek ve demokrasi örgütleri tarafından protestolar düzenlendi. Eylemlerde, işçilerin yaşam hakkının patronların kâr hesaplarına feda edilemeyeceği vurgulanırken iş cinayetlerine karşı örgütlü mücadelenin büyütülmesi çağrısı yapıldı.
İstanbul’da Zeytinburnu, Kartal ve Mecidiyeköy’de gerçekleştirilen protestolarda farklı sendikalar, sosyalist partiler ve demokratik kitle örgütleri bir araya geldi. Zeytinburnu’nda HABAŞ binası önünde yapılan eylemde fabrika yönetiminin hesap vermesi istendi. Kartal’da düzenlenen protestoda işçi ölümlerinin sorumlularının yargılanması talep edilirken Mecidiyeköy’deki açıklamada iş cinayetlerine son verilmesi ve bağımsız denetim mekanizmalarının oluşturulması çağrısı öne çıktı.
Ankara’da ise Emek ve Demokrasi Güçleri, HABAŞ’ın Ankara Bölge Müdürlüğü önünde bir araya gelerek yaşanan işçi ölümlerini protesto etti. Yapılan açıklamada Soma, Ermenek, Bartın ve Dilovası’nda yaşanan facialar hatırlatıldı. İş cinayetlerinin yalnızca bireysel ihmallerle açıklanamayacağı, güvencesiz çalışma koşullarının ve yetersiz denetimlerin bu ölümlerde belirleyici rol oynadığı ifade edildi.
Bursa’da Fomara Meydanı’nda gerçekleştirilen eylemde de benzer talepler dile getirildi. Emek ve demokrasi örgütleri, ağır sanayi işletmelerinde işçilerin karşı karşıya kaldığı tehlikelere dikkat çekerek güvenlik önlemleri eksiksiz sağlanıncaya kadar riskli üretim faaliyetlerinin durdurulmasını istedi. İzmit, Adana ve Edremit’te düzenlenen açıklamalarda ise iş cinayetlerinin önlenmesi için işverenlerin ve kamu kurumlarının sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiği vurgulandı.
Patlamanın ardından başlatılan adli soruşturma kapsamında HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran’ın da aralarında bulunduğu 11 kişi hakkında gözaltı kararı verildiği bildirildi. Soruşturmada fabrika yönetiminin, bakım ve denetim süreçlerinde görevli kişilerin olası sorumlulukları araştırılıyor.
Öte yandan HABAŞ’ın geçmiş yıllara ilişkin iş kazası verileri de yeniden tartışmaya açıldı. Fabrikanın raporlarına dayandırılan haberlerde, 2025 yılında iş günü kaybına yol açan kazalarda ciddi artış yaşandığı belirtildi. Bu durum, fabrikada daha önce meydana gelen iş kazaları karşısında hangi önlemlerin alındığı ve denetimlerin ne ölçüde etkili olduğu sorularını gündeme getirdi.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre 2026 yılının ilk on ayında en az 1.930 işçi çalışırken yaşamını yitirdi. Bu tablo, iş cinayetlerinin yalnızca belirli fabrikalarla sınırlı olmadığını, Türkiye’de emekçilerin yaşam hakkını tehdit eden yapısal bir sorun hâline geldiğini ortaya koyuyor.
Emek örgütleri, HABAŞ’ta yaşanan facianın bütün yönleriyle aydınlatılmasını, bağımsız meslek kuruluşlarının ve işçi temsilcilerinin katılımıyla denetim yapılmasını, hazırlanacak raporların kamuoyuyla paylaşılmasını ve ihmali bulunan herkesin yargı önünde hesap vermesini talep ediyor. Yaşamını yitiren işçilerin ailelerinin maddi ve manevi haklarının güvence altına alınması, yaralı işçilere gerekli sağlık hizmetlerinin sunulması ve işyerlerinde işçilerin doğrudan katılımıyla güvenlik mekanizmalarının oluşturulması da öne çıkan talepler arasında bulunuyor.
HABAŞ’ta yaşanan facia, Türkiye’de yıllardır devam eden iş cinayetlerinin önlenememesini bir kez daha tartışmaya açtı. Soma’dan Ermenek’e, Bartın’dan Dilovası’na uzanan acı deneyimler, işçi sağlığı ve güvenliğinin yalnızca mevzuat hükümlerine bırakılmasının yeterli olmadığını gösteriyor. Etkin denetim, bağımsız işçi örgütlenmesi, caydırıcı yaptırımlar ve güvenli çalışma koşulları sağlanmadığı sürece benzer faciaların yaşanması tehlikesi devam ediyor.
Türkiye’nin farklı kentlerinde yükselen protestolar, yaşanan ölümlerin unutulmaması ve sorumluların hesap vermesi yönündeki ortak bir iradeyi ortaya koyuyor. Emek örgütleri, işçilerin her sabah evlerinden ekmek kazanmak için çıktıklarını, yaşamlarını yitirmek için işe gitmediklerini hatırlatarak mücadeleyi sürdüreceklerini belirtiyor.
HABAŞ’ta yaşamını yitiren 18 işçinin ardından yükselen ortak ses, yalnızca bir fabrikanın değil, bütün çalışma yaşamının sorgulanması gerektiğini hatırlatıyor: İş cinayetleri kader değildir. İşçilerin yaşam hakkı, sermayenin kârından daha değerlidir.