DEM Parti’nin 7-8 Kasım 2026 tarihlerinde gerçekleştirdiği Parti Meclisi toplantısının ardından yayımladığı sonuç bildirgesinde, sol, sosyalist ve demokratik güçlere ortak mücadele çağrısı yapılması üzerinde durulması gereken önemli bir siyasal gelişmedir. İttifakların seçim dönemleriyle sınırlı kalmaması, emek, barış, demokrasi ve ekoloji mücadelelerinin ortak bir zeminde buluşturulması gerektiği yönündeki vurgular, sosyalist hareketin yıllardır savunduğu temel mücadele anlayışıyla da örtüşmektedir.
Ancak asıl mesele, ortak mücadele çağrısının yapılması değil, bu çağrının hangi siyasal anlayış, hangi örgütsel pratik ve nasıl bir güven ilişkisi üzerinden hayata geçirileceğidir.
Çünkü ortak mücadele, yalnızca niyet açıklamalarıyla değil, siyasal tutarlılıkla, karşılıklı güvenle ve eşitler arası ilişkilerle kurulabilir. Bu açıdan bakıldığında DEM Parti’nin çağrısı, yanıtlanması gereken ciddi soruları ve çelişkileri de beraberinde getirmektedir.
Bir Yanda Erdoğan-Bahçeli, Diğer Yanda Sosyalistlerle İttifak!
Bir yanda Erdoğan-Bahçeli iktidarıyla yürütülen siyasal süreç ve geliştirilen ilişkiler, diğer yanda sol ve sosyalist güçlere yapılan ortak mücadele çağrısı…
Bu iki yönelim arasındaki çelişki nasıl aşılacaktır?
Türkiye’de emekçilere, Kürt halkına, kadınlara, gençlere, sosyalistlere ve toplumsal muhalefete yönelik baskı politikalarının siyasal sorumluluğunu taşıyan Erdoğan-Bahçeli iktidarıyla yürütülen ilişkilerin demokratik mücadele açısından nasıl bir karşılık bulacağı açıklığa kavuşturulmalıdır.
Bir taraftan faşist ve otoriter politikaları nedeniyle eleştirilen bir iktidarla barış ve çözüm adına yakınlaşma görüntüleri verilirken, diğer taraftan bu iktidarın politikalarına karşı mücadele eden sosyalistlere birleşik mücadele çağrısı yapılması, kaçınılmaz olarak siyasal bir sorgulamayı gündeme getirmektedir.
Elbette Kürt sorununun demokratik çözümü için devletle ve iktidarla görüşmek, müzakere yürütmek başlı başına yanlış değildir. Barış mücadelesi, gerektiğinde siyasal muhataplarla görüşmeyi de zorunlu kılar. Ancak müzakere ile siyasal yakınlaşma, barış arayışı ile iktidarın politikalarını meşrulaştırma ve demokratik çözüm ile toplumsal muhalefetin mücadele dinamiklerini geri plana itme arasında önemli farklar vardır.
Sorun tam da bu ayrımın nerede ve nasıl yapılacağıdır.
Barış adına yürütülen ilişkiler, iktidarın emekçilere ve ezilenlere yönelik politikalarına karşı mücadeleyi zayıflatıyorsa, burada nasıl bir ortak sol mücadele zemini oluşturulacaktır?
Sosyalistlerden beklenen, kendi bağımsız siyasal çizgileriyle bu mücadeleye katılmaları mıdır, yoksa DEM Parti’nin belirlediği siyasal yönelimi sorgulamadan desteklemeleri midir?
Bu sorular açıklığa kavuşmadan yapılacak ittifak çağrılarının kalıcı bir güven ilişkisi yaratması kolay değildir.
“İşinize Geliyorsa!” Anlayışıyla Ortak Mücadele Kurulabilir mi?
DEM Parti’nin sol ve sosyalist güçlere yaptığı çağrının inandırıcılığı, öncelikle mevcut ittifak ilişkilerindeki pratiği üzerinden değerlendirilmelidir.
Çünkü ortak mücadele yalnızca bildirgelerde dile getirilen ilkelerden ibaret değildir. Farklı siyasal geleneklerin birbirini tanımasını, eleştiri ve özeleştiri mekanizmalarının işletilmesini, ortak karar alma süreçlerinin oluşturulmasını ve her bileşenin eşit bir siyasal özne olarak kabul edilmesini gerektirir.
Peki, bugün ittifak içerisinde bulunan kurumların eleştirileri ve siyasal itirazları ne ölçüde dikkate alınmaktadır? Ortak kararlar gerçekten birlikte mi alınmakta, yoksa önceden belirlenmiş politikaların diğer bileşenler tarafından benimsenmesi mi beklenmektedir?
Daha da önemlisi, ittifak bileşenlerinin eleştirilerine karşı “İşinize geliyorsa!” anlayışıyla yaklaşılıyorsa, eşitlik temelinde bir ortak mücadeleden nasıl söz edilebilir?
Eleştiri karşısında “İşinize geliyorsa!” denilen yerde eşitler arası ittifak değil, tabiiyet ilişkisi gelişir.
Farklılıkları koruyarak ortak demokratik hedeflerde buluşmaktan söz etmek ile farklı düşünenlerin itirazlarını dikkate almamak birbiriyle bağdaşmaz.
Sol ve sosyalist güçler, herhangi bir partinin yedek gücü, seçim dönemlerinde başvurulan destek mekanizması ya da alınmış kararların onaylayıcısı değildir. Her birinin kendi siyasal kimliği, örgütsel bağımsızlığı, mücadele deneyimi ve toplumsal sorumluluğu vardır.
Birleşik mücadele, büyük olanın küçük olana yön verdiği, bir tarafın karar alıp diğerlerinin buna uyum göstermesini beklediği bir ilişki biçimi olamaz.
Gerçek bir ittifak, yalnızca ortak kararlarda buluşabilmek değil, farklı düşüncelerin özgürce ifade edilebildiği ve eleştirilerin siyasal bir tehdit olarak görülmediği demokratik bir ilişki kurabilmektir.
Bu nedenle DEM Parti’nin yeni ittifak çağrısının ilk sınavı, henüz ilişki kurulmamış güçlerle değil, bugün birlikte hareket ettiği kurumlarla yaşanan sorunların nasıl ele alındığı üzerinden verilecektir.
Mevcut ittifak ilişkilerinde eşitlik, karşılıklı saygı ve ortak irade işletilmeden, daha geniş ve kalıcı bir birliktelik oluşturulacağı iddiası inandırıcı olmayacaktır.
Hangi Emek Mücadelesi, Hangi Siyasal Bağımsızlık?
Bildirgenin öne çıkan başlıklarından biri de emekçilerin taleplerinin ortak mücadele hattında buluşturulmasıdır.
“Savaş ve sermaye için değil, halk için bütçe” talebi kuşkusuz önemlidir. Ancak bu talebin yalnızca bir slogan olarak kalmaması, somut bir sınıf mücadelesi perspektifiyle bütünleşmesi gerekir.
İşçilerin grevlerinin yasaklandığı, sendikal örgütlenmenin baskı altına alındığı, emeklilerin yoksulluğa mahkûm edildiği, güvencesiz çalışmanın yaygınlaştığı bir ülkede bu politikaların uygulayıcısı olan iktidara karşı nasıl bir mücadele hattı oluşturulacaktır?
İktidarla yürütülen siyasal süreç içerisinde işçi sınıfının, emekçilerin ve yoksul halk kesimlerinin talepleri nasıl temsil edilecek ve savunulacaktır?
Asıl mesele, emek mücadelesinin başka siyasal önceliklere tabi kılınmadan bağımsız bir toplumsal ve siyasal güç olarak örgütlenip örgütlenemeyeceğidir.
Kürt sorununun demokratik çözümü ile Türkiye işçi sınıfının özgürlük ve eşitlik mücadelesi birbirinden koparılamaz. Kürt halkının demokratik haklarının savunulması, sosyalist hareket açısından bir dayanışma meselesi olmanın ötesinde, ortak özgürleşme mücadelesinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Ancak bu birliktelik, sınıf mücadelesinin ulusal sorunun çözümüne tabi kılınmasıyla ya da sosyalistlerin bağımsız siyasal taleplerinin geri plana itilmesiyle sağlanamaz.
Aksine, demokratik çözüm ve kalıcı barış mücadelesinin toplumsal gücü, emekçilerin, kadınların, gençlerin ve ezilen bütün kesimlerin kendi talepleriyle sürece katılabilmesinden doğar.
Bu nedenle gerçek bir emek ve demokrasi ittifakı, sermayenin sömürü politikalarına ve otoriter iktidarın baskılarına karşı bağımsız, ortak ve örgütlü bir mücadele perspektifine dayanmalıdır.
Emek mücadelesi, ittifak bildirgelerinin tamamlayıcı bir başlığı değil, demokratik dönüşümün kurucu gücü olmalıdır.
Barış Mücadelesi, Faşizme Karşı Mücadelenin Alternatifi Değildir
Kürt halkının özgürlük mücadelesi, Kürt sorununun demokratik çözümü ve kalıcı barış, Türkiye’nin devrimci, demokratik ve sosyalist güçleri açısından tarihsel bir sorumluluktur.
Ancak barış mücadelesi, faşizme ve otoriter politikalara karşı mücadelenin ertelenmesi anlamına gelemez.
Barış adına iktidarın baskıcı uygulamalarına karşı sessiz kalınması, toplumsal muhalefetin taleplerinin geri plana itilmesi veya sosyalistlerin eleştirilerinin sürece zarar veren tutumlar olarak değerlendirilmesi, demokratik barışın toplumsal temelini güçlendirmez.
Kalıcı barış, yalnızca devlet ile Kürt siyasal hareketi arasında yürütülen görüşmelerin sonucuna indirgenemez. Emekçilerin haklarının güvence altına alınması, demokratik özgürlüklerin genişletilmesi, siyasal baskıların sona ermesi ve halkların eşitliği, barışın toplumsal içeriğinin ayrılmaz parçalarıdır.
Bu nedenle sosyalist hareketin barış sürecine ilişkin eleştirel yaklaşımı, barış karşıtlığı olarak değil, demokratik çözümün toplumsal ve sınıfsal içeriğini güçlendirmeye yönelik meşru bir siyasal tutum olarak görülmelidir.
Eleştiriye kapalı bir barış anlayışı, savunduğunu söylediği demokratik toplum hedefiyle de çelişir.
Demokratik barış, toplumsal muhalefetin susturulmasıyla değil, onun bağımsız iradesinin ve örgütlü gücünün büyütülmesiyle mümkündür.
Ortak Mücadele İçin Önce Siyasal Tutarlılık ve Eşitlik!
DEM Parti’nin “İttifaklar seçim dönemleriyle sınırlı kalmamalı” tespiti doğrudur. Türkiye’nin içinde bulunduğu siyasal ve toplumsal koşullar, emek, demokrasi, barış ve özgürlük mücadelesinin ortaklaştırılmasını her zamankinden daha önemli hale getirmektedir.
Ancak kalıcı ittifaklar yalnızca ortak hedeflerin ilan edilmesiyle kurulmaz. Bu hedeflere ulaşmak için izlenen siyasal çizginin tutarlılığı, bileşenler arasında kurulan ilişkinin niteliği ve ortak mücadele iradesinin günlük pratikte nasıl işletildiği belirleyicidir.
DEM Parti’nin bugün yanıtlaması gereken temel mesele de budur.
Erdoğan-Bahçeli iktidarıyla yürütülen siyasal sürecin, bu iktidarın baskıcı ve emek karşıtı politikalarına karşı mücadeleyle nasıl bağdaştırılacağı açıklanmalıdır. Mevcut ittifak bileşenlerinin eleştirileri ve bağımsız siyasal iradeleri gerçekten dikkate alınmalı, farklılıklar bir sorun değil, ortak mücadelenin demokratik zenginliği olarak kabul edilmelidir.
Çünkü sosyalist hareketin tarihsel birikimi, yalnızca ihtiyaç duyulduğunda hatırlanacak bir destek gücü değildir. İşçi direnişlerinden kadın ve gençlik hareketlerine, ekoloji mücadelelerinden Kürt halkının demokratik haklarının savunulmasına kadar uzanan bu birikim, kendi siyasal bağımsızlığı ve mücadele perspektifiyle vardır.
Birleşik mücadele, bir partinin etrafında hizalanmak değil, ortak hedefler doğrultusunda eşit ve bağımsız siyasal güçlerin birlikte karar alabilmesi, birlikte mücadele edebilmesi ve gerektiğinde birbirini eleştirebilmesidir.
Dolayısıyla bugün ihtiyaç duyulan şey, yeni bir ittifak çağrısından önce mevcut siyasal ve örgütsel anlayışla yüzleşmek, geçmiş deneyimlerden ders çıkarmak ve eşitlik temelinde güven yaratacak somut adımlar atmaktır.
Aksi halde ortak mücadele, demokratik dönüşüm ve kalıcı ittifak üzerine söylenen sözler, siyasal pratiğin yarattığı çelişkilerin gölgesinde kalacaktır.
Sonuç olarak mesele, sol ve sosyalist güçlerin ortak mücadeleye hazır olup olmaması değildir. Sosyalist hareketin bu mücadeleye ilişkin tarihsel birikimi, iradesi ve sorumluluğu zaten vardır.
Asıl mesele, DEM Parti’nin bu güçleri kendi siyasal çizgisine eklemlenecek unsurlar olarak mı, yoksa eşit haklara, bağımsız iradeye ve eleştiri özgürlüğüne sahip mücadele ortakları olarak mı gördüğüdür.
Bu soruya yalnızca bildirgelerle değil, siyasal pratikle yanıt verilmelidir.
Çünkü eleştiriye tahammülün olmadığı yerde demokratik ittifak, siyasal tutarlılığın olmadığı yerde güven, eşitliğin olmadığı yerde ise gerçek bir birleşik mücadele kurulamaz.