ANKARA – Cezaevlerinde bulunan ağır hasta tutsakların serbest bırakılması ve tedavi haklarının güvence altına alınması talebiyle Adalet Bakanlığı önünde başlatılan süresiz oturma eylemi üçüncü gününde de devam etti. Hasta tutsakların aileleri, insan hakları savunucuları ve siyasi parti temsilcileri, yetkililere acil adım atma çağrısında bulundu.
Tutuklu ve Hükümlü Aileleri Hukuk Dayanışma Dernekleri Federasyonu (TUHAD-FED) öncülüğünde, cezaevlerinde bulunan ağır hasta tutsakların serbest bırakılması amacıyla Adalet Bakanlığı önünde başlatılan süresiz oturma eylemi üçüncü gününü geride bıraktı. Eyleme hasta tutsaklar Newroz Bozkurt, Ömer Güneri, Yakup Akman, Mehmet Ali Taşkın ve Selim Çiftçi’nin ailelerinin yanı sıra İstanbul Barış Anneleri Meclisi üyeleri, İnsan Hakları Derneği (İHD) temsilcileri ve siyasi parti temsilcileri katıldı.
Bakanlık önünde ağır hasta tutsakların isimlerinin yer aldığı pankartlar açılırken, katılımcılar cezaevlerinde yaşanan sağlık hakkı ihlallerine dikkat çekti. Aileler, ağır hastalıklarla mücadele eden yakınlarının yeterli tedaviye erişemediğini belirterek yeni ölümler yaşanmadan tahliye kararlarının verilmesini istedi.
Eylemde konuşan hasta tutsak Yakup Akman’ın annesi Fince Akman, cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerinin artık son bulması gerektiğini söyledi. Ağır hasta tutsakların tedavi edilmediğini belirten Akman, yıllardır çocuklarının yaşamından endişe duyan ailelerin taleplerinin duyulmasını istedi. Cezaevlerinden çocuklarının tabutlarını almak istemediklerini ifade eden Akman, barış çağrılarının yapıldığı bir dönemde hasta tutsakların serbest bırakılmasının önemli bir adım olacağını vurguladı.
Elazığ 2 No’lu Cezaevi’nde tutulan Ömer Güneri’nin kız kardeşi Hülya Güner Münüklü de kardeşinin sağlık durumunun giderek ağırlaştığını belirtti. Güneri’nin dört yıldır hücrede tutulduğunu ve ayağındaki kırığa rağmen aylardır yeterli tedavi görmediği ifade edildi Münüklü, hasta tutsakların neden hâlâ cezaevlerinde tutulduğunu sordu. Ailelerin bütün hukuki ve insani girişimlerine rağmen sonuç alamadığını söyleyen Münüklü, yetkililerin sorumluluklarını yerine getirmesini istedi.
Eylemde sağlık durumu gündeme getirilen isimlerden biri de lösemi hastası Newroz Bozkurt oldu. Ankara Etlik Şehir Hastanesi’ne kaldırıldığı belirtilen Bozkurt’un sağlık durumunun ciddi olduğunu ifade eden İstanbul Barış Anneleri Meclisi üyesi Safiye Doğan Ergin, ağır hasta tutsakların yaşamlarının cezaevi koşullarında tehlikeye atılmaması gerektiğini söyledi. Bozkurt’un tahliyesini talep eden Ergin, hasta tutsakların düşünceleri nedeniyle yaşamlarını kaybetme riskiyle karşı karşıya bırakılmaması gerektiğini vurguladı.
Eylemde söz alan DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki de cezaevlerinde bulunan hasta tutsakların durumuna dikkat çekti. İnsan Hakları Derneği’nin Nisan 2025 verilerine göre Türkiye cezaevlerinde en az 1.412 hasta mahpus bulunduğunu, bunlardan 335’inin ağır hasta olarak değerlendirildiğini hatırlatan Saki, özellikle sağlık durumu kritik olan tutsaklar için acil tahliye mekanizmalarının işletilmesi gerektiğini belirtti.
Saki, cezaevlerinde gerekli tedaviye ulaşamayan insanların yaşamlarını yitirmesinin kabul edilemez olduğunu ifade ederek devletin gözetimi altındaki herkesin yaşam ve sağlık hakkını korumakla yükümlü olduğunu söyledi. Tedavinin geciktirilmesi ve ağır hasta tutsakların uygun olmayan koşullarda tutulmasının ciddi hak ihlallerine yol açtığını belirten Saki, önlenebilir ölümlere karşı sessiz kalınmaması gerektiğini vurguladı.
İnsan hakları örgütlerinin raporları da cezaevlerindeki sağlık sorunlarının boyutunu ortaya koyuyor. İHD’nin yayımladığı raporlarda, hasta mahpusların hastanelere sevk edilmesinde yaşanan gecikmeler, uzman hekimlere erişimde karşılaşılan engeller, tedavi süreçlerindeki aksaklıklar ve infaz erteleme başvurularında yaşanan sorunlar önemli hak ihlalleri arasında gösteriliyor. Özellikle ağır hasta, yaşlı ve engelli mahpusların cezaevi koşullarında yaşamlarını sürdürmekte ciddi güçlüklerle karşılaştığı belirtiliyor.
İnsan hakları savunucuları, hasta mahpusların durumunun yalnızca ceza infaz sistemiyle ilgili bir mesele olmadığını, doğrudan yaşam hakkı ve insan onuruyla bağlantılı olduğunu vurguluyor. Cezaevlerinde bulunan kişilerin hukuki statülerinden bağımsız olarak sağlık hizmetlerine zamanında ve eksiksiz erişebilmesi gerektiği ifade edilirken, hastalıkları nedeniyle cezaevi koşullarında yaşamlarını sürdüremeyecek durumda olan kişilerin infazlarının ertelenmesi ve tahliye süreçlerinin hızlandırılması isteniyor.
Adalet Bakanlığı önündeki oturma eyleminde sık sık “Hasta tutsaklar serbest bırakılsın”, “Hapishaneleri boşaltın, tutsaklara özgürlük” ve “Yaşasın zindanlarda verilen mücadele” sloganları atıldı. Katılımcılar, hasta tutsakların sağlık durumlarının bağımsız hekimler tarafından değerlendirilmesi, gerekli tedavilerin gecikmeden sağlanması ve ağır hasta mahpusların tahliye edilmesi taleplerini yineledi.
Eyleme katılan aileler, yıllardır devam eden başvurularına rağmen somut bir çözüm üretilmediğini belirterek Adalet Bakanlığı’nın sorumluluk üstlenmesini istedi. Hasta tutsakların durumunun barış, demokrasi ve insan hakları tartışmalarından ayrı düşünülemeyeceğini vurgulayan aileler, yaşam hakkının hiçbir siyasi ya da hukuki tartışmanın gölgesinde bırakılmaması gerektiğini ifade etti.
Adalet Bakanlığı önündeki bekleyiş, hasta tutsakların yalnızca sağlık hizmetlerine erişim sorununu değil, ailelerinin yıllardır sürdürdüğü adalet mücadelesini de yeniden gündeme taşıdı. Aileler, ağır hasta yakınlarına hayattayken kavuşmak istediklerini belirterek talepleri karşılanıncaya kadar mücadelelerini sürdürmekte kararlı olduklarını dile getirdi.
