A\u015fa\u011f\u0131da, Radio R\u00e9sistance’\u0131n 2025 sonbahar\u0131nda, ger\u00e7ek ad\u0131 Lida Ortiz olan Camarada Amanda Rios ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi r\u00f6portaj\u0131 yay\u0131ml\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
Lida Ortiz, FARC-EP (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia \u2013 Ejercito del Pueblo; Kolombiya Devrimci Silahl\u0131 G\u00fc\u00e7leri \u2013 Halk Ordusu) gerilla hareketinin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131 ve yolda\u015flar\u0131yla birlikte Kolombiya’da sosyalist bir devrim i\u00e7in sava\u015ft\u0131. R\u00f6portajda, bir gerilla sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olarak deneyimlerini ve \u00f6rg\u00fct\u00fc FARC\u2019\u0131n 2016\u2019dan itibaren silah b\u0131rakmaya ba\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bar\u0131\u015f s\u00fcrecini anlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
FARC-EP silahl\u0131 m\u00fccadeleyi 1964 y\u0131l\u0131ndan beri y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. FARC, var oldu\u011fu t\u00fcm bu s\u00fcre boyunca asl\u0131nda s\u00fcrekli olarak bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca 1980’li y\u0131llarda parlamento yoluyla sonu\u00e7 elde etmek i\u00e7in bir giri\u015fimde bulundu ancak bu giri\u015fim \u015fiddetli bask\u0131larla engellendi. Uzun bir s\u00fcre boyunca FARC, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck silahl\u0131 Marksist-Leninist \u00f6rg\u00fctlerinden biriydi. 2016 y\u0131l\u0131nda bar\u0131\u015f anla\u015fmalar\u0131 imzaland\u0131\u011f\u0131nda, 17 bine yak\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n FARC b\u00fcnyesinde yer ald\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Bu askeri g\u00fc\u00e7, FARC\u2019\u0131n \u00f6teden beri yo\u011fun bir kar\u015f\u0131 propagandan\u0131n hedefi olmas\u0131n\u0131n ana nedenlerinden biridir. Lida Ortiz gibi eski bir gerillay\u0131 dinlemek, tarihe farkl\u0131 bir \u0131\u015f\u0131k tutmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n\n\n\n
Peki Lida Ortiz tam olarak kimdir? Lida Ortiz bir gerilla birli\u011finin komutan\u0131yd\u0131. Yolda\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu gibi o da bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini destekledi. Silahl\u0131 m\u00fccadeleyle ge\u00e7en 10 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcrenin ard\u0131ndan, bu m\u00fccadelenin istenen hedeflere ula\u015fmay\u0131 sa\u011flamayaca\u011f\u0131 kanaatine varm\u0131\u015ft\u0131. FARC\u2019\u0131n devam\u0131 \u00f6rg\u00fct olarak yasal Comunes (Halk) partisini kurdu\u011funda, partinin siyasi projelerinde yer ald\u0131. R\u00f6portajda bize detaylar\u0131yla anlataca\u011f\u0131 \u00fczere, zamanla partinin izledi\u011fi yol ve \u00f6zellikle de \u00f6rg\u00fct i\u00e7i tart\u0131\u015fma k\u00fclt\u00fcr\u00fc konusunda giderek hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131. Sonunda partiden istifa etti. \u0130\u00e7sel d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n hedefi haline geldi ve muhalif bir FARC \u00f6rg\u00fct\u00fc onu \u00f6l\u00fcmle tehdit etti. Bu nedenle Lida Ortiz, bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 ya\u015famakta oldu\u011fu \u0130svi\u00e7re’ye ka\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Merhaba Amanda, bizimle bulu\u015fmaya zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n ve deneyimlerini bizimle payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. \u0130lkin kendini k\u0131saca tan\u0131tabilir misin?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Benim ad\u0131m Lida Ortiz. Kolombiya’da FARC-EP’in farkl\u0131 gerilla gruplar\u0131n\u0131n \u00fcyesiydim ve orada Amanda R\u00edos ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordum. Bu y\u00fczden bir\u00e7ok insan beni bug\u00fcn bile sadece Amanda olarak \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n FARC b\u00fcnyesindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m 2000 y\u0131l\u0131nda, Kolombiya’daki paramiliter gruplar\u0131n da giderek g\u00fc\u00e7lendi\u011fi bir d\u00f6nemde ba\u015flad\u0131. O d\u00f6nemde Cali’deki \u00e7ok sayg\u0131n bir \u00fcniversite olan Universidad del Valle’de okuyordum. FARC ile ilk kez orada temas kurdum. Kamplar\u0131n\u0131 ziyaret etmeye ba\u015flad\u0131m ve ad\u0131m ad\u0131m bu ger\u00e7ekli\u011fin derinliklerine \u00e7ekildim.<\/p>\n\n\n\n O zamanki siyasi durum son derece zordu ve b\u00fcy\u00fck bir belirsizlikle karakterizeydi. O d\u00f6nemde Kolombiya h\u00fck\u00fcmeti ile FARC aras\u0131nda, Ba\u015fkan Andr\u00e9s Pastrana d\u00f6neminde Cagu\u00e1n G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri olarak bilinen bar\u0131\u015f m\u00fczakereleri y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyordu. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler umut uyand\u0131rd\u0131 ancak nihayetinde daha \u00f6nceki pek \u00e7o\u011fu gibi ger\u00e7ek bir bar\u0131\u015f iradesiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi. Aksine, her \u015feyden \u00f6nce Kolombiya ordusunu askeri olarak g\u00fc\u00e7lendirmeye hizmet etti. Buna paralel olarak paramiliter gruplar\u0131n g\u00fcc\u00fc de b\u00fcy\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n Bu paramiliter gruplar \u00fcniversitelerdeki \u00e7ok say\u0131da \u00f6nde gelen aktivisti, sendikac\u0131y\u0131, k\u00f6yl\u00fcy\u00fc ve di\u011fer pek \u00e7ok ki\u015fiyi tehdit ediyordu. \u0130nsan haklar\u0131n\u0131n defalarca ihlal edildi\u011fi ve korkunun g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu bir d\u00f6nemdi.<\/p>\n\n\n\n Derken \u00fcniversiteden bir yolda\u015f\u0131m\u0131z tutukland\u0131. Daha sonra bize, kamp\u00fcste \u00e7ekilmi\u015f foto\u011fraflar\u0131m\u0131z\u0131n kendisine g\u00f6sterildi\u011fini bildirdi. Bizimle \u00e7ok ilgileniyorlard\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc o s\u0131rada \u00f6\u011frenci hareketinin liderleriydik. Bana, s\u00fcrekli olarak beni sorduklar\u0131n\u0131 da anlatt\u0131.<\/p>\n\n\n\n O s\u0131rada zaten FARC ile birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Bu tutuklama, durumun ne kadar ciddi hale geldi\u011fini bana a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterdi. Kendi kendime, art\u0131k ad\u0131m atma ve gerillaya tamamen kat\u0131lma zaman\u0131n\u0131n geldi\u011fini s\u00f6yledim. Bu \u015fekilde nihayetinde kat\u0131l\u0131m sa\u011flad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n \u00dcniversite y\u0131llar\u0131nda FARC ile temas kurdu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftin. Peki siyasi olarak nas\u0131l aktif oldun?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Her \u015fey \u00fcniversitede ba\u015flad\u0131. Orada \u00f6\u011frencilerin haklar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele etti\u011fimiz bir \u00f6\u011frenci hareketi kurmu\u015ftuk; \u00f6rne\u011fin g\u00fcvenceli yemek imkan\u0131, daha d\u00fc\u015f\u00fck har\u00e7 \u00fccretleri ve \u00f6\u011frencilerin di\u011fer bir\u00e7ok talebi i\u00e7in m\u00fccadele ediyorduk. Bu hareket zamanla b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve \u015fehrin i\u015f\u00e7i mahalleleriyle de ba\u011flar kurdu. Bu sayede tan\u0131n\u0131r hale geldik. K\u0131sa s\u00fcre sonra \u00fcniversitede bir referans noktas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n FARC da bizim yapt\u0131klar\u0131m\u0131zla ilgilenmeye ba\u015flad\u0131. Bir g\u00fcn \u00fcniversitenin kafeteryas\u0131nda onlardan biri bizimle ileti\u015fime ge\u00e7ti ve bir FARC kamp\u0131n\u0131 ziyaret etmemizi \u00f6nerdi. O d\u00f6nemde net devrimci fikirlere sahip olsam da FARC sempatizan\u0131 de\u011fildim. Kolombiya’da onlar hakk\u0131nda \u00e7ok olumsuz anlat\u0131lar dola\u015f\u0131yordu. Onlar\u0131n sadece militarist olduklar\u0131n\u0131, yaln\u0131zca askeri odakl\u0131 hareket ettiklerini ve ger\u00e7ek siyasi hedeflerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Yolda\u015flarla bu konuyu tart\u0131\u015ft\u0131ktan sonra \u015fu sonuca vard\u0131k: Gidip orada neler oldu\u011funu kendi g\u00f6zlerimizle g\u00f6relim. E\u011fer be\u011fenmezsek, istedi\u011fimiz zaman ayr\u0131labiliriz. B\u00f6ylece gittik. Oraya var\u0131p gerilla kamp\u0131na ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131mda, bu benim i\u00e7in inan\u0131lmaz bir \u015feydi. Bu deneyim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131 tamamen de\u011fi\u015ftirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc siyasi retori\u011fin \u00f6tesinde, orada \u00f6zel bir ba\u011f hissetmi\u015ftiniz; biz devrimcilerin “yolda\u015fl\u0131k” olarak bildi\u011fi o duygu.<\/p>\n\n\n\n Bir gerilla kamp\u0131nda olmak, b\u00fcy\u00fck bir ailenin par\u00e7as\u0131 gibi hissettiriyordu: M\u00fccadele ilkeleriyle birle\u015fmi\u015f, birlikte \u00e7al\u0131\u015fan ve topluluk i\u00e7in her \u015feyi yapan bir aile. Bu beni derinden etkiledi. FARC i\u00e7indeki kad\u0131nlar\u0131n kendi g\u00fc\u00e7lerinin fark\u0131nda olmas\u0131 (\u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi) beni \u00f6zellikle \u00e7ok etkilemi\u015fti. Silahl\u0131 ayaklanman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmaktan gurur duyan kad\u0131nlar, liderlik pozisyonlar\u0131ndaki kad\u0131nlar, b\u00fcy\u00fck sorumluluklar \u00fcstlenen kad\u0131nlar vard\u0131. Bu \u00e7ok ho\u015fuma gitmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ok heyecanlanm\u0131\u015ft\u0131m ve FARC ile \u00e7al\u0131\u015fmaya karar verdim. Ayn\u0131 zamanda s\u00fcrekli \u00fcniversiteye d\u00f6n\u00fcyor ve e\u011fitimime devam ediyordum. D\u00fczenli olarak kampa gidiyor, ama her seferinde \u015fehre geri d\u00f6n\u00fcyordum. Ancak siyasi bask\u0131 ve zul\u00fcm giderek yo\u011funla\u015f\u0131nca kesin bir karar verdim: Art\u0131k gerillaya kat\u0131l\u0131yorum. Zaten hayat\u0131m\u0131n silahl\u0131 ayaklanmaya adand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyordum. Bu y\u00fczden o ad\u0131m att\u0131m ve kat\u0131ld\u0131m.<\/p>\n\n\n\n Gerillaya yeni kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131ld\u0131? Kamplardaki g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n nas\u0131l oldu\u011fu hakk\u0131nda bize biraz daha bilgi verebilir misiniz? G\u00fcnler nas\u0131l ge\u00e7iyor? Haftalar nas\u0131l ge\u00e7iyor? \u0130\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc nas\u0131l yap\u0131l\u0131yordu?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Gerilla kamp\u0131ndaki g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam, net bir i\u00e7 d\u00fczen taraf\u0131ndan belirleniyordu. Her gerilla biriminin kendi kurallar\u0131 vard\u0131. Normalde sabah\u0131n erken saatlerinde, be\u015fe on kala uyan\u0131rd\u0131k. Tehlike durumunun ciddiyetine ba\u011fl\u0131 olarak, d\u00fc\u015fman\u0131n yakla\u015f\u0131p yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemek ve siperlere girmek i\u00e7in bazen sabah\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnde veya d\u00f6rd\u00fcnde kalkmak gerekebiliyordu.<\/p>\n\n\n\n Ard\u0131ndan kahve i\u00e7er, haberleri dinler ve birlikte kahvalt\u0131 ederdik. Kahvalt\u0131dan sonra “haber \u00f6zeti” denen bir b\u00f6l\u00fcm olurdu. Bu alanda herkes duydu\u011fu haberleri payla\u015fabilir, ard\u0131ndan bunlar birlikte analiz edilirdi. Biri liderli\u011fi \u00fcstlenir ve tart\u0131\u015fmay\u0131 y\u00f6netirdi. B\u00f6ylece mevcut durumun kolektif bir de\u011ferlendirmesini yapabiliyorduk. Bu da g\u00fcnl\u00fck program\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n G\u00fcn\u00fcn geri kalan\u0131 sava\u015f\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fiyordu. E\u011fer tehlike d\u00fczeyi y\u00fcksekse, d\u00fc\u015fman yak\u0131nlarda oldu\u011fu i\u00e7in yola \u00e7\u0131kmak (hareket etmek) zorundayd\u0131k. Durum elverdi\u011finde ise e\u011fitim birimleri olu\u015fturulurdu. \u00d6rne\u011fin FARC’\u0131n t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc inceler, genel siyasi durumu analiz eder, Marksizm-Leninizm ve di\u011fer konularla ilgilenirdik. Bazen de birlikte bir kitap okurduk.<\/p>\n\n\n\n Ak\u015fam program\u0131nda banyo, ard\u0131ndan da ak\u015fam yeme\u011fi vard\u0131. Saat 20.00\u2019de herkes uyumaya giderdi ve mutlak bir sessizlik hakim olurdu. Geceleri, \u00f6zellikle her sesin duyuldu\u011fu da\u011flarda, kesinlikle g\u00fcr\u00fclt\u00fc yapmak yasakt\u0131. Mutlak sessizlik. Bir gerilla kamp\u0131ndaki ya\u015fam i\u015fte b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n Bu benim i\u00e7in her zaman kolay olmad\u0131. Vadideki \u00fcniversitede felsefe ve tarih okumu\u015ftum ve bir felsefeci \u2013ayn\u0131 zamanda iyi bir \u00f6\u011frenci\u2013 olarak her \u015feyi sorgulamay\u0131 severdim. Her zaman \u015feylerin arkas\u0131ndaki nedeni arard\u0131m. Zaten beni bir devrimci olmaya iten \u015fey de tam olarak bu aray\u0131\u015f, bu s\u00fcrekli sorgulama haliydi.<\/p>\n\n\n\n Ancak gerilla hayat\u0131nda bu durum daha zordu. Orada uyman\u0131z gereken net bir hiyerar\u015fi, askeri bir yap\u0131 vard\u0131r. Nedenini sormadan yerine getirmeniz gereken emirler al\u0131rs\u0131n\u0131z. Elbette demokratik alanlar da vard\u0131, \u00f6zellikle herkesin fikirlerini ve \u00f6nerilerini sunup tart\u0131\u015fabilece\u011fi parti toplant\u0131lar\u0131. Fakat askeri rejim \u00e7ok kat\u0131yd\u0131. Bu, beni en \u00e7ok zorlayan \u015feylerden biri oldu. Ancak zamanla buna da al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n Burada, kalmaya karar verdi\u011fim d\u00f6nem olan 2002 y\u0131l\u0131ndan bahsediyorum. 2000 y\u0131l\u0131ndan beri s\u00fcrekli kamp ile \u015fehir aras\u0131nda gidip geliyordum. Ama 2002’de gittim ve bir daha geri d\u00f6nmedim. Orada kald\u0131m.<\/p>\n\n\n\n 14 y\u0131l sonra bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131 ve FARC silah b\u0131rakma karar\u0131 ald\u0131. Bu 14 y\u0131lda neler ya\u015fand\u0131? FARC’\u0131 silah b\u0131rakmaya iten nedenler nelerdi? Bar\u0131\u015f m\u00fczakereleri nas\u0131l ge\u00e7ti?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu ond\u00f6rt y\u0131l \u00e7ok karma\u015f\u0131kt\u0131; FARC ile Andr\u00e9s Pastrana h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131ndaki bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden bahsetti\u011fimde de buna zaten de\u011finmi\u015ftim. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda h\u00fck\u00fcmet, ABD ile birlikte “Plan Colombia” (Kolombiya Plan\u0131) olarak bilinen program\u0131 hayata ge\u00e7irdi. Bu plan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak \u00f6zellikle hava kuvvetleri g\u00fc\u00e7lendirildi ve bombard\u0131manlar devasa d\u00fczeyde artt\u0131. Bu durum, silahl\u0131 m\u00fccadeleyi giderek daha da zorla\u015ft\u0131rd\u0131. Bir\u00e7ok kamp bombaland\u0131 ve \u00fcst d\u00fczey pozisyonlardaki \u00e7ok say\u0131da yolda\u015f\u0131m\u0131z katledildi. Son derece zor bir d\u00f6nemdi.<\/p>\n\n\n\n Ard\u0131ndan, tan\u0131nm\u0131\u015f bir paramiliter olan \u00c1lvaro Uribe’nin yeniden se\u00e7ilmesi geldi. Kolombiya’da paramilitarizmi sistematik olarak t\u0131rmand\u0131ran ki\u015fi Uribe’ydi. Bug\u00fcn kendisi Kolombiya’da bir\u00e7ok su\u00e7tan hesap vermek zorunda; bunlar\u0131n aras\u0131nda sokaktan toplanan, \u00fczerlerine gerilla k\u0131yafetleri giydirilen ve ard\u0131ndan katledilen gen\u00e7lerin cinayetleri de var. Failler, s\u00f6zde gerillalar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri gerek\u00e7esiyle prim veya \u00f6zel izinle \u00f6d\u00fcllendiriliyordu. Bu su\u00e7, “Falsos Positivos” (Sahte Pozitifler) skandal\u0131 olarak bilinir. Bu da Kolombiya’da a\u015f\u0131r\u0131 \u015fiddet i\u00e7eren bir d\u00f6nemdi.<\/p>\n\n\n\n Ancak gerilla i\u00e7inde de bu s\u00fcre\u00e7 \u00e7ok \u00e7etin ge\u00e7ti. S\u00fcrekli hareket halinde olmaya al\u0131\u015fmak zorundayd\u0131k. Bazen bir g\u00fcn kampa var\u0131r, ertesi sabah oray\u0131 terk etmek zorunda kal\u0131rd\u0131k. S\u00fcrekli olarak son derece zor ko\u015fullar alt\u0131nda ya\u015f\u0131yorduk. Ayn\u0131 zamanda, sava\u015f\u0131n uzay\u0131p gitti\u011fi ve giderek daha fazla kurbana yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn daha net anla\u015f\u0131l\u0131yordu; can\u0131m\u0131z\u0131 yakan kurbanlar: yolda\u015flar\u0131m\u0131z ama ayn\u0131 zamanda sivil halk. Bu, sonu gelmeyen bir sava\u015ft\u0131; ne Kolombiya devletinin ne de FARC’\u0131n kazanabilece\u011fi bir sava\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n FARC, 1964 y\u0131l\u0131ndaki kurulu\u015fundan bu yana bar\u0131\u015f bayra\u011f\u0131n\u0131 her zaman y\u00fcksekte tutmu\u015ftu. Ne yaz\u0131k ki Kolombiya devleti ise tekrar tekrar sava\u015ftan yana tav\u0131r ald\u0131. FARC’\u0131n m\u00fccadelesi, bir g\u00fcn birka\u00e7 ki\u015finin silah ku\u015fanmaya karar vermesiyle ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131. Bu m\u00fccadele; \u00fclkemizdeki pek \u00e7ok adaletsizlik kar\u015f\u0131s\u0131nda bir araya gelen k\u00f6yl\u00fclerin, yerlilerin ve Afro-Kolombiyal\u0131lar\u0131n tarihi direni\u015fine dayan\u0131yordu. Dolay\u0131s\u0131yla bar\u0131\u015f arzusu her zaman vard\u0131. <\/p>\n\n\n\n Daha 1984 y\u0131l\u0131nda, Belisario Betancur h\u00fck\u00fcmeti ile ilk bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bar\u0131\u015f, siyasi duru\u015fumuzun her zaman en temel ilkelerinden biri oldu. \u015eunu da belirtmek gerekir: Devrimci olmam\u0131za ra\u011fmen amac\u0131m\u0131z Kolombiya\u2019y\u0131 tamamen devrimci bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011fratmak de\u011fil, \u00fclkeyi demokratikle\u015ftirmekti. Hedefimiz, siyaset yapmak i\u00e7in art\u0131k silahlara sar\u0131lma zorunlulu\u011funun ortadan kalkmas\u0131yd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kolombiya’da farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen herkes fiziksel olarak yok ediliyordu ve silahs\u0131z siyaset yapmay\u0131 imkans\u0131z k\u0131lan \u015fey de tam olarak buydu.<\/p>\n\n\n\n 1984 y\u0131l\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin deneyimlerinden \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6neri do\u011fdu: Uni\u00f3n Patri\u00f3tica (Yurtsever Birlik). Bu, demokratik bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ve siyasi kat\u0131l\u0131m\u0131n g\u00fcc\u00fcne inanan pek \u00e7ok insan\u0131 ve siyasi lideri bir araya getiren, geni\u015f tabanl\u0131 bir hareket olarak i\u015fleyen bir siyasi parti olacakt\u0131. Ancak bu alternatif fiziksel olarak imha edildi. Bug\u00fcn o d\u00f6nemden kalma 6.000’den fazla cinayet ve kay\u0131p vakas\u0131 say\u0131yoruz. Katledilenler aras\u0131nda ba\u015fkan adaylar\u0131 Jaime Pardo Leal ve Bernardo Jaramillo da bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcm bunlara ra\u011fmen Uni\u00f3n Patri\u00f3tica, belediyelerde ve Cumhuriyet Kongresi’nde baz\u0131 sandalyeler kazanmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Ancak bu d\u00f6nem, devlet ter\u00f6r\u00fc ve siyasi zul\u00fcmle damgalanm\u0131\u015f, Kolombiya tarihinin en kanl\u0131 sayfalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n FARC diyalo\u011fa her zaman a\u00e7\u0131kt\u0131. Ancak hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmet buna ger\u00e7ekten yana\u015fmaya niyetli de\u011fildi. Bu tav\u0131r, ancak Juan Manuel Santos h\u00fck\u00fcmetinin “Ben bar\u0131\u015f\u0131 getirece\u011fim” a\u00e7\u0131klamas\u0131yla de\u011fi\u015fti. Belki de bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc’ne olan ilgisi de rol oynam\u0131\u015ft\u0131\u2026 Ama elbette FARC g\u00f6r\u00fc\u015fmelere haz\u0131rd\u0131. Liderimiz yolda\u015f Alfonso Cano, Juan Manuel Santos ile m\u00fczakereleri ba\u015flatt\u0131. Fakat ard\u0131ndan h\u00fck\u00fcmet sinsi bir eyleme giri\u015fti. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerin tam ortas\u0131nda, Alfonso Cano’nun yerini tespit edip onu katlettikleri bir askeri operasyon d\u00fczenlediler. \u015eunu g\u00f6z\u00fcn\u00fczde canland\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z: Bu asla e\u015fit \u015fartlarda bir sava\u015f de\u011fildi! \u00d6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Alfonso Cano zaten bitkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc, g\u00f6zl\u00fcklerini kaybetmi\u015fti ve neredeyse hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6remiyordu. <\/p>\n\n\n\n Bu kumpasa ra\u011fmen FARC y\u00f6netimi g\u00f6r\u00fc\u015fmelere devam etme karar\u0131 ald\u0131. M\u00fczakerelerin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc K\u00fcba’n\u0131n Havana kentine gitmek \u00fczere bir kadro grubu se\u00e7ildi. Asl\u0131nda FARC, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin Kolombiya’da yap\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015fti ancak h\u00fck\u00fcmet bunu reddetti.<\/p>\n\n\n\n Havana’da, farkl\u0131 konularda yakla\u015f\u0131k y\u00fcz temel (asgari) talepten yola \u00e7\u0131k\u0131larak ana ba\u015fl\u0131klar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Bu talepler, geni\u015f tabanl\u0131 bir kat\u0131l\u0131m s\u00fcrecinin sonucunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Kolombiya’daki toplumsal ve siyasi \u00f6rg\u00fctlerden pek \u00e7ok insan, \u00f6nerilerini sunmak \u00fczere Havana’ya seyahat etti. Uluslararas\u0131 \u00e7evreler de bu s\u00fcreci destekleyip katk\u0131da bulundu. B\u00f6ylece son derece de\u011ferli pek \u00e7ok \u00f6neri filizlendi.<\/p>\n\n\n\n Nihayetinde s\u00fcre\u00e7 tamamland\u0131 ve bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131. Her ne kadar t\u00fcm \u00f6neriler kabul edilmemi\u015f olsa da d\u00fcr\u00fcst olmak gerekirse FARC, anla\u015fma imzalan\u0131rken temel noktalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 hissiyat\u0131na sahipti. Kolombiya’daki sava\u015f son derece karma\u015f\u0131kt\u0131, bir kazanan\u0131 yoktu ve daha fazla \u00f6l\u00fcmle, daha fazla kurbanla y\u0131llarca uzay\u0131p gidebilirdi. \u0130\u015fte bu ba\u011flamda FARC y\u00f6netimi, bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalama karar\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n Ne yaz\u0131k ki Ba\u015fkan Santos \u2013anla\u015fmay\u0131 onaylamak i\u00e7in anayasal yetkisi olmas\u0131na ra\u011fmen\u2013 bunu halk\u0131n oyuna sunmaya karar verdi. Anla\u015fman\u0131n uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131na Kolombiya halk\u0131 karar verecekti. Ancak Santos, “Evet” oyu i\u00e7in bir kampanya bile y\u00fcr\u00fctmedi! Aksine, \u00fclkedeki a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f\u0131n, anla\u015fmaya kar\u015f\u0131 son derece y\u0131k\u0131c\u0131 bir kampanya y\u00fcr\u00fctmesi i\u00e7in alan\u0131 tamamen bo\u015f b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n Anla\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fini \u00e7arp\u0131tt\u0131lar ve Hristiyan n\u00fcfusun dini duygular\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de muhafazakar tutumlar\u0131n\u0131 istismar ettiler. Anla\u015fman\u0131n kiliseleri kapatmak istedi\u011fini iddia ettiler. Ayr\u0131ca anla\u015fma, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fine y\u00f6nelik ad\u0131mlar\u0131 nedeniyle uluslararas\u0131 alanda \u00f6vg\u00fc toplam\u0131\u015ft\u0131; sa\u011fc\u0131lar ise bunu, \u00fclkenin gelecekte e\u015fcinseller taraf\u0131ndan y\u00f6netilece\u011fini iddia etmek i\u00e7in kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7ta referandumda “Hay\u0131r” oyu kazand\u0131. Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 reddedildi. \u00dclke i\u00e7in bu trajik bir olayd\u0131. Bar\u0131\u015fa dair b\u00fcy\u00fck umutlar beslenmi\u015fti ve pek \u00e7ok insan Kolombiya’n\u0131n bar\u0131\u015fa “Hay\u0131r” demesi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015foka u\u011frad\u0131. Bunun \u00fczerine \u00fcniversitelerden ve okullardan gen\u00e7ler net bir mesajla protesto kampanyalar\u0131 ve g\u00f6steriler d\u00fczenlediler: “Bar\u0131\u015fa Evet”. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc toplumsal hareket, nihayetinde anla\u015fman\u0131n yeniden m\u00fczakere edilmesini sa\u011flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bar\u0131\u015fa \u00f6ylece hay\u0131r diyemezsiniz.<\/p>\n\n\n\n Anla\u015fman\u0131n tam olarak hangi maddeleri kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu yeni m\u00fczakerelerde bu maddelerin de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015fmedi\u011fini k\u0131saca tekrar a\u00e7\u0131klayabilir misiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 birka\u00e7 temel noktay\u0131 kapsamaktad\u0131r. \u0130lk madde, kapsaml\u0131 tar\u0131m reformu ile ilgilidir; bu madde do\u011frudan Kolombiya’daki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n k\u00f6kenlerine de\u011finir. Topraklar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin (latifundistlerin) elindedir; yerli, k\u00f6yl\u00fc ve Afro-Kolombiyal\u0131 topluluklar ise \u00e7o\u011funlukla topraklara el koymak isteyen paramiliterler taraf\u0131ndan zorla yerlerinden edilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla tar\u0131m reformu, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n nedenleriyle m\u00fccadele etmek i\u00e7in merkezi bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u0130kinci madde ise siyasi kat\u0131l\u0131m ile ilgilidir. Konu, insanlar\u0131n katledilmeden siyaset yapabilmesidir. Anla\u015fma yaln\u0131zca genel olarak halk i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalama ad\u0131m\u0131n\u0131 atan FARC \u00fcyeleri i\u00e7in de siyasi ve demokratik kat\u0131l\u0131m\u0131 garanti alt\u0131na almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc madde, sivil hayata ge\u00e7i\u015fleri m\u00fcmk\u00fcn olana kadar FARC birimlerinin nerelerde bar\u0131nabilece\u011fini d\u00fczenler. Bu durum nispeten kesin bir \u015fekilde belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc madde uyu\u015fturucu politikas\u0131n\u0131 ele al\u0131r. Tarihsel olarak, uyu\u015fturucu zincirinin her zaman en zay\u0131f halkalar\u0131 zul\u00fcm g\u00f6rd\u00fc: \u00dcretimi yapan k\u00f6yl\u00fcler ve t\u00fcketiciler. \u015eimdi ise k\u00f6yl\u00fclerin, ekinleri zorla yok edilmeden veya \u00fczerlerine kimyasal ila\u00e7 olan glifosat s\u0131k\u0131lmadan, \u00fcr\u00fcnlerini kademeli olarak nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebileceklerinin yollar\u0131n\u0131 bulmak ama\u00e7lan\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bu madde, uyu\u015fturucuya kar\u015f\u0131 geleneksel ve sert tutumdan farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Be\u015finci madde ise \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n kurbanlar\u0131 konusudur ki bu, anla\u015fman\u0131n can damar\u0131d\u0131r. Burada \u00e7at\u0131\u015fma ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ve onlar i\u00e7in adaletin sa\u011flanmas\u0131 s\u00f6z konusudur, ancak ayn\u0131 zamanda bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi adaletini de kapsar. \u00c7at\u0131\u015fma kapsam\u0131nda i\u015flenen su\u00e7lar\u0131 yarg\u0131lamak \u00fczere \u00f6zel olarak bir Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in \u00d6zel Adalet Mahkemesi kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Bar\u0131\u015f i\u00e7in m\u00fccadele eden gen\u00e7lerin g\u00fc\u00e7l\u00fc hareketi sayesinde, anla\u015fmay\u0131 engellemek isteyen a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 muhalefete ra\u011fmen metnin yeniden m\u00fczakere edilmesi ba\u015far\u0131ld\u0131. Ancak ne yaz\u0131k ki bu s\u00fcre\u00e7te pek \u00e7ok madde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131flat\u0131ld\u0131. Anla\u015fman\u0131n nihayete erebilmesi i\u00e7in toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi meselesi \u00e7ok fazla k\u0131s\u0131tland\u0131.<\/p>\n\n\n\n Ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi adaleti de de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131. \u00c7at\u0131\u015fmay\u0131 finanse eden insanlar vard\u0131; yani paras\u0131 olan, paramiliterleri veya paral\u0131 askerleri komuta eden, orduya katliam emirleri verenler. Yeni m\u00fczakerelerin ard\u0131ndan bu ki\u015filerin art\u0131k Bar\u0131\u015f \u0130\u00e7in \u00d6zel Adalet Mahkemesi’ne \u00e7\u0131kma zorunlulu\u011fu kald\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00f6ylece bu mahkeme, orijinal \u00f6neminin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yitirmi\u015f oldu. Geriye temelde sadece FARC’\u0131 yarg\u0131layan, ancak \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n t\u00fcm taraflar\u0131n\u0131 kapsamayan bir mahkeme kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n Baz\u0131 askerler bu \u00f6zel mahkemeye \u00e7\u0131kmay\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak se\u00e7ti, ancak bunu sadece kendileri i\u00e7in avantajl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in yapt\u0131lar. Baz\u0131 paramiliterler de orada yarg\u0131lanmay\u0131 talep etti. Fakat hi\u00e7bir zorunluluk yoktu. Bu durum bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na muazzam zarar verdi; \u00e7\u00fcnk\u00fc sorumlular\u0131n hesap vermesi ve \u00fclkenin ya\u015fananlara dair t\u00fcm ger\u00e7ekleri \u00f6\u011frenmesi gerekiyordu. Bunun yerine, FARC’\u0131n m\u00fccadelesinin hi\u00e7bir siyasi veya sosyal nedeni olmad\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131zca ter\u00f6rist bir tehdit oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki o b\u00fcy\u00fck yalan tekrar tekrar yay\u0131ld\u0131. B\u00f6ylece FARC, bir haydut \u00e7etesi gibi g\u00f6sterildi.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 zamanda \u00fclkeyi y\u00f6neten b\u00fcy\u00fck siyaset\u00e7iler, ba\u015fkanlar, kongre \u00fcyeleri ve ekonomik elitler bu i\u015ften b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131yr\u0131lmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Halk kar\u015f\u0131t\u0131 kirli bir sava\u015f y\u00fcr\u00fctt\u00fcler ve bunun hesab\u0131 onlardan asla sorulmad\u0131. Bu durum, s\u00f6z konusu bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck zay\u0131fl\u0131klar\u0131ndan biri olarak kalmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n *<\/p>\n\n\n\n FARC’\u0131n Silahlar\u0131 \u0130\u00e7in Yolun Sonu B\u00f6yle Geldi \u2013 Bar\u0131\u015f S\u00fcrecinin \u0130haneti, Gerillan\u0131n Da\u011f\u0131lmas\u0131, Sivil Siyaset ve Kolombiya’n\u0131n Gelece\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Art\u0131k bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzaland\u0131 ve FARC silah b\u0131rakt\u0131. Ancak FARC’\u0131n u\u011fruna sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 hedeflerin hepsine ula\u015f\u0131lamad\u0131. Peki, silahlar\u0131n teslim edilmesinden bu yana FARC’\u0131n stratejisi nedir? M\u00fccadele nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n M\u00fczakereler devam ederken, farkl\u0131 birimleri kayd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z birka\u00e7 b\u00f6lgeye odaklanm\u0131\u015ft\u0131k. Ate\u015fkesin ard\u0131ndan buralarda kendimizi e\u011fitime adad\u0131k ve yerel halkla ili\u015fkiler kurduk. Toplant\u0131lar yapt\u0131k, spor etkinlikleri d\u00fczenledik; bunlar daha \u00f6nce m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u015feylerdi. T\u00fcm bunlar\u0131 “bar\u0131\u015f pedagojisi” olarak adland\u0131r\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n Daha sonra Havana’daki yolda\u015flar geri d\u00f6nd\u00fc ve bize anla\u015fman\u0131n tam i\u00e7eri\u011fini ve nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Bu sayede geli\u015fmelerden haberdar olduk. Ancak bize her zaman silah b\u0131rakma i\u015fleminin kademeli olarak ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi s\u00f6ylenmi\u015fti; nihayetinde silahlar, m\u00fccadelemizin ciddiye al\u0131nmas\u0131n\u0131n g\u00fcvencesiydi. Silahlar\u0131 konteynerlere konulmas\u0131 i\u00e7in BM’ye teslim ettik ve bu ger\u00e7ekle\u015fti de. Fakat birka\u00e7 g\u00fcn sonra t\u00fcm silahlar tek bir seferde g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k. Bu s\u00fcrecin kademeli olmas\u0131 ve g\u00fcvencelerin bulunmas\u0131 gerekiyordu. Bize bunun bir silah teslimi (silahlar\u0131n d\u00fc\u015fmana verilmesi) de\u011fil, bir silah b\u0131rakma (silahlar\u0131n devredilmesi) oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015fti. Ancak ger\u00e7ekte bu tam bir silah teslimiydi. Normalde s\u00fcre\u00e7 \u015f\u00f6yle i\u015fler: Gerillalar silahlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131r ve h\u00fck\u00fcmet de bunlar\u0131 imha eder ya da eritir. Bize bu silahlardan b\u00fcy\u00fck an\u0131tlar yap\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fc verilmi\u015fti: Biri Havana’da, biri New York’ta ve biri de Kolombiya’da. Ama bu sadece lafta kald\u0131. Ger\u00e7ekte ise silahlar\u0131 eritip onlardan bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yolu (kald\u0131r\u0131m) yapt\u0131lar. Sembolik d\u00fczeyde bu \u015fu anlama geliyordu: Onlar\u0131 sadece eritmekle kalmad\u0131lar, ayn\u0131 zamanda ayaklar alt\u0131na da ald\u0131lar. FARC’\u0131n silahlar\u0131 i\u00e7in yolun sonu b\u00f6ylece kesin olarak gelmi\u015f oldu. Sembolik olarak bunun, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan ve bar\u0131\u015f pedagojisinde bize anlat\u0131lanlarla hi\u00e7bir alakas\u0131 yoktu.<\/p>\n\n\n\n En sinir bozucu olan\u0131 ise, Juan Manuel Santos h\u00fck\u00fcmetinin anla\u015fmay\u0131 uygulamak i\u00e7in neredeyse hi\u00e7 \u00e7aba sarf etmemesine ra\u011fmen, bar\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda takdir toplamas\u0131yd\u0131. Santos’a hayran kal\u0131nd\u0131, Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc verildi ve bu durum her \u015feyden \u00f6nce h\u00fck\u00fcmetin egosunu besledi. Kendilerini y\u00fccelttiler. Santos’tan sonra, \u00c1lvaro Uribe’nin bir kuklas\u0131 olan Iv\u00e1n Duque yeniden iktidara geldi; Uribe’nin kendisi de paramiliterlerin bir kuklas\u0131yd\u0131. A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f, anla\u015fmay\u0131 uygulamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve onu parampar\u00e7a etmek istedi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n Gustavo Petro h\u00fck\u00fcmeti d\u00f6neminde, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan maddelerin en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in son zamanlarda baz\u0131 ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Ancak yol son derece karma\u015f\u0131k ve ta\u015fl\u0131 olmaya devam etti. Elimde kesin rakamlar yok ama \u015fimdiye kadar, anla\u015fmay\u0131 imzalayanlardan (eski gerillalardan) yakla\u015f\u0131k 500 ki\u015fi katledildi. Bu \u00e7ok y\u00fcksek bir say\u0131. Kolombiya’da kitlesel siyasi bask\u0131 ve zul\u00fcm devam ediyordu. Her ne kadar alternatif bir h\u00fck\u00fcmete sahip olsak da ger\u00e7ek g\u00fc\u00e7, \u00fclkeyi tarihsel olarak kontrol eden ayn\u0131 ki\u015filerin elinde kalmaya devam ediyor: Ekonomik birliklerin sahipleri ve b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri. Sava\u015fa yat\u0131r\u0131m yap\u0131yorlar \u00e7\u00fcnk\u00fc sava\u015f onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir i\u015f kap\u0131s\u0131yd\u0131. Bu y\u00fczden anla\u015fmay\u0131 imzalayanlar ve toplumsal hareketlerin liderleri \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeye devam ediyordu.<\/p>\n\n\n\n Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n bir di\u011fer eksi\u011fi de gerilla olan ve sivil hayata ge\u00e7i\u015f yapmak isteyenler i\u00e7in net g\u00fcvencelerin bulunmamas\u0131d\u0131r. \u015eunu g\u00f6z\u00fcn\u00fczde canland\u0131rmal\u0131s\u0131n\u0131z: Biz t\u00fcm hayat\u0131m\u0131z\u0131 toplumsal m\u00fccadeleye adam\u0131\u015ft\u0131k. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015fey halka hizmet ediyordu ve kolektif bir s\u00fcrecin par\u00e7as\u0131yd\u0131. \u015eimdi bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131k ve gerillada be\u015f, on, yirmi hatta otuz y\u0131l ge\u00e7irdikten sonra herkesten gitmesi ve hayat\u0131n\u0131 elinden geldi\u011fince kurmas\u0131 bekleniyordu. \u0130nsanlar\u0131, herkesin sadece kendinden sorumlu oldu\u011fu kapitalizmin bu ac\u0131mas\u0131z m\u00fccadelesine \u00f6ylece sal\u0131vermek gaddarcayd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla anla\u015fman\u0131n hatalar\u0131ndan biri, topluma yeniden entegrasyon i\u00e7in yani gerilla m\u00fccadelesinden sivil hayata ge\u00e7i\u015f i\u00e7in somut g\u00fcvencelerin olmamas\u0131yd\u0131. Bu \u00e7ok zordu.<\/p>\n\n\n\n Biz FARC i\u00e7indeyken asla maa\u015f almad\u0131k. Bir FARC m\u00fczisyeninin \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fark\u0131s\u0131 vard\u0131r; bizi motive edenin ki\u015fisel kazan\u00e7 de\u011fil, devrimci m\u00fccadelenin kendisi oldu\u011funu s\u00f6yler. Ancak bu durum, silah b\u0131rakanlar i\u00e7in hi\u00e7bir g\u00fcvence olmamas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmez. Gelgelelim bu t\u00fcr g\u00fcvenceler ger\u00e7ek anlamda hi\u00e7bir zaman var olmad\u0131. Var olan tek \u015fey, bug\u00fcn ad\u0131 Ecomun olan bir kooperatifti. Bu kooperatif, kapsaml\u0131 toplumsal yeniden entegrasyonla ilgili her \u015feyden sorumludur. \u00d6rne\u011fin, eski FARC \u00fcyelerine kolektif bir \u015feyi devam ettirme f\u0131rsat\u0131 sunan projeler bu kooperatif arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla organize ediliyor; b\u00f6ylece insanlar sadece “g\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n hayatta kald\u0131\u011f\u0131” o ac\u0131mas\u0131z kanunun ortas\u0131na \u00f6ylece b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015f oluyor. Nihayetinde biz bir kolektiften geliyorduk. Bu sayede, ya\u015fan\u0131lan yerde aileyle birlikte bir araya gelme ve ortakla\u015fma imkan\u0131 da do\u011fdu.<\/p>\n\n\n\n Buna ek olarak, h\u00fck\u00fcmetle birlikte yeniden entegrasyon politikalar\u0131yla ilgilenen “Ulusal Yeniden Entegrasyon Konseyi” ad\u0131nda bir yap\u0131 bulunuyor. Ne yaz\u0131k ki, \u00f6zellikle anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131ndan sonra FARC liderli\u011fi i\u00e7inde \u00e7ok farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Hangi konudan kimin sorumlu oldu\u011funa dair ciddi tart\u0131\u015fmalar ya\u015fand\u0131. Yeniden entegrasyon konusunun, hayal etti\u011fimizin aksine, demokratik bir \u015fekilde m\u00fczakere edilmedi\u011fini fark ettik. Baz\u0131 eski liderler art\u0131k birer komutan olmad\u0131klar\u0131n\u0131 anlayamad\u0131lar. Art\u0131k emir veremiyorlard\u0131 ve bu durum, imzalar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan parti i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131ndan sonra FARC, b\u00fcy\u00fck bir \u015fevkle siyasete kat\u0131lmak isteyen “Comunes” ad\u0131nda bir siyasi partiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kararlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ekirdek grup taraf\u0131ndan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Asl\u0131nda kat\u0131l\u0131m i\u00e7in \u00e7ok geni\u015f bir alan olabilirdi, fakat liderlik bunu kullanmad\u0131 ve her \u015feye tek ba\u015f\u0131na karar verdi. Anla\u015fmadan gelen mali kaynaklar da sadece birka\u00e7 eski liderin elinde kald\u0131. Bu y\u00f6netim tarz\u0131yla art\u0131k kendimizi ba\u011fda\u015ft\u0131ramaz hale geldik.<\/p>\n\n\n\n Ben o d\u00f6nemde Comunes partisini geni\u015fletilmi\u015f y\u00f6netim kadrosundayd\u0131m. \u0130lk kurulu\u015f kongresinde “Consejo National de los Comunes” (Ulusal Halk Konseyi) \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildim ve orada baz\u0131 \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalar\u0131n par\u00e7as\u0131 oldum. Merkezi y\u00f6netimin kararlar\u0131n\u0131 sorgulad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, maalesef liderlik bana ba\u015fka bir g\u00f6zle bakmaya ba\u015flad\u0131. Beni art\u0131k siyasi \u00e7izgiden sapan ve ba\u015fka ama\u00e7lar g\u00fcden biri olarak tan\u0131ml\u0131yorlard\u0131. B\u00f6ylece bana kar\u015f\u0131, hi\u00e7bir temeli olmayan su\u00e7lamalarla dolu dahili bir sava\u015f ba\u015flatt\u0131lar. FARC’\u0131n silahl\u0131 muhalif gruplar\u0131ndan (disidentes) biriyle i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131ma dair s\u00f6ylentiler yay\u0131ld\u0131lar. Bu durum, s\u00f6z konusu muhalif gruplardan birinin beni askeri hedef ilan etmesine yol a\u00e7t\u0131 ki bu benim i\u00e7in \u00f6zellikle \u00e7ok ac\u0131 verici sonu\u00e7lar do\u011furdu. Art\u0131k s\u00fcrg\u00fcne gitmem gerekti\u011fini biliyordum.<\/p>\n\n\n\n Pek \u00e7ok yolda\u015f\u0131m\u0131z da benzer \u015fekilde damgaland\u0131; baz\u0131lar\u0131 katledildi, baz\u0131lar\u0131 \u00fclkeyi terk etti ya da yeralt\u0131na \u00e7ekildi. Di\u011fer pek \u00e7ok yolda\u015f ise kendilerini Ecomun kooperatifinde \u00f6rg\u00fctlediler ve k\u0131smen partinin y\u00f6netiminden de uzakla\u015ft\u0131lar. B\u00fcy\u00fck \u00e7abalarla, topluma yeniden entegre olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak projeler in\u015fa ettiler: Bisiklet tamir at\u00f6lyeleri, kahve \u00fcretimi, tekstil \u00fcretimi, hayvanc\u0131l\u0131k ve farkl\u0131 alanlarda daha bir\u00e7ok i\u015f. Bu giri\u015fimler, eski sava\u015f\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan her g\u00fcn ilmek ilmek hayata ge\u00e7iriliyor ve biz de d\u0131\u015far\u0131dan elimizden geldi\u011fince onlara destek oluyoruz. Nihayetinde, emekleriyle Kolombiya’da bar\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ek\u00e7i bir alternatife d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrenler her zaman hareketin taban\u0131ndaki \u00fcyeler olmu\u015ftur!<\/p>\n\n\n\n O halde, en b\u00fcy\u00fck sorunlardan birinin de bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131yla birlikte FARC’\u0131n kolektif yap\u0131lar\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 ve eski sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n giderek bireyselle\u015fmeye zorlanmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu noktada silah b\u0131rakma konusuna bir kez daha d\u00f6nmek istiyorum. O d\u00f6nemde bize bunun klasik bir silah teslimi olmad\u0131\u011f\u0131, farkl\u0131 bir model, bir diyalog modeli oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015fti. Bize bir terhis (da\u011f\u0131lma) s\u00fcreci olmayaca\u011f\u0131na dair g\u00fcvence verilmi\u015fti. Ancak ger\u00e7ekte tam olarak bir da\u011f\u0131lma ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bununla neyi kastetti\u011fimi a\u00e7\u0131klayay\u0131m: Bizler asl\u0131nda belirli ilkelere g\u00f6re organize olmu\u015f, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011fa sahip kolektif bir yap\u0131yd\u0131k. Ancak anla\u015fma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, aniden herkes hayat\u0131yla ne yapaca\u011f\u0131na tek ba\u015f\u0131na karar vermek zorunda kald\u0131. Kolektif yap\u0131lar feshedildi. Asl\u0131nda bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131nda, partinin y\u00f6netiminin (sekretaryan\u0131n) genel yeniden entegrasyon s\u00fcrecinden sorumlu olaca\u011f\u0131 belirlenmi\u015fti. Fakat pratikte durum b\u00f6yle olmad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bir da\u011f\u0131lma ya\u015fand\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc bir\u00e7ok kad\u0131n ve erkek gerilla, bir bak\u0131ma liderleri ve genel olarak hareket taraf\u0131ndan terk edilmi\u015f hissetti. Herkes hayatta kalabilmek i\u00e7in bireysel \u00e7\u0131k\u0131\u015f yollar\u0131 arad\u0131 ve kolektif parampar\u00e7a oldu.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn toplulu\u011fun bir arada durmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u015fey, her \u015feyden \u00f6nce bu kooperatiflerdir. Bu yap\u0131lar, insanlar\u0131n \u00fcretken bir proje etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmelerine ve gelecek i\u00e7in planlar yapmaya devam etmelerine imkan tan\u0131yor. Ancak bu hi\u00e7 de kolay de\u011fil; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu zaman ekonomik kayg\u0131lar \u00f6n plana \u00e7\u0131karken, i\u015fin siyasi boyutu arka planda kal\u0131yor. Ayr\u0131ca b\u00f6lgelerde silahl\u0131 akt\u00f6rlerin ve paramiliterlerin varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle, insanlar fikirlerini \u00f6zg\u00fcrce ifade etmekten korkuyorlar. Siyasi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 genellikle bu silahl\u0131 gruplar\u0131n haberi olmadan, gizlice y\u00fcr\u00fctmek zorundalar. Bu \u00e7ok zor bir durum. \u00d6rne\u011fin Caloto’daki bir kooperatifte yakla\u015f\u0131k on ki\u015fi katledildi; ve buna benzer daha pek \u00e7ok vaka var. Bar\u0131\u015f s\u00fcreci ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda benim de par\u00e7as\u0131 oldu\u011fum kooperatifte, bir\u00e7ok yolda\u015f\u0131m\u0131z paramiliterler taraf\u0131ndan katledildi.<\/p>\n\n\n\n Yani bir terhis (da\u011f\u0131lma) s\u00fcreci ya\u015fand\u0131 ve kolektifimizi bir arada tutan \u015fey k\u0131smen par\u00e7aland\u0131. Ancak ben, bug\u00fcn bile kooperatiflerde aktif olan insanlar\u0131n en az\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayan devrimci bir taban\u0131n hala var oldu\u011funa inan\u0131yorum. Bu uzun m\u00fccadelede edinilen t\u00fcm deneyimler bu taban\u0131n i\u00e7inde ya\u015famaya devam ediyor. Bu taban her zaman g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmasa da \u00fclkede gelecekte ger\u00e7ekle\u015fecek bir de\u011fi\u015fimin temel ta\u015f\u0131 olabilir. Bu t\u00fcr s\u00fcre\u00e7ler d\u00f6nemseldir. \u00d6nce bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 geldi, ard\u0131ndan gerileme ya\u015fand\u0131 ve \u015fimdi nihayet \u2013FARC’\u0131n u\u011fruna sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler de dahil olmak \u00fczere\u2013 bir yenilenme alan\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n Net olan \u015fu ki, bar\u0131\u015f i\u00e7in m\u00fccadele etmeye devam eden \u00e7ok de\u011ferli ve ciddi yolda\u015flar var. Gelecekte bu tabandan, \u00fclkemiz i\u00e7in sava\u015facak \u00f6nemli kadrolar\u0131n \u00e7\u0131kabilece\u011fine inan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n Daha \u00f6nce, hala silahl\u0131 m\u00fccadeleye devam eden eski FARC sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n oldu\u011fundan bahsetmi\u015ftin. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ELN ve EPL gibi silahl\u0131 ayaklanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcren ba\u015fka \u00f6rg\u00fctler de var. Kolombiya’daki silahl\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin g\u00fcncel durumu nedir?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Kolombiya, on y\u0131llar boyunca hem silahl\u0131 hem de silahs\u0131z direni\u015fin merkezi bir sahnesi oldu. Silahl\u0131 m\u00fccadele alan\u0131nda FARC, ELN, EPL, M-19 ve di\u011ferleri gibi \u00e7e\u015fitli radikal \u00f6rg\u00fctler varl\u0131k g\u00f6sterdi. ELN gibi bu \u00f6rg\u00fctlerin baz\u0131lar\u0131 bug\u00fcn hala varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bunun yan\u0131nda, art\u0131k feshedilmi\u015f olan FARC’\u0131n eski \u00fcyelerinden olu\u015fan silahl\u0131 gruplar da mevcut. Bunlar genellikle muhalifler (disidentes) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu gruplar\u0131n baz\u0131lar\u0131, orijinal FARC’\u0131n silahl\u0131 m\u00fccadelesiyle hi\u00e7bir siyasi veya tarihi s\u00fcreklili\u011fi olmamas\u0131na ra\u011fmen FARC ad\u0131n\u0131 kullanmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n Bu durumun trajik yan\u0131, bu gruplar\u0131n art\u0131k kendilerini siyasi bir m\u00fccadelenin par\u00e7as\u0131 olarak geli\u015ftiremeyen ki\u015filerden olu\u015fmas\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n eylemleri art\u0131k devrimci bir proje taraf\u0131ndan de\u011fil, sadece hayatta kalma g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle belirleniyor. Devrimci ya da kar\u015f\u0131-devrimci olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n her t\u00fcrl\u00fc silahl\u0131 yap\u0131ya kat\u0131l\u0131yorlar. Ayn\u0131 zamanda, pratikte topluluklara sald\u0131ran, toplumsal hareketlerin \u00f6nemli isimlerini katleden ve bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalayanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcren baz\u0131 akt\u00f6rler, retorik d\u00fczeyde devrimci s\u00f6ylemlere ba\u015fvurmaya ve FARC’\u0131n eski belgelerine dayanmaya devam ediyor. Bu \u00e7eli\u015fkiler, FARC’\u0131n tarihi imaj\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7arp\u0131t\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn, uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131ndan ve su\u00e7lulardan olu\u015fan, \u00e7ocuklar\u0131 zorla silah alt\u0131na alan ve kendilerine FARC diyen silahl\u0131 gruplar var. Bu durum, gelecek nesillerde FARC’\u0131n hep b\u00f6yle oldu\u011fu izlenimini yarat\u0131yor. Oysa ger\u00e7ekte orijinal FARC, tamamen farkl\u0131 bir tarihi ve siyasi ba\u011flam\u0131n par\u00e7as\u0131yd\u0131. Kendini FARC ile ili\u015fkilendiren \u00f6zel bir grup, bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kan ve “Segunda Marquetalia” olarak bilinen yap\u0131d\u0131r. Bu grubun k\u00f6keni, tan\u0131nm\u0131\u015f FARC lideri Jes\u00fas Santrich ile yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Santrich’e, Kolombiya Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 (N\u00e9stor Humberto Mart\u00ednez y\u00f6netimindeki) ile CIA ve DEA taraf\u0131ndan ortakla\u015fa kas\u0131tl\u0131 bir tuzak kuruldu. Ama\u00e7, Santrich’i s\u00f6zde bir uyu\u015fturucu anla\u015fmas\u0131na dahil ederek ABD’ye iade edilmesini sa\u011flamakt\u0131. DEA bunun i\u00e7in para ve kokain bile sa\u011flad\u0131 ve kurgulanm\u0131\u015f bir bulu\u015fmay\u0131 kayda ald\u0131. Ancak kay\u0131tlarda, Santrich’in uyu\u015fturucu ticareti hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemedi\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Santrich, ba\u015fka bir FARC komutan\u0131n\u0131n kuzeni kendisini davet etti\u011fi i\u00e7in bu toplant\u0131ya kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu ki\u015finin hi\u00e7bir siyasi ge\u00e7mi\u015fi yoktu ve Santrich’i su\u00e7lu g\u00f6stermesi i\u00e7in kendisine para \u00f6denmi\u015fti. Buna ra\u011fmen Santrich, iade edilebilmesi i\u00e7in tutukland\u0131 ve hapse at\u0131ld\u0131. Ancak hi\u00e7bir kan\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sonunda serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ne var ki siyasi zarar \u00e7oktan verilmi\u015fti. Santrich, ABD’ye iade edilmektense Kolombiya’da \u00f6lmeyi tercih edece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bir di\u011fer eski komutan Iv\u00e1n M\u00e1rquez ile birlikte Segunda Marquetalia ad\u0131ndaki yeni gerillay\u0131 kurdu.<\/p>\n\n\n\n Ancak bu grup da eski FARC ile e\u015f tutulamaz. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda eski yap\u0131n\u0131n do\u011frudan bir devam\u0131 zaten m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kar\u015f\u0131m\u0131zda s\u00fcrekli hayatta kalma m\u00fccadelesi veren k\u00fc\u00e7\u00fck bir grup var. Onlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda ise “Escuela de las Am\u00e9ricas” (Amerika K\u0131tas\u0131 Okulu) dahil olmak \u00fczere, isyanla m\u00fccadele konusunda kapsaml\u0131 bir e\u011fitim alm\u0131\u015f bir ordu bulunuyor. Ayn\u0131 zamanda Segunda Marquetalia, kendisi gibi FARC ad\u0131n\u0131 kullanan ve 2021 y\u0131l\u0131nda Jes\u00fas Santrich’i Venez\u00fcella’da katletmek i\u00e7in ABD ile i\u015fbirli\u011fi yapan ba\u015fka bir silahl\u0131 grupla \u00e7at\u0131\u015fma halinde. Durum son derece karma\u015f\u0131k. Bunlar\u0131n yan\u0131nda, tan\u0131nm\u0131\u015f liderleri ve net bir yap\u0131s\u0131 olan ELN varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bug\u00fcn\u00fcn silahl\u0131 gruplar\u0131n\u0131 on ya da on be\u015f y\u0131l \u00f6ncekilerle k\u0131yaslamak art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bana g\u00f6re kapitalizm her \u015feyi yozla\u015ft\u0131rd\u0131. Art\u0131k sava\u015f\u0131n kendisi bir i\u015f kap\u0131s\u0131 haline geldi ve maalesef bu durum kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erli. Kolombiya’daki b\u00f6lgeler b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadeleye sahne oluyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc yerel silahl\u0131 gruplar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Meksikal\u0131 \u00f6rg\u00fctler ve Venez\u00fcella men\u015feili “Tren de Aragua” gibi uluslararas\u0131 uyu\u015fturucu kartelleri de buralarda aktif durumda.<\/p>\n\n\n\n Bu b\u00f6lgelerin \u00e7o\u011funda devlet neredeyse hi\u00e7 yok. Yeterli bir askeri varl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 gibi okul, hastane veya sosyal g\u00fcvence de bulunmuyor. Bu g\u00fc\u00e7 vakumunda, silahl\u0131 gruplar insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 kontrol ediyor. Koka \u00fcretimi ve kokain ticareti onlar\u0131n en \u00f6nemli gelir kayna\u011f\u0131. Kokain \u00f6zellikle ABD’ye ve di\u011fer \u00fclkelere ihra\u00e7 ediliyor. Bu durum, bug\u00fcn devrimci bir silahl\u0131 m\u00fccadeleyi neredeyse imkans\u0131z k\u0131l\u0131yor. Gerilla i\u00e7inde hala devrimci ilkelere i\u00e7tenlikle inanan insanlar olsa da, bug\u00fcn silahl\u0131 bir ayaklanma i\u00e7in ger\u00e7ek ko\u015fullar\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Durum \u00e7ok kaotik ve uyu\u015fturucu ticareti silahl\u0131 gruplar\u0131 derinlemesine yozla\u015ft\u0131rd\u0131. \u00d6zellikle bug\u00fcn kendilerine FARC veya FARC-EP diyen gruplar, toplumsal hareketlerin \u00f6nemli liderlerini \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor ve t\u00fcm topluluklara sald\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n Bu y\u00fczden bug\u00fcn silahl\u0131 m\u00fccadeleyi art\u0131k do\u011fru bir yol olarak g\u00f6rm\u00fcyorum. Bunun yerine silahl\u0131 gruplar diyalo\u011fu aramal\u0131, ger\u00e7ek g\u00fcvenceler sunan ve toplumsal iyile\u015fmelere yol a\u00e7an bar\u0131\u015f anla\u015fmalar\u0131 hedeflemelidir. Bu ba\u011flamda, Gustavo Petro taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan de\u011fi\u015fimleri desteklemek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00dclkedeki t\u00fcm g\u00fcce sahip olmasa da halk aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tabana sahip. Karar verici tarihi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nda oldu\u011fumuza inan\u0131yorum. Silahl\u0131 gruplar, k\u0131rsal kamplarda kendilerini izole etmek yerine, bu f\u0131rsat\u0131 siyasi olarak aktif olmak ve etkilerini sivil yollarla g\u00f6stermek i\u00e7in kullanmal\u0131d\u0131r. Maalesef farkl\u0131 gruplar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar devam ediyor ve bundan en \u00e7ok sivil halk zarar g\u00f6r\u00fcyor. \u00d6l\u00fc say\u0131s\u0131 artmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n Peki Gustavo Petro g\u00f6reve geldi\u011finden beri durum nas\u0131l de\u011fi\u015fti? Petro da eskiden M-19 gerilla hareketiyle ili\u015fkiliydi. Onun siyasi ge\u00e7mi\u015fi nedir? Onun h\u00fck\u00fcmeti d\u00f6neminde, eski FARC \u00fcyelerine y\u00f6nelik muamelede veya genel olarak silahl\u0131 yap\u0131lara yakla\u015f\u0131mda bir iyile\u015fme fark ediliyor mu?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Gustavo Petro h\u00fck\u00fcmeti, Kolombiya’n\u0131n son y\u0131llarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6kl\u00fc toplumsal de\u011fi\u015fimlerin de bir sonucudur. Bu geli\u015fmeler, bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131yla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Anla\u015fma bir\u00e7ok insan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131 ve \u00fclkedeki ger\u00e7ekli\u011fin ne kadar sert oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Bu durumun, FARC’\u0131n devlete kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f\u0131n bir sonucu olmad\u0131\u011f\u0131, as\u0131l sorumlulu\u011fun egemen s\u0131n\u0131flara ait oldu\u011fu net bir \u015fekilde anla\u015f\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 zamanda a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f, me\u015fruiyetini giderek daha fazla kaybediyor. Ger\u00e7ek y\u00fczleri her ge\u00e7en g\u00fcn daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geliyor. Onlar\u0131n “kirli sava\u015f” olarak adland\u0131r\u0131lan pratikleri iyi bir \u015fekilde belgelenmi\u015ftir. Katliamlar, “Falsos Positivos” (Sahte Pozitifler) skandal\u0131 ve devlet ile paramiliter yap\u0131lar\u0131n kendi halk\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sistematik sava\u015f \u00fczerine say\u0131s\u0131z ara\u015ft\u0131rma mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n Bir di\u011fer d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 ise 2021 y\u0131l\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck toplumsal ayaklanmayd\u0131. Bu protestolar\u0131 her \u015feyden \u00f6nce yoksul mahallelerden (barrio’lardan) gelen gen\u00e7ler s\u0131rtlad\u0131. Soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131lar, ula\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131 kapatt\u0131lar, birlikte yemek pi\u015firdiler, kendi kendilerini \u00f6rg\u00fctlediler ve polis \u015fiddetine son verilmesini talep ettiler. \u00d6zellikle \u015fehirlerdeki toplumsal protestolar\u0131 bast\u0131rmak \u00fczere uzmanla\u015fm\u0131\u015f \u00f6zel bir polis birimi olan ESMAD oda\u011fa oturtuldu. Ayaklanman\u0131n tetikleyicisi, d\u00f6nemin Duque h\u00fck\u00fcmetinin getirdi\u011fi vergi reformuydu. Bu reform, zenginler ve b\u00fcy\u00fck \u015firketler vergi kolayl\u0131klar\u0131ndan yararlan\u0131rken, esas olarak geni\u015f halk kitlelerine y\u00fck getirecekti. Yani vergi y\u00fck\u00fc yoksullar\u0131n omuzlar\u0131na y\u0131k\u0131lmak isteniyordu. Bir\u00e7ok insan i\u00e7in art\u0131k bardak ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ve b\u00f6ylece kitlesel toplumsal huzursuzluklar ba\u015f g\u00f6sterdi. Vergi meselesinin yan\u0131 s\u0131ra ESMAD’\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve temel toplumsal reformlar gibi di\u011fer siyasi talepler de y\u00fcksek sesle dile getirildi.<\/p>\n\n\n\n Petro h\u00fck\u00fcmetini i\u015fte bu ba\u011flamda anlamak gerekir. Bu h\u00fck\u00fcmet, s\u00f6z konusu toplumsal k\u0131r\u0131lmalar\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f, hala destek\u00e7ileri olmas\u0131na ve baz\u0131 durumlarda oylar\u0131 parayla etkilemeye devam etmesine ra\u011fmen siyasi olarak b\u00fcy\u00fck bir darbe alm\u0131\u015ft\u0131r. Gustavo Petro, ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nce de siyasi sahnede \u00f6nemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zellikle senat\u00f6rl\u00fck yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde \u00c1lvaro Uribe’ye kar\u015f\u0131 merkezi tart\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f ve onun paramiliter gruplarla olan ba\u011flar\u0131n\u0131 defalarca ele\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n Petro, M-19 hareketinden gelmektedir. Bu hareket bir isyanc\u0131 grup olmas\u0131na ra\u011fmen sosyalist bir \u00f6rg\u00fct de\u011fildi. Sim\u00f3n Bol\u00edvar’\u0131n fikirlerinden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde etkilenmi\u015fti ve siyasi m\u00fccadeleyi sadece ulusal d\u00fczeyde de\u011fil, daha b\u00fcy\u00fck bir Latin Amerika projesinin, yani “Patria Grande”nin (B\u00fcy\u00fck Vatan) bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyordu. Bu hareketin temel ama\u00e7lar\u0131ndan biri, yurtsever de\u011ferleri yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmakt\u0131. Nitekim Kolombiya’da uzun bir s\u00fcre tarih dersi okullardan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve bu durum, tarihsel bilin\u00e7te b\u00fcy\u00fck bir kayba yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Petro, ba\u015fkan olarak \u00f6nemli reformlar ba\u015flatt\u0131. Bunlar i\u015f\u00e7iler, ya\u015fl\u0131lar ve \u00f6\u011frenciler i\u00e7in daha fazla sosyal g\u00fcvence yaratmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Bunlar devrimci nitelikte de\u011fi\u015fimler de\u011fil, aksine yap\u0131lmas\u0131 zorunlu olan reformlard\u0131r. Kolombiya, tarihi nedeniyle a\u015f\u0131r\u0131 bir toplumsal adaletsizlikten muzdariptir. Bu y\u00fczden de\u011fi\u015fimler kademeli olarak ger\u00e7ekle\u015fmelidir. Bug\u00fcn en b\u00fcy\u00fck zorluklardan biri de tam olarak burada yatmaktad\u0131r. Mesele, \u00f6zellikle yakla\u015fan se\u00e7imler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, toplumsal de\u011fi\u015fim y\u00f6n\u00fcndeki bu siyasi projenin nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011fidir. Hedef, ba\u015flat\u0131lan reformlar\u0131 derinle\u015ftirmek ve kal\u0131c\u0131 olarak g\u00fcvence alt\u0131na almakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 zamanda baz\u0131 ele\u015ftirilerin de dile getirilmesi gerekiyor. Petro h\u00fck\u00fcmeti bar\u0131\u015f politikas\u0131nda ciddi bir hata yapt\u0131. En b\u00fcy\u00fck hata, ilk Bar\u0131\u015f Komiseri olarak Danilo Santos’un se\u00e7ilmesiydi. Onun “Topyek\u00fcn Bar\u0131\u015f” (Paz Total) yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00e7ok fazla h\u0131rsl\u0131yd\u0131. Ayn\u0131 anda t\u00fcm akt\u00f6rlerle m\u00fczakere etmek istedi: Gerillalarla, paramiliter gruplarla ve uyu\u015fturucu kartelleriyle. Sonu\u00e7ta bu proje somut bir netice vermeden kald\u0131. \u00d6zellikle FARC muhalifleri (disidentes) olarak adland\u0131r\u0131lan gruplarla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelere odaklan\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir problem te\u015fkil etti. Bu gruplar diyalo\u011fu esas olarak b\u00f6lgesel olarak yay\u0131lmak ve askeri a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7lenmek i\u00e7in kulland\u0131lar. \u00dcstelik Petro h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131, daha \u00f6nceki Duque h\u00fck\u00fcmetine k\u0131yasla \u00e7ok daha agresif bir tutum tak\u0131nd\u0131lar. Bu nedenle h\u00fck\u00fcmet bar\u0131\u015f meselesinde neredeyse hi\u00e7 ilerleme kaydedemedi. Buna ra\u011fmen h\u00fck\u00fcmet, \u00f6zellikle toplumsal reformlar nedeniyle halk aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir deste\u011fe sahip. Bu reformlar bir\u00e7ok insan taraf\u0131ndan acil bir ihtiya\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve olumlu de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n Silahl\u0131 m\u00fccadele hakk\u0131nda ne kadar \u00e7ok \u00f6nyarg\u0131 oldu\u011funu ve buna kar\u015f\u0131n ne kadar az bilgi bulundu\u011funu kesinlikle fark etmi\u015fsinizdir. Neredeyse hi\u00e7 bilgi yok; var olanlar da ya Hollywood filmlerinden ya da burjuva medyas\u0131ndan geliyor. Buradaki, Avrupa’daki insanlara ne s\u00f6ylemek istersiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Bence sadece Kolombiya’daki karma\u015f\u0131k durumu anlamak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin s\u00fcrekli iki u\u00e7 aras\u0131nda gidip geldi\u011fini g\u00f6rmek de \u00f6nemli: Sava\u015f ile bar\u0131\u015f aras\u0131nda, k\u00f6kl\u00fc toplumsal de\u011fi\u015fim imkan\u0131 ile bu de\u011fi\u015fimleri engellemek i\u00e7in elinden gelen her \u015feyi yapan g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n Daha iyi bir ya\u015fam i\u00e7in her g\u00fcn m\u00fccadele eden insanlar\u0131n saf\u0131nda, pek \u00e7ok farkl\u0131 grup ve toplumsal \u00f6rg\u00fct yer al\u0131yor. Bu yap\u0131lar farkl\u0131 alanlardan geliyor ve farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na sahipler. K\u00fclt\u00fcrlerini, topraklar\u0131n\u0131 ve geleneklerini korumak i\u00e7in her g\u00fcn sava\u015fan yerli topluluklar ve Afro-Kolombiyal\u0131 n\u00fcfus gruplar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra k\u00f6yl\u00fc ve tar\u0131m \u00f6rg\u00fctleri de buna dahil. Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalayanlar da, \u00f6zellikle topluma yeniden entegrasyon projeleri ve ortak \u00fcretim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ok \u00f6nemli bir i\u015f \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. Benim bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131ma g\u00f6re, bu s\u00fcre\u00e7lere dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde e\u015flik etmek hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu, bir yandan Kolombiya’da hala devam etmekte olan insan haklar\u0131 ihlallerini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak ve k\u0131namak anlam\u0131na geliyor. Di\u011fer yandan ise, \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 imkanlarla \u00e7al\u0131\u015fan, genellikle hayatta kalma m\u00fccadelesi veren ve buna ra\u011fmen \u00fclkedeki bar\u0131\u015fa aktif olarak katk\u0131da bulunan \u00f6rg\u00fctleri ve kooperatifleri somut olarak desteklemekle ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n Eskiden silahl\u0131 m\u00fccadelenin i\u00e7inde yer alm\u0131\u015f ki\u015filerin bilgi birikimi ve deneyimleri bu noktada \u00e7ok de\u011ferlidir. Bu deneyimler \u00f6nemli dersler bar\u0131nd\u0131rabilir ve sadece Kolombiya’da de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerindeki bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerini de destekleyebilir. B\u00f6ylece eski sava\u015f\u00e7\u0131lar, bar\u0131\u015f\u0131n aktif savunucular\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Kolombiya’da b\u00fcy\u00fck bir bilgi birikimine ve \u00f6nemli ya\u015fam deneyimlerine sahip \u00e7ok say\u0131da kendini adam\u0131\u015f yolda\u015f var. Bu nedenle, bu insanlar ile Avrupa’daki \u00f6rg\u00fctler aras\u0131ndaki ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7lendirmenin merkezi bir \u00f6neme sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00f6ylece ortak projeler daha da geli\u015ftirilebilir ve daha geni\u015f kitlelere duyurulabilir. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bir k\u0131sm\u0131, her ne kadar \u015fimdilik s\u0131n\u0131rl\u0131 bir d\u00fczeyde olsa da bug\u00fcn internet \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n Bizler de burada, Avrupa’da bir topluluk kurduk. Bu topluluk g\u00f6\u00e7menlerden, s\u00fcrg\u00fcndeki siyasi m\u00fcltecilerden ve her \u015feyden \u00f6nce Kolombiyal\u0131lardan olu\u015fuyor; ancak ayn\u0131 zamanda Avrupal\u0131 \u00f6rg\u00fctlerle de yak\u0131n bir ileti\u015fim i\u00e7inde. Buradan Kolombiya’daki durumla ilgileniyor; bar\u0131\u015f, yeniden entegrasyon ve k\u00f6yl\u00fc m\u00fccadelelerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan giri\u015fimleri destekliyoruz. Bu \u00f6rg\u00fct “Ven Seremos” ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n bir di\u011fer amac\u0131 da uluslararas\u0131 m\u00fccadeleleri birbirine ba\u011flamak ve onlara hep birlikte daha fazla a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131rmakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, bir\u00e7ok \u00fclkede y\u00fckseli\u015fte olan ve g\u00f6\u00e7menlerin ile s\u00fcrg\u00fcndekilerin haklar\u0131n\u0131 giderek daha fazla k\u0131s\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fan sa\u011f politikalar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda durmak istiyoruz. Uluslararas\u0131 a\u011f kurman\u0131n bunun i\u00e7in belirleyici bir ara\u00e7 oldu\u011funa inan\u0131yoruz. K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce, 22 y\u0131ld\u0131r Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde tutuklu bulunan yolda\u015f\u0131m\u0131z Sim\u00f3n Trinidad’\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in uluslararas\u0131 bir bulu\u015fma organize ettik. Kendisi orada, bir t\u00fcr psikolojik i\u015fkenceye e\u015fde\u011fer olan, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde izole edilmi\u015f ve neredeyse hi\u00e7 insan temas\u0131 olmadan son derece a\u011f\u0131r ko\u015fullar alt\u0131nda ya\u015f\u0131yor. Bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131ndan sonra bile bu t\u00fcr durumlar\u0131n hala var olmas\u0131 sars\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu bulu\u015fma, Avrupa’da hem Sim\u00f3n Trinidad davas\u0131n\u0131 hem de Kolombiya’daki bar\u0131\u015f s\u00fcrecini destekleme konusunda b\u00fcy\u00fck bir ilgi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir irade oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Bu nedenle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131za devam edece\u011fiz ve buradaki, Avrupa’daki di\u011fer \u00f6rg\u00fctlerle ili\u015fkilerimizi daha da geli\u015ftirece\u011fiz. \u00c7ok te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n