{"id":10294,"date":"2026-08-16T08:52:06","date_gmt":"2026-08-16T05:52:06","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=10294"},"modified":"2026-08-16T08:52:07","modified_gmt":"2026-08-16T05:52:07","slug":"mekkede-savunma-pakti-halklarin-guvenligi-mi-rejimlerin-sigortasi-mi-semdin-simsir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/08\/16\/mekkede-savunma-pakti-halklarin-guvenligi-mi-rejimlerin-sigortasi-mi-semdin-simsir\/","title":{"rendered":"Mekke\u2019de Savunma Pakt\u0131: Halklar\u0131n G\u00fcvenli\u011fi mi, Rejimlerin Sigortas\u0131 m\u0131? &#8211; \u015eemdin \u015eim\u015fir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan liderleri 7 A\u011fustos 2026\u2019da Mekke\u2019de \u201cMekke Ortak Savunma Anla\u015fmas\u0131\u201dn\u0131 imzalad\u0131. Anla\u015fman\u0131n en dikkat \u00e7ekici h\u00fckm\u00fc, \u00fc\u00e7 \u00fclkeden birine y\u00f6nelik silahl\u0131 sald\u0131r\u0131n\u0131n di\u011ferlerine de yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131. T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hakan Fidan bu h\u00fckm\u00fcn teknik bak\u0131mdan NATO\u2019nun 5. maddesine benzedi\u011fini s\u00f6ylerken, taraflar anla\u015fman\u0131n herhangi bir \u00fclkeye kar\u015f\u0131 olu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u201csavunma ama\u00e7l\u0131\u201d oldu\u011funu \u00f6zellikle vurguluyor. Bununla birlikte anla\u015fman\u0131n askeri mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc h\u00e2l\u00e2 \u015fekillenme a\u015famas\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda hi\u00e7bir askeri pakt, kendisine verilen isimle de\u011ferlendirilmez. NATO da kendisini bir \u201csavunma ittifak\u0131\u201d olarak tan\u0131mlar; ABD d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u201cg\u00fcvenlik\u201d gerek\u00e7esiyle a\u00e7\u0131klar; \u0130srail y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015flar\u0131 \u201ckendini savunma\u201d s\u00f6ylemiyle me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla sorulmas\u0131 gereken soru, anla\u015fman\u0131n ad\u0131na \u201csavunma\u201d kelimesinin konulup konulmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, <strong>hangi s\u0131n\u0131flar\u0131n, hangi devletlerin ve hangi b\u00f6lgesel d\u00fczenin g\u00fcvenli\u011fini savundu\u011fudur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B\u00f6lgede ger\u00e7ek bir g\u00fcvenlik krizi var<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortado\u011fu\u2019nun bir g\u00fcvenlik krizinin i\u00e7inde bulundu\u011fu tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez. Fakat bu kriz g\u00f6kten inmedi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">28 \u015eubat 2026\u2019da ABD ve \u0130srail\u2019in \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik geni\u015f \u00e7apl\u0131 sald\u0131r\u0131lar\u0131 b\u00f6lgesel sava\u015f\u0131 yeni bir a\u015famaya ta\u015f\u0131d\u0131. \u0130ran\u2019\u0131n buna \u0130srail\u2019e, Amerikan askeri hedeflerine ve baz\u0131 K\u00f6rfez \u00fclkelerine y\u00f6nelik f\u00fcze sald\u0131r\u0131lar\u0131yla yan\u0131t vermesi; H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 ve K\u0131z\u0131ldeniz\u2019de deniz ticaretinin kesintiye u\u011framas\u0131; Yemen\u2019de yeniden yo\u011funla\u015fan \u00e7at\u0131\u015fmalar, sava\u015f\u0131n bedelini b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeye yayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ko\u015fullarda Suudi monar\u015fisinin kendisini tehdit alt\u0131nda hissetmesinde \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir yan yok. Ama sorunun kritik noktas\u0131 tam da burada ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lgeyi onlarca y\u0131ld\u0131r askeri \u00fcsler, i\u015fgaller, ambargolar, darbeler, vek\u00e2let sava\u015flar\u0131 ve silahlanma yar\u0131\u015flar\u0131yla ku\u015fatan d\u00fczenin kendisi sorgulanmadan, bu d\u00fczenin i\u00e7inden \u00e7\u0131kacak yeni askeri bloklar\u0131n halklara g\u00fcvenlik getirmesini beklemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Afganistan\u2019dan Irak\u2019a, Libya\u2019dan Suriye\u2019ye, Yemen\u2019den Filistin\u2019e kadar halklar\u0131n \u00f6dedi\u011fi muazzam bedelin arkas\u0131nda yaln\u0131zca yerel \u00e7at\u0131\u015fmalar de\u011fil; ABD emperyalizminin askeri m\u00fcdahaleleri, \u0130srail\u2019in i\u015fgal ve yay\u0131lma politikalar\u0131, b\u00f6lgesel devletlerin g\u00fc\u00e7 m\u00fccadeleleri ve bunlarla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en sermaye \u00e7\u0131karlar\u0131 bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla \u201ctehdit\u201d ger\u00e7ektir. Fakat egemenlerin tarif etti\u011fi tehditle emek\u00e7ilerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu tehdit ayn\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Washington\u2019a ba\u011fl\u0131l\u0131k ile Washington\u2019dan \u00f6zerkle\u015fme ayn\u0131 anda m\u00fcmk\u00fcn<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mekke Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 basit\u00e7e \u201c\u00fc\u00e7 Amerikan kuklas\u0131n\u0131n ittifak\u0131\u201d diye tan\u0131mlamak politik olarak cazip g\u00f6r\u00fcnse de ger\u00e7e\u011fin tamam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye 1952\u2019den beri NATO \u00fcyesi ve NATO\u2019nun g\u00fcneydo\u011fu kanad\u0131n\u0131n temel askeri g\u00fc\u00e7lerinden biri. NATO\u2019nun kendi anlat\u0131m\u0131na g\u00f6re T\u00fcrk ordusu ittifak\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k faaliyetlerinde, operasyonlar\u0131nda ve ortak tatbikatlar\u0131nda uzun s\u00fcredir \u00f6nemli rol oynuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Suudi Arabistan\u2019\u0131n ABD askeri sistemiyle ba\u011f\u0131 ise \u00e7ok daha do\u011frudan. ABD Kongre Ara\u015ft\u0131rma Servisi verilerine g\u00f6re Washington, onlarca y\u0131ld\u0131r Suudi ordusunun ba\u015fl\u0131ca silah, e\u011fitim ve askeri hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131. 1950-2022 aras\u0131nda ABD\u2019nin Suudi Arabistan\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 askeri sat\u0131\u015flar\u0131n toplam de\u011feri 164 milyar dolar\u0131 a\u015ft\u0131. Haziran 2024 itibar\u0131yla \u00fclkede yakla\u015f\u0131k 2 bin 300 Amerikan askeri de bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pakistan\u2019\u0131n durumu daha karma\u015f\u0131k. \u0130slamabad\u2019\u0131n Washington\u2019la uzun bir askeri ili\u015fki tarihi bulunmakla birlikte, son y\u0131llarda \u00c7in\u2019le kurdu\u011fu stratejik ba\u011flar giderek a\u011f\u0131r bas\u0131yor. ABD Kongre Ara\u015ft\u0131rma Servisi de Pakistan\u2019\u0131n \u00c7in\u2019le yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Washington-\u0130slamabad ili\u015fkilerinin temel \u00e7eli\u015fkilerinden biri haline geldi\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yani kar\u015f\u0131m\u0131zda Washington\u2019dan tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fc\u00e7 devlet bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi, her emri Washington\u2019dan alan yekpare bir \u00fc\u00e7l\u00fc de yok.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha do\u011fru tarif \u015fudur: <strong>Bu devletlerin egemen s\u0131n\u0131flar\u0131 bir yandan ABD merkezli askeri ve ekonomik d\u00fczene yaslan\u0131yor, di\u011fer yandan bu d\u00fczenin zay\u0131flayan ve daha \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez hale gelen g\u00fcvenlik garantileri kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi pazarl\u0131k g\u00fc\u00e7lerini b\u00fcy\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mekke Anla\u015fmas\u0131 bu \u00e7eli\u015fkinin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nitekim Reuters\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re anla\u015fman\u0131n mevcut NATO \u00fcyeli\u011fini ya da ba\u015fka ittifaklar\u0131 ikame etmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Tersine bunlar\u0131n \u00fczerine yeni bir b\u00f6lgesel askeri koordinasyon katman\u0131 ekleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle Mekke Pakt\u0131 ne ba\u011f\u0131ms\u0131z nede ABD emperyalizmden de begimsiz degildir. Washington\u2019dan gelen tek bir talimata kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak durumda degildir. B\u00f6lgesel burjuvazilerin, monar\u015filerin ve askeri b\u00fcrokrasilerin emperyalist sistem i\u00e7indeki hareket alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletme giri\u015fimidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201cS\u00fcnni NATO\u201d kimin i\u015fine yar\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anla\u015fman\u0131n Mekke\u2019de imzalanmas\u0131 elbette sembolik anlamdan yoksun de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan gibi S\u00fcnni \u00e7o\u011funluklu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin kutsal kentte askeri bir anla\u015fmaya imza atmas\u0131, beraberinde \u201cS\u00fcnni NATO\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat burada dikkat edilmesi gereken \u00f6nemli bir tuzak var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortado\u011fu\u2019daki iktidar m\u00fccadelelerini S\u00fcnni-\u015eii kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131na indirgemek, emperyalistlerin ve b\u00f6lge gericiliklerinin onlarca y\u0131ld\u0131r kulland\u0131klar\u0131 mezhep\u00e7i dili yeniden \u00fcretmek anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anla\u015fmay\u0131 imzalayan devletler de pakt\u0131n \u0130ran\u2019a veya belirli bir \u00fclkeye kar\u015f\u0131 kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor. \u0130ran y\u00f6netiminin ilk tepkisinin de tahmin edilenin aksine b\u00fct\u00fcn\u00fcyle olumsuz olmamas\u0131 dikkat \u00e7ekiciydi. \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, b\u00f6lgesel g\u00fcvenli\u011fin d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yerine b\u00f6lge \u00fclkelerince sa\u011flanmas\u0131 fikrinin ilkesel olarak olumlu olabilece\u011fini, bunun kapsay\u0131c\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, pakt\u0131n gelecekte \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n garantisi de\u011fildir. \u00d6zellikle Suudi Arabistan-Yemen gerilimi, \u0130ran ba\u011flant\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7lerle ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar ve K\u0131z\u0131ldeniz\u2019in militarizasyonu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bunun riski vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak mesele bir \u201cS\u00fcnni-\u015eii sava\u015f\u0131\u201dndan \u00f6nce <strong>devletlerin \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrk, Arap, Fars, K\u00fcrt, Pakistanl\u0131; S\u00fcnni, \u015eii, Hristiyan veya ba\u015fka bir inan\u00e7tan emek\u00e7ilerin birbirleriyle sava\u015fmakta nesnel hi\u00e7bir \u00e7\u0131kar\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mezhep\u00e7ilik saraylar\u0131n silah\u0131d\u0131r. Halklar\u0131n de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>As\u0131l ittifak: petro-dolar ile silah sanayiinin ittifak\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mekke Pakt\u0131\u2019n\u0131 anlaman\u0131n en sa\u011flam yollar\u0131ndan biri de askeri anla\u015fman\u0131n arkas\u0131ndaki ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 incelemektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye-Suudi Arabistan askeri ili\u015fkileri 7 A\u011fustos\u2019ta ba\u015flamad\u0131. Suudi ve T\u00fcrk \u015firketleri 2023\u2019te Baykar \u00fcretimi insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131n\u0131n Suudi Arabistan\u2019da yerelle\u015ftirilmesi konusunda anla\u015fmalar imzalad\u0131. Elektronik sistemlerden mekanik par\u00e7alara ve \u0130HA g\u00f6vdelerine kadar \u00e7e\u015fitli alanlarda ortak \u00fcretim planland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pakistan ile Suudi Arabistan aras\u0131ndaki ili\u015fki daha da ileri bir noktadayd\u0131. Muhammed bin Selman ile \u015eehbaz \u015eerif 17 Eyl\u00fcl 2025\u2019te \u201cStratejik Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 Savunma Anla\u015fmas\u0131\u201d imzalad\u0131 ve iki \u00fclkeden birine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131n\u0131n di\u011ferine de yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmas\u0131 ilkesini daha o tarihte kabul etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019nin kat\u0131lmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla s\u0131f\u0131rdan yeni bir yap\u0131 yaratmaktan \u00e7ok bu ili\u015fkilerin \u00fc\u00e7l\u00fc hale getirilmesi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dcstelik Reuters\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131 planlar yaln\u0131zca siyasi dayan\u0131\u015fmadan ibaret de\u011fil. Kara, hava, deniz ve siber alanda ortak tatbikatlar; \u0130HA sistemleri, elektronik harp ve yapay zek\u00e2 teknolojileri; ortak savunma \u00fcretimi ve teknoloji transferi anla\u015fman\u0131n g\u00fcndeminde bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fka bir ifadeyle Mekke Pakt\u0131 ayn\u0131 zamanda devasa bir <strong>askeri-sanayi pazar\u0131d\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Suudi petro-dolar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen savunma sanayii, Pakistan\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck askeri ayg\u0131t\u0131 ve n\u00fckleer kapasitesi ayn\u0131 masaya oturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu masada halklar yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Silahlanman\u0131n faturas\u0131n\u0131 kim \u00f6d\u00fcyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">SIPRI verileri d\u00fcnyadaki askeri harcamalar\u0131n 2025\u2019te 2,887 trilyon dolarla yeni bir tarihi zirveye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Suudi Arabistan tek ba\u015f\u0131na yakla\u015f\u0131k 83,2 milyar dolarl\u0131k askeri harcamayla d\u00fcnyan\u0131n sekizinci b\u00fcy\u00fck askeri harcama yapan \u00fclkesi konumunda. T\u00fcrkiye\u2019nin askeri harcamalar\u0131 2025 y\u0131l\u0131nda reel olarak y\u00fczde 7,2 artarak 30 milyar dolara \u00e7\u0131kt\u0131. SIPRI bu art\u0131\u015fta T\u00fcrkiye\u2019nin Irak, Suriye ve Somali\u2019deki askeri faaliyetlerinin de etkili oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor. Pakistan&#8217;\u0131n ayn\u0131 y\u0131lki askeri harcamas\u0131 ise yakla\u015f\u0131k 11,9 milyar dolar d\u00fczeyindeydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu rakamlar\u0131n s\u0131n\u0131fsal anlam\u0131 Pakistan \u00f6rne\u011finde \u00f6zellikle \u00e7\u0131plak bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pakistan&#8217;\u0131n 2026-2027 b\u00fct\u00e7esinde savunma harcamalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 18 art\u0131r\u0131larak 3 trilyon rupiye \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 planlan\u0131rken kalk\u0131nma harcamalar\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tutuldu. Ayn\u0131 \u00fclke IMF program\u0131 kapsam\u0131nda y\u00fcksek kamu borcunu azaltmak, b\u00fct\u00e7e fazlas\u0131 \u00fcretmek ve harcama disiplinini s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnya Bankas\u0131 Pakistan&#8217;daki yoksullu\u011fun son y\u0131llarda yeniden y\u00fckseldi\u011fine dikkat \u00e7ekerken, askeri b\u00fct\u00e7e geni\u015flemeye devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0131n\u0131f meselesi tam da budur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saraylar silah al\u0131r, i\u015f\u00e7iler vergi \u00f6der.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Generaller yeni doktrinler haz\u0131rlar, emek\u00e7ilerin \u00fccretleri enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda erir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Savunma \u015firketlerinin sipari\u015f defterleri kabar\u0131r, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k b\u00fct\u00e7eleri \u201cmali disiplin\u201d gerek\u00e7esiyle tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sava\u015f \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda da anla\u015fmalar\u0131 imzalayanlar de\u011fil i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i \u00e7ocuklar\u0131 cepheye g\u00f6nderilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle sosyalistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan askeri paktlar hakk\u0131ndaki temel soru \u201cT\u00fcrkiye bu ittifaktan ne kazanacak?\u201d de\u011fil, <strong>T\u00fcrkiye sermayesi ne kazanacak ve T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ne \u00f6deyecek?<\/strong> sorusudur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Filistin, b\u00fct\u00fcn \u201c\u0130slam dayan\u0131\u015fmas\u0131\u201d s\u00f6ylemlerinin turnusol\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mekke\u2019de imzalanan bir askeri anla\u015fman\u0131n \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini temsil etti\u011fi iddias\u0131n\u0131n s\u0131nanaca\u011f\u0131 ilk yer Filistin\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan \u0130srail&#8217;in Filistin politikalar\u0131n\u0131 diplomatik a\u00e7\u0131klamalarla bir\u00e7ok kez k\u0131nad\u0131. Temmuz 2026&#8217;da \u00fc\u00e7 \u00fclkenin de aralar\u0131nda oldu\u011fu sekiz devlet, \u0130srailli a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 bakanlar\u0131n ve yerle\u015fimcilerin Mescid-i Aksa&#8217;ya y\u00f6nelik eylemlerini ortak a\u00e7\u0131klamayla k\u0131nad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat diplomasinin diliyle askeri ve ekonomik d\u00fczenin ger\u00e7ekli\u011fi ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Birle\u015fmi\u015f Milletler&#8217;in Temmuz 2026 raporlar\u0131 Gazze&#8217;de kitlesel y\u0131k\u0131m\u0131n, yerinden edilmenin, temel hizmetlere eri\u015fim sorunlar\u0131n\u0131n ve insani krizin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. B\u00f6lgede olu\u015fan enkaz miktar\u0131n\u0131n 60 milyon tonu ge\u00e7ti\u011fi tahmin ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tam da bu noktada \u201cM\u00fcsl\u00fcman dayan\u0131\u015fmas\u0131\u201d s\u00f6yleminin s\u0131n\u0131r\u0131 belirginle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dc\u00e7 devletin kurdu\u011fu kolektif savunma sisteminin merkezinde Filistin halk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 de\u011fil devletlerin topraklar\u0131n\u0131n, ordular\u0131n\u0131n, rejimlerinin ve stratejik altyap\u0131lar\u0131 ve ABD b\u00f6lgedeki \u00e7\u0131karlarinin korunmas\u0131 bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc devletler aras\u0131 askeri ittifak ile halklar\u0131n enternasyonal dayan\u0131\u015fmas\u0131 birbirinden b\u00fct\u00fcn\u00fcyle farkl\u0131 \u015feylerdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Anti-emperyalizm \u0130ran devletinin arkas\u0131na dizilmek de\u011fildir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD ve \u0130srail&#8217;in \u0130ran&#8217;a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak zorunludur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir \u00fclkenin rejimini be\u011fenmemek ba\u015fka, o \u00fclkenin emperyalist sald\u0131r\u0131yla bombalanmas\u0131n\u0131 me\u015fru g\u00f6rmek ba\u015fka bir \u015feydir. Washington&#8217;\u0131n \u0130ran&#8217;\u0131n siyasal d\u00fczenini bombalarla de\u011fi\u015ftirme hakk\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat buradan \u0130ran y\u00f6netimini sosyalistlerin do\u011fal m\u00fcttefiki ilan eden ba\u015fka bir yanl\u0131\u015f sonuca da var\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tahran&#8217;\u0131n b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 politikas\u0131, askeri n\u00fcfuz alanlar\u0131 veya \u0130ran burjuvazisinin \u00e7\u0131karlar\u0131 b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n kurtulu\u015f program\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sosyalist anti-emperyalizm, \u201cd\u00fc\u015fman\u0131m\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 dostumdur\u201d ilkesine indirgenemez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Washington-Tel Aviv eksenine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak kadar, b\u00f6lgedeki b\u00fct\u00fcn egemen s\u0131n\u0131flardan ve devletlerden politik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 korumak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan&#8217;daki emek\u00e7ilerin kurtulu\u015fu Tahran&#8217;\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesinde olmad\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130ranl\u0131 emek\u00e7ilerin kurtulu\u015fu da Ankara, Riyad veya \u0130slamabad&#8217;\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesinde de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halklar\u0131n g\u00fcvenli\u011finin temeli devletler aras\u0131ndaki silah dengesinden \u00f6nce halklar\u0131n birbirleriyle dayan\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00fcrkiye i\u00e7in yeni bir yay\u0131lma alan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mekke Anla\u015fmas\u0131 Ankara a\u00e7\u0131s\u0131ndan da yaln\u0131zca \u201csavunma\u201d meselesi de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye sermayesi son y\u0131llarda savunma sanayiini d\u0131\u015f politikan\u0131n ba\u015fl\u0131ca ara\u00e7lar\u0131ndan biri haline getirdi. \u0130HA&#8217;lardan sava\u015f gemilerine, z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7lardan elektronik harp sistemlerine kadar askeri ihracat Ankara&#8217;n\u0131n b\u00f6lgesel n\u00fcfuz politikas\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Suudi sermayesi bu sekt\u00f6r a\u00e7\u0131s\u0131ndan devasa bir finansman ve sipari\u015f kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla Saray a\u00e7\u0131s\u0131ndan Mekke Pakt\u0131 hem jeopolitik hem ekonomik de\u011fer ta\u015f\u0131maktad\u0131r: K\u00f6rfez sermayesini T\u00fcrkiye&#8217;ye \u00e7ekmek, savunma \u015firketlerine yeni pazarlar a\u00e7mak ve T\u00fcrkiye&#8217;yi b\u00f6lgesel askeri d\u00fczenin vazge\u00e7ilmez akt\u00f6rlerinden biri haline getirmek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00fcy\u00fcmesi\u201d diye sundu\u011fu her geni\u015fleme i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir \u015firketin daha fazla f\u00fcze satmas\u0131 i\u015f\u00e7inin \u00fccretini y\u00fckseltmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir T\u00fcrk sermaye grubunun Suudi Arabistan&#8217;dan milyarlarca dolarl\u0131k askeri ihale almas\u0131 emek\u00e7inin ev kiras\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye ordusunun etki alan\u0131n\u0131n K\u0131z\u0131ldeniz&#8217;e, K\u00f6rfez&#8217;e veya ba\u015fka b\u00f6lgelere geni\u015flemesi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na g\u00fcvenlik sa\u011flamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tam tersine T\u00fcrkiye&#8217;yi kendi halk\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekme ihtimalini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>As\u0131l tehlike: b\u00f6lgesel sava\u015f\u0131n kurumsalla\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mekke Anla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131n bug\u00fcn a\u00e7\u0131klanmayan maddelerinden daha \u00f6nemli olan \u015fey, ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 siyasi y\u00f6nelimdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortado\u011fu&#8217;da bar\u0131\u015f mimarisi de\u011fil yeni askeri mimariler kuruluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir tarafta ABD&#8217;nin \u00fcsleri ve \u0130srail&#8217;in askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc; di\u011fer tarafta \u0130ran&#8217;\u0131n askeri kapasitesi ve m\u00fcttefik a\u011flar\u0131; K\u00f6rfez monar\u015filerinin silahlanmas\u0131; T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00fcy\u00fcyen askeri-sanayi kompleksi; Pakistan&#8217;\u0131n n\u00fckleer g\u00fcc\u00fc\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her devlet \u201ccayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k\u201d ad\u0131na daha fazla silahlan\u0131rken toplam sonu\u00e7 daha az de\u011fil daha fazla g\u00fcvensizlik oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu, kapitalist devlet sisteminin temel \u00e7eli\u015fkilerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her burjuva devleti kendi g\u00fcvenli\u011fini di\u011ferlerinden askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayarak art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Fakat herkes ayn\u0131 \u015feyi yapt\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u015fey g\u00fcvenlik de\u011fil silahlanma yar\u0131\u015f\u0131 ve sava\u015f ihtimalinin b\u00fcy\u00fcmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mekke Pakt\u0131 bu mekanizman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Halklar\u0131n ihtiyac\u0131 yeni NATO&#8217;lar de\u011fil<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki se\u00e7enek Washington ile Mekke, NATO ile \u201cS\u00fcnni NATO\u201d, ABD ile \u0130ran aras\u0131nda tercih yapmak de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fka bir yol vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lgedeki Amerikan askeri m\u00fcdahalelerine ve \u0130srail&#8217;in i\u015fgalci politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgesel egemen s\u0131n\u0131flardan politik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 esas alan sosyalist bir \u00e7izgi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye&#8217;nin, \u0130ran&#8217;\u0131n, Arap \u00fclkelerinin ve Pakistan&#8217;\u0131n emek\u00e7ileri aras\u0131nda milliyet\u00e7ilik ve mezhep\u00e7ilik \u00fczerinden d\u00fc\u015fmanl\u0131k yarat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak; askeri b\u00fct\u00e7elerin e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, konut ve kamusal yat\u0131r\u0131mlara aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 savunmak; gizli askeri anla\u015fmalar\u0131n ve yurtd\u0131\u015f\u0131na asker g\u00f6nderme taahh\u00fctlerinin halktan saklanmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak; yabanc\u0131 \u00fcslerin ve emperyalist askeri varl\u0131\u011f\u0131n tasfiyesini istemek; Filistin halk\u0131n\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 ve i\u015fgalin sona ermesini savunmak bunun par\u00e7alar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ger\u00e7ek b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik ancak \u0130ran ile K\u00f6rfez \u00fclkelerini de i\u00e7ine alan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sald\u0131rmazl\u0131k ve silahs\u0131zlanma d\u00fczenlemeleriyle, yabanc\u0131 askeri m\u00fcdahalelerin sona ermesiyle ve halklar\u0131n egemenlik haklar\u0131na sayg\u0131yla kurulabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bundan daha \u00f6nemlisi ise g\u00fcvenli\u011fin tan\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir i\u015f\u00e7inin g\u00fcvenli\u011fi f\u00fcze bataryalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcvenlik, \u00e7ocu\u011funun sava\u015fta \u00f6lmemesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcvenlik, insanca ya\u015fayacak bir \u00fccret alabilmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcvenlik, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcvenlik, evinin bombard\u0131manda y\u0131k\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcvenlik, ba\u015fka bir halk\u0131n topra\u011f\u0131n\u0131 i\u015fgal etmek zorunda b\u0131rak\u0131lmamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mekke&#8217;de imza atan \u00fc\u00e7 rejimin sundu\u011fu \u015fey bu g\u00fcvenlik de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onlar\u0131n masas\u0131nda generaller, devlet b\u00fcrokrasileri, silah \u015firketleri, enerji sermayesi ve jeopolitik n\u00fcfuz hesaplar\u0131 bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n masas\u0131 ba\u015fka yerde kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O masan\u0131n \u00fczerinde petro-dolarlar\u0131n sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 yeni sava\u015f ittifaklar\u0131 de\u011fil; <strong>i\u015f\u00e7ilerin birli\u011fi, halklar\u0131n e\u015fitli\u011fi, emperyalist m\u00fcdahalelerin sona ermesi ve sosyalist enternasyonalizm<\/strong> bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc Ortado\u011fu&#8217;nun ihtiyac\u0131 yeni askeri kamplar de\u011fil, sava\u015f \u00fcreten d\u00fczenin kendisinin a\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan liderleri 7&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10295,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10294"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10296,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10294\/revisions\/10296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10294"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10294"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}