{"id":10460,"date":"2026-09-02T19:49:44","date_gmt":"2026-09-02T16:49:44","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=10460"},"modified":"2026-09-02T19:49:45","modified_gmt":"2026-09-02T16:49:45","slug":"turkiyede-ekolojik-yikim-sermayenin-dogaya-ve-yasama-actigi-savas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/09\/02\/turkiyede-ekolojik-yikim-sermayenin-dogaya-ve-yasama-actigi-savas\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de Ekolojik Y\u0131k\u0131m: Sermayenin Do\u011faya ve Ya\u015fama A\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Sava\u015f"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131 yaln\u0131zca bir \u201c\u00e7evre sorunu\u201d olarak tan\u0131mlamak, meselenin \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcnmez hale getirir. Ormanlar\u0131n kesilmesi, derelerin \u015firketlere tahsis edilmesi, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n maden sahalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, zeytinliklerin enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131, k\u00f6ylerin ta\u015f ocaklar\u0131 ve termik santraller aras\u0131nda ya\u015famaya zorlanmas\u0131 birbirinden kopuk olaylar de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bunlar, sermayenin yeni k\u00e2r alanlar\u0131 yaratmak amac\u0131yla do\u011fay\u0131 ve toplumsal ya\u015fam\u0131 s\u00fcrekli olarak metala\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n farkl\u0131 bi\u00e7imleridir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kapitalizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011fa, kendinde bir de\u011fere sahip olan ortak ya\u015fam alan\u0131 de\u011fil, sermaye birikiminin hizmetine sunulabilecek bir kaynak deposudur. Orman, maden rezervine veya keresteye; nehir, elektrik \u00fcretim kapasitesine; da\u011f, \u00e7\u0131kar\u0131lmay\u0131 bekleyen cevhere; tar\u0131m arazisi ise yat\u0131r\u0131m ve rant alan\u0131na indirgenir. Do\u011fan\u0131n de\u011feri, ya\u015fam\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemle de\u011fil, piyasada ne kadar k\u00e2r \u00fcretebilece\u011fiyle \u00f6l\u00e7\u00fclmeye ba\u015flan\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu nedenle T\u00fcrkiye\u2019deki ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n sorumlulu\u011funu yaln\u0131zca baz\u0131 \u015firketlerin a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ya da birtak\u0131m yanl\u0131\u015f \u00e7evre politikalar\u0131nda aramak yetersizdir. Sorun yap\u0131sald\u0131r. Kapitalist \u00fcretim bi\u00e7imi, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcmek, yeni yat\u0131r\u0131m alanlar\u0131 yaratmak ve daha fazla do\u011fal varl\u0131\u011f\u0131 ekonomik dola\u015f\u0131ma sokmak zorundad\u0131r. Sermaye birikiminin \u00f6n\u00fcndeki her orman, her tar\u0131m alan\u0131, her dere ve her k\u00f6y bu mant\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirilmekte; gerekti\u011finde hukuki ve idari d\u00fczenlemelerle yat\u0131r\u0131m alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019de devlet de bu s\u00fcrecin d\u0131\u015f\u0131nda ya da \u00fczerinde duran tarafs\u0131z bir hakem de\u011fildir. Devlet ayg\u0131t\u0131, sermaye birikiminin ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda ruhsatlar, kamula\u015ft\u0131rmalar, te\u015fvikler, imar de\u011fi\u015fiklikleri ve \u00e7e\u015fitli hukuki d\u00fczenlemeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011fan\u0131n piyasaya a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. \u201cKamu yarar\u0131\u201d, \u201ckalk\u0131nma\u201d, \u201cmilli enerji\u201d, \u201cistihdam\u201d, \u201cenerji arz g\u00fcvenli\u011fi\u201d ve \u201cyerli kaynaklar\u0131n de\u011ferlendirilmesi\u201d gibi kavramlar ise bu politikalar\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca ara\u00e7lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ancak burada temel soru \u015fudur: Kimin kalk\u0131nmas\u0131, kimin yarar\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bir enerji \u015firketinin \u00fcretimi arts\u0131n diye k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn zeytinli\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131yorsa, bir maden \u015firketinin k\u00e2r\u0131 b\u00fcy\u00fcs\u00fcn diye orman yok ediliyorsa, b\u00fcy\u00fck sermayenin yat\u0131r\u0131m alan\u0131 geni\u015flesin diye su kaynaklar\u0131 kirletiliyor ve k\u00f6yler ya\u015fanamaz hale getiriliyorsa buna toplumun kalk\u0131nmas\u0131 demek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Burada ya\u015fanan, sermayenin geni\u015flemesi ve bunun maliyetinin topluma y\u00fcklenmesidir. K\u00e2r belirli \u015firketlerin elinde \u00f6zel olarak birikirken ekolojik tahribat, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131, ge\u00e7im kaynaklar\u0131n\u0131n yok edilmesi ve zorunlu g\u00f6\u00e7 toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Akbelen\u2019de ya\u015fananlar bu ili\u015fkinin en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u00f6rneklerinden biridir. Mu\u011fla\u2019n\u0131n Milas il\u00e7esinde bulunan Akbelen Orman\u0131\u2019n\u0131n k\u00f6m\u00fcr madencili\u011finin geni\u015fletilmesi amac\u0131yla kesilmesine kar\u015f\u0131 \u0130kizk\u00f6yl\u00fcler y\u0131llarca direnmi\u015ftir. N\u00f6betler tutulmu\u015f, davalar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131ndan ya\u015fam savunucular\u0131 b\u00f6lgede dayan\u0131\u015fma g\u00f6stermi\u015ftir. Fakat Akbelen\u2019deki sorun yaln\u0131zca a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilmesi de\u011fildir. Maden faaliyetlerinin geni\u015fletilmesi, k\u00f6yl\u00fclerin zeytinliklerini, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131, su kaynaklar\u0131n\u0131, ge\u00e7im bi\u00e7imlerini ve nihayetinde k\u00f6y ya\u015fam\u0131n\u0131n kendisini tehdit etmektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu nedenle Akbelen direni\u015fi basit anlamda bir \u00e7evre protestosu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmeye kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledir. Sermaye a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00f6lge, topra\u011f\u0131n alt\u0131nda bulunan k\u00f6m\u00fcr rezervinin ekonomik de\u011feriyle anlam kazan\u0131rken, orada ya\u015fayan insanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 toprak ya\u015fam\u0131n, \u00fcretimin, ge\u00e7mi\u015fin ve gelece\u011fin maddi temelidir. \u0130ki farkl\u0131 de\u011fer anlay\u0131\u015f\u0131 burada kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmektedir: Bir tarafta k\u00e2r i\u00e7in kullan\u0131m de\u011feri yok say\u0131lan do\u011fa, di\u011fer tarafta ya\u015fam\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan toplum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cerattepe\u2019de yakla\u015f\u0131k otuz y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen m\u00fccadele de ayn\u0131 \u00e7eli\u015fkiyi ortaya koymaktad\u0131r. Artvin halk\u0131 madencilik faaliyetlerinin ormanlara, su kaynaklar\u0131na ve b\u00f6lgenin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na verece\u011fi zarara kar\u015f\u0131 uzun y\u0131llar boyunca direnmi\u015ftir. N\u00f6betler, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler, bilimsel raporlar ve hukuk m\u00fccadeleleri Cerattepe\u2019yi T\u00fcrkiye\u2019nin en uzun soluklu ekolojik direni\u015flerinden birine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cerattepe ayn\u0131 zamanda hukukun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da g\u00f6stermektedir. Ekoloji m\u00fccadeleleri bir\u00e7ok kez mahkemelerde \u00f6nemli kazan\u0131mlar elde etmi\u015f, ancak \u015firketlerin faaliyetleri yeni ruhsatlar, idari d\u00fczenlemeler veya farkl\u0131 hukuki yollar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tekrar g\u00fcndeme gelebilmi\u015ftir. Bu durum, ekolojik m\u00fccadelenin yaln\u0131zca mahkeme salonlar\u0131na b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Hukuki m\u00fccadele elbette gereklidir; fakat siyasal ve ekonomik g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri de\u011fi\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece hukuki zaferlerin kal\u0131c\u0131 olmas\u0131 garanti de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kazda\u011flar\u0131\u2019nda ya\u015fanan m\u00fccadele de benzer bir karakter ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Alt\u0131n ve bak\u0131r madencili\u011fi projeleri \u015firketler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli yat\u0131r\u0131m olanaklar\u0131 yarat\u0131rken, yerel halk a\u00e7\u0131s\u0131ndan ormanlar\u0131n, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n, su kaynaklar\u0131n\u0131n ve ge\u00e7im bi\u00e7imlerinin gelece\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Maden faaliyetlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 sorun yaln\u0131zca kesilen a\u011fa\u00e7lar\u0131n say\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klanamaz. Topra\u011f\u0131n kullan\u0131m bi\u00e7iminin de\u011fi\u015fmesi ayn\u0131 zamanda k\u0131rsal \u00fcretimin, toplumsal ili\u015fkilerin ve insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafyayla kurduklar\u0131 tarihsel ba\u011flar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bergama k\u00f6yl\u00fclerinin 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda siyan\u00fcrl\u00fc alt\u0131n madencili\u011fine kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadele ise T\u00fcrkiye\u2019deki ekoloji direni\u015flerinin \u00f6nemli tarihsel kaynaklar\u0131ndan biridir. Bergama\u2019da k\u00f6yl\u00fcler yaln\u0131zca bir maden \u015firketine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda \u00e7okuluslu sermayenin, devlet politikalar\u0131n\u0131n ve kapitalist kalk\u0131nma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n do\u011fayla kurdu\u011fu ili\u015fkiyi tart\u0131\u015fmaya a\u00e7t\u0131lar. B\u00f6ylece yerel g\u00f6r\u00fcnen bir \u00e7evre m\u00fccadelesi, demokrasi, sa\u011fl\u0131k, m\u00fclkiyet, \u00e7okuluslu \u015firketler ve toplumsal karar alma s\u00fcre\u00e7leri \u00fczerine daha geni\u015f bir siyasal tart\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bug\u00fcn Akbelen\u2019de, Cerattepe\u2019de ve Kazda\u011flar\u0131\u2019nda s\u00fcren direni\u015flerde bu tarihsel miras\u0131n izlerini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Farkl\u0131 b\u00f6lgelerde ve farkl\u0131 zamanlarda ortaya \u00e7\u0131kan bu m\u00fccadelelerin ortak noktas\u0131, toplumun kendi ya\u015fam alanlar\u0131 \u00fczerindeki karar verme hakk\u0131n\u0131 savunmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n \u00f6nemli boyutlar\u0131ndan biri de m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmedir. K\u00f6yl\u00fcn\u00fcn topra\u011f\u0131n\u0131n acele kamula\u015ft\u0131rmayla elinden al\u0131nmas\u0131, meralar\u0131n enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131na tahsis edilmesi, ormanlar\u0131n maden sahas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ya da k\u0131y\u0131lar\u0131n turizm sermayesinin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131 yaln\u0131zca m\u00fclkiyetin el de\u011fi\u015ftirmesi de\u011fildir. \u0130nsanlar\u0131n kendi ya\u015famlar\u0131n\u0131 yeniden \u00fcretme imk\u00e2nlar\u0131 da ellerinden al\u0131nmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Topra\u011f\u0131n\u0131 kaybeden k\u00f6yl\u00fc yaln\u0131zca belirli miktarda arazi kaybetmez. \u00dcretim arac\u0131n\u0131, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kimi zaman ku\u015faklar boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ya\u015fam bi\u00e7imini de kaybeder. Kapitalist m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme tam da burada i\u015fler: \u0130nsanlar\u0131 kendi ge\u00e7im ara\u00e7lar\u0131ndan kopar\u0131r ve onlar\u0131 giderek daha fazla piyasaya ve \u00fccretli emek ili\u015fkilerine ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu nedenle ekolojik m\u00fccadele, ayn\u0131 zamanda bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7evre direni\u015flerinde kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu zaman \u00f6n saflarda yer almas\u0131 da tesad\u00fcf de\u011fildir. K\u0131rsal b\u00f6lgelerde kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam\u0131 su, tar\u0131m, g\u0131da \u00fcretimi ve bak\u0131m eme\u011fiyle do\u011frudan ili\u015fkilidir. Bir derenin kurumas\u0131, tar\u0131m topra\u011f\u0131n\u0131n kaybedilmesi veya k\u00f6y\u00fcn bo\u015falt\u0131lmas\u0131 kad\u0131nlar\u0131n g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131ndaki y\u00fck\u00fc do\u011frudan art\u0131rmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kapitalist sistem do\u011fay\u0131 nas\u0131l bedelsiz ve s\u0131n\u0131rs\u0131zca kullan\u0131labilecek bir kaynak olarak g\u00f6r\u00fcyorsa, kad\u0131nlar\u0131n bak\u0131m ve yeniden \u00fcretim eme\u011fini de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle do\u011fan\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesiyle kad\u0131n eme\u011finin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi aras\u0131nda \u00f6nemli bir ba\u011f bulunmaktad\u0131r. Akbelen\u2019den Kazda\u011flar\u0131\u2019na kadar kad\u0131nlar\u0131n direni\u015flerin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 haline gelmesi, ya\u015fam\u0131n yeniden \u00fcretimini savunman\u0131n ayn\u0131 zamanda siyasal bir m\u00fccadele oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sermaye d\u00fczeninin \u00f6nemli ideolojik ara\u00e7lar\u0131ndan biri ise i\u015f\u00e7ilerin \u00e7\u0131karlar\u0131yla do\u011fan\u0131n korunmas\u0131n\u0131 birbirinin kar\u015f\u0131s\u0131na koymakt\u0131r. Bir maden kapat\u0131lmak istendi\u011finde \u201ci\u015f\u00e7iler i\u015fsiz kalacak\u201d, bir termik santral ele\u015ftirildi\u011finde \u201cbinlerce aile ekmeksiz kalacak\u201d denilerek emek\u00e7iler sermayenin yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n savunucusu olmaya zorlanmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Oysa i\u015f\u00e7inin se\u00e7ene\u011fi zehirlenerek \u00e7al\u0131\u015fmakla i\u015fsiz kalmak aras\u0131nda olmak zorunda de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Maden i\u015f\u00e7isinin i\u015fi ile k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn topra\u011f\u0131 birbirine d\u00fc\u015fman de\u011fildir. \u0130\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131yla toplumun temiz su ve hava hakk\u0131 birbirine kar\u015f\u0131 de\u011fildir. Ger\u00e7ek \u00e7eli\u015fki, eme\u011fi ve do\u011fay\u0131 ayn\u0131 anda k\u00e2r \u00fcretiminin ara\u00e7lar\u0131 haline getiren sermaye ile toplum aras\u0131ndad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu nedenle fosil yak\u0131tlardan ve ekolojik olarak y\u0131k\u0131c\u0131 \u00fcretim bi\u00e7imlerinden \u00e7\u0131k\u0131\u015f, i\u015f\u00e7ilerin i\u015fsiz b\u0131rak\u0131lmas\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilemez. Ger\u00e7ek bir adil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm; i\u015f\u00e7ilerin gelirlerinin, sendikal haklar\u0131n\u0131n ve yeni istihdam olanaklar\u0131n\u0131n kamusal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn maliyetinin emek\u00e7ilere de\u011fil y\u0131llarca bu sekt\u00f6rlerden b\u00fcy\u00fck k\u00e2rlar elde eden sermaye gruplar\u0131na y\u00fcklenmesini gerektirir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Aksi halde \u201cye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d ad\u0131 alt\u0131nda yaln\u0131zca sermayenin bi\u00e7imi de\u011fi\u015fir. K\u00f6m\u00fcr ve petrol \u015firketlerinin yerini g\u00fcne\u015f, r\u00fczg\u00e2r, lityum veya ba\u015fka alanlarda faaliyet g\u00f6steren yeni tekeller al\u0131r; ancak \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyeti, karar mekanizmalar\u0131 ve k\u00e2r mant\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmeden kal\u0131r. B\u00f6yle bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm teknik olarak daha d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu olabilir, ancak toplumsal olarak adil ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sol bir ekoloji anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n kapitalist \u201cye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d anlay\u0131\u015f\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nokta da budur. Mesele yaln\u0131zca hangi enerjinin kullan\u0131laca\u011f\u0131 de\u011fil, enerjinin kimin m\u00fclkiyetinde oldu\u011fu, kim taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fi, hangi toplumsal ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu kararlar\u0131n kimler taraf\u0131ndan verildi\u011fidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Enerji bir meta de\u011fil, toplumsal ihtiya\u00e7 olmal\u0131d\u0131r. Su, orman ve toprak piyasan\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z tasarrufuna b\u0131rak\u0131labilecek mallar de\u011fil, toplumun m\u00fc\u015fterekleridir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ancak b\u00fct\u00fcn bunlardan hareketle sorunu yaln\u0131zca do\u011fan\u0131n korunmas\u0131, daha demokratik karar alma mekanizmalar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 veya yerel halk\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131 \u00fczerinde daha fazla s\u00f6z sahibi olmas\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131rmak da yeterli de\u011fildir. Bunlar\u0131n tamam\u0131 gereklidir; ancak ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131 s\u00fcrekli yeniden \u00fcreten sistem ortadan kald\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kazan\u0131mlar par\u00e7al\u0131 ve ge\u00e7ici kalacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>As\u0131l sorun, do\u011fay\u0131 ve insan eme\u011fini ayn\u0131 anda s\u00f6m\u00fcr\u00fclebilecek kaynaklara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren kapitalist \u00fcretim ve m\u00fclkiyet d\u00fczenidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kapitalizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015f\u00e7inin eme\u011fi nas\u0131l art\u0131-de\u011fer \u00fcretmenin arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsa, orman, su, toprak ve maden de sermaye birikiminin hammaddesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmektedir. \u0130\u015f\u00e7inin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesiyle do\u011fan\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131 bu nedenle birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z iki ayr\u0131 mesele de\u011fildir. Bunlar ayn\u0131 k\u00e2r mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ayn\u0131 m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinin ve ayn\u0131 s\u0131n\u0131fsal tahakk\u00fcm\u00fcn farkl\u0131 sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bir tarafta i\u015f\u00e7inin eme\u011fini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca ucuza sat\u0131n almaya \u00e7al\u0131\u015fan sermaye, di\u011fer tarafta do\u011fay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca d\u00fc\u015f\u00fck maliyetle kendi kullan\u0131m\u0131na a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i de do\u011fa da sermayenin bilan\u00e7osunda maliyet olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Sermayenin amac\u0131 ise her iki maliyeti de m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca d\u00fc\u015f\u00fcrerek k\u00e2r\u0131 b\u00fcy\u00fctmektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu nedenle s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesiyle ekoloji m\u00fccadelesi birbirinden kopar\u0131lamaz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u0131n\u0131f sorununu g\u00f6rmeyen bir \u00e7evrecilik, ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131n arkas\u0131ndaki \u00fcretim ve m\u00fclkiyet ili\u015fkilerini sorgulamadan \u015firketlerden daha \u201cduyarl\u0131\u201d olmalar\u0131n\u0131 istemekle yetinebilir. B\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m sistemi de\u011fi\u015ftirmek yerine onun daha ye\u015fil bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine hizmet eder.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ayn\u0131 \u015fekilde ekolojik krizi g\u00f6rmeyen bir s\u0131n\u0131f siyaseti de kapitalist \u00fcretimin yaln\u0131zca i\u015f\u00e7iyi de\u011fil, ya\u015fam\u0131n maddi ko\u015fullar\u0131n\u0131 da t\u00fcketti\u011fi ger\u00e7e\u011fini g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131r. \u0130\u015f\u00e7inin gelece\u011fi, ya\u015fayabilece\u011fi bir gezegen olmadan savunulamaz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dolay\u0131s\u0131yla eme\u011fin kurtulu\u015fuyla do\u011fan\u0131n kurtulu\u015fu birbirinden ayr\u0131 de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sermayenin en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131ndan biri, ekmekle do\u011fay\u0131 birbirine kar\u015f\u0131t g\u00f6sterebilmesidir. \u0130\u015f\u00e7iye \u201cya i\u015fin ya temiz hava\u201d, k\u00f6yl\u00fcye \u201cya maden ya yoksulluk\u201d, topluma ise \u201cya ekonomik b\u00fcy\u00fcme ya \u00e7evre\u201d denilmektedir. Oysa bu sahte ikilemleri yaratan sermaye d\u00fczeninin kendisidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bir i\u015f\u00e7inin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131yla k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn topra\u011f\u0131n\u0131 koruma hakk\u0131 ayn\u0131 m\u00fccadelenin par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Maden emek\u00e7isiyle madene kar\u015f\u0131 direnen k\u00f6yl\u00fc birbirinin d\u00fc\u015fman\u0131 de\u011fildir. Her ikisinin kar\u015f\u0131s\u0131nda eme\u011fi ve do\u011fay\u0131 kendi birikimi i\u00e7in t\u00fcketen ayn\u0131 sermaye ili\u015fkisi bulunmaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tam da bu nedenle Akbelen\u2019de, Cerattepe\u2019de, Kazda\u011flar\u0131\u2019nda, Bergama\u2019da ve \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131nda geli\u015fen yerel direni\u015flerin kal\u0131c\u0131 bir toplumsal g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelesiyle bulu\u015fmalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Fabrikadaki i\u015f\u00e7iyle topra\u011f\u0131n\u0131 savunan k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn, maden emek\u00e7isiyle orman\u0131n\u0131 savunan ya\u015fam savunucusunun, sendikalarla ekoloji hareketlerinin m\u00fccadeleleri birbirinden kopuk kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece sermaye bu par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 kendi lehine kullanacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bir yerde maden durdurulabilir, ba\u015fka bir b\u00f6lgede yeni ruhsat verilir. Bir orman kurtar\u0131labilir, ba\u015fka bir orman yat\u0131r\u0131m alan\u0131na a\u00e7\u0131l\u0131r. Bir termik santral engellenirken ba\u015fka bir yerde yeni bir proje ba\u015flat\u0131labilir. Sermaye birikiminin mant\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece ekolojik y\u0131k\u0131m ortadan kalkmaz; yaln\u0131zca co\u011frafya de\u011fi\u015ftirir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu nedenle mesele yaln\u0131zca tek tek \u015firketleri, santralleri veya maden projelerini durdurmak de\u011fildir. Elbette her bir direni\u015f de\u011ferlidir ve her kazan\u0131m \u00f6nemlidir. Ancak bu m\u00fccadelelerin ortak bir siyasal hedefe ba\u011flanmas\u0131 gerekir: Bu projeleri s\u00fcrekli yeniden \u00fcreten kapitalist \u00fcretim ve m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinin de\u011fi\u015ftirilmesi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekoloji m\u00fccadelesinin ger\u00e7ek toplumsal g\u00fcc\u00fc de bu noktada ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fcyle ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 savunan halklar\u0131n direni\u015fi birle\u015fti\u011finde m\u00fccadele yaln\u0131zca bir orman\u0131, bir dereyi veya bir k\u00f6y\u00fc koruma m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131kar. \u00dcretimin ne i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, neyin \u00fcretilece\u011fi, enerjinin nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131, toplumsal zenginli\u011fin nas\u0131l payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 ve b\u00fct\u00fcn bu kararlar\u0131 kimin verece\u011fi sorular\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiren daha geni\u015f bir toplumsal m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekolojik m\u00fccadelenin demokratikle\u015fmesi de ancak bu s\u0131n\u0131fsal i\u00e7erikle ger\u00e7ek anlam\u0131na kavu\u015fabilir. Halk\u0131n karar s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir; fakat ekonomik kararlar sermayenin \u00f6zel m\u00fclkiyet alan\u0131 olarak kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece siyasal demokrasi s\u00fcrekli olarak ekonomik iktidar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na \u00e7arpacakt\u0131r. Toplum bir yandan se\u00e7imlerde oy kullan\u0131rken di\u011fer yandan ya\u015fam\u0131n\u0131 belirleyen maden, enerji, sanayi ve yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131 \u015firket y\u00f6netim kurullar\u0131nda al\u0131nmaya devam ediyorsa demokrasi eksik kal\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ger\u00e7ek ekolojik demokrasi, ayn\u0131 zamanda ekonomik demokrasi gerektirir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmayan bir toplum, do\u011fan\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczerinde de ger\u00e7ek anlamda s\u00f6z sahibi olamaz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu nedenle \u00e7\u00f6z\u00fcm yaln\u0131zca \u015firketlerden daha \u00e7evreci davranmalar\u0131n\u0131 istemek de\u011fildir. Sorun, \u00fcretimin \u00f6zel k\u00e2r amac\u0131yla \u00f6rg\u00fctlenmesidir. Bu \u00fcretim mant\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece teknolojiler de\u011fi\u015febilir, \u015firketlerin isimleri de\u011fi\u015febilir, kullan\u0131lan enerji kaynaklar\u0131 de\u011fi\u015febilir; fakat do\u011fan\u0131n metala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 devam eder.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mesele yaln\u0131zca daha fazla a\u011fac\u0131 kurtarmak de\u011fildir; a\u011fa\u00e7lar\u0131 s\u00fcrekli olarak kesilebilir ekonomik de\u011ferler haline getiren sistemi de\u011fi\u015ftirmektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mesele yaln\u0131zca derelerin \u00f6zg\u00fcr akmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak de\u011fildir; suyu ticari bir mala d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren m\u00fclkiyet ili\u015fkilerini de\u011fi\u015ftirmektir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mesele yaln\u0131zca madenlerin nerede a\u00e7\u0131l\u0131p a\u00e7\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak de\u011fildir; \u00fcretim kararlar\u0131n\u0131n birka\u00e7 \u015firketin k\u00e2r beklentisine g\u00f6re de\u011fil, toplumsal ihtiya\u00e7lar ve ekolojik s\u0131n\u0131rlar g\u00f6zetilerek al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu nedenle ger\u00e7ek bir ekolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kapitalizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde daha \u201cye\u015fil\u201d bir sermaye d\u00fczeni yaratmakla yetinemez. \u00dcretimin \u00f6zel k\u00e2r yerine toplumsal ihtiya\u00e7lara g\u00f6re planland\u0131\u011f\u0131, enerji ve do\u011fal varl\u0131klar\u0131n kamusal ve toplumsal denetim alt\u0131nda bulundu\u011fu, emek\u00e7ilerin \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinde ve halk\u0131n kendi ya\u015fam alanlar\u0131nda do\u011frudan s\u00f6z sahibi oldu\u011fu ba\u015fka bir toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme gerekir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019deki ekoloji direni\u015flerinin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan temel mesele de budur.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Akbelen yaln\u0131zca Akbelen de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cerattepe yaln\u0131zca Cerattepe de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kazda\u011flar\u0131 yaln\u0131zca Kazda\u011flar\u0131 de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bergama yaln\u0131zca Bergama de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu m\u00fccadeleler, sermayenin \u00fclkenin farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde ayn\u0131 birikim mant\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdi\u011fi insanlar\u0131n yerel direni\u015fleridir. Bu yerel m\u00fccadelelerin ortak d\u00fc\u015fman\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, birbirleriyle ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelesiyle birle\u015fti\u011fi noktada farkl\u0131 bir siyasal g\u00fc\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc sermaye do\u011fay\u0131 ya\u011fmalarken s\u0131n\u0131fsal davranmaktad\u0131r. Fabrikada i\u015f\u00e7iyi s\u00f6m\u00fcren sermaye ile orman\u0131 maden sahas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren sermayenin mant\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131d\u0131r: Daha fazla birikim, daha fazla k\u00e2r, daha fazla \u00f6zel m\u00fclkiyet.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Buna kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin de ayn\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kurmas\u0131 gerekir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi olmadan ekoloji m\u00fccadelesi, y\u0131k\u0131m\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hedef almakla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalma tehlikesi ta\u015f\u0131r. Ekoloji m\u00fccadelesini d\u0131\u015flayan bir s\u0131n\u0131f siyaseti ise kapitalizmin yaln\u0131zca eme\u011fi de\u011fil, ya\u015fam\u0131n maddi ko\u015fullar\u0131n\u0131 da yok etti\u011fini g\u00f6remez.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu iki m\u00fccadele birbirinin alternatifi de\u011fildir; birbirini tamamlamak zorundad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130\u015f\u00e7inin eme\u011fiyle k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn topra\u011f\u0131, kad\u0131n\u0131n ya\u015fam m\u00fccadelesiyle gen\u00e7lerin gelece\u011fi, temiz hava ve su talebiyle insanca \u00e7al\u0131\u015fma talebi ayn\u0131 toplumsal kurtulu\u015f perspektifi i\u00e7inde birle\u015fmelidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ba\u015far\u0131, tam da bu birlikteli\u011fin kurulabildi\u011fi noktada m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc sermaye eme\u011fi ve do\u011fay\u0131 birlikte s\u00f6m\u00fcrmektedir. Ona kar\u015f\u0131 verilecek m\u00fccadele de eme\u011fin ve do\u011fan\u0131n ortak m\u00fccadelesi olmak zorundad\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bu birliktelik sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda ekoloji m\u00fccadelesi yaln\u0131zca savunmaya \u00e7ekilmi\u015f yerel direni\u015flerin toplam\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar; \u00fcretimin, m\u00fclkiyetin ve toplumsal zenginli\u011fin nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlenece\u011fini sorgulayan kurucu bir siyasal g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Do\u011fan\u0131n kurtulu\u015fu eme\u011fin kurtulu\u015fundan, eme\u011fin kurtulu\u015fu da do\u011fan\u0131n kurtulu\u015fundan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ya\u015fam\u0131 sermayenin tahakk\u00fcm\u00fcnden kurtarman\u0131n yolu, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesiyle ekoloji m\u00fccadelesini ortak bir toplumsal kurtulu\u015f m\u00fccadelesinde birle\u015ftirmekten ge\u00e7mektedir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan ekolojik y\u0131k\u0131m\u0131 yaln\u0131zca bir \u201c\u00e7evre&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10461,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10460","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10460","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10460"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10462,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10460\/revisions\/10462"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10460"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10460"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}