Bir grup Alevi ayd\u0131n\u0131n\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ortak bildirgeye DEM Parti E\u015f Genel Ba\u015fkan\u0131 Tuncer Bak\u0131rhan\u2019\u0131n verdi\u011fi tepki, bildirgede dile getirilen kayg\u0131lar\u0131 gidermek bir yana, bu kayg\u0131lar\u0131n neden ciddiye al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmi\u015ftir. Ortada demokratik bir a\u00e7\u0131klama vard\u0131r; bir grup Alevi ayd\u0131n\u0131 tarihsel haf\u0131zadan, toplumsal deneyimlerden ve bug\u00fcne ili\u015fkin siyasal kayg\u0131lardan hareketle baz\u0131 sorular sormu\u015f, baz\u0131 itirazlar\u0131n\u0131 kamuoyuyla payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klamaya verilecek demokratik cevap bellidir: Metni okursunuz, anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z, kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z noktalar\u0131 s\u00f6ylersiniz, ele\u015ftirirsiniz ve kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc ortaya koyars\u0131n\u0131z. Fakat insanlar\u0131 daha ba\u015ftan \u201csabotaj\u201d gibi son derece a\u011f\u0131r bir kavramla su\u00e7lamak, art\u0131k fikirlerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka bir yere ge\u00e7mektir. Bu, s\u00f6ylenene cevap vermek yerine s\u00f6yleyeni t\u00f6hmet alt\u0131nda b\u0131rakmak, ele\u015ftirinin me\u015fruiyetini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7mak ve itiraz edenleri daha ba\u015ftan \u015f\u00fcpheli bir konuma yerle\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n
Tam da bu nedenle soruyu tersinden sormak gerekiyor: S\u00fcreci kim sabote ediyor? Kayg\u0131s\u0131n\u0131 dile getiren Alevi ayd\u0131nlar\u0131 m\u0131, yoksa bir a\u00e7\u0131klamay\u0131 dahi hazmedemeyip imzac\u0131lar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen, niyetlerini sorgulayan, \u201csabotaj\u201d su\u00e7lamas\u0131 y\u00f6nelten ve i\u015fi \u201csokaktan al\u0131p milletvekili yapt\u0131k\u201d noktas\u0131na kadar vard\u0131ran siyasal dil mi? Bir toplumsal s\u00fcrece g\u00fcven kazand\u0131rmak istiyorsan\u0131z, insanlar\u0131n kayg\u0131lar\u0131n\u0131 dinlemek ve o kayg\u0131larla ili\u015fki kurmak zorundas\u0131n\u0131z. \u0130nsanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layarak, her ele\u015ftiriyi s\u00fcre\u00e7 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131na veya sabotaja ba\u011flayarak g\u00fcven olu\u015fturamazs\u0131n\u0131z. Bu nedenle Say\u0131n Bak\u0131rhan\u2019a a\u00e7\u0131k\u00e7a sormak gerekiyor: Siz ger\u00e7ekten s\u00fcreci mi savunuyorsunuz, yoksa kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu tahamm\u00fcls\u00fcz ve \u00fcstenci dille s\u00fcreci bizzat kendiniz mi zedeliyorsunuz?<\/p>\n\n\n\n
Aleviler Bir A\u00e7\u0131klama Yapt\u0131 Diye Neden Bu Kadar \u00d6fke?<\/p>\n\n\n\n
As\u0131l \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken meselelerden biri budur. Aleviler bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131\u011f\u0131nda neden bu kadar h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde \u00f6fke ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor? Neden metnin i\u00e7eri\u011fine cevap vermek yerine imzac\u0131lar\u0131n kim oldu\u011fu, ge\u00e7mi\u015fleri ve hatta \u201cayd\u0131n\u201d olup olmad\u0131klar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flan\u0131yor? Neden insanlar daha ilk itirazlar\u0131nda \u201csabotaj\u201d gibi a\u011f\u0131r bir ithamla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor? Bu yakla\u015f\u0131m demokratik siyaset a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir tahamm\u00fcl sorununa i\u015faret ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratik siyaset yaln\u0131zca sizi destekleyenlerin konu\u015fma hakk\u0131n\u0131 savunmak de\u011fildir; as\u0131l demokratl\u0131k, size itiraz edildi\u011finde g\u00f6sterdi\u011finiz tav\u0131rla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Size alk\u0131\u015f tutulurken \u00e7o\u011fulcu g\u00f6r\u00fcnmek kolayd\u0131r. Fakat tarihsel referanslar\u0131n\u0131z sorguland\u0131\u011f\u0131nda, siyasal yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131za itiraz edildi\u011finde ya da ho\u015funuza gitmeyen sorular y\u00f6neltildi\u011finde verdi\u011finiz tepki, savundu\u011funuzu s\u00f6yledi\u011finiz de\u011ferlerle ne kadar tutarl\u0131 oldu\u011funuzu ortaya koyar.<\/p>\n\n\n\n
Say\u0131n Bak\u0131rhan konu\u015fmas\u0131n\u0131n bir yerinde herkesin son derece hassas davranmas\u0131 gerekti\u011fini, bunu kendisi i\u00e7in de s\u00f6yledi\u011fini ifade ediyor. Peki hemen ard\u0131ndan kulland\u0131\u011f\u0131 dile bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ger\u00e7ekten bu hassasiyeti g\u00f6r\u00fcyor muyuz? Hassasiyet yaln\u0131zca ba\u015fkalar\u0131ndan beklenen bir davran\u0131\u015f de\u011fildir; \u00f6zellikle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir siyasi makam\u0131 temsil eden ki\u015finin \u00f6nce kendi dilinde g\u00f6stermesi gereken bir sorumluluktur. Bir taraftan \u201cHerkes hassas davranmal\u0131\u201d deyip di\u011fer taraftan ele\u015ftiri yapan insanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek, ge\u00e7mi\u015flerini ba\u015flar\u0131na kakmak, ayd\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 sorgulamak ve onlar\u0131 \u201csabotaj\u201d kavram\u0131yla yan yana getirmek aras\u0131nda a\u00e7\u0131k bir \u00e7eli\u015fki vard\u0131r. E\u011fer herkes hassas davranacaksa, bunun ilk \u00f6rne\u011fini siyasal sorumluluk ta\u015f\u0131yanlar\u0131n vermesi gerekmez mi?<\/p>\n\n\n\n
Yavuz-Bitlisi Konusunda Neden A\u00e7\u0131k Konu\u015fulam\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n
Bildirgedeki temel itirazlardan biri Yavuz Sultan Selim ile \u0130dris-i Bitlisi \u00fczerinden kurulan tarihsel referanslara ili\u015fkindir. Say\u0131n Bak\u0131rhan ise bu konuda a\u00e7\u0131k bir siyasal tutum ortaya koymak yerine tart\u0131\u015fmay\u0131 \u201ckesinli\u011fi do\u011frulanmam\u0131\u015f metin\u201d meselesine \u00e7ekmektedir. Oysa ortadaki soru son derece basittir: Yavuz Sultan Selim ile \u0130dris-i Bitlisi aras\u0131nda kurulan tarihsel ittifak\u0131 bug\u00fcn ortak ve demokratik bir gelecek a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu bir referans olarak g\u00f6r\u00fcyor musunuz, g\u00f6rm\u00fcyor musunuz?<\/p>\n\n\n\n
Bu soruya neden do\u011frudan cevap verilemiyor? Neden a\u00e7\u0131k\u00e7a, \u201cBu tarihsel d\u00f6nemin Alevilerin haf\u0131zas\u0131nda a\u011f\u0131r bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r; bu konudaki hassasiyetlerini anl\u0131yor ve b\u00f6yle bir tarihsel ittifak\u0131 bug\u00fcn\u00fcn demokratik gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan referans olarak g\u00f6rm\u00fcyoruz\u201d denilemiyor? B\u00f6yle bir c\u00fcmle kuruldu\u011funda tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 zaten ortadan kalkacakt\u0131r. Fakat bunun yerine Say\u0131n Bak\u0131rhan, \u201c\u0130dris-i Bitlisi tarihten birisidir, iyilikleriyle k\u00f6t\u00fcl\u00fckleriyle ortadad\u0131r. Yavuz Sultan da Osmanl\u0131’n\u0131n bir sultan\u0131d\u0131r, padi\u015fah\u0131d\u0131r. Yani ikisinin de ayn\u0131 kelime i\u00e7inde ge\u00e7iyor olmas\u0131 Alevi kar\u015f\u0131t\u0131 bir \u015fey yorumlamay\u0131 da ben bir ba\u011f\u0131n\u0131 kuram\u0131yorum\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fte as\u0131l problem de burada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor: Nas\u0131l ba\u011f kuram\u0131yorsunuz? T\u00fcrkiye\u2019de siyaset yapan, \u00fcstelik e\u015fitlikten, \u00e7o\u011fulculuktan, halklar\u0131n ve inan\u00e7lar\u0131n bir arada ya\u015famas\u0131ndan s\u00f6z eden bir siyasi partinin e\u015f genel ba\u015fkan\u0131, Yavuz Sultan Selim ad\u0131n\u0131n Alevilerin tarihsel haf\u0131zas\u0131ndaki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten g\u00f6rmezden gelebilir mi? Bir toplum size \u201cBu tarihsel referans bizi kayg\u0131land\u0131r\u0131yor\u201d diyorsa, siyaset\u00e7inin g\u00f6revi \u201cBen ba\u011f kuram\u0131yorum\u201d demek de\u011fildir. Tam tersine, siyaset\u00e7inin g\u00f6revi o ba\u011f\u0131 kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, tarihsel haf\u0131zan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hassasiyeti anlamak ve kayg\u0131y\u0131 giderecek bir dil geli\u015ftirmektir. Empati dedi\u011fimiz \u015fey tam da burada ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
Burada Alevilerden beklenen nedir? Kendi haf\u0131zalar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakmalar\u0131 m\u0131, kendilerini rahats\u0131z eden tarihsel bir referans kar\u015f\u0131s\u0131nda susmalar\u0131 m\u0131, yoksa ba\u015fkalar\u0131n\u0131n uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kayg\u0131lanmalar\u0131 m\u0131? Alevilerin tarihsel haf\u0131zas\u0131n\u0131 anlamadan onlardan gelece\u011fe g\u00fcvenmelerini istemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu nedenle \u201cba\u011f kuram\u0131yorum\u201d s\u00f6z\u00fc yaln\u0131zca talihsiz bir ifade de\u011fil, siyasal sorumlulu\u011fun merkezindeki empati meselesini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7an bir c\u00fcmledir.<\/p>\n\n\n\n
\u201cSokaktan Al\u0131p Milletvekili Yapt\u0131k\u201d Ne Demek?<\/p>\n\n\n\n
Say\u0131n Bak\u0131rhan\u2019\u0131n konu\u015fmas\u0131ndaki en yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z ifadelerden biri ise \u201cSokaktan al\u0131p getirip milletvekili yapt\u0131klar\u0131m\u0131z… Neresi ayd\u0131n onu da bilmiyorum\u201d s\u00f6zleridir. Ger\u00e7ekten sormak gerekiyor: Bu nas\u0131l bir dildir? \u201cSokaktan al\u0131p milletvekili yapt\u0131k\u201d ne demektir? Milletvekilli\u011fi bir parti y\u00f6neticisinin \u015fahsi l\u00fctfu mudur? \u0130nsanlar sizin taraf\u0131n\u0131zdan \u201cbir yerlere getirilmi\u015f\u201d ki\u015filer midir? Bir insan sizin yan\u0131n\u0131zdayken de\u011ferli, sizinle ayn\u0131 siyasi \u00e7izgide dururken itibarl\u0131, fakat sizi ele\u015ftirdi\u011fi anda \u201csokaktan al\u0131nm\u0131\u015f\u201d birine mi d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir?<\/p>\n\n\n\n
\u00dcstelik \u201csokak\u201d neden k\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek bir yer olsun? Siz halk ad\u0131na siyaset yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z, o halk zaten sokaktad\u0131r, mahallededir, okulda, fabrikada, tarlada, i\u015fyerindedir. Bir insan\u0131n halk\u0131n i\u00e7inden gelmesi onu k\u00fc\u00e7\u00fclten de\u011fil, siyaset a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 k\u0131lan bir durumdur. Dahas\u0131, bug\u00fcn sizi bulundu\u011funuz makama ta\u015f\u0131yanlar da o \u201csokak\u201d dedi\u011finiz insanlar\u0131n oylar\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u201csokaktan ald\u0131k\u201d ifadesindeki sorun yaln\u0131zca bir ki\u015fiyi a\u015fa\u011f\u0131lamak de\u011fildir; o ki\u015finin eme\u011fini, siyasi ge\u00e7mi\u015fini, toplumsal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve en \u00f6nemlisi se\u00e7menin iradesini yok say\u0131p b\u00fct\u00fcn siyasal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 parti y\u00f6netiminin l\u00fctfuna ba\u011flayan \u00fcstenci anlay\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 yakla\u015f\u0131m, bir \u00f6\u011fretmenin milletvekili yap\u0131lmas\u0131n\u0131 anlat\u0131rken de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir \u00f6\u011fretmeni aday g\u00f6stermek ve onun milletvekili olmas\u0131 neden parti taraf\u0131ndan verilmi\u015f bir ihsan gibi anlat\u0131l\u0131yor? \u00d6\u011fretmen olmak insan\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclten bir \u015fey midir? \u00d6\u011fretmenken milletvekili oldu diye hayat\u0131n\u0131n geri kalan\u0131nda kendisini aday g\u00f6steren siyasi yap\u0131ya ko\u015fulsuz sadakat g\u00f6stermek zorunda m\u0131d\u0131r? O g\u00fcn aday g\u00f6sterdi\u011finiz insan bug\u00fcn ho\u015funuza gitmeyen bir bildirgeye imza att\u0131\u011f\u0131nda, ge\u00e7mi\u015fteki milletvekilli\u011fini ba\u015f\u0131na kakmak hangi demokratik siyaset anlay\u0131\u015f\u0131na s\u0131\u011far? Milletvekilli\u011fi siyasi parti y\u00f6neticilerinin ki\u015filere bah\u015fetti\u011fi bir makam de\u011fil, se\u00e7men iradesiyle \u00fcstlenilen kamusal bir sorumluluktur. \u201cBiz seni bir yere getirdik\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 ise e\u015fit yurtta\u015fl\u0131k fikrinden \u00e7ok, \u201cSana imk\u00e2n verdik, \u015fimdi haddini bil\u201d zihniyetini \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u201cNeresi ayd\u0131n, kim ayd\u0131n yapm\u0131\u015f onu da bilmiyorum\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 ise ayn\u0131 \u00fcstenci \u00e7izginin devam\u0131d\u0131r. Kimin ayd\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131na kim karar verecektir? Bir parti e\u015f genel ba\u015fkan\u0131 m\u0131, bir merkez y\u00fcr\u00fctme kurulu mu? \u0130nsanlar sizinle ayn\u0131 fikirde olduklar\u0131nda ayd\u0131n, size itiraz ettiklerinde bir anda \u201cNeresi ayd\u0131n?\u201d diye k\u00fc\u00e7\u00fcmsenecek ki\u015filer mi oluyorlar? Ayd\u0131n olman\u0131n ruhsat\u0131 siyasi parti genel merkezlerinden da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131yor. Tam tersine, ayd\u0131n olman\u0131n \u00f6zelliklerinden biri gerekti\u011finde kendisine yak\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc siyasi \u00e7evreleri de ele\u015ftirebilmek ve \u00e7o\u011funlu\u011fun ho\u015funa gitmeyen sorular\u0131 sorabilmektir. Ele\u015ftiriye cevap vermek yerine ele\u015ftireni de\u011fersizle\u015ftirmek, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir siyasal cevap de\u011fil, ele\u015ftiriye tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n
\u201cE\u015f Genel Ba\u015fkan Olmasam Neler Derdim\u201d \u2014 Daha Ne Diyeceksiniz Acaba?<\/p>\n\n\n\n
Say\u0131n Bak\u0131rhan\u2019\u0131n \u201cE\u015f genel ba\u015fkan olmasam neler derdim\u201d, \u201cE\u015f genel ba\u015fkan olarak duygular\u0131ma h\u00e2kim olmak istiyorum, yoksa kar\u015f\u0131 dille neler derim\u201d minvalindeki ifadeleri ise konu\u015fman\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc noktalar\u0131ndan biridir. E\u015f genel ba\u015fkan olman\u0131z size s\u0131n\u0131rs\u0131z veya pervas\u0131z bi\u00e7imde konu\u015fma hakk\u0131 vermiyor; tam tersine, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z makam kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z her kelime konusunda sizi s\u0131radan bir parti mensubundan \u00e7ok daha fazla sorumlu k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bir taraftan \u201cHerkes \u00e7ok hassas davranmal\u0131, bunu kendim i\u00e7in de s\u00f6yl\u00fcyorum\u201d diyorsunuz, di\u011fer taraftan kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z dile bak\u0131yoruz: \u201csabotaj\u201d, \u201csokaktan al\u0131p milletvekili yapt\u0131k\u201d, \u201cneresi ayd\u0131n\u201d; ge\u00e7mi\u015fte milletvekilli\u011fi yapm\u0131\u015f insanlar\u0131n siyasi konumlar\u0131n\u0131 adeta ba\u015flar\u0131na kakarcas\u0131na s\u00f6zler ve ard\u0131ndan \u201cE\u015f genel ba\u015fkan olmasam neler derdim.\u201d O halde insan ister istemez soruyor: Daha ne diyeceksiniz acaba? S\u00f6ylemedi\u011finiz ne kald\u0131 ki?<\/p>\n\n\n\n
Alevi ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 a\u011f\u0131r bi\u00e7imde ele\u015ftirdiniz, imzac\u0131lar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsediniz, insanlar\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulad\u0131n\u0131z, ge\u00e7mi\u015fte partinizden milletvekilli\u011fi yapan ki\u015filerin siyasi ge\u00e7mi\u015flerini onlara kar\u015f\u0131 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck gerek\u00e7esi gibi kulland\u0131n\u0131z, Yavuz-Bitlisi hassasiyeti kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cba\u011f kuram\u0131yorum\u201d dediniz. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra h\u00e2l\u00e2 \u201cE\u015f genel ba\u015fkan olmasam neler derdim\u201d diyorsan\u0131z, ger\u00e7ekten merak ediyoruz: Bunlar\u0131n \u00f6tesinde hangi s\u00f6zleri s\u00f6ylemek istiyordunuz da bulundu\u011funuz makam sizi tuttu?<\/p>\n\n\n\n
Bu ifade s\u00f6ylenenleri hafifletmiyor, tam tersine s\u00f6ylenmeyenlerin de ne kadar a\u011f\u0131r olabilece\u011fine ili\u015fkin rahats\u0131z edici bir ima yarat\u0131yor. Bir e\u015f genel ba\u015fkan\u0131n g\u00f6revi \u201cMakam\u0131m olmasa daha a\u011f\u0131r konu\u015furdum\u201d mesaj\u0131 vermek de\u011fildir. Siyasi sorumluluk, insan\u0131n \u00f6fkesini belli bir noktaya kadar frenleyen mecburi bir kelep\u00e7e de\u011fil; o \u00f6fkenin nas\u0131l ifade edilece\u011fini belirleyen demokratik bir sorumluluktur. E\u011fer bulundu\u011funuz makam sizi daha a\u011f\u0131r ifadeler kullanmaktan al\u0131koyuyorsa, o zaman sorun yaln\u0131zca a\u011fz\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131kan birka\u00e7 kelimede de\u011fil, o kelimelerin arkas\u0131ndaki siyasal bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda aranmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Dahas\u0131, kar\u015f\u0131n\u0131zdaki insanlar size hakaret ederek ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011filler; bir bildiri yay\u0131mlayarak kendi tarihsel ve siyasi kayg\u0131lar\u0131n\u0131 dile getirmi\u015flerdir. Buna kar\u015f\u0131 verilen tepki bu kadar sert, k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici ve \u00f6fkeli olacaksa, daha temel bir itiraz kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir dil kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 insanlar elbette sorgular. Tam da burada \u201cHerkes hassas davranmal\u0131\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcz tekrar \u00f6n\u00fcn\u00fcze geliyor. Hassasiyet yaln\u0131zca kar\u015f\u0131 taraftan beklenen bir meziyet de\u011fildir; \u00f6nce g\u00fc\u00e7l\u00fc makamda bulunan ki\u015finin kendi \u00f6fkesine, kelimelerine ve \u00fcslubuna koydu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
A\u00e7\u0131k konu\u015fal\u0131m: \u201cSokaktan ald\u0131k\u201d demekten daha k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici ne s\u00f6yleyecektiniz? \u0130nsanlar\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamaktan daha \u00fcstenci hangi ifadeyi kullanacakt\u0131n\u0131z? Ge\u00e7mi\u015fte milletvekili olmu\u015f insanlara bunu adeta bir minnet borcu gibi hat\u0131rlatmaktan daha hiyerar\u015fik nas\u0131l konu\u015facakt\u0131n\u0131z? Bir toplumun tarihsel kayg\u0131s\u0131yla \u201cba\u011f kuram\u0131yorum\u201d demekten daha duyars\u0131z hangi tavr\u0131 g\u00f6sterecektiniz? E\u011fer b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ard\u0131ndan h\u00e2l\u00e2 \u201cAs\u0131l s\u00f6ylemek istediklerimi s\u00f6ylemedim\u201d mesaj\u0131 veriyorsan\u0131z, Alevilerin neden kayg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, sizin kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve kullanmaya haz\u0131r oldu\u011funuzu ima etti\u011finiz dili konu\u015fmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Bir e\u015f genel ba\u015fkan\u0131n vakar\u0131na yak\u0131\u015fan \u201cDaha neler s\u00f6ylerdim\u201d diye meydan okumak de\u011fildir. Yak\u0131\u015fan, ele\u015ftiri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6fkeye teslim olmamak, insanlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamamak, kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u0131rg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rebilmek ve gerekti\u011finde \u201cBu s\u00f6z\u00fcm yanl\u0131\u015ft\u0131\u201d diyebilecek siyasi olgunlu\u011fu g\u00f6sterebilmektir. E\u015f genel ba\u015fkan olmak pervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmaz; sorumlulu\u011fu b\u00fcy\u00fct\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu Nas\u0131l \u0130lericilik, Bu Nas\u0131l Yurtseverlik?<\/p>\n\n\n\n
DEM Parti kendisini demokratik, e\u015fitlik\u00e7i, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ve \u00e7o\u011fulcu bir siyasal gelenek \u00fczerinden tarif etmektedir. O halde bu de\u011ferleri hat\u0131rlatarak sormak hakk\u0131m\u0131zd\u0131r: Bir toplumun tarihsel kayg\u0131lar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek mi ilericiliktir? Ele\u015ftiren insanlara \u201cSokaktan ald\u0131k\u201d diye yakla\u015fmak m\u0131 e\u015fitlik\u00e7iliktir? Bir bildirgeyi \u201csabotaj\u201d olarak damgalamak m\u0131 demokratl\u0131kt\u0131r? \u0130nsanlar\u0131n tarihsel haf\u0131zas\u0131yla \u201cba\u011f kuram\u0131yorum\u201d demek mi \u00e7o\u011fulculuktur? Ge\u00e7mi\u015fte partinizden milletvekili olmu\u015f insanlara bunu bir minnet borcu gibi hat\u0131rlatmak m\u0131 halklar\u0131n e\u015fitli\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n
Bu nas\u0131l yurtseverliktir? Yurtseverlik yaln\u0131zca kendi siyasi \u00e7evrenizin taleplerini savunmak de\u011fil, bu \u00fclkede ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n ve inan\u00e7lar\u0131n onuruna, haf\u0131zas\u0131na ve kayg\u0131lar\u0131na sayg\u0131 duyabilmektir. \u0130lericilik yaln\u0131zca sizinle ayn\u0131 fikirde olanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmak de\u011fildir; size itiraz eden ki\u015finin de onurunu ve s\u00f6z hakk\u0131n\u0131 koruyabilmektir. E\u015fitlik\u00e7ilik insanlara \u201cSizi biz milletvekili yapt\u0131k\u201d diye tepeden bakmak de\u011fildir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcl\u00fck ele\u015ftiri kar\u015f\u0131s\u0131nda tahamm\u00fcls\u00fczle\u015fip ele\u015ftireni itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmak de\u011fildir. Demokrasi ise sizin belirledi\u011finiz s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde konu\u015fuldu\u011fu s\u00fcrece kabul edilen bir ayr\u0131cal\u0131k hi\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Bu de\u011ferleri siyasi konu\u015fmalar\u0131n s\u00fcsl\u00fc kelimeleri olarak kullanmak kolayd\u0131r. As\u0131l s\u0131nav, birileri sizinle ayn\u0131 fikirde olmad\u0131\u011f\u0131nda ba\u015flar. Size itiraz edildi\u011finde h\u00e2l\u00e2 e\u015fitlik\u00e7i misiniz? Ele\u015ftirildi\u011finizde h\u00e2l\u00e2 \u00e7o\u011fulcu musunuz? Ho\u015funuza gitmeyen bir bildiri yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131nda h\u00e2l\u00e2 ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunuyor musunuz? Yoksa kar\u015f\u0131n\u0131zda bir anda \u201csabotajc\u0131\u201d, \u201csokaktan al\u0131nm\u0131\u015f\u201d, \u201cayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcpheli\u201d insanlar m\u0131 beliriyor? Siyasi de\u011ferlerle siyasi pratik aras\u0131ndaki tutarl\u0131l\u0131k tam da bu sorular\u0131n cevab\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n
DEM Parti Bu S\u00f6zler Kar\u015f\u0131s\u0131nda Susacak m\u0131?<\/p>\n\n\n\n
Art\u0131k mesele yaln\u0131zca Tuncer Bak\u0131rhan\u2019\u0131n \u015fahsi \u00fcslubu olarak g\u00f6r\u00fclemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00f6zleri kullanan ki\u015fi DEM Parti\u2019nin e\u015f genel ba\u015fkan\u0131d\u0131r ve temsil etti\u011fi makam\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Bu nedenle DEM Parti y\u00f6netimine de a\u00e7\u0131k sorular y\u00f6neltmek gerekir: E\u015f genel ba\u015fkan\u0131n\u0131z\u0131n Alevi ayd\u0131nlar\u0131na y\u00f6nelik bu ifadelerini do\u011fru buluyor musunuz? \u201cSokaktan al\u0131p milletvekili yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u201d s\u00f6z\u00fc DEM Parti\u2019nin siyasal ahlak\u0131yla ba\u011fda\u015fmakta m\u0131d\u0131r? \u201cNeresi ayd\u0131n, kim ayd\u0131n yapm\u0131\u015f?\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 partinin \u00e7o\u011fulculuk anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u0131 yans\u0131tmaktad\u0131r? Bir \u00f6\u011fretmenin milletvekili yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sonradan onun ba\u015f\u0131na kakmak e\u015fitlik\u00e7i siyasetin neresindedir? Alevilerin tarihsel kayg\u0131lar\u0131n\u0131n \u201csabotaj\u201d kavram\u0131yla kar\u015f\u0131lanmas\u0131 DEM Parti\u2019nin kurumsal yakla\u015f\u0131m\u0131 m\u0131d\u0131r? Ve bir e\u015f genel ba\u015fkan\u0131n \u201cBu makamda olmasam daha neler s\u00f6ylerdim\u201d anlam\u0131na gelen s\u00f6zleri parti y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan normal midir?<\/p>\n\n\n\n
DEM Parti bu s\u00f6zler kar\u015f\u0131s\u0131nda susacak m\u0131? \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 durumlarda sessizlik de siyasi bir tutumdur. Bir partinin e\u015f genel ba\u015fkan\u0131 toplumun \u00f6nemli bir kesimini inciten, k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen ve siyasi nezaketin \u00f6tesine ge\u00e7en ifadeler kullan\u0131yorsa, parti y\u00f6netiminin hi\u00e7bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi davranmas\u0131 meseleyi ortadan kald\u0131rmaz. Tam tersine, \u201cBu s\u00f6zler yaln\u0131zca Bak\u0131rhan\u2019\u0131n \u015fahsi \u00f6fkesi mi, yoksa partinin de payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 m\u0131?\u201d sorusunu b\u00fcy\u00fct\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
DEM Parti\u2019den beklenen \u015fey zor de\u011fildir. E\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck iddias\u0131ndaki bir parti, kendi y\u00f6neticisinin kulland\u0131\u011f\u0131 dili de ele\u015ftirebilmelidir. Yanl\u0131\u015f bir s\u00f6z s\u00f6ylendiyse \u201cYanl\u0131\u015ft\u0131\u201d demek bir siyasi hareketi k\u00fc\u00e7\u00fcltmez; tam tersine b\u00fcy\u00fct\u00fcr. \u0130nsanlar\u0131 inciten bir ifade kullan\u0131ld\u0131ysa \u00f6z\u00fcr dilemek zay\u0131fl\u0131k de\u011fildir. As\u0131l zay\u0131fl\u0131k, her ele\u015ftiriyi parti kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp kendi hatas\u0131yla y\u00fczle\u015fememektir. E\u011fer DEM Parti ger\u00e7ekten \u00e7o\u011fulculu\u011fu savunuyorsa, bunun gere\u011fini kendi i\u00e7inde de g\u00f6stermek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Aleviler Kayg\u0131 Duymas\u0131n da Ne Yaps\u0131n?<\/p>\n\n\n\n
Bir toplum tarihsel kayg\u0131s\u0131n\u0131 dile getiriyor; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u201csabotaj\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duyuyor. Ayd\u0131nlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmseniyor, ge\u00e7mi\u015fte milletvekili olmu\u015f insanlar hakk\u0131nda \u201csokaktan ald\u0131k\u201d deniliyor, bir \u00f6\u011fretmenin milletvekili yap\u0131lmas\u0131 adeta parti taraf\u0131ndan verilmi\u015f bir l\u00fctuf gibi anlat\u0131l\u0131yor, \u201cNeresi ayd\u0131n, kim ayd\u0131n yapm\u0131\u015f?\u201d denilerek insanlar\u0131n niteli\u011fi sorgulan\u0131yor, Yavuz-Bitlisi konusundaki hassasiyete \u201cba\u011f kuram\u0131yorum\u201d cevab\u0131 veriliyor ve \u00fcst\u00fcne bir de \u201cE\u015f genel ba\u015fkan olmasam daha neler derdim\u201d anlam\u0131na gelen s\u00f6zler sarf ediliyor. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra Alevilerden kayg\u0131lanmamalar\u0131 m\u0131 bekleniyor? Aleviler kayg\u0131 duymas\u0131n da ne yaps\u0131n?<\/p>\n\n\n\n
Bu kayg\u0131y\u0131 yaratan Alevilerin a\u00e7\u0131klamas\u0131 de\u011fildir. As\u0131l kayg\u0131y\u0131 b\u00fcy\u00fcten, o a\u00e7\u0131klamaya verilen tahamm\u00fcls\u00fcz, k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici ve \u00fcstenci cevapt\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n itiraz\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ilk refleksiniz onlar\u0131 anlamak de\u011fil de kategorize etmek oluyorsa, bunun yarataca\u011f\u0131 g\u00fcvensizli\u011fin sorumlulu\u011funu ele\u015ftiri yapanlara y\u00fckleyemezsiniz. Bir bildirge kar\u015f\u0131s\u0131nda dahi bu kadar sertle\u015fen bir siyasal dilin, yar\u0131n daha temel ve kapsaml\u0131 itirazlar kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l davranaca\u011f\u0131 elbette sorgulanacakt\u0131r. T\u0131pk\u0131 Altan Tan\u2019a kar\u015f\u0131 sessizlik korunurken, Kemal \u00d6zt\u00fcrk\u2019\u00fcn \u0131rk\u00e7\u0131 tutumuna yaln\u0131zca yan\u0131t vermekle yetinilmesi \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, farkl\u0131 ele\u015ftiriler kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6sterilen tavr\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de sorgulanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu sorular\u0131 sormak DEM Parti kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. Bir partinin kendisini hangi de\u011ferlerle tan\u0131ml\u0131yorsa o de\u011ferlere uygun davranmas\u0131n\u0131 istemektir. E\u011fer e\u015fitlik diyorsan\u0131z ele\u015ftirene yukar\u0131dan bakmayacaks\u0131n\u0131z; \u00f6zg\u00fcrl\u00fck diyorsan\u0131z ho\u015funuza gitmeyen s\u00f6z\u00fc de duymaya tahamm\u00fcl edeceksiniz; \u00e7o\u011fulculuk diyorsan\u0131z Alevilerin sizin \u00e7izdi\u011finiz s\u0131n\u0131rlar d\u0131\u015f\u0131nda da s\u00f6z s\u00f6yleme hakk\u0131n\u0131 kabul edeceksiniz; demokrasi diyorsan\u0131z itiraz edeni \u201csabotaj\u201dla damgalamadan \u00f6nce onun ne s\u00f6yledi\u011fini anlamaya \u00e7al\u0131\u015facaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
As\u0131l Sabotaj, Ele\u015ftireni D\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rmakt\u0131r<\/p>\n\n\n\n
Say\u0131n Bak\u0131rhan\u2019\u0131n \u201csabotaj\u201d kavram\u0131n\u0131 kullan\u0131rken bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gerekir. Alevilerin soru sormas\u0131 sabotaj de\u011fildir. Tarihsel bir referans\u0131 sorgulamak sabotaj de\u011fildir. Bir siyasi partinin e\u015f genel ba\u015fkan\u0131n\u0131 ele\u015ftirmek sabotaj de\u011fildir. Bir grup insan\u0131n kayg\u0131s\u0131n\u0131 bildiriyle kamuoyuna a\u00e7\u0131klamas\u0131 hi\u00e7 de\u011fildir. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc demokratik toplumun ola\u011fan ve me\u015fru davran\u0131\u015flar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
As\u0131l tehlikeli olan demokratik tart\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131 daraltmak, itiraz edeni de\u011fersizle\u015ftirmek ve ele\u015ftirinin i\u00e7eri\u011fine cevap vermek yerine ele\u015ftiren ki\u015finin kimli\u011fini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7makt\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n ge\u00e7mi\u015fte sizin partinizden milletvekili olmas\u0131n\u0131 bug\u00fcn onlara kar\u015f\u0131 bir minnet borcu gibi kullanmak, \u201cBiz sizi bir yerlere getirdik\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 e\u015fitlik\u00e7i siyasetin \u00f6n\u00fcne koymak ve toplumun bir kesiminin tarihsel kayg\u0131s\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak yerine \u201cba\u011f kuram\u0131yorum\u201d diyerek ge\u00e7i\u015ftirmek as\u0131l sorundur. Ortak bir gelecekten s\u00f6z ederken, o gelece\u011fin i\u00e7inde yer almak isteyen insanlar\u0131 s\u0131rf soru sorduklar\u0131 i\u00e7in \u00f6tekile\u015ftirmek ise toplumsal g\u00fcveni as\u0131l zedeleyen tutumdur.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle Say\u0131n Bak\u0131rhan\u2019a bir kez daha a\u00e7\u0131k\u00e7a soruyoruz: S\u00fcreci kim sabote ediyor? Kayg\u0131lar\u0131n\u0131 dile getiren Aleviler mi, yoksa o kayg\u0131lara tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fckle yakla\u015fan siyasal dil mi? DEM Parti\u2019ye de soruyoruz: E\u015f genel ba\u015fkan\u0131n\u0131z\u0131n bu s\u00f6zleri kar\u015f\u0131s\u0131nda susacak m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc mesele art\u0131k yaln\u0131zca bir televizyon program\u0131nda s\u00f6ylenmi\u015f birka\u00e7 talihsiz c\u00fcmleden ibaret de\u011fildir. Mesele, e\u015fitlikten s\u00f6z edenlerin ele\u015ftiri kar\u015f\u0131s\u0131nda ger\u00e7ekten e\u015fitlik\u00e7i davran\u0131p davranamayaca\u011f\u0131d\u0131r; \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc savunanlar\u0131n kendilerine y\u00f6nelen \u00f6zg\u00fcr s\u00f6ze ne kadar tahamm\u00fcl edebilece\u011fidir; halklar\u0131n karde\u015fli\u011finden s\u00f6z edenlerin Alevilerin tarihsel haf\u0131zas\u0131n\u0131 ve kayg\u0131lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten karde\u015f\u00e7e dinleyip dinleyemeyece\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
Alevilerin talebi a\u00e7\u0131kt\u0131r: Bize tepeden bakmay\u0131n, kayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 kriminalize etmeyin, insanlar\u0131m\u0131z\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyin, \u201cSizi biz milletvekili yapt\u0131k\u201d diliyle konu\u015fmay\u0131n, kimin ayd\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verme makam\u0131n\u0131 kendinizde g\u00f6rmeyin, tarihsel haf\u0131zam\u0131za \u201cba\u011f kuram\u0131yorum\u201d demeyin. Ve \u201cHerkes hassas davranmal\u0131\u201d diyorsan\u0131z, bu hassasiyeti \u00f6nce kendi dilinizde g\u00f6sterin.<\/p>\n\n\n\n
E\u015f genel ba\u015fkan olmak kimseye s\u0131n\u0131rs\u0131z konu\u015fma hakk\u0131 vermez; tam tersine daha fazla sorumluluk y\u00fckler. Demokratl\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de makam\u0131n verdi\u011fi g\u00fc\u00e7le nas\u0131l konu\u015ftu\u011funuzda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle son soru son derece basittir: Say\u0131n Bak\u0131rhan, bu \u00fcstenci dil ger\u00e7ekten size yak\u0131\u015ft\u0131 m\u0131? Ve daha \u00f6nemlisi, e\u015fitlikten, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten, \u00e7o\u011fulculuktan ve demokrasiden s\u00f6z eden bir partinin e\u015f genel ba\u015fkan\u0131na bu dil yak\u0131\u015f\u0131yor mu?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir grup Alevi ayd\u0131n\u0131n\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ortak bildirgeye...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10468,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10467","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10467"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10469,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10467\/revisions\/10469"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10467"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10467"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}