{"id":10510,"date":"2026-09-06T09:01:39","date_gmt":"2026-09-06T06:01:39","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=10510"},"modified":"2026-09-06T09:01:40","modified_gmt":"2026-09-06T06:01:40","slug":"6-7-eylul-devlet-eliyle-orgutlenmis-bir-katliam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/09\/06\/6-7-eylul-devlet-eliyle-orgutlenmis-bir-katliam\/","title":{"rendered":"6-7 Eyl\u00fcl: Devlet Eliyle \u00d6rg\u00fctlenmi\u015f Bir Katliam"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6-7 Eyl\u00fcl 1955, T\u00fcrkiye tarihinin yaln\u0131zca karanl\u0131k sayfalar\u0131ndan biri de\u011fildir. Tek\u00e7i ulus anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine kurulan Cumhuriyetin, \u201cmakbul vatanda\u015f\u201d yaratma siyasetinin ve devlet destekli milliyet\u00e7ili\u011fin hangi sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131n en a\u00e7\u0131k \u00f6rneklerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130stanbul ba\u015fta olmak \u00fczere Rumlara, Ermenilere, Yahudilere ve di\u011fer gayrim\u00fcslimlere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131larda binlerce ev ve i\u015fyeri ya\u011fmaland\u0131; kiliseler, okullar, mezarl\u0131klar ve ibadethaneler tahrip edildi. \u0130nsanlar sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131, a\u015fa\u011f\u0131land\u0131, m\u00fclks\u00fczle\u015ftirildi ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklardan kopar\u0131ld\u0131. Aradan 71 y\u0131l ge\u00e7ti, ancak 6-7 Eyl\u00fcl\u2019le ger\u00e7ek anlamda h\u00e2l\u00e2 y\u00fczle\u015filmedi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u0131llarca \u201c6-7 Eyl\u00fcl Olaylar\u0131\u201d denilerek ya\u015fananlar s\u0131radan bir toplumsal ta\u015fk\u0131nl\u0131k gibi g\u00f6sterildi. Oysa sald\u0131r\u0131lar\u0131n haz\u0131rl\u0131k bi\u00e7imi, hedeflerin \u00f6nceden bilinmesi, milliyet\u00e7i propagandan\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi ve sald\u0131rgan gruplar\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede \u0130stanbul\u2019un farkl\u0131 b\u00f6lgelerine y\u00f6nlendirilmesi, ya\u015fananlar\u0131n kendili\u011finden geli\u015fmi\u015f bir \u00f6fke patlamas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. 6-7 Eyl\u00fcl bir pogromdur ve yaln\u0131zca soka\u011fa \u00e7\u0131kan kalabal\u0131klar\u0131n de\u011fil, o kalabal\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rlayan siyasal d\u00fczenin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tek\u00e7i Cumhuriyetin s\u00fcreklili\u011fi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6-7 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc Cumhuriyet tarihinden kopararak ele almak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. 1934 Trakya sald\u0131r\u0131lar\u0131, 1942 Varl\u0131k Vergisi, 6-7 Eyl\u00fcl 1955 ve 1964\u2019te Rumlar\u0131n s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmesi birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fmeler de\u011fildir. Hepsinin arkas\u0131nda \u00fclkenin ger\u00e7ek sahibini belirli bir etnik ve dinsel kimlikle tan\u0131mlayan, farkl\u0131 halklar\u0131 ve inan\u00e7lar\u0131 e\u015fit yurtta\u015flar olarak de\u011fil, gerekti\u011finde tasfiye edilecek unsurlar olarak g\u00f6ren tek\u00e7i devlet anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sorun yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fteki baz\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin ya da birka\u00e7 devlet g\u00f6revlisinin hatas\u0131 de\u011fildir. Sorun, farkl\u0131l\u0131klar\u0131 tehdit olarak g\u00f6ren ve toplumu egemen kimlik etraf\u0131nda bi\u00e7imlendiren rejim anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Milliyet\u00e7ilik, \u015fovenizm ve \u201ci\u00e7 d\u00fc\u015fman\u201d siyaseti devletin y\u00f6netme ara\u00e7lar\u0131ndan biri olmaya devam ettik\u00e7e, 6-7 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan zihniyet de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Bi\u00e7imler de\u011fi\u015fir, hedef al\u0131nan kesimler de\u011fi\u015fir, kullan\u0131lan dil de\u011fi\u015fir; fakat halklar\u0131 birbirine d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131ran siyasal mekanizma kendisini yeniden \u00fcretir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cezas\u0131zl\u0131k bir y\u00f6netme bi\u00e7imidir<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6-7 Eyl\u00fcl sonras\u0131nda baz\u0131 yarg\u0131lamalar yap\u0131ld\u0131; ancak pogromun siyasal ve b\u00fcrokratik \u00f6rg\u00fctlenmesi b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmad\u0131. Devlet kendi yap\u0131sal sorumlulu\u011fuyla ger\u00e7ek anlamda hesapla\u015fmad\u0131. Cezas\u0131zl\u0131k yaln\u0131zca faillerin ceza almamas\u0131 de\u011fildir; devletin kendi su\u00e7lar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmamas\u0131, ar\u015fivlerini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle a\u00e7mamas\u0131, ma\u011fdurlar\u0131n haf\u0131zas\u0131n\u0131 tan\u0131mamas\u0131 ve sorumlulu\u011fu birka\u00e7 ki\u015fiye indirgemesi de cezas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle cezas\u0131zl\u0131k yaln\u0131zca hukuki bir sorun de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasal bir y\u00f6netme bi\u00e7imidir. Ge\u00e7mi\u015fte i\u015flenen su\u00e7larla hesapla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda sonraki sald\u0131rganlara a\u00e7\u0131k ya da \u00f6rt\u00fck bi\u00e7imde \u015fu mesaj verilir: Devletin ve egemen kimli\u011fin \u00e7\u0131karlar\u0131 ad\u0131na hareket etti\u011finiz s\u00fcrece yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n hesab\u0131n\u0131 vermeyebilirsiniz. Lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc, \u015fovenizm ve toplumsal nefret tam da bu zeminde yeniden \u00fcretilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sistem de\u011fi\u015fmeden zihniyet de\u011fi\u015fmez<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6-7 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc yaln\u0131zca y\u0131ld\u00f6n\u00fcmlerinde hat\u0131rlamak yetmez. As\u0131l mesele, onu ortaya \u00e7\u0131karan siyasal ve toplumsal d\u00fczenle hesapla\u015fmakt\u0131r. E\u015fit yurtta\u015fl\u0131\u011fa dayanmayan, halklar\u0131 ve inan\u00e7lar\u0131 hiyerar\u015fik bi\u00e7imde s\u0131ralayan, tek dil, tek kimlik ve tek inan\u00e7 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 devletin temel normu haline getiren bir sistem ger\u00e7ek anlamda demokratik olamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sorun yaln\u0131zca k\u00f6t\u00fc y\u00f6neticiler de\u011fildir. Sorun, devletin tek\u00e7i karakteri ve bu karakteri yeniden \u00fcreten ekonomik, siyasal ve ideolojik d\u00fczendir. Bu d\u00fczen de\u011fi\u015fmedik\u00e7e farkl\u0131 d\u00f6nemlerde farkl\u0131 kesimler \u201ctehdit\u201d, \u201chain\u201d, \u201cb\u00f6l\u00fcc\u00fc\u201d, \u201ci\u00e7 d\u00fc\u015fman\u201d ya da \u201cyabanc\u0131 unsur\u201d ilan edilir. B\u00f6ylece 6-7 Eyl\u00fcl benzeri toplumsal \u015fiddetin siyasal zemini korunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sosyalistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan 6-7 Eyl\u00fcl\u2019le y\u00fczle\u015fmek bu nedenle yaln\u0131zca tarihsel bir haf\u0131za meselesi de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda bug\u00fcnk\u00fc devlet yap\u0131s\u0131na, milliyet\u00e7ili\u011fe, \u015fovenizme, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ve halklar\u0131 birbirine kar\u015f\u0131 konumland\u0131ran egemen d\u00fczene kar\u015f\u0131 m\u00fccadele meselesidir. Ger\u00e7ek demokrasi yaln\u0131zca se\u00e7imlerden, parlamentodan ve anayasal d\u00fczenlemelerden ibaret de\u011fildir; Rumun, Ermeninin, Yahudinin, S\u00fcryaninin, K\u00fcrd\u00fcn, Alevinin ve bu topraklarda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n ve inan\u00e7lar\u0131n e\u015fit haklarla ya\u015fayabildi\u011fi bir toplumsal d\u00fczeni gerektirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hi\u00e7bir halk\u0131n di\u011ferinden \u00fcst\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, hi\u00e7bir kimli\u011fin devletin \u201casli sahibi\u201d ilan edilmedi\u011fi, insanlar\u0131n dilleri, inan\u00e7lar\u0131 ve k\u00f6kenleri nedeniyle hedef haline getirilmedi\u011fi bir d\u00fczen kurulmadan 6-7 Eyl\u00fcl\u2019le ger\u00e7ek anlamda hesapla\u015f\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6-7 Eyl\u00fcl, fa\u015fizmin yaln\u0131zca \u00fcniformalarla ve a\u00e7\u0131k diktat\u00f6rl\u00fck bi\u00e7imleriyle ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6sterir. Fa\u015fizan siyaset; milliyet\u00e7ilik, \u015fovenizm, lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc, \u201ci\u00e7 d\u00fc\u015fman\u201d s\u00f6ylemi, toplumsal nefret ve cezas\u0131zl\u0131k \u00fczerinden kendisine zemin yarat\u0131r. Anti-fa\u015fist m\u00fccadele bu nedenle ayn\u0131 zamanda tek\u00e7ili\u011fe kar\u015f\u0131 halklar\u0131n e\u015fitli\u011fi, haf\u0131za, adalet ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6-7 Eyl\u00fcl bir \u201ctalihsiz olay\u201d de\u011fildi; tek\u00e7i devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, milliyet\u00e7i seferberli\u011fin ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc \u015fiddetin \u00fcretti\u011fi bir pogromdu. Bu sistemi, bu zihniyeti ve onu yeniden \u00fcreten siyasal ili\u015fkileri de\u011fi\u015ftirmeden ge\u00e7mi\u015fle ger\u00e7ek anlamda hesapla\u015f\u0131lmaz; benzer su\u00e7lar\u0131n tekrar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kapatmak da m\u00fcmk\u00fcn olmaz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>6-7 Eyl\u00fcl 1955, T\u00fcrkiye tarihinin yaln\u0131zca karanl\u0131k&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10511,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,5,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-basin-aciklamalari","category-etkinlikler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10510"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10512,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10510\/revisions\/10512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10510"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10510"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}