Tarihi bilerek konu\u015fmak ba\u015fka \u015feydir; bug\u00fcn\u00fcn siyasal ihtiya\u00e7lar\u0131ndan hareketle ge\u00e7mi\u015fi yeniden kurmak, ya\u015fanm\u0131\u015f siyasal s\u00fcre\u00e7leri bug\u00fcn\u00fcn kavramlar\u0131yla yarg\u0131layarak yeni bir tarih yaratmak ba\u015fka \u015fey. Son y\u0131llarda Levon Ekmek\u00e7iyan \u00fczerinden T\u00fcrkiye soluna d\u00f6n\u00fck s\u0131k\u00e7a dile getirilen bir iddia var: Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n Ermeni oldu\u011fu i\u00e7in sol taraf\u0131ndan g\u00f6rmezden gelindi\u011fi, 12 Eyl\u00fcl askeri fa\u015fist cuntas\u0131n\u0131n dara\u011fac\u0131na g\u00f6nderdi\u011fi devrimciler aras\u0131nda bu nedenle an\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu iddiay\u0131 tarihsel bir ger\u00e7ekmi\u015f gibi tekrarlamak kolayd\u0131r. Zor olan, o d\u00f6nemin siyasal ko\u015fullar\u0131n\u0131, devrimci hareketlerin hangi bilgiler \u00fczerinden de\u011ferlendirme yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n yakaland\u0131ktan sonraki s\u00fcreci ya\u015fayarak tavr\u0131n\u0131 belirledi\u011fi ger\u00e7e\u011fidir. Bug\u00fcn bu konuda farkl\u0131 konu\u015fanlar\u0131n kendi siyasal ge\u00e7mi\u015flerini birlikte de\u011ferlendirmek gerekir. Bizim itiraz\u0131m\u0131z da tam olarak buradad\u0131r. Levon Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131 rencide etmek, \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek ya da 12 Eyl\u00fcl cuntas\u0131n\u0131n ona uygulad\u0131\u011f\u0131 zulm\u00fc mazur g\u00f6stermek gibi bir yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z olamaz. Fakat onun Ermeni kimli\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131kararak T\u00fcrkiye solunun tarihine geriye d\u00f6n\u00fck, kan\u0131tlanmam\u0131\u015f su\u00e7lamalar y\u00f6neltilmesini de kabul edemeyiz.<\/p>\n\n\n\n
12 Eyl\u00fcl: Hukuk de\u011fil, cuntan\u0131n zor d\u00fczeni<\/p>\n\n\n\n
\u00d6nce \u00fczerinde tart\u0131\u015fma olamayacak ger\u00e7e\u011fi ortaya koyal\u0131m. 12 Eyl\u00fcl, i\u015fkencenin, dara\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n, cezaevlerinin, yasaklar\u0131n ve devlet ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn rejimiydi. Devrimciler, sosyalistler, Kom\u00fcnistler, sendikac\u0131lar, K\u00fcrtler, demokratlar ve her t\u00fcrden muhalif sistematik bask\u0131dan ge\u00e7irildi. \u0130\u015fkence bir istisna de\u011fil, cuntan\u0131n insanlar\u0131 bedenen, siyasal ve psikolojik olarak teslim alma y\u00f6ntemlerinden biriydi.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn s\u0131k\u0131y\u00f6netim mahkemelerini yaln\u0131zca \u201chukukun temel g\u00fcvencelerini ortadan kald\u0131ran mahkemeler\u201d diye tan\u0131mlamak bile eksik kal\u0131r. Bunlar ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkemeler de\u011fil, askeri fa\u015fist cuntan\u0131n emir-komuta d\u00fczeninin yarg\u0131daki uzant\u0131lar\u0131yd\u0131. Generallerin siyasal iradesinin belirledi\u011fi ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fan, devrimcileri ve muhalifleri teslim almaya, mahk\u00fbm etmeye ve gerekti\u011finde dara\u011fac\u0131na g\u00f6ndermeye hizmet eden mekanizmalard\u0131. Burjuva hukukunun kendi \u00f6l\u00e7\u00fcleri bak\u0131m\u0131ndan dahi hukuk k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131ndan s\u00f6z etmenin g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu, i\u015fkence alt\u0131nda al\u0131nan ifadelerin dosyalara sokuldu\u011fu, savunma hakk\u0131n\u0131n budand\u0131\u011f\u0131 ve askeri rejimin siyasal iradesinin b\u00fct\u00fcn s\u00fcrecin \u00fczerinde durdu\u011fu bir yap\u0131dan s\u00f6z ediyoruz. 12 Eyl\u00fcl mahkemeleri bir adalet mekanizmas\u0131 de\u011fil, cuntan\u0131n yarg\u0131 kisvesine b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bask\u0131 ve cezaland\u0131rma ayg\u0131tlar\u0131yd\u0131. Bu ger\u00e7ek Levon Ekmek\u00e7iyan a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n
Esenbo\u011fa eylemi ile Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n sahiplenilmesi ayn\u0131 mesele de\u011fildir<\/p>\n\n\n\n
Burada \u00f6nemli bir ayr\u0131m\u0131 ba\u015ftan yapmak gerekir. Esenbo\u011fa Havaliman\u0131 eyleminin do\u011fru ya da yanl\u0131\u015f bulunmas\u0131yla, Levon Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n daha sonra T\u00fcrkiye devrimci hareketinin ortak haf\u0131zas\u0131nda nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fi ayn\u0131 tart\u0131\u015fma de\u011fildir. Sivillerin bulundu\u011fu bir havaalan\u0131na girilip hedef g\u00f6zetmeksizin ate\u015f a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 do\u011fru ve devrimci bir eylem anlay\u0131\u015f\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fcyoruz. Hi\u00e7bir tarihsel haks\u0131zl\u0131k, hi\u00e7bir ulusal sorun ya da devlet \u015fovenizmi sivillerin rastgele hedef haline getirilmesini devrimci k\u0131lmaz. Ancak Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n daha sonra 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn dara\u011fac\u0131na g\u00f6nderdi\u011fi sosyalist devrimcilerle ayn\u0131 bi\u00e7imde an\u0131lmamas\u0131n\u0131n esas nedenini Esenbo\u011fa eyleminde aramak da do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Tart\u0131\u015fman\u0131n as\u0131l d\u00fc\u011f\u00fcmlendi\u011fi nokta, yakaland\u0131ktan sonraki tutumuydu. O d\u00f6nemi ya\u015fayanlar, \u00f6zellikle politik m\u00fccadelenin i\u00e7inde bulunanlar, TRT ekranlar\u0131na ve d\u00f6nemin bas\u0131n\u0131na yans\u0131yan a\u00e7\u0131klamalar\u0131 hat\u0131rlarlar. Devrimci \u00e7evreler siyasal de\u011ferlendirmelerini de o g\u00fcn \u00f6nlerinde bulunan tablo \u00fczerinden yapt\u0131lar. Bug\u00fcn bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131n hangi ko\u015fullarda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, i\u015fkencenin, a\u011f\u0131r tecridin ya da ba\u015fka bask\u0131 y\u00f6ntemlerinin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkili oldu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131labilir. Baz\u0131lar\u0131 ila\u00e7 verildi\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131 da g\u00fcndeme getirmektedir. Bunlar\u0131n her biri ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131r\u0131labilir; fakat bu iddialar, o d\u00f6nemde devrimci hareketin \u00f6n\u00fcnde bulunan somut g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc geriye d\u00f6n\u00fck olarak ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n\n\n\n
Siyasal m\u00fccadeleye giren, silahl\u0131 bir \u00f6rg\u00fctsel faaliyetin par\u00e7as\u0131 olan ve b\u00f6ylesi a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furabilecek bir eyleme kat\u0131lan insan a\u00e7\u0131s\u0131ndan, devletin nas\u0131l davranabilece\u011finin bilincinde olmak da m\u00fccadelenin ger\u00e7eklerinden biridir. Bunu s\u00f6ylemek i\u015fkenceyi ya da idam\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmak de\u011fildir. Tam tersine, devrimci faaliyetin yaln\u0131zca eylem an\u0131ndaki cesaretten ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; yenilgi, yakalanma, mahkeme, i\u015fkence ve \u00f6l\u00fcm tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki siyasal tavr\u0131n da m\u00fccadelenin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ifade etmektir.<\/p>\n\n\n\n
12 Eyl\u00fcl dara\u011fa\u00e7lar\u0131na y\u00fcr\u00fcyen devrimcilerin tarihsel haf\u0131zadaki yeri de tam burada anlam kazan\u0131r. Onlar da i\u015fkence g\u00f6rd\u00fcler, tecrit edildiler, \u00f6l\u00fcm tehdidi alt\u0131nda tutuldular; buna ra\u011fmen son ana kadar siyasal kimliklerini korudu ve dara\u011fac\u0131n\u0131 dahi devrim ve sosyalizm d\u00fc\u015f\u00fcncesinin k\u00fcrs\u00fcs\u00fcne \u00e7evirdi. Bu tarihsel fark\u0131 ifade etmek Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamak de\u011fildir. \u0130\u015fkence g\u00f6ren bir insana bug\u00fcn\u00fcn g\u00fcvenli ko\u015fullar\u0131ndan kahramanl\u0131k dersi vermek devrimci ahlak de\u011fildir; fakat i\u015fkence g\u00f6rm\u00fc\u015f olmak da ortaya \u00e7\u0131kan siyasal tutumu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle de\u011ferlendirme d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmaz.<\/p>\n\n\n\n
Nitekim ayn\u0131 d\u00f6nemde i\u015fkence alt\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fclerek devletin ya da bas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lan, \u00f6rg\u00fctleri ve devrimci m\u00fccadele aleyhine a\u00e7\u0131klamalar yapan ba\u015fka insanlar da oldu. Devrimci hareketler bu tutumlara siyasal tav\u0131r ald\u0131lar. E\u011fer bug\u00fcn \u201ci\u015fkence g\u00f6rd\u00fc, dolay\u0131s\u0131yla sonras\u0131ndaki siyasal tavr\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lamaz\u201d deniliyorsa, \u015fu soru ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r: O halde ge\u00e7mi\u015fte i\u015fkence alt\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f ve devrimci m\u00fccadele aleyhine a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131\u015f di\u011fer ki\u015filer kar\u015f\u0131s\u0131nda neden ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc uygulanmad\u0131? S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinde d\u00fc\u015fman kar\u015f\u0131s\u0131nda tutum belidir, bunu d\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015fenlere tav\u0131rda. E\u011fer ge\u00e7mi\u015fte siyasal tav\u0131r almak do\u011fru g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fse, bug\u00fcn yaln\u0131zca Ekmek\u00e7iyan s\u00f6z konusu oldu\u011funda b\u00fct\u00fcn bu \u00f6l\u00e7\u00fclerin ge\u00e7ersiz ilan edilmesi ayr\u0131ca a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gereken bir tutars\u0131zl\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u201cErmeni oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6rmezden gelindi\u201d su\u00e7lamas\u0131 kan\u0131t gerektirir<\/p>\n\n\n\n
As\u0131l itiraz\u0131m\u0131z burada ba\u015fl\u0131yor. Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n T\u00fcrkiye devrimci hareketinin ortak haf\u0131zas\u0131nda neden belirli bir yerde durdu\u011funu tek c\u00fcmleyle \u201cErmeni oldu\u011fu i\u00e7in sahiplenilmedi\u201d diye a\u00e7\u0131klamak a\u011f\u0131r bir su\u00e7lamad\u0131r ve a\u011f\u0131r su\u00e7lamalar kan\u0131t gerektirir. Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n Ermeni oldu\u011fu o g\u00fcn de biliniyordu. Dolay\u0131s\u0131yla bu tarihsel tutumun etnik kimlikten kaynakland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyorsa, bunu ortaya koyacak somut belgeler ve siyasal tutumlar g\u00f6sterilmelidir.<\/p>\n\n\n\n
Hangi devrimci \u00f6rg\u00fct Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n Ermeni kimli\u011fini gerek\u00e7e g\u00f6sterdi? Hangi yay\u0131n, bildiri ya da \u00f6rg\u00fctsel de\u011ferlendirme bu y\u00f6nde bir tutum ortaya koydu? Hangi somut belge, onun Ermeni oldu\u011fu i\u00e7in devrimci haf\u0131zan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutuldu\u011funu g\u00f6steriyor? Bunlar ortaya konulmadan b\u00fct\u00fcn bir devrimci hareketin \u00fczerine y\u0131llar sonra etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k su\u00e7lamas\u0131 yap\u0131\u015ft\u0131rmak tarihsel \u00e7\u00f6z\u00fcmleme de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Elbette T\u00fcrkiye solunun tarihinde \u015fovenist etkiler, Ermeni meselesindeki suskunluklar, Kemalist etkiler ve K\u00fcrt meselesindeki yanl\u0131\u015flar tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir sosyalist hareket kendi tarihini dokunulmaz ilan edemez. Ama \u00f6zele\u015ftiri ba\u015fka \u015feydir, kan\u0131ts\u0131z bi\u00e7imde su\u00e7luluk \u00fcretmek ba\u015fka \u015feydir. Sosyalistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir insan\u0131n Ermeni, K\u00fcrt, T\u00fcrk, Arap ya da ba\u015fka bir halktan gelmesi tek ba\u015f\u0131na devrimcili\u011finin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de\u011fildir. Bir insan\u0131 Ermeni oldu\u011fu i\u00e7in devrimci tarihin d\u0131\u015f\u0131na atmak ne kadar yanl\u0131\u015fsa, yaln\u0131zca Ermeni oldu\u011fu i\u00e7in ona devrimci bir paye vermek de ayn\u0131 derecede yanl\u0131\u015ft\u0131r. Sosyalist \u00f6l\u00e7\u00fc etnik kimlik de\u011fil; s\u0131n\u0131fsal ve siyasal konum, m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131, pratik ve kritik tarihsel d\u00f6nemlerde ortaya konulan tav\u0131rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
F\u00fcsun Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u00f6z\u00fcr \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve tart\u0131\u015fman\u0131n kimlik eksenine ta\u015f\u0131nmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n somut \u00f6rneklerinden biri F\u00fcsun Erdo\u011fan\u2019\u0131n Levon Ekmek\u00e7iyan \u00fczerinden T\u00fcrkiye devrimci hareketini \u00f6z\u00fcr dilemeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131d\u0131r. Ancak burada ba\u015ftan \u00f6nemli bir ayr\u0131m\u0131 yapmak gerekir: Erdo\u011fan\u2019\u0131n i\u00e7inden geldi\u011fi siyasal gelene\u011fi ya da o gelenekten dostlar\u0131m\u0131z\u0131 Ekmek\u00e7iyan\u2019a \u201cErmeni oldu\u011fu i\u00e7in\u201d mesafe koymu\u015f olmakla su\u00e7lamak bizim yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z olamaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc o dostlar\u0131m\u0131z\u0131n siyasal ge\u00e7mi\u015finde b\u00f6ylesi bir tutumun yeri yoktur. Tam tersine, onlar\u0131n enternasyonalist m\u00fccadele anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131, halklar\u0131n karde\u015fli\u011fine dayanan siyasal \u00e7izgilerini ve uzun y\u0131llara yay\u0131lan devrimci ge\u00e7mi\u015flerini yok sayarak b\u00f6ylesi kolay bir h\u00fck\u00fcm vermek haks\u0131zl\u0131k olur.<\/p>\n\n\n\n
Bizim ele\u015ftirimiz ki\u015filere ya da onlar\u0131n geldikleri devrimci gelene\u011fe de\u011fil, bug\u00fcn kurulan tarihsel ba\u011flant\u0131yad\u0131r. E\u011fer o siyasal geleneklerin Ekmek\u00e7iyan\u2019a yakla\u015f\u0131m\u0131nda Ermeni kimli\u011fi belirleyici de\u011filse \u2014ki bizim de\u011ferlendirmemiz budur\u2014 o zaman ayn\u0131 gerek\u00e7eyi b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye soluna te\u015fmil ederek \u201cErmeni oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6rmezden gelindi\u201d sonucuna varmak daha da problemli hale gelir. Bir siyasal tutum yanl\u0131\u015f bulunabilir, ge\u00e7mi\u015fteki de\u011ferlendirme ele\u015ftirilebilir; fakat o yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n nedeni kan\u0131tlanmadan sonradan ona etnik bir gerek\u00e7e y\u00fcklenemez.<\/p>\n\n\n\n
Erdo\u011fan\u2019\u0131n 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn i\u015fkence d\u00fczenine, tutsaklara itiraf ve nedamet dayat\u0131lmas\u0131na ve insanlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na dikkat \u00e7ekmesinde sorun yoktur. Direnemeyen bir insan\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamamak gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki vurgu da insani a\u00e7\u0131dan anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131r. Fakat buradan hareketle Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n devrimci hareketin ortak haf\u0131zas\u0131nda neden farkl\u0131 de\u011ferlendirildi\u011fi sorusunu T\u00fcrkiye solunun Ermeni meselesindeki tarihsel zaaflar\u0131yla birle\u015ftirmek ve sonunda Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n an\u0131s\u0131ndan, ailesinden, yolda\u015flar\u0131ndan ve Ermeni halk\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dileme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na varmak, tart\u0131\u015fmay\u0131 kendi \u00f6zg\u00fcl siyasal ba\u011flam\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcstelik Erdo\u011fan\u2019\u0131n kendi anlat\u0131m\u0131nda, Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n neden ayn\u0131 bi\u00e7imde an\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sorusuna ald\u0131\u011f\u0131 yan\u0131t onun Mamak\u2019ta \u201cdirenmedi\u011fi\u201d d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in b\u00f6yle bir tutum olu\u015ftu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir. Bu de\u011ferlendirme do\u011fru olabilir, yanl\u0131\u015f olabilir, eksik bilgiye veya cuntan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye dayanm\u0131\u015f olabilir. Fakat aktar\u0131lan gerek\u00e7enin kendisi bile tart\u0131\u015fman\u0131n o g\u00fcn do\u011frudan Ermeni kimli\u011fi \u00fczerinden de\u011fil, Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n yakaland\u0131ktan sonra kamuoyuna yans\u0131yan siyasal tutumu \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla \u201cEkmek\u00e7iyan\u2019\u0131n teslim oldu\u011funa ili\u015fkin kesin bir belge bulamad\u0131m\u201d demek, \u201c\u00f6yleyse Ermeni oldu\u011fu i\u00e7in d\u0131\u015fland\u0131\u201d sonucunu kan\u0131tlamaz. Bir iddian\u0131n kan\u0131tlanamam\u0131\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131t iddiay\u0131 kendili\u011finden do\u011fru yapmaz. Devlet kaynaklar\u0131na ku\u015fkuyla yakla\u015fmak elbette gereklidir; \u00f6zellikle 12 Eyl\u00fcl gibi bir askeri diktat\u00f6rl\u00fck ko\u015fulunda devletin propaganda yapt\u0131\u011f\u0131, i\u015fkence alt\u0131nda ifadeler ald\u0131\u011f\u0131 ve tutsaklar\u0131 kamuoyu \u00f6n\u00fcnde te\u015fhir etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilinir. Ancak tarihsel y\u00f6ntem \u201cDevlet s\u00f6yledi, o halde kesin yaland\u0131r\u201d bi\u00e7iminde i\u015flemez. Kaynak sorgulan\u0131r, ba\u015fka belgelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve tan\u0131kl\u0131klarla s\u0131nan\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u0131llar sonra yap\u0131lan bir anlat\u0131m da yaln\u0131zca bug\u00fcnk\u00fc siyasal g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcze daha yak\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in otomatik olarak mutlak hakikat say\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n
Levon Ekmek\u00e7iyan\u2019a y\u00f6nelik yap\u0131lm\u0131\u015f olabilecek bir siyasal haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan Ermeni halk\u0131na y\u00f6nelik bir haks\u0131zl\u0131kla ayn\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da ba\u015fka bir sorundur. Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n Ermeni kimli\u011fi elbette yok say\u0131lamaz. Ancak bir Ermeni devrimcinin siyasal tavr\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak Ermeni halk\u0131na kar\u015f\u0131 olmak de\u011fildir; t\u0131pk\u0131 bir K\u00fcrt devrimcinin tavr\u0131n\u0131 ele\u015ftirmenin K\u00fcrt halk\u0131na, bir T\u00fcrk devrimcinin tavr\u0131n\u0131 ele\u015ftirmenin T\u00fcrk halk\u0131na d\u00fc\u015fmanl\u0131k anlam\u0131na gelmemesi gibi. Birey, \u00f6rg\u00fct ve halk birbirinin yerine ge\u00e7irilemez.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn farkl\u0131 konu\u015fanlar\u0131n kendi ge\u00e7mi\u015fleriyle de y\u00fczle\u015fmesi gerekir<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn \u201cT\u00fcrkiye solu Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131 Ermeni oldu\u011fu i\u00e7in sahiplenmedi\u201d diyenlerin kendi siyasal ge\u00e7mi\u015fleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da cevaplamalar\u0131 gereken sorular vard\u0131r. Hangi siyasal gelenekten geldiler, hangi \u00f6rg\u00fct ve yap\u0131larda yer ald\u0131lar? E\u011fer bug\u00fcn iddia ettikleri gibi Ekmek\u00e7iyan\u2019a y\u00f6nelik mesafenin temel nedeni Ermeni kimli\u011fi idiyse, bunu kendi ge\u00e7mi\u015fleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar?<\/p>\n\n\n\n
Burada yine kimseye haks\u0131zl\u0131k etmemek gerekir. Biz F\u00fcsun Erdo\u011fan\u2019\u0131n i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 siyasal gelene\u011fin ya da ba\u015fka devrimci geleneklerin Ekmek\u00e7iyan\u2019a \u201cErmeni oldu\u011fu i\u00e7in\u201d mesafe koydu\u011fu kanaatinde de\u011filiz. Tam da bu nedenle soru daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale geliyor: E\u011fer kendi gelene\u011finizin tutumunu Ermeni kimli\u011fiyle a\u00e7\u0131klam\u0131yorsan\u0131z, neden b\u00fct\u00fcn bir T\u00fcrkiye solunun tutumunu ayn\u0131 \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131yorsunuz?<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn y\u0131llar sonra farkl\u0131 de\u011ferlendirmeler yapan veya tan\u0131kl\u0131k ad\u0131na konu\u015fanlar\u0131n da kendi siyasal ge\u00e7mi\u015fleriyle a\u00e7\u0131k bir ili\u015fki kurmalar\u0131 gerekir. E\u011fer Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n kamuoyuna yans\u0131yan s\u00f6zlerinin onun ger\u00e7ek iradesini yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 o g\u00fcn de biliyorlard\u0131ysa, neden y\u0131llarca bunu dile getirmediler? B\u00f6yle \u00f6nemli bir tarihsel haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlarsa, neden o d\u00f6nemde veya sonraki y\u0131llar\u0131n yay\u0131nlar\u0131nda, anmalar\u0131nda ve siyasal tart\u0131\u015fmalar\u0131nda bu itirazlar\u0131n\u0131 ortaya koymad\u0131lar? E\u011fer bu de\u011ferlendirmeye daha sonra vard\u0131larsa, hangi somut bilgi ve hangi siyasal \u00e7\u00f6z\u00fcmlemenin g\u00f6r\u00fc\u015flerini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemeleri gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Yok e\u011fer kendileri de o g\u00fcn ayn\u0131 de\u011ferlendirmeyi yap\u0131yorlard\u0131ysa, bug\u00fcn ba\u015fkalar\u0131na y\u00f6nelttikleri ele\u015ftirinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendi siyasal ge\u00e7mi\u015flerine de y\u00f6nelmesi gerekmez mi? Bu soru polemik olsun diye de\u011fil, siyasal tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n gere\u011fi olarak sorulmaktad\u0131r. Devrimci siyaset yaln\u0131zca ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fini sorgulamak de\u011fil, kendi ge\u00e7mi\u015finin de hesab\u0131n\u0131 verebilmektir.<\/p>\n\n\n\n
Sol kolay hedef de\u011fildir<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye solunun b\u00fct\u00fcn tarihini her yeni tart\u0131\u015fmada san\u0131k sandalyesine oturtmak, ge\u00e7mi\u015fin siyasal \u00f6l\u00e7\u00fclerini ara\u015ft\u0131rmadan bug\u00fcn\u00fcn kavramlar\u0131n\u0131 geriye do\u011fru ta\u015f\u0131mak ve ard\u0131ndan devrimci hareketin \u00f6n\u00fcne yeni su\u00e7luluk faturalar\u0131 koymak kabul edilemez.<\/p>\n\n\n\n
Sol; her kriz \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda hedefe konulacak, her ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n faturas\u0131 kesilecek, d\u00fczen siyasetinin g\u00fcnah ke\u00e7isi yap\u0131lacak bir alan de\u011fildir. Sol, eme\u011fin, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, e\u015fitli\u011fin ve ezilenlerin m\u00fccadelesidir. Kendi yanl\u0131\u015flar\u0131yla hesapla\u015f\u0131r, \u015fovenizmle ve tarihindeki hatalarla y\u00fczle\u015fir; fakat bunu g\u00fcn\u00fcn politik pop\u00fclizmine boyun e\u011ferek yapmaz. Solu s\u00fcrekli savunmaya zorlayan, k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen ya da kolay hedef haline getiren anlay\u0131\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6ylenecek s\u00f6z a\u00e7\u0131kt\u0131r: Sol susmaz, geri \u00e7ekilmez; kendisine y\u00f6neltilen haks\u0131z su\u00e7lamalar\u0131 da cevaps\u0131z b\u0131rakmaz.<\/p>\n\n\n\n
O d\u00f6nemi ya\u015fayanlar\u0131n, cezaevlerinden ge\u00e7enlerin, i\u015fkence g\u00f6renlerin ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n dara\u011fac\u0131na g\u00f6nderili\u015fine tan\u0131k olanlar\u0131n haf\u0131zas\u0131 bug\u00fcn bir kalemde ge\u00e7ersiz ilan edilemez. Yan\u0131lm\u0131\u015f olabilirler; ama yan\u0131lm\u0131\u015flarsa bunun neden ve nas\u0131l yanl\u0131\u015f oldu\u011fu tarihsel olarak g\u00f6sterilir. Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n Ermeni kimli\u011fini merkeze koyup b\u00fct\u00fcn ge\u00e7mi\u015fi \u201cErmeni oldu\u011fu i\u00e7in g\u00f6rmezden geldiniz\u201d c\u00fcmlesine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak, belgeyle desteklenmedi\u011fi s\u00fcrece tarihsel \u00e7\u00f6z\u00fcmleme de\u011fil, bug\u00fcn\u00fcn siyasal dilini ge\u00e7mi\u015fin \u00fczerine yerle\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7mi\u015fte Ekmek\u00e7iyan konusunda ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olan ki\u015fi ve \u00e7evreler bug\u00fcn farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirler. Fakat bu de\u011fi\u015fimin siyasal a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapmak zorundad\u0131rlar. \u201cO g\u00fcn yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck, bug\u00fcn do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz\u201d demek yeterli de\u011fildir. O g\u00fcn neye dayanarak b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu, bug\u00fcn hangi somut bilgi de\u011ferlendirmeyi de\u011fi\u015ftirdi, hangi noktan\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc d\u00fcnk\u00fcnden daha do\u011fru yapan nedir? Devrimci \u00f6zele\u015ftiri eski s\u00f6z\u00fc sessizce terk edip yeni s\u00f6z\u00fc hakikat ilan etmek de\u011fil, \u201cBiz burada yan\u0131ld\u0131k, nedeni buydu ve \u015fu somut gerek\u00e7elerle bug\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc de\u011fi\u015ftirdik\u201d diyebilme cesaretidir.<\/p>\n\n\n\n
Devletin Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fcne yapt\u0131klar\u0131 unutulamaz<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyoruz diye T\u00fcrk devletinin Ekmek\u00e7iyan\u2019a \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra reva g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 muameleyi g\u00f6rmezden gelecek de\u011filiz. Ailesinin y\u0131llar sonra cenazesini istemesi \u00fczerine devletin Ekmek\u00e7iyan\u2019a ait oldu\u011funu belirtti\u011fi mezardan \u00e7\u0131kar\u0131lan kal\u0131nt\u0131lar\u0131n ailesine g\u00f6nderilmesi, daha sonra yap\u0131lan incelemede bu kal\u0131nt\u0131lar\u0131n ona ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve aralar\u0131nda ba\u015fka bir insana ve hayvana ait kemiklerin bulundu\u011funun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na korkun\u00e7 bir tablodur.<\/p>\n\n\n\n
\u0130dam etti\u011fi insan\u0131n mezar\u0131n\u0131 dahi do\u011fru d\u00fczg\u00fcn kay\u0131t alt\u0131nda tutmamak, y\u0131llar sonra ailesini cenazesinin pe\u015finde b\u00fcrokratik koridorlarda dola\u015ft\u0131rmak ve sonunda ona ait oldu\u011fu s\u00f6ylenen mezardan ba\u015fka bir insana ve bir hayvana ait kal\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 s\u0131radan bir b\u00fcrokratik hata diye ge\u00e7i\u015ftirilemez. Bu, insan hayat\u0131na oldu\u011fu kadar \u00f6l\u00fcs\u00fcne de sayg\u0131 g\u00f6stermeyen devlet zihniyetinin aynas\u0131d\u0131r. \u015eovenist ve kafatas\u00e7\u0131 devlet gelene\u011finin somut \u00f6rneklerinden biri aran\u0131yorsa burada durmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Fakat yine ayn\u0131 ayr\u0131m\u0131 korumak zorunday\u0131z: T\u00fcrk devletinin Ekmek\u00e7iyan\u2019a Ermeni kimli\u011fi nedeniyle \u015fovenist yakla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 ile T\u00fcrkiye devrimci hareketinin onu ayn\u0131 nedenle d\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmek ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Birincisi devlet uygulamalar\u0131 \u00fczerinden ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve g\u00f6sterilir; ikincisi ayr\u0131ca tarihsel olarak kan\u0131tlanmal\u0131d\u0131r. Devletin \u015fovenizmini otomatik bi\u00e7imde devrimci hareketin \u00fczerine transfer edemeyiz.<\/p>\n\n\n\n
Bir insanla ayn\u0131 siyasal \u00e7izgide bulunmamak onun insanl\u0131k onurunu savunmaya engel de\u011fildir. Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n yakaland\u0131ktan sonraki tutumunu tart\u0131\u015fabiliriz, Esenbo\u011fa eylemini ele\u015ftirebiliriz, ASALA\u2019n\u0131n siyasetini sorgulayabiliriz; fakat i\u015fkenceyi, cuntan\u0131n dara\u011fac\u0131n\u0131, ailesinin cenazesinin pe\u015finde s\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclmesini ve \u00f6l\u00fcs\u00fcne yap\u0131lan insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 muameleyi hi\u00e7bir bi\u00e7imde savunmay\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizim \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcz devletin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7: Hakikatin hi\u00e7bir par\u00e7as\u0131n\u0131 di\u011ferine kurban etmeyece\u011fiz<\/p>\n\n\n\n
Levon Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131 rencide etmek gibi bir derdimiz yoktur ve olamaz. \u0130\u015fkence g\u00f6rm\u00fc\u015f, cuntan\u0131n eline d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve idam edilmi\u015f bir insan\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131y\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek devrimci ahlak de\u011fildir. Ancak onun Ermeni kimli\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131kararak T\u00fcrkiye soluna tarihsel olarak temellendirilmemi\u015f su\u00e7lamalar y\u00f6neltmek de kabul edilemez.<\/p>\n\n\n\n
Esenbo\u011fa\u2019daki eylemin do\u011fru ya da yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n daha sonra devrimci hareket taraf\u0131ndan nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fi ayn\u0131 sorun de\u011fildir. Tart\u0131\u015fman\u0131n as\u0131l merkezinin yakaland\u0131ktan sonraki siyasal tav\u0131r oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyoruz. \u0130\u015fkence ve tecrit ger\u00e7e\u011fini ink\u00e2r etmiyoruz; fakat ayn\u0131 fa\u015fist rejimin i\u015fkencehanelerinden ge\u00e7ip dara\u011fac\u0131na dimdik y\u00fcr\u00fcyen, son nefesine kadar devrim ve sosyalizm d\u00fc\u015f\u00fcncesini savunanlar\u0131n tarihsel tavr\u0131n\u0131 da yok saym\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
12 Eyl\u00fcl fa\u015fizmini mahk\u00fbm etmek i\u00e7in tarihi yeniden yazmaya ihtiyac\u0131m\u0131z yok. Ermeni halk\u0131na y\u00f6nelik \u015fovenizme kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak i\u00e7in T\u00fcrkiye solunun ge\u00e7mi\u015fini kan\u0131ts\u0131z bi\u00e7imde mahk\u00fbm etmeye ihtiyac\u0131m\u0131z yok. Ekmek\u00e7iyan\u2019\u0131n siyasal tavr\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak i\u00e7in g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u015fkenceyi k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeye, devletin ona ve ailesine yapt\u0131klar\u0131n\u0131 mahk\u00fbm etmek i\u00e7in de onun b\u00fct\u00fcn siyasal prati\u011fini do\u011fru kabul etmeye ihtiyac\u0131m\u0131z yok.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn ge\u00e7mi\u015fe yeni h\u00fck\u00fcmler verenlerin de kendi siyasal ge\u00e7mi\u015fleriyle a\u00e7\u0131k bir ili\u015fki kurmalar\u0131 gerekir. Ancak ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc kendimize de uygulamal\u0131y\u0131z: F\u00fcsun Erdo\u011fan\u2019\u0131n ya da i\u00e7inden geldi\u011fi devrimci gelene\u011fin Ekmek\u00e7iyan\u2019a Ermeni oldu\u011fu i\u00e7in mesafe koydu\u011funu s\u00f6ylemek, onlar\u0131n siyasal ge\u00e7mi\u015flerine ve enternasyonalist m\u00fccadele anlay\u0131\u015flar\u0131na haks\u0131zl\u0131k olur. Tam da bu nedenle, b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye soluna y\u00f6neltilen ayn\u0131 su\u00e7laman\u0131n da somut tarihsel kan\u0131tlarla ortaya konulmas\u0131n\u0131 istemek en do\u011fal hakk\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Devrimci tutarl\u0131l\u0131k budur: Ne devletin yalan\u0131na teslim olmak ne devlet s\u00f6yledi diye her tarihsel veriyi incelemeden \u00e7\u00f6pe atmak ne kimli\u011fi yok saymak ne de kimli\u011fi devrimcili\u011fin ve tarihsel hakikatin tek \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek. Sol kendi hatalar\u0131yla hesapla\u015f\u0131r; fakat her d\u00f6nemde kolay hedefe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek, \u00fczerine geli\u015fig\u00fczel su\u00e7luluk faturalar\u0131 kesilecek bir siyasal alan de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Bizim ihtiyac\u0131m\u0131z yeni efsaneler ya da ge\u00e7mi\u015fe sonradan yaz\u0131lm\u0131\u015f su\u00e7luluk hik\u00e2yeleri de\u011fil, tarihsel hakikattir.<\/p>\n\n\n\n
Hakikatin hi\u00e7bir par\u00e7as\u0131 di\u011ferine kurban edilmez<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tarihi bilerek konu\u015fmak ba\u015fka \u015feydir; bug\u00fcn\u00fcn siyasal...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10560,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10561,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10559\/revisions\/10561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10559"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10559"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}