{"id":10594,"date":"2026-09-16T20:30:14","date_gmt":"2026-09-16T17:30:14","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=10594"},"modified":"2026-09-16T20:30:15","modified_gmt":"2026-09-16T17:30:15","slug":"venceremos-kazanacagiz-victor-jara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/09\/16\/venceremos-kazanacagiz-victor-jara\/","title":{"rendered":"Venceremos \u2014 Kazanaca\u011f\u0131z; V\u00edctor Jara"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>V\u00edctor Jara \u2014 Santiago, \u015eili, Eyl\u00fcl 1973<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">11 Eyl\u00fcl 1973\u2019te Salvador Allende\u2019nin Unidad Popular h\u00fck\u00fcmeti askeri darbeyle devrildi\u011finde hedef al\u0131nan yaln\u0131zca La Moneda Saray\u0131 ya da se\u00e7ilmi\u015f bir h\u00fck\u00fcmet de\u011fildi. Fabrikalarda \u00f6rg\u00fctlenen i\u015f\u00e7iler, topra\u011f\u0131n ve \u00fcretimin ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc payla\u015f\u0131labilece\u011fine inanan k\u00f6yl\u00fcler, \u00fcniversiteleri de\u011fi\u015ftirmek isteyen \u00f6\u011frenciler, mahalle \u00f6rg\u00fctleri, sendikalar ve onlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel d\u00fcnya da darbenin hedefindeydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00edctor Jara, tam da bu d\u00fcnyan\u0131n seslerinden biriydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eark\u0131lar\u0131nda yoksullu\u011fu romantikle\u015ftirmiyor; eme\u011fi, s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc, dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve ba\u015fka bir hayat ihtimalini anlat\u0131yordu. Nueva Canci\u00f3n Chilena\u2019n\u0131n en tan\u0131nm\u0131\u015f isimlerinden biri olarak sanat ile siyaseti birbirinden ay\u0131rmayan bir ku\u015fa\u011f\u0131n par\u00e7as\u0131yd\u0131. Unidad Popular s\u00fcrecine a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde kat\u0131lm\u0131\u015f, m\u00fczi\u011fini toplumsal m\u00fccadelenin d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil, onun i\u00e7inde kurmu\u015ftu. Bu nedenle darbeden sonra yaln\u0131zca tan\u0131nm\u0131\u015f bir sanat\u00e7\u0131 de\u011fil, devrilen siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00fcnyan\u0131n simgelerinden biri olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">12 Eyl\u00fcl\u2019de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Universidad T\u00e9cnica del Estado askerler taraf\u0131ndan bas\u0131ld\u0131. Jara; \u00f6\u011frenciler, akademisyenler ve \u00fcniversite \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131yla birlikte g\u00f6zalt\u0131na al\u0131narak Estadio Chile\u2019ye g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. Daha sonra kesinle\u015fen yarg\u0131 karar\u0131nda, stadyumda askerler taraf\u0131ndan tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131, di\u011fer tutuklulardan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve tutuklulu\u011fu boyunca a\u011f\u0131r fiziksel \u015fiddete maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtildi. Mahkemenin tespitlerine g\u00f6re \u00f6zellikle y\u00fcz\u00fcne ve ellerine a\u011f\u0131r darbeler indirildi; 12\u201315 Eyl\u00fcl aras\u0131ndaki esareti boyunca i\u015fkence ve a\u015fa\u011f\u0131lamaya u\u011frad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Estadio Chile art\u0131k bir spor salonu de\u011fildi. Darbenin ilk g\u00fcnlerinde tutuklular\u0131n kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, sorguland\u0131\u011f\u0131 ve i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir mek\u00e2na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Devlet, birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde g\u00fcndelik hayat\u0131n mek\u00e2nlar\u0131n\u0131 bask\u0131n\u0131n mek\u00e2nlar\u0131na \u00e7evirmi\u015fti: \u00fcniversite k\u0131\u015flaya, stadyum hapishaneye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyordu. \u015eili yarg\u0131s\u0131 da daha sonraki davalarda Estadio Chile\u2019deki g\u00f6zalt\u0131 ve i\u015fkence uygulamalar\u0131n\u0131 belgeledi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jara burada son metinlerinden birini, daha sonra <strong>\u201cEstadio Chile\u201d<\/strong> ad\u0131yla an\u0131lacak \u015fiiri yazd\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cSomos cinco mil\u2026\u201d<br><strong>Burada be\u015f bin ki\u015fiyiz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu birka\u00e7 kelime bile ya\u015fananlar\u0131n \u00f6l\u00e7e\u011fini anlatmaya yeter. \u015eiirin merkezinde yaln\u0131zca V\u00edctor Jara yoktur. Binlerce tutuklu vard\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler, \u00f6\u011frenciler, memurlar, \u00f6\u011fretmenler; birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6ncesine kadar \u00e7al\u0131\u015fan, \u00fcreten, \u00f6rg\u00fctlenen, tart\u0131\u015fan insanlar\u2026 \u015eimdi ise silahl\u0131 bir iktidar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda numaraya, s\u0131raya ve tutsa\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle Jara\u2019n\u0131n son \u015fiiri yaln\u0131zca yakla\u015fan \u00f6l\u00fcm\u00fcn kayd\u0131 de\u011fildir. Bir s\u0131n\u0131f\u0131n, bir halk hareketinin ve onun umutlar\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7\u00f6ken kar\u015f\u0131devrimci \u015fiddetin i\u00e7eriden tutulmu\u015f tutana\u011f\u0131 gibidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">15 Eyl\u00fcl 1973\u2019te tutuklular Estadio Nacional\u2019e sevk edilmek \u00fczere s\u0131raya dizilirken V\u00edctor Jara ile eski Cezaevleri Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Littr\u00e9 Quiroga di\u011ferlerinden ayr\u0131ld\u0131. \u015eili Y\u00fcksek Mahkemesi\u2019nin kesinle\u015fen karar\u0131na g\u00f6re ikisi stadyumun alt b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki soyunma odalar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc ve burada \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Jara\u2019n\u0131n katledilmesinde en az <strong>44 kur\u015fun isabeti<\/strong> neden oldu. Bedenleri daha sonra stadyumdan \u00e7\u0131kar\u0131larak ba\u015fka katledilmesi insanlar\u0131n bedenleriyle birlikte Santiago\u2019daki Cementerio Metropolitano yak\u0131nlar\u0131nda bo\u015f bir araziye b\u0131rak\u0131ld\u0131. 16 Eyl\u00fcl sabah\u0131 \u00e7evrede ya\u015fayan insanlar taraf\u0131ndan bulundular.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u0131llar sonra \u015eili mahkemeleri, Jara ve Quiroga\u2019n\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 ve katledilmesi nedeniyle eski askerleri mahk\u00fbm etti; Y\u00fcksek Mahkeme kararlar\u0131 cinayetlerin 15 Eyl\u00fcl 1973\u2019te i\u015flendi\u011fini kesinle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00edctor Jara\u2019n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi bu y\u00fczden yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fck bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n katledilmesi olarak hat\u0131rlanmaz. Onun hik\u00e2yesi, darbenin siyasal iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmekle yetinmeyip \u00f6rg\u00fctl\u00fc eme\u011fin, halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm fikrinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 da bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tarihsel ba\u011flam\u0131n simgelerinden biri h\u00e2line geldi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc Jara\u2019n\u0131n gitar\u0131nda anlat\u0131lan d\u00fcnya soyut bir \u201chalk\u201d de\u011fildi. Madencilerdi. K\u00f6yl\u00fclerdi. Fabrika i\u015f\u00e7ileriydi. Gecekondularda ya\u015fayan ailelerdi. \u00c7ocu\u011funu b\u00fcy\u00fcten kad\u0131nlard\u0131. \u00dcniversiteye ilk kez giren emek\u00e7i \u00e7ocuklar\u0131yd\u0131. \u015eark\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6znesi, tarihin dekoru olarak g\u00f6r\u00fclen insanlar\u0131n kendi hayatlar\u0131n\u0131n \u00f6znesi olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Belki de onu h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lan budur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir diktat\u00f6rl\u00fck bir insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrebilir. Bir stadyumu hapishaneye \u00e7evirebilir. Elleri par\u00e7alayabilir, kitaplar\u0131 yakabilir, sendikalar\u0131 da\u011f\u0131tabilir, meydanlar\u0131 susturabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ama tarihin belle\u011fini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle denetlemek daha zordur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">V\u00edctor Jara \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat \u015fark\u0131lar\u0131nda s\u00f6z verdi\u011fi insanlar ya\u015famaya devam etti. Onu katledilen susturmak istedi\u011fi i\u015f\u00e7inin, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn, \u00f6\u011frencinin ve yoksulun hik\u00e2yesi de \u00f6yle.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yar\u0131m y\u00fczy\u0131ldan fazla zaman sonra Jara\u2019n\u0131n sesi h\u00e2l\u00e2 duyuluyorsa, bunun nedeni yaln\u0131zca g\u00fczel \u015fark\u0131lar yazm\u0131\u015f olmas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O ses, bir ba\u015fka d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa inanan insanlar\u0131n sesiydi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u00edctor Jara \u2014 Santiago, \u015eili, Eyl\u00fcl 1973&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10595,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10594","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10594"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10596,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10594\/revisions\/10596"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10594"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10594"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}