S\u00fcrecin sadece silahs\u0131zlanma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, demokratikle\u015fmeyle bunun sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 belirten Cemil Bay\u0131k, \u201cE\u011fer sorun \u00e7\u00f6z\u00fclmek isteniyorsa, R\u00eaber Apo ve y\u00f6netici kadronun durumunun netle\u015fmesi gerekir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi E\u015fba\u015fkan\u0131 Cemil Bay\u0131k, F\u0131rat Haber Ajans\u0131\u2019na (ANF) s\u00fcrece ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu. R\u00f6portaj\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinde ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren ve yak\u0131n d\u00f6nemde isimleri a\u00e7\u0131klananlar\u0131n ailelerine ve K\u00fcrt halk\u0131na ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dile\u011finde bulunan Bay\u0131k, \u201c\u015eehit olan gerillalar\u0131n anmalar\u0131n\u0131n Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci\u2019nde yap\u0131lmas\u0131, s\u00fcrecin sonraki a\u015famalar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekliydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcre\u00e7 ilerledi\u011fi taktirde gerillalar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye gidi\u015fi g\u00fcndeme girecekti. Daha sonra farkl\u0131 tart\u0131\u015fma ve spek\u00fclasyonlara yer vermemek i\u00e7in bu anmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu anmalara on binlerce insan\u0131m\u0131z kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu anmalar, halk\u0131m\u0131z\u0131n \u015fehitlere nas\u0131l bir anlam ve de\u011fer verdi\u011fini \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde ortaya koymu\u015ftur. Bu, ayn\u0131 zamanda K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n bu \u015fehitlerin u\u011frunda canlar\u0131n\u0131 feda etti\u011fi ama\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ifade etmektedir. Halk varl\u0131k, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi ad\u0131na ne kazan\u0131lm\u0131\u015fsa bu fedailerin m\u00fccadelesiyle kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n da derin bilincindedir. Gerillalar R\u00eaber Apo\u2019ya ba\u011fl\u0131l\u0131k temelinde bu m\u00fccadeleyi vermi\u015f ve ya\u015famlar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015flard\u0131r. Bu nedenle anma t\u00f6renlerinde R\u00eaber Apo\u2019nun posterleri ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f, s\u0131k s\u0131k \u2018B\u00eej\u00ee Serok Apo\u2019 sloganlar\u0131 at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tutum ayn\u0131 zamanda R\u00eaber Apo\u2019nun inisiyatif almas\u0131yla y\u00fcr\u00fcyen Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci\u2019ne verilen g\u00fc\u00e7l\u00fc destek olmaktad\u0131r. Nitekim \u015fehit aileleri her konu\u015fmalar\u0131nda Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci\u2019nin \u015fehitlerin m\u00fccadelesinin sonucu oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fer bug\u00fcn R\u00eaber Apo Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum i\u00e7in T\u00fcrk devleti ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorsa, K\u00fcrt sorunu idam sehpalar\u0131ndan masaya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015fsa, bunu sa\u011flatan \u015fehitlerimizin m\u00fccadelesidir. E\u011fer \u015fehitlerimizin fedaili\u011fi olmasayd\u0131 m\u00fccadelemiz tasfiye olur, \u00f6nceki K\u00fcrt direni\u015flerinin kaderiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131rd\u0131. Bu a\u00e7\u0131dan Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci\u2019nin \u015fehitlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fclmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
\u015eehit ailelerinin duru\u015fu \u00e7ok anlaml\u0131d\u0131r. \u015eehit ailelerinin duru\u015fu K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n duru\u015funda da belirleyici olmaktad\u0131r. K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi toplumsal ve tarihsel olarak K\u00fcrt\u2019\u00fcn ya\u015fam\u0131na damga vurduysa, bunda \u015fehit ailelerinin duru\u015funun b\u00fcy\u00fck pay\u0131 vard\u0131r. \u015eehit ailelerinin duru\u015fu ve halk\u0131m\u0131z\u0131n \u015fehit anmalar\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fc kat\u0131l\u0131m\u0131, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n mutlaka \u00f6zg\u00fcr ve demokratik ya\u015fama kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
\u015eehitlerimiz ku\u015fkusuz \u015fehit ailelerine de sorumluluk y\u00fcklemektedir. Bu da \u015fehitlerin ya\u015famlar\u0131n\u0131 verdi\u011fi ama\u00e7lara ba\u011fl\u0131l\u0131k olmaktad\u0131r. \u015eehit aileleri bu de\u011ferleri iyi temsil ederlerse bu de\u011ferler mutlaka K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr ve demokratik ya\u015fam\u0131nda somutla\u015facakt\u0131r. T\u00fcm K\u00fcrt halk\u0131 da \u015fehitlerimizin u\u011fruna canlar\u0131n\u0131 verdi\u011fi de\u011ferlere ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131nda K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n gelece\u011fi mutlaka \u00f6zg\u00fcr olacak; hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 bu halk\u0131 varl\u0131k, \u00f6zg\u00fcr ve demokratik ya\u015famdan mahrum k\u0131lamayacakt\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
Ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirenlerin miras\u0131n\u0131 ya\u015fatmak onlar\u0131n ama\u00e7lad\u0131klar\u0131 de\u011ferler i\u00e7in m\u00fccadele etmekten ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6yleyen Bay\u0131k, \u015funlar\u0131 ifade etti: \u201cK\u00fcrt halk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdi ise bu varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcr ve demokratik ya\u015fama kavu\u015fmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in ilk \u00f6nce bar\u0131\u015f ve demokratik toplum m\u00fccadelesini ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z. Bu da kom\u00fcnlere dayal\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fc demokratik toplumu yaratmakla m\u00fcmk\u00fcn olur. \u015eehitlerin m\u00fccadelesiyle yarat\u0131lan de\u011ferler ancak \u00f6rg\u00fctl\u00fc toplumla korunur ve geli\u015ftirilir. Bu a\u00e7\u0131dan kapitalist modernitenin bireyci ve maddiyat\u00e7\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u00fcketicili\u011fine kom\u00fcnlere dayal\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fc demokratik toplumla kar\u015f\u0131 koymak gerekir. Kapitalizm, K\u00fcrt\u2019\u00fcn direnci ve varl\u0131k nedeni olan toplumu da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131ndan K\u00fcrt ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan K\u00fcrt d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan K\u00fcrt\u2019\u00fcn varl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi ancak toplumsall\u0131kla ba\u015far\u0131l\u0131r. \u015eehitleri ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131lan ve fedai m\u00fccadele etmelerini sa\u011flayan, ya\u015famlar\u0131nda kom\u00fcnal olmalar\u0131yd\u0131. Bu da onlar\u0131 demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc k\u0131l\u0131yordu. Kom\u00fcnal ya\u015fam yolda\u015flar\u0131na ve toplumuna g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011fl\u0131l\u0131k yarat\u0131yordu. Bu a\u00e7\u0131dan tarihsel toplumsal ya\u015fam\u0131n K\u00fcrt halk\u0131na kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcc\u00fcn bilinciyle m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmek \u00f6nemlidir. \u00d6rg\u00fcts\u00fcz m\u00fccadele kesintili m\u00fccadeledir. Bu da ba\u015far\u0131 getirmeyen m\u00fccadeledir. \u00d6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadele ise kesintisiz m\u00fccadeledir; ba\u015far\u0131y\u0131 getiren, m\u00fccadele tarz\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u00c7er\u00e7eve yasan\u0131n, silahs\u0131zlanman\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan bir yasa oldu\u011funu belirten Bay\u0131k, \u201cBu yasa Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci\u2019nde \u00e7\u0131kan bir yasad\u0131r. Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci\u2019nde ne \u0130mral\u0131\u2019da ne meclis komisyonunda ne de yasan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc mecliste sadece silahs\u0131zlanma konu\u015fulmu\u015ftur. Bu a\u00e7\u0131dan yasa silahs\u0131zlanmaya vurgu yapsa da, bizler Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci\u2019nin ba\u015flang\u0131\u00e7 yasas\u0131 olarak ele ald\u0131k. Bu s\u00fcrecin geli\u015ftirilmesi iradesinin yans\u0131mas\u0131 olarak de\u011ferlendirdik. Bu yasay\u0131 reddetmedik ama eksik, yetersiz ve hatal\u0131 bulduk. Ancak yasan\u0131n pratikle\u015fmesini esas alan bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde olduk. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yasa tek tarafl\u0131 uygulanacak bir yasa de\u011fildir. Devletle \u0130mral\u0131 ve Hareketimizin aras\u0131nda yap\u0131lan tart\u0131\u015fma ve m\u00fczakerelerle pratikle\u015febilecek bir yasad\u0131r. Yoksa \u2018silah\u0131n\u0131 b\u0131rak gel\u2019 denilerek pratikle\u015fecek bir durum yoktur. Ku\u015fkusuz biz de silahs\u0131zlanma ve demokratik siyasal ya\u015fama kat\u0131lmay\u0131 kabul etmi\u015fiz. Bu konudaki irademiz nettir ama nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
Her f\u0131rsatta dile getirdik; bu s\u00fcre\u00e7 sadece silahs\u0131zlanma de\u011fildir. Bu silahs\u0131zlanmay\u0131 gerektirecek demokratik ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc demokratik siyasal alana ad\u0131m atmak i\u00e7in silah b\u0131rak\u0131lacakt\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan silahs\u0131zlanmayla birlikte demokratikle\u015fme ad\u0131mlar\u0131n\u0131n at\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n yasada yer almamas\u0131n\u0131 bir eksiklik olarak g\u00f6rd\u00fck. Bu nedenle neden silahs\u0131zlanman\u0131n olaca\u011f\u0131 tam anla\u015f\u0131lmamaktad\u0131r. Bir yasa \u00e7\u0131karken onun gerek\u00e7esi a\u00e7\u0131k konulur. Bu a\u00e7\u0131dan sadece ter\u00f6r\u00fcn sonlanaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmek yasay\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fcz b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Silah b\u0131rakman\u0131n nedeni demokratik ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131na ba\u011flansayd\u0131, yasan\u0131n maksad\u0131 daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131. Zaten kullan\u0131lan dil de \u00e7ok yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bar\u0131\u015f ve sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc arzulayan bir yasan\u0131n dilinin b\u00f6yle olmamas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6nemli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ise \u015fudur. Bu yasayla birlikte iktidar, 50 y\u0131ldan fazla s\u00fcren bir sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn taahh\u00fcd\u00fc alt\u0131na girmi\u015ftir. Bu da demokratikle\u015fme ve K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Yasan\u0131n meclisteki tart\u0131\u015fmalar\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu yasan\u0131n bir anlam ta\u015f\u0131mas\u0131 i\u00e7in demokratikle\u015fmenin olmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Sorunun a\u00e7\u0131k\u00e7a K\u00fcrt sorunu oldu\u011fu dile getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ktidar s\u0131k s\u0131k bu s\u00fcreci sonuna kadar g\u00f6t\u00fcrece\u011fiz, karde\u015fli\u011fi ve i\u00e7 cepheyi g\u00fc\u00e7lendirece\u011fiz, diyor. Bu yasa ile bu s\u00fcreci ba\u015far\u0131ya g\u00f6t\u00fcrece\u011fiz s\u00f6ylemi daha fazla dile getirilmektedir. Bu da ancak demokratikle\u015fme ile sa\u011flanabilir. Demokratikle\u015fme K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flatabilir. Bu yasa ile iktidar bunlar\u0131 z\u0131mnen kabul etmi\u015f oluyor. E\u011fer bu s\u00fcre\u00e7 demokratik ad\u0131mlarla ilerletilmezse t\u0131kan\u0131r, bunun sorumlusu da iktidar olur. Bu a\u00e7\u0131dan bu yasayla birlikte s\u00fcrece taraf olan herkesin taahh\u00fct alt\u0131na girmesini \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu nedenle yasay\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak de\u011ferlendirdik\u201d diye ifade etti.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrt Halk \u00d6nderi Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n fiziki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6nemine i\u015faret eden Bay\u0131k, \u201cR\u00eaber Apo\u2019nun stat\u00fcs\u00fc ve fiziki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir halk\u0131n \u00f6nderine yakla\u015f\u0131m, o halka yakla\u015f\u0131md\u0131r. Bunu anlamayanlar ya da anlamak istemeyenler, bu istemi kendilerine g\u00f6re bir ki\u015fiye ait istem olarak g\u00f6r\u00fcyorlar. Bir halk\u0131n \u00f6nderine ve siyasal temsilcilerine olumlu bir yakla\u015f\u0131m g\u00f6sterilmezse o halka da g\u00f6sterilmez. T\u00fcm tarihsel ve toplumsal ger\u00e7ekler bunu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu s\u00fcrecin ba\u015flamas\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fu R\u00eaber Apo\u2019ya aittir. Bu s\u00fcreci ba\u015flatan R\u00eaber Apo, \u00f6zg\u00fcr ve serbest \u00e7al\u0131\u015f\u0131r konuma ve akabinde fiziki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fmadan bu s\u00fcrecin ilerledi\u011finden ve amac\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Zaten biz 12. Kongrede PKK\u2019yi feshedip T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 silahl\u0131 m\u00fccadeleyi sonland\u0131rma karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu s\u00fcrecin R\u00eaber Apo taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde de bir karar ald\u0131k. Bu sa\u011flanmazsa s\u00fcrecin ilerlemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketimiz ne de halk\u0131m\u0131z ikna edilebilir. \u015eu ana kadar R\u00eaber Apo s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in s\u00fcre\u00e7 bu noktaya geldi. \u015eimdiye kadar R\u00eaber Apo bu s\u00fcre\u00e7te yer ald\u0131. \u015eimdi tart\u0131\u015fma a\u015famas\u0131ndan pratikle\u015fme a\u015famas\u0131na ge\u00e7ildi. Bu s\u00fcre\u00e7te de R\u00eaber Apo\u2019nun aktif rol almas\u0131 gerekir. Zaten Devlet Bah\u00e7eli, \u2018bar\u0131\u015f ve siyasalla\u015fma koordinat\u00f6r\u00fc olmal\u0131\u2019 dedi. Bu sadece Devlet Bah\u00e7eli\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de\u011fildir. \u0130ktidar\u0131n da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyd\u00fc. Yoksa Devlet Bah\u00e7eli b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama yapmazd\u0131. R\u00eaber Apo ve Hareketimiz \u00e7er\u00e7eve yasay\u0131 reddetmediyse R\u00eaber Apo\u2019nun b\u00f6yle bir rol alaca\u011f\u0131n\u0131n kabul edilmesinden dolay\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi R\u00eaber Apo\u2019nun esas rol oynayaca\u011f\u0131 kurul olu\u015fturuldu. Silahs\u0131zlanman\u0131n nas\u0131l, hangi zaman diliminde ve hangi a\u015famalardan ge\u00e7erek uygulanaca\u011f\u0131; T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015flerin nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlenip siyasal ya\u015fama nas\u0131l kat\u0131laca\u011f\u0131 gibi konular bu kurulun denetiminde pratikle\u015fecektir. Y\u00f6netici kadronun ve bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde \u00f6nemli bir say\u0131da kadronun \u00e7er\u00e7eve yasa d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131 ciddi bir sorundur. T\u00fcrkiye\u2019ye gidi\u015fler i\u00e7in bu konunun da \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekir. E\u011fer sorun \u00e7\u00f6z\u00fclmek isteniyorsa, R\u00eaber Apo ve y\u00f6netici kadronun durumunun netle\u015fmesi gerekir. Y\u00f6netici kadronun sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi ile devlet aras\u0131ndaki sorun nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olacakt\u0131r? Bu a\u00e7\u0131dan y\u00f6neticilerin ve \u00f6nemli bir say\u0131daki kadronun durumunun bu yasa d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131 kafalarda soru i\u015fareti yaratmaktad\u0131r. \u00d6te yandan T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zg\u00fcr ortamda siyasal m\u00fccadele yap\u0131lacak diye gidilecektir. Demokratik siyasal m\u00fccadele ortam\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir yere gitmek sadece daha \u00f6nce hi\u00e7bir pratik de\u011feri olmayan eve d\u00f6n\u00fc\u015f yasas\u0131 gibi olur. Bunun da eskiden beri reddedildi\u011fi bilinmektedir. \u00d6zcesi bu s\u00fcrecin ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak demokratikle\u015fme ad\u0131mlar\u0131n\u0131n at\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli olmaktad\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
\u201cK\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ve kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f i\u00e7in meclisin yan\u0131 s\u0131ra siyasete ve hukuk alan\u0131na ne t\u00fcr g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor? Bu yasay\u0131 tamamlayan ne t\u00fcr siyasi ve hukuki ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d sorusuna yan\u0131t veren Bay\u0131k, \u015funlar\u0131 ifade etti: \u201cK\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde belirleyici kurum, tabii ki meclis olacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc kal\u0131c\u0131 k\u0131lacak yasalar\u0131 \u00e7\u0131kartacak olan bu kurumdur. Tabii ki bu kurumu i\u015fletecek ve rol almas\u0131n\u0131 sa\u011flatacak olan siyaset kurumudur. Siyaset kurumu derken bir partiyi kastetmiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sorun iktidar\u0131 ve muhalefetiyle t\u00fcm T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131 ve siyasetini ilgilendirmektedir. K\u00fcrt sorunu ile ilgili siyasi konulardan uzak kalan siyaset, T\u00fcrkiye siyasi ger\u00e7e\u011finden uzak kalmakt\u0131r. Temel sorunlarla de\u011fil ikincil sorunlarla ilgilenmektir. Zaten \u015fimdiye kadar siyasetin K\u00fcrt sorunundan uzak durmas\u0131 istenmi\u015ftir. Siyasete bu alan kapat\u0131lm\u0131\u015f, bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki konularla me\u015fgul olmas\u0131 istenmi\u015ftir. K\u00fcrt sorunu da sadece g\u00fcvenlik sorunu ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n m\u00fccadelesini ve taleplerini ezme sorunu bi\u00e7iminde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu politikan\u0131n sonu\u00e7 vermedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nceleri de siyasi alan bu konuya el atmak istemi\u015fse de m\u00fcsaade edilmemi\u015ftir. Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n ba\u015f\u0131na gelenler de bilinmektedir. Necmettin Erbakan da bu konuya el atmak istemi\u015ftir. Ancak mevcut siyasi dengeler s\u0131n\u0131rl\u0131 bir giri\u015fimin \u00f6tesine ge\u00e7mesine imkan vermemi\u015ftir. 2015 \u00f6ncesi AKP iktidar\u0131, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi ve K\u00fcrt demokratik siyasi alanla ili\u015fkilense de bir \u00e7\u00f6z\u00fcm anlay\u0131\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fiddetli bir sava\u015fla K\u00fcrt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesini ezme g\u00fcndeme konulmu\u015ftur. Ancak 2015\u2019te ba\u015flayan bu sald\u0131r\u0131lar sonu\u00e7 vermeyince Devlet Bah\u00e7eli\u2019nin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ile siyasetin devreye girdi\u011fi bir d\u00f6neme ge\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bar\u0131\u015f ve Demokratik Toplum S\u00fcreci olarak ifade etti\u011fimiz bu d\u00f6nemde siyaset rol\u00fcn\u00fc oynayacak m\u0131d\u0131r? Siyaset T\u00fcrkiye\u2019nin temel sorununa el atacak m\u0131d\u0131r? \u015eimdiye kadar bu konuya el atan siyaset\u00e7ilere m\u00fcdahale edildi\u011fi bilinmektedir. Bu a\u00e7\u0131dan demokratikle\u015fme ve K\u00fcrt sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan iktidar\u0131 ve muhalefetiyle siyasetin devreye girmesi gerekir. Yoksa T\u00fcrkiye\u2019de siyasi g\u00fc\u00e7ler y\u00fcz y\u0131ld\u0131r y\u0131ld\u0131r oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019nin temel sorunlar\u0131na el atamayan siyaset kurumlar\u0131 olarak kalmaya devam eder.<\/p>\n\n\n\n
Siyasetin bu sorunda devreye girmesi, K\u00fcrt\u2019\u00fcn yasa ve hukuk i\u00e7ine al\u0131nmas\u0131yla olur. K\u00fcrt, 100 y\u0131ld\u0131r hukuk ve yasa d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de herkes e\u015fit yurtta\u015ft\u0131r, e\u015fit haklara sahiptir, s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ekleri \u00f6rtmeyi hedefleyen bir demagojidir. Ya da K\u00fcrt\u2019e kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir \u00f6zel sava\u015f s\u00f6ylemidir. K\u00fcrt sorunu yasa yoluyla hukuk sistemi i\u00e7ine girerse \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr. Bunun hangi yol, y\u00f6ntem ve form\u00fclle sa\u011flanaca\u011f\u0131 tabii ki hem siyasi hem de hukuk alan\u0131n\u0131n i\u015fidir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de anayasa ve yasalar K\u00fcrt\u2019\u00fc kabul etmedi\u011fi gibi; ceza yasas\u0131, ter\u00f6rle m\u00fccadele kanunu gibi yasalar ise K\u00fcrt\u2019\u00fc inkar temelinde K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck istemini ezmeye g\u00f6re \u015fekillendirilmi\u015ftir. Yine K\u00fcrt\u2019\u00fcn siyasi iradesi tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi, T\u00fcrkiye yasalar\u0131na g\u00f6re bile yerel y\u00f6netimleri y\u00fcr\u00fctmesi kabul edilmiyor. Avrupa yerel \u00f6zerklik \u015fart\u0131na da K\u00fcrtler yerel irade olmas\u0131n diye \u015ferh koyulmu\u015ftur. T\u00fcm ger\u00e7eklikler, T\u00fcrkiye\u2019de belirtilen yasaklar\u0131 kald\u0131racak ve K\u00fcrt\u2019\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131yacak yasalarla hukuk sistemi i\u00e7ine al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Asl\u0131nda bunlar\u0131n neler oldu\u011fu y\u0131llarca tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan siyaset\u00e7iler ve demokratik kamuoyu taraf\u0131ndan bilinmektedir.\u201d<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrtlerin yasa ve hukuk i\u00e7ine al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Bay\u0131k, \u201cBu olmadan K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmez ve ger\u00e7ek bir bar\u0131\u015f sa\u011flanamaz. Ger\u00e7ek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm ve bar\u0131\u015f olmazsa sorunlar da gerilim ve \u00e7at\u0131\u015fmalar da devam eder. 100 y\u0131ll\u0131k tarih bu ger\u00e7e\u011fi defalarca kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Zaten bu nedenle \u015fimdi siyasal yollardan \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131 ve tart\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrmektedir. Bizim karar\u0131m\u0131z bu y\u00f6nde oldu\u011fu gibi, devletin de bu y\u00f6nl\u00fc bir kararla\u015fma i\u00e7inde olmas\u0131 s\u00fcrecin gere\u011fidir. Ku\u015fkusuz 2 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 var; \u00e7er\u00e7eve yasayla \u00f6nemli bir a\u015famaya ge\u00e7ildi. Bu a\u015fama nas\u0131l pratikle\u015fecek ve ne t\u00fcr demokratikle\u015fme ad\u0131mlar\u0131 at\u0131lacak; bunu zaman i\u00e7inde g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n
Ancak \u015fu kesindir ki, K\u00fcrt varl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131n\u0131p K\u00fcrt dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00f6zg\u00fcr hale gelmez ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n siyasal iradesi ve yerel demokrasisi tan\u0131nmazsa kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sa\u011flayamay\u0131z. K\u00fcrt\u2019\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc tan\u0131nm\u0131yordu. K\u00fcrtler asimilasyon ve k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131mla T\u00fcrkle\u015ftirilmek isteniyordu. K\u00fcrtlerle bar\u0131\u015f en ba\u015fta da bu t\u00fcr politikalardan vazge\u00e7meyle olur. Fiili olarak varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilen K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n, haklar\u0131 ile de kabul edilmesi gerekir. \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi; insan haklar\u0131yla insand\u0131r, demektedir. Bir halk da haklar\u0131yla bir halkt\u0131r! Bu a\u00e7\u0131dan K\u00fcrt dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00f6n\u00fcndeki t\u00fcm engeller kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u00fcrtlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ancak b\u00f6yle olur\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Kaynak: Mezopotamya Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u00fcrecin sadece silahs\u0131zlanma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, demokratikle\u015fmeyle bunun sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10620,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10619","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-etkinlikler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10621,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10619\/revisions\/10621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10619"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10619"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}