Kapitalizmin tarihsel krizi, b\u00fcy\u00fcyen s\u0131n\u0131f \u00f6fkesi ve sosyalizmin \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6revler<\/p>\n\n\n\n
Tarihin kimi d\u00f6nemlerinde y\u0131llarca biriken \u00e7eli\u015fkiler k\u0131sa zaman dilimlerinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Siyasal dengeler sars\u0131l\u0131r, ekonomik krizler derinle\u015fir, sava\u015flar yayg\u0131nla\u015f\u0131r, egemenlerin y\u00f6netme kapasitesi zay\u0131flarken ezilenlerin \u00f6fkesi b\u00fcy\u00fcr. D\u00fcn de\u011fi\u015fmez g\u00f6r\u00fcnen kurumlar, g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri ve siyasal yap\u0131lar bir anda tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131l\u0131r. \u0130nsanl\u0131k, eski d\u00fczenin \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 fakat yenisinin hen\u00fcz kurulamad\u0131\u011f\u0131 tarihsel e\u015fiklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn d\u00fcnya b\u00f6ylesi bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalist sistemin ekonomik, siyasal ve toplumsal \u00e7eli\u015fkileri keskinle\u015firken emperyalist rekabet yeni \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 k\u00f6r\u00fckl\u00fcyor. Neoliberal politikalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 yoksulluk, e\u015fitsizlik ve g\u00fcvencesizlik geni\u015f toplumsal kesimleri ku\u015fat\u0131yor. Otoriterle\u015fme, militarizm ve a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f hareketler g\u00fc\u00e7 kazan\u0131rken d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131nda i\u015f\u00e7iler, gen\u00e7ler, \u00f6\u011frenciler ve ezilen halklar mevcut d\u00fczene kar\u015f\u0131 seslerini y\u00fckseltiyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir yanda sermayenin iktidar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sertle\u015fen y\u00f6netimler, di\u011fer yanda insanca ya\u015fam isteyen milyonlar\u0131n b\u00fcy\u00fcyen itiraz\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n
Antonio Gramsci’nin Hapishane Defterleri’nde, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc defterin 34. notunda ele ald\u0131\u011f\u0131 otorite krizi, bug\u00fcn\u00fc anlamak bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemini koruyor. Gramsci’ye g\u00f6re eski toplumsal d\u00fczen \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcrken yenisinin ortaya \u00e7\u0131kamamas\u0131, siyasal ve toplumsal ya\u015famda \u00e7e\u015fitli kriz belirtilerinin \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz tarihsel sorun da budur.<\/p>\n\n\n\n
Eski d\u00fczenin \u00e7eli\u015fkileri derinle\u015fiyor fakat onun yerini alacak toplumsal alternatif hen\u00fcz belirleyici bir g\u00fcce ula\u015fm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
Ancak tarihsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin y\u00f6n\u00fc \u00f6nceden belirlenmi\u015f de\u011fildir. Eski d\u00fczenin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi kendili\u011finden daha adil bir d\u00fcnyan\u0131n kurulaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Krizler hem gericili\u011fin hem de toplumsal kurtulu\u015fun olanaklar\u0131n\u0131 i\u00e7inde ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Belirleyici olan, bu tarihsel olanaklar\u0131 hangi s\u0131n\u0131flar\u0131n, hangi siyasal g\u00fc\u00e7lerin ve nas\u0131l bir \u00f6rg\u00fctl\u00fc iradenin de\u011ferlendirece\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizmin krizi ve emperyalist d\u00fczenin \u00e7\u0131kmaz\u0131<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizm bug\u00fcn yaln\u0131zca d\u00f6nemsel bir ekonomik durgunluk ya\u015fam\u0131yor. Sermaye birikiminin do\u011fas\u0131ndan kaynaklanan \u00e7eli\u015fkiler, farkl\u0131 kriz bi\u00e7imleriyle yeniden ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bir tarafta \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ola\u011fan\u00fcst\u00fc geli\u015firken di\u011fer tarafta toplumsal zenginlik giderek daha dar bir kesimin elinde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Teknoloji ilerliyor, \u00fcretkenlik art\u0131yor, yapay zek\u00e2 ve otomasyon insan eme\u011finin verimlili\u011fini y\u00fckseltiyor. Ancak bu geli\u015fmelerin yaratt\u0131\u011f\u0131 olanaklar toplumun ortak refah\u0131na ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde yans\u0131m\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanl\u0131k daha az \u00e7al\u0131\u015farak daha iyi ya\u015fayabilecek maddi ko\u015fullara yakla\u015f\u0131rken milyonlarca emek\u00e7i daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmak, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlere raz\u0131 olmak ve g\u00fcvencesiz ko\u015fullarda ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizmin temel \u00e7eli\u015fkisi burada yat\u0131yor: \u00dcretim toplumsal karakter kazan\u0131rken zenginlik \u00fczerindeki m\u00fclkiyet ve denetim \u00f6zel ellerde yo\u011funla\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Neoliberal politikalar bu \u00e7eli\u015fkiyi daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131. \u00d6zelle\u015ftirmelerle kamusal kaynaklar sermayeye a\u00e7\u0131ld\u0131, sosyal haklar a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131, sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeler zay\u0131flat\u0131ld\u0131. E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, bar\u0131nma ve ula\u015f\u0131m gibi temel ihtiya\u00e7lar giderek daha fazla piyasa ili\u015fkilerine tabi k\u0131l\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Sermayenin k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almak i\u00e7in emek\u00e7ilerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tutuldu.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn ya\u015fanan bunal\u0131m, neoliberalizmin vaat etti\u011fi refah ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck s\u00f6yleminin s\u0131n\u0131fsal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ekonomik krizlere e\u015flik eden emperyalist rekabet ise bu tablonun uluslararas\u0131 boyutunu olu\u015fturuyor. Enerji kaynaklar\u0131, ticaret yollar\u0131, finansal piyasalar, teknoloji ve stratejik b\u00f6lgeler \u00fczerindeki h\u00e2kimiyet m\u00fccadeleleri sertle\u015firken sava\u015flar ve asker\u00ee gerilimler art\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Silahlanmaya ayr\u0131lan kaynaklar b\u00fcy\u00fcrken milyonlarca insan temel ihtiya\u00e7lar\u0131na ula\u015fam\u0131yor. Sava\u015flar\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 halklar ya\u015farken asker\u00ee ve ekonomik rekabetten g\u00fc\u00e7 elde eden sermaye \u00e7evreleri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalist emperyalist d\u00fczenin \u00e7eli\u015fkileri yaln\u0131zca ekonomik alanla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131yor; uluslararas\u0131 ili\u015fkilerden toplumsal ya\u015fama, demokratik haklardan ekolojik y\u0131k\u0131ma kadar geni\u015f bir alanda kendisini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Fakat kapitalizmin kriz i\u00e7inde bulunmas\u0131, onun kendili\u011finden \u00e7\u00f6kece\u011fi anlam\u0131na gelmiyor. Sistem, krizlerinin y\u00fck\u00fcn\u00fc emek\u00e7ilere aktararak, yeni s\u00f6m\u00fcr\u00fc alanlar\u0131 yaratarak ve siyasal bask\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirerek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle kapitalizmin a\u015f\u0131lmas\u0131, ekonomik \u00e7eli\u015fkilerin otomatik sonucu de\u011fil, bilin\u00e7li ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc toplumsal m\u00fccadelenin konusudur.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye: D\u00fczenin krizi ve sermaye egemenli\u011finin toplumsal sonu\u00e7lar\u0131<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyada ya\u015fanan tarihsel sars\u0131nt\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’deki yans\u0131malar\u0131 giderek daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geliyor.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de ekonomik ve siyasal bunal\u0131m\u0131 yaln\u0131zca mevcut iktidar\u0131n yanl\u0131\u015f kararlar\u0131yla a\u00e7\u0131klamak yetersizdir. Ku\u015fkusuz iktidar\u0131n ekonomi politikalar\u0131, otoriter y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131, demokratik kurumlar \u00fczerindeki bask\u0131lar ve kamusal kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131ndaki tercihler krizi derinle\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak sorunun temelleri daha derinde, T\u00fcrkiye kapitalizminin \u00fcretim ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm ili\u015fkilerinde bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de uzun y\u0131llard\u0131r d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlere, yo\u011fun emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcne, g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fmaya, \u00f6zelle\u015ftirmelere ve sermaye lehine uygulanan ekonomik politikalara dayal\u0131 bir birikim modeli i\u015fletiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir yanda b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131n\u0131n ekonomik ve siyasal g\u00fcc\u00fc yo\u011funla\u015f\u0131rken di\u011fer yanda \u00fccretlilerin, emeklilerin, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin ve gen\u00e7lerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 a\u011f\u0131rla\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7al\u0131\u015fan yoksullu\u011fu yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Asgari \u00fccret geni\u015f emek\u00e7i kesimlerin temel ge\u00e7im \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bar\u0131nma, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k giderleri hane b\u00fct\u00e7eleri \u00fczerinde giderek daha b\u00fcy\u00fck y\u00fck olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n
Emeklilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yoksulluk ise bu d\u00fczenin yaratt\u0131\u011f\u0131 toplumsal adaletsizli\u011fin en \u00e7arp\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden biri haline geliyor.<\/p>\n\n\n\n
Y\u0131llarca \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u00fcretmi\u015f, toplumsal zenginli\u011fin olu\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015f insanlar, ya\u015famlar\u0131n\u0131n son d\u00f6nemlerinde temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu tablo yaln\u0131zca ekonomik bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k de\u011fil, toplumsal eme\u011fin nas\u0131l de\u011ferlendirildi\u011fine ili\u015fkin s\u0131n\u0131fsal bir tercih meselesidir.<\/p>\n\n\n\n
Emeklilerin insanca ya\u015fam talebi, b\u00fct\u00fcn emek\u00e7ilerin bug\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fiyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn\u00fcn i\u015f\u00e7isi yar\u0131n\u0131n emeklisidir; emeklilik g\u00fcvencesinin a\u015f\u0131nmas\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyen bir s\u0131n\u0131f sorunudur.<\/p>\n\n\n\n
Ekonomik \u00e7\u0131k\u0131\u015fs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar, toplumsal koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n ne kadar hayati oldu\u011funu yeniden hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Mesele tek tek insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 trajedilerden ibaret de\u011fildir. As\u0131l mesele, milyonlarca insan\u0131n benzer ekonomik g\u00fcvencesizliklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de b\u00fcy\u00fcyen ho\u015fnutsuzlu\u011fu anlamak i\u00e7in bu maddi ger\u00e7ekli\u011fi g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131f \u00f6fkesi kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kmaz. Ya\u015fam ko\u015fullar\u0131ndaki bozulma, eme\u011fin de\u011fersizle\u015ftirilmesi, gelece\u011fe duyulan g\u00fcvensizlik ve siyasal temsil kanallar\u0131n\u0131n daralmas\u0131, toplumsal tepkinin birikti\u011fi zemini olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’deki krizin merkezinde yaln\u0131zca bir y\u00f6netim sorunu de\u011fil, sermaye egemenli\u011finin yaratt\u0131\u011f\u0131 yap\u0131sal e\u015fitsizlikler bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Devletin dayanaklar\u0131nda huzursuzluk, toplumda b\u00fcy\u00fcyen me\u015fruiyet sorunu<\/p>\n\n\n\n
Bir siyasal d\u00fczenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 krizin derinli\u011fi, yaln\u0131zca ekonomik g\u00f6stergelerden veya se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131ndan anla\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n
Toplumun farkl\u0131 kesimlerinin mevcut kurumlara duydu\u011fu g\u00fcven, siyasal temsil mekanizmalar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fi ve devlet ayg\u0131t\u0131 i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar da bu a\u00e7\u0131dan \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 yaln\u0131zca \u00f6zel sekt\u00f6r emek\u00e7ilerini etkilemiyor. Kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, emekliler ve devletin farkl\u0131 kurumlar\u0131nda g\u00f6rev yapm\u0131\u015f kesimler de ekonomik g\u00fcvencesizlikten pay\u0131n\u0131 al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Emniyet te\u015fkilat\u0131ndaki sivil \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ve polis emeklilerinin hak taleplerinin g\u00fcndeme gelmesi, yoksulla\u015fman\u0131n toplumsal kapsam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n
Devletin temel kurumlar\u0131nda g\u00f6rev yapan kesimlerin ekonomik ve mesleki ho\u015fnutsuzluklar\u0131, sistemin toplumsal dayanaklar\u0131n\u0131n da ekonomik krizden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’nin 1970’li y\u0131llar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan Pol-Der deneyimi, g\u00fcvenlik kurumlar\u0131 i\u00e7inde mesleki haklar ve demokratik talepler \u00e7evresinde geli\u015fen farkl\u0131la\u015fmalar\u0131n tarihsel bir \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131 elbette ayn\u0131 de\u011fildir. Ekonomik memnuniyetsizlikten do\u011frudan siyasal kopu\u015f veya devrimci bir y\u00f6nelim sonucu \u00e7\u0131karmak da do\u011fru olmaz.<\/p>\n\n\n\n
Ancak geni\u015f toplumsal kesimleri etkileyen yoksulla\u015fman\u0131n devlet kurumlar\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da kapsamas\u0131, krizin toplumsal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Buna bir de yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, demokratik haklar, yerel y\u00f6netimlerin yetkileri ve siyasal temsil konusundaki tart\u0131\u015fmalar eklendi\u011finde, ekonomik bunal\u0131m\u0131n ayn\u0131 zamanda bir siyasal me\u015fruiyet sorunuyla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Y\u00f6netilenlerin kurumlara duydu\u011fu g\u00fcven zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131nda, egemenlerin yaln\u0131zca ekonomik ara\u00e7larla toplumsal r\u0131za \u00fcretmesi zorla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bununla birlikte me\u015fruiyetin a\u015f\u0131nmas\u0131 ile iktidar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Devletin kurumsal kapasitesi, toplumsal g\u00fc\u00e7 dengeleri ve siyasal \u00f6rg\u00fctlenmelerin durumu, krizlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 belirlemeye devam eder.<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan tabloyu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir siyasal kopu\u015fun habercisi olarak de\u011fil, m\u00fccadele olanaklar\u0131n\u0131n ve risklerin birlikte b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00f6nem olarak de\u011ferlendirmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n
S\u0131n\u0131f \u00f6fkesi b\u00fcy\u00fcyor: Toplumsal patlama m\u0131, \u00f6rg\u00fctl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de giderek daha fazla insan mevcut ya\u015fam ko\u015fullar\u0131ndan memnuniyetsizlik duyuyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015f\u00e7iler d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlere, emekliler yoksullu\u011fa, gen\u00e7ler gelecek g\u00fcvencesizli\u011fine, \u00f6\u011frenciler e\u011fitim ve bar\u0131nma sorunlar\u0131na kar\u015f\u0131 itirazlar\u0131n\u0131 dile getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak toplumsal ho\u015fnutsuzlu\u011fun b\u00fcy\u00fcmesi ile devrimci bir toplumsal hareketin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizmin krizi otomatik olarak sosyalist bilin\u00e7 yaratmaz.<\/p>\n\n\n\n
Ekonomik yoksulla\u015fma, kimi zaman dayan\u0131\u015fmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirirken kimi zaman bireysel umutsuzlu\u011fu, toplumsal \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi veya otoriter siyasal e\u011filimleri besleyebilir.<\/p>\n\n\n\n
Nitekim d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde ya\u015fanan geli\u015fmeler bu \u00e7eli\u015fkili karakteri a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir tarafta a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f hareketlerin y\u00fckseli\u015fi, di\u011fer tarafta \u00fccret, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131, demokratik haklar, e\u011fitim ve sosyal adalet talepleri etraf\u0131nda geli\u015fen kitlesel m\u00fccadeleler bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Arjantin’den Fransa’ya, Bel\u00e7ika’dan Brezilya’ya, Hindistan’dan farkl\u0131 Avrupa \u00fclkelerine kadar bir\u00e7ok co\u011frafyada emek\u00e7iler ve gen\u00e7ler neoliberal politikalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Farkl\u0131 \u00fclkelerdeki hareketlerin talepleri, \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleri ve siyasal y\u00f6nelimleri ayn\u0131 de\u011fil. Ancak bir\u00e7ok m\u00fccadeleyi ortakla\u015ft\u0131ran temel ger\u00e7ek, geni\u015f halk kesimlerinin mevcut ekonomik ve siyasal ili\u015fkilerden duydu\u011fu ho\u015fnutsuzluktur.<\/p>\n\n\n\n
Bu ho\u015fnutsuzlu\u011fun sosyalist bir toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm y\u00f6n\u00fcnde geli\u015febilmesi ise \u00f6rg\u00fctlenme ve siyasal bilin\u00e7 sorununa ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kitlelerin \u00f6fkesini yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinden de\u011ferlendirmek yeterli de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
As\u0131l mesele, farkl\u0131 alanlarda ortaya \u00e7\u0131kan m\u00fccadelelerin ortak bir s\u0131n\u0131fsal perspektifte bulu\u015fabilmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Bir fabrikadaki \u00fccret m\u00fccadelesiyle \u00fcniversitedeki bar\u0131nma talebi, emeklilerin insanca ya\u015fam m\u00fccadelesiyle sa\u011fl\u0131k emek\u00e7ilerinin kamusal hizmet talebi aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar kurulabildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde toplumsal muhalefet daha b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir nitelik kazanabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6fke bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilir; fakat toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in \u00f6rg\u00fctl\u00fc irade, siyasal bilin\u00e7 ve ortak bir gelecek program\u0131 gereklidir.<\/p>\n\n\n\n
Sand\u0131k d\u00fczenin \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu, emek\u00e7ilerin kurtulu\u015fu de\u011fildir<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de her ekonomik ve siyasal kriz d\u00f6neminde egemen siyasetin topluma sundu\u011fu \u00e7\u00f6z\u00fcm d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p ayn\u0131 noktaya var\u0131yor: Se\u00e7imler, sand\u0131k…<\/p>\n\n\n\n
Toplumsal \u00f6fke b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde, emek\u00e7iler ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 seslerini y\u00fckseltti\u011finde, gen\u00e7ler geleceklerini sorgulad\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczen muhalefeti b\u00fct\u00fcn bu ho\u015fnutsuzlu\u011fu bir sonraki se\u00e7im takvimine y\u00f6nlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6ylece sokaklarda, i\u015fyerlerinde, \u00fcniversitelerde ve mahallelerde biriken toplumsal enerji, parlamenter rekabetin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine \u00e7ekiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Emek\u00e7ilerden m\u00fccadelelerini b\u00fcy\u00fctmeleri de\u011fil, beklemeleri isteniyor.<\/p>\n\n\n\n
Yoksullara sab\u0131r, gen\u00e7lere umut, i\u015f\u00e7ilere gelecek se\u00e7im vaat ediliyor.<\/p>\n\n\n\n
Oysa milyonlarca insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131 yaln\u0131zca iktidardaki siyasal kadrolar de\u011fildir. Sorun, toplumsal zenginli\u011fin \u00fcretimi ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u00fczerinde sermayenin egemen oldu\u011fu kapitalist d\u00fczendir.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle se\u00e7imlerde h\u00fck\u00fcmetin de\u011fi\u015fmesi, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkilerinin ortadan kalkaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ktidar de\u011fi\u015febilir; ancak fabrikalar, bankalar, b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131, ekonomik karar mekanizmalar\u0131 ve toplumsal \u00fcretimin temel ara\u00e7lar\u0131 ayn\u0131 s\u0131n\u0131fsal egemenlik alt\u0131nda kalabilir.<\/p>\n\n\n\n
Siyasal y\u00f6netimin de\u011fi\u015fmesiyle toplumsal d\u00fczenin de\u011fi\u015fmesi ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Burada d\u00fczen muhalefetinin tarihsel s\u0131n\u0131rlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Toplumsal \u00f6fkeyi mevcut sistemin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde tutmak, d\u00fczen muhalefetinin siyasal i\u015flevlerinden biri haline gelebiliyor. Emek\u00e7ilerin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir toplumsal g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 yerine, b\u00fct\u00fcn beklentiler se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na ba\u011flan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Sand\u0131k b\u00f6ylece yaln\u0131zca siyasal temsilin arac\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal muhalefeti yat\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n, m\u00fccadeleyi ertelemenin ve biriken ho\u015fnutsuzlu\u011fu sistemin i\u00e7ine yeniden \u00e7ekmenin mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalist d\u00fczen a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu son derece i\u015flevseldir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc emek\u00e7iler kendi \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fc\u00e7lerine g\u00fcvenmek yerine kurtulu\u015fu farkl\u0131 siyasal kadrolar\u0131n iktidara gelmesinde aramaya ba\u015flad\u0131klar\u0131nda, s\u0131n\u0131fsal m\u00fccadele geri plana itilir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi beklentisi, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hedefinin yerini al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Oysa i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kurtulu\u015fu, kendisini y\u00f6netecek yeni temsilciler se\u00e7mesinden ibaret olamaz.<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7ek kurtulu\u015f, emek\u00e7ilerin kendi ya\u015famlar\u0131, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7leri ve toplumun ortak zenginli\u011fi \u00fczerinde s\u00f6z ve karar sahibi olmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle sosyalist siyasetin g\u00f6revi, toplumsal ho\u015fnutsuzlu\u011fu bir sonraki se\u00e7im d\u00f6nemine haz\u0131rlamak de\u011fil, emek\u00e7ilerin ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlenmesini g\u00fc\u00e7lendirmektir.<\/p>\n\n\n\n
Demokratik haklar\u0131n ve se\u00e7im \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn savunulmas\u0131, kapitalist d\u00fczenin sand\u0131k yoluyla kendili\u011finden a\u015f\u0131labilece\u011fi yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 kabul etmeyi gerektirmez.<\/p>\n\n\n\n
Se\u00e7imlerle elde edilebilecek s\u0131n\u0131rl\u0131 kazan\u0131mlarla k\u00f6kl\u00fc bir toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn gereklilikleri birbirinden ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’nin temel sorunu yaln\u0131zca kimin y\u00f6netti\u011fi de\u011fil, hangi s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda y\u00f6netildi\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcm, kapitalist d\u00fczenin siyasal temsilcileri aras\u0131nda yap\u0131lacak tercihlere indirgenemez.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm; \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki sermaye egemenli\u011fini sorgulayan, emek\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fcne dayanan, ekonomik ve siyasal iktidar\u0131 toplumsalla\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefleyen sosyalist bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmdedir.<\/p>\n\n\n\n
Sand\u0131k, toplumsal muhalefetin yerine ge\u00e7irildi\u011finde d\u00fczenin yeniden \u00fcretilmesine hizmet eder. Emek\u00e7ilerin kurtulu\u015fu ise kendi \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadeleleriyle yaratacaklar\u0131 toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmdedir.<\/p>\n\n\n\n
Mesele yaln\u0131zca iktidar\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesi de\u011fil, iktidar\u0131n s\u0131n\u0131fsal karakterinin de\u011fi\u015fmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Gen\u00e7lik, emek ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelelerinin ortak gelece\u011fi<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn\u00fcn gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131 kapitalizmin gelecek krizini en yo\u011fun bi\u00e7imde ya\u015fayan toplumsal kesimlerden biridir.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fitim giderek pahal\u0131la\u015f\u0131rken diploma g\u00fcvenceli i\u015f anlam\u0131na gelmiyor. Gen\u00e7ler uzun y\u0131llar e\u011fitim almalar\u0131na ra\u011fmen d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli ve g\u00fcvencesiz i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Bar\u0131nma sorunu, i\u015fsizlik, gelecek belirsizli\u011fi ve demokratik \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fczerindeki bask\u0131lar gen\u00e7li\u011fin ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Fakat gen\u00e7lik yaln\u0131zca bu sorunlar\u0131n ma\u011fduru de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda de\u011fi\u015fim aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6nemli toplumsal \u00f6znelerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde \u00f6\u011frencilerin demokratik haklar, kamusal e\u011fitim, iklim adaleti, sava\u015f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve ekonomik e\u015fitlik talepleriyle geli\u015ftirdikleri m\u00fccadeleler bunun g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak gen\u00e7lik m\u00fccadelesinin kal\u0131c\u0131 toplumsal sonu\u00e7lar yaratabilmesi i\u00e7in emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n daha geni\u015f m\u00fccadelesiyle ba\u011flar kurmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc gen\u00e7lerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gelecek g\u00fcvencesizli\u011fi ile i\u015f\u00e7ilerin g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, emeklilerin yoksullu\u011fu ve kamusal hizmetlerin piyasala\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 birbirinden kopuk sorunlar de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Bu sorunlar\u0131n ortak temelinde toplumsal zenginli\u011fin nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi, kimler taraf\u0131ndan denetlendi\u011fi ve nas\u0131l b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bulunur.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalist siyasetin birle\u015ftirici niteli\u011fi de burada belirginle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n e\u015fitlik m\u00fccadelesi, gen\u00e7lerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talepleri, i\u015f\u00e7ilerin ekonomik hak aray\u0131\u015flar\u0131, emeklilerin insanca ya\u015fam iste\u011fi ve do\u011fan\u0131n sermaye taraf\u0131ndan tahrip edilmesine kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadeleler, kendi \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri korunarak ortak bir toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm perspektifinde bulu\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan K\u00fcrt sorununun demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, e\u015fit yurtta\u015fl\u0131k, bar\u0131\u015f ve k\u00fclt\u00fcrel haklar da bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7ek s\u0131n\u0131f dayan\u0131\u015fmas\u0131, ulusal ve toplumsal e\u015fitsizlikleri g\u00f6rmezden gelerek de\u011fil, bunlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 savunarak geli\u015fir.<\/p>\n\n\n\n
Emek\u00e7ilerin birli\u011fi ancak demokrasi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik temelinde kal\u0131c\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Neo-fa\u015fizm, tekno-oligar\u015fi ve yeni egemenlik bi\u00e7imleri<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizmin kriz d\u00f6nemlerinde sermaye egemenli\u011fi yaln\u0131zca ekonomik ara\u00e7larla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmez.<\/p>\n\n\n\n
Siyasal bask\u0131 mekanizmalar\u0131, ideolojik ayg\u0131tlar, medya ve teknolojik denetim olanaklar\u0131 da toplumsal ili\u015fkilerin yeniden \u00fcretilmesinde rol oynar.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketlerinin ekonomik ve siyasal g\u00fcc\u00fc, kapitalist egemenli\u011fin yeni bi\u00e7imlerine ili\u015fkin \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalar yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Veri, dijital altyap\u0131lar, algoritmalar ve yapay zek\u00e2 sistemleri giderek daha b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde yo\u011funla\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Tekno-feodalizm olarak adland\u0131r\u0131lan geli\u015fmelere ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar da bu yo\u011funla\u015fman\u0131n kapitalizmin tarihsel yap\u0131s\u0131yla nas\u0131l ili\u015fkilendirilece\u011fi sorusunu g\u00fcndeme getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Kavramlar \u00fczerinde farkl\u0131 de\u011ferlendirmeler bulunsa da temel ger\u00e7ek de\u011fi\u015fmiyor: Teknolojik geli\u015fmenin yaratt\u0131\u011f\u0131 olanaklar, toplumsal denetimden uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a yeni e\u015fitsizlikler ve g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri ortaya \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Oysa yapay zek\u00e2, otomasyon ve dijital teknolojiler insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerini azaltabilecek, kamusal hizmetleri geli\u015ftirebilecek ve ya\u015fam kalitesini y\u00fckseltebilecek b\u00fcy\u00fck bir potansiyel ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Mesele teknolojinin kendisi de\u011fil, hangi m\u00fclkiyet ili\u015fkileri i\u00e7inde ve kimin yarar\u0131na kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Teknolojik ilerlemenin toplumsal refaha d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, ekonomik kararlar\u0131n demokratik denetimiyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Benzer bi\u00e7imde otoriter ve neo-fa\u015fist hareketlerin y\u00fckseli\u015fi de yaln\u0131zca siyasal liderlik sorunu olarak de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n\n\n\n
Ekonomik g\u00fcvencesizlik, toplumsal e\u015fitsizlik ve gelecek kayg\u0131s\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f hareketlerin siyasal destek bulmas\u0131na elveri\u015fli ko\u015fullar yaratabilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu hareketler, s\u0131n\u0131fsal \u00e7eli\u015fkileri g\u00f6\u00e7menlere, az\u0131nl\u0131klara veya farkl\u0131 toplumsal kesimlere y\u00f6neltilen d\u00fc\u015fmanl\u0131klarla g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fabilir.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalist siyasetin bu e\u011filimler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki yan\u0131t\u0131, yaln\u0131zca otoriterli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak de\u011fil, otoriterli\u011fin beslendi\u011fi ekonomik ve toplumsal ko\u015fullar\u0131 da de\u011fi\u015ftirmeyi hedeflemek olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
E\u015fitlik olmadan demokrasi eksik kal\u0131r; demokrasi olmadan da sosyalist bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Reformun s\u0131n\u0131rlar\u0131, devrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn gereklili\u011fi<\/p>\n\n\n\n
Sosyalist hareketin tarihsel tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan biri, mevcut d\u00fczen i\u00e7inde kazan\u0131lacak haklarla k\u00f6kl\u00fc toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hedefi aras\u0131ndaki ili\u015fkidir.<\/p>\n\n\n\n
Bir yanda kapitalizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yap\u0131lacak reformlar\u0131 yeterli g\u00f6ren anlay\u0131\u015flar, di\u011fer yanda g\u00fcnl\u00fck ekonomik ve demokratik m\u00fccadeleleri k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen yakla\u015f\u0131mlar bulunur.<\/p>\n\n\n\n
Oysa bu iki yakla\u015f\u0131m\u0131n kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 mutlakla\u015ft\u0131rmak, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n m\u00fccadele deneyimlerini anlamay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00dccretlerin y\u00fckseltilmesi, \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin azalt\u0131lmas\u0131, sendikal haklar\u0131n geni\u015fletilmesi, sosyal g\u00fcvenli\u011fin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve kamusal hizmetlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli toplumsal kazan\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu kazan\u0131mlar milyonlarca insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiler.<\/p>\n\n\n\n
Ancak kapitalist m\u00fclkiyet ve \u00fcretim ili\u015fkileri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fck\u00e7e, elde edilen haklar ekonomik krizler ve sermayenin siyasal bask\u0131lar\u0131 alt\u0131nda yeniden geriletilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle sosyalist m\u00fccadelenin ufku, yaln\u0131zca kapitalizmin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hafifletmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamaz.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyeti, ekonomik kaynaklar\u0131n toplumsal kullan\u0131m\u0131, kamusal planlama ve demokratik denetim gibi temel sorunlar g\u00fcndeme gelmek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Devrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn tarihsel anlam\u0131 da burada bulunur.<\/p>\n\n\n\n
Mesele yaln\u0131zca mevcut y\u00f6neticilerin de\u011fi\u015fmesi de\u011fil, ekonomik ve siyasal iktidar\u0131n toplumsal niteli\u011finin de\u011fi\u015fmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn kal\u0131c\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici olabilmesi ise emek\u00e7ilerin kendi demokratik \u00f6rg\u00fctlenmelerine, bilin\u00e7li kat\u0131l\u0131m\u0131na ve toplumsal \u00e7o\u011funlu\u011fun iradesine dayanmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalizm, yaln\u0131zca m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinin de\u011fi\u015fmesini de\u011fil, insanlar\u0131n kendi ya\u015famlar\u0131 ve ortak gelecekleri \u00fczerinde s\u00f6z sahibi oldu\u011fu yeni bir toplumsal d\u00fczeni hedeflemelidir.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalist hareketin tarihsel g\u00f6revi: \u00d6fkeyi \u00f6rg\u00fctl\u00fc umuda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizmin krizini anlamak ba\u015fka, bu krizin i\u00e7inden toplumsal bir alternatif \u00e7\u0131karabilmek ba\u015fka bir meseledir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn sosyalist hareketin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli sorunlardan biri, par\u00e7alanm\u0131\u015f toplumsal ho\u015fnutsuzluklar\u0131 ortak bir siyasal perspektifte bulu\u015fturabilmektir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ortadan kalkmad\u0131; yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015fti, yeni alanlara yay\u0131ld\u0131 ve farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri i\u00e7inde yeniden \u015fekillendi.<\/p>\n\n\n\n
Fabrikadaki sanayi i\u015f\u00e7isi, hastanedeki sa\u011fl\u0131k emek\u00e7isi, okuldaki \u00f6\u011fretmen, depodaki lojistik \u00e7al\u0131\u015fan\u0131, kurye, hizmet sekt\u00f6r\u00fc emek\u00e7isi ve dijital platform \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 farkl\u0131 ko\u015fullarda bulunsa da sermaye ili\u015fkileri i\u00e7inde ortak sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle bug\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlenmesi, yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fin bi\u00e7imlerini tekrarlayarak geli\u015ftirilemez.<\/p>\n\n\n\n
Yeni \u00fcretim ili\u015fkilerini, g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imlerini, gen\u00e7li\u011fin beklentilerini ve toplumsal m\u00fccadelelerin \u00e7e\u015fitlili\u011fini kavrayan bir \u00f6rg\u00fctlenme anlay\u0131\u015f\u0131 gereklidir.<\/p>\n\n\n\n
Sendikalar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, i\u015fyerlerinde demokratik dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, emeklilerin ve gen\u00e7lerin ortak m\u00fccadele alanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, kamusal haklar etraf\u0131nda s\u00fcreklili\u011fi olan toplumsal ili\u015fkiler yarat\u0131lmas\u0131 bu bak\u0131mdan \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ancak \u00f6rg\u00fctlenme yaln\u0131zca say\u0131sal b\u00fcy\u00fcme de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
As\u0131l mesele, emek\u00e7ilerin kendi g\u00fc\u00e7lerinin fark\u0131na vard\u0131klar\u0131, karar s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131ld\u0131klar\u0131 ve ortak geleceklerini birlikte tart\u0131\u015fabildikleri demokratik bir siyasal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesidir.<\/p>\n\n\n\n
Sosyalist hareketin toplumsal kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilmesi i\u00e7in insanlara yaln\u0131zca neye kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 de\u011fil, neyi kurmak istediklerini de anlatmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanca ya\u015fanacak \u00fccret, g\u00fcvenceli \u00e7al\u0131\u015fma, kamusal bar\u0131nma, paras\u0131z ve nitelikli e\u011fitim, herkes i\u00e7in eri\u015filebilir sa\u011fl\u0131k hizmeti, demokratik haklar, ekolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, bar\u0131\u015f ve toplumsal e\u015fitlik, sosyalist alternatifin somut temellerini olu\u015fturmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu talepler birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z reform ba\u015fl\u0131klar\u0131 olarak de\u011fil, emek\u00e7ilerin ekonomik ve siyasal ya\u015fam \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131 hedefleyen b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir toplumsal program\u0131n par\u00e7alar\u0131 olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc sosyalizm uzak bir gelece\u011fin soyut vaadi olarak kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece toplumsal bir se\u00e7enek haline gelemez.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n sorunlar\u0131na yan\u0131t veren, insanlar\u0131n kendi m\u00fccadeleleri i\u00e7inde deneyimleyebilece\u011fi bir gelecek projesine d\u00f6n\u00fc\u015fmek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Tarihin \u00f6\u011frettikleri: D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ne kendili\u011finden gelir ne de yaln\u0131zca iradeyle ger\u00e7ekle\u015fir<\/p>\n\n\n\n
Tarih, k\u00f6kl\u00fc toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin yaln\u0131zca ekonomik krizlerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcyle a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n
1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc bu bak\u0131mdan \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken \u00f6nemli bir deneyimdir.<\/p>\n\n\n\n
Fransa-Prusya Sava\u015f\u0131’n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 siyasal bunal\u0131m, toplumsal e\u015fitsizlikler ve Paris’teki emek\u00e7i kesimlerin birikmi\u015f ho\u015fnutsuzlu\u011fu, mevcut iktidar ili\u015fkilerinin sorguland\u0131\u011f\u0131 tarihsel ko\u015fullar\u0131 olu\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Ancak Paris Kom\u00fcn\u00fc’n\u00fc yaln\u0131zca bir y\u00f6netim krizinin sonucu olarak de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Kom\u00fcn, emek\u00e7ilerin siyasal temsil, yerel y\u00f6netim ve toplumsal ya\u015fam \u00fczerinde do\u011frudan s\u00f6z sahibi olma aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n tarihsel bir ifadesiydi.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131na ve kanl\u0131 bi\u00e7imde bast\u0131r\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, siyasal iktidar\u0131n toplumsal niteli\u011fi \u00fczerine yeni tart\u0131\u015fmalar a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Marx’\u0131n Fransa’da \u0130\u00e7 Sava\u015f eserinde de\u011ferlendirdi\u011fi bu deneyim, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasal kurtulu\u015funun yaln\u0131zca mevcut devlet mekanizmas\u0131n\u0131 devralma sorununa indirgenemeyece\u011fini ortaya koyan \u00f6nemli bir tarihsel tart\u0131\u015fman\u0131n merkezinde yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Paris Kom\u00fcn\u00fc’n\u00fcn bug\u00fcne b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli derslerden biri, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn yaln\u0131zca egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n krizine de\u011fil, ezilenlerin \u00f6rg\u00fctlenme kapasitesine ve siyasal yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na da ba\u011fl\u0131 oldu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n
Tarihsel deneyimler, toplumsal de\u011fi\u015fimin ne kendili\u011finden ilerleyen bir s\u00fcre\u00e7 ne de maddi ko\u015fullardan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir irade meselesi oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Ekonomik \u00e7eli\u015fkiler m\u00fccadele olanaklar\u0131n\u0131 yaratabilir. Ancak bu olanaklar\u0131n toplumsal bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, \u00f6rg\u00fctlenme, bilin\u00e7, siyasal program ve somut g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileriyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye’sinde de sosyalist hareketin \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6rev, yakla\u015fmakta oldu\u011fu varsay\u0131lan bir toplumsal patlamay\u0131 beklemek de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Toplumsal m\u00fccadelelerin s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flayacak, farkl\u0131 kesimlerin taleplerini ortakla\u015ft\u0131racak ve emek\u00e7ilerin siyasal \u00f6zne haline gelmesini g\u00fc\u00e7lendirecek bir \u00f6rg\u00fctlenme anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc tarihsel olanaklar, ancak onlar\u0131 de\u011ferlendirebilecek toplumsal g\u00fc\u00e7ler var oldu\u011funda ger\u00e7ek bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm potansiyeline ula\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7: \u00c7\u00fcr\u00fcyen d\u00fczenin kar\u015f\u0131s\u0131nda yeni bir toplumun iradesi<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya kapitalizmi derin \u00e7eli\u015fkilerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n\n\n\n
Emperyalist rekabet sertle\u015fiyor, ekonomik e\u015fitsizlikler b\u00fcy\u00fcyor, otoriter y\u00f6netim anlay\u0131\u015flar\u0131 g\u00fc\u00e7 kazan\u0131yor. T\u00fcrkiye’de ise sermaye egemenli\u011finin yaratt\u0131\u011f\u0131 yap\u0131sal sorunlar, ekonomik yoksulla\u015fma ve demokratik haklar \u00fczerindeki bask\u0131larla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak b\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelerin sosyalist bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme yol a\u00e7aca\u011f\u0131 \u00f6nceden s\u00f6ylenemez.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalizmin krizi, sosyalizmin zaferinin garantisi de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Eski d\u00fczenin zay\u0131flamas\u0131, yeni bir d\u00fcnyan\u0131n kendili\u011finden kurulaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n
Bunun i\u00e7in emek\u00e7ilerin ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesi, toplumsal dayan\u0131\u015fman\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi ve e\u015fitlik\u00e7i bir gelecek program\u0131n\u0131n geni\u015f halk kesimleri taraf\u0131ndan benimsenmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn sosyalist siyasetin \u00f6n\u00fcndeki tarihsel sorumluluk, yaln\u0131zca kapitalizmin \u00e7eli\u015fkilerini te\u015fhir etmek de\u011fil, bu \u00e7eli\u015fkileri a\u015fabilecek toplumsal iradenin olu\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Karamsarl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na temelsiz iyimserli\u011fi koymak yeterli de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Gerekli olan, ger\u00e7ek ko\u015fullar\u0131 do\u011fru de\u011ferlendiren, emek\u00e7ilerin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131ndan kopmayan, demokratik m\u00fccadeleleri b\u00fcy\u00fcten ve kapitalizmin \u00f6tesinde bir toplumsal d\u00fczenin olanaklar\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131ran devrimci bir perspektiftir.<\/p>\n\n\n\n
Marx ve Engels’in 1848 tarihli Kom\u00fcnist Manifesto’da geli\u015ftirdikleri s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi, kapitalist geli\u015fmenin yaln\u0131zca sermayenin ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fctmedi\u011fini, ayn\u0131 zamanda bu egemenli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilecek toplumsal g\u00fc\u00e7leri de ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak kapitalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131fsal kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, devrimci bilincin ve sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn kendili\u011finden ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n
Emek\u00e7ilerin ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kavramas\u0131, dayan\u0131\u015fma ili\u015fkileri geli\u015ftirmesi ve ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6rg\u00fctlemesi tarihsel m\u00fccadelenin ayr\u0131lmaz par\u00e7alar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye’de ve d\u00fcnyada ya\u015fanan geli\u015fmelerin g\u00f6sterdi\u011fi temel ger\u00e7ek budur.<\/p>\n\n\n\n
Toplumsal \u00f6fke b\u00fcy\u00fcyebilir, siyasal dengeler de\u011fi\u015febilir, ekonomik krizler derinle\u015febilir. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar, \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir alternatif yarat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece mevcut d\u00fczenin farkl\u0131 bi\u00e7imler alt\u0131nda yeniden \u00fcretilmesini de beraberinde getirebilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle sosyalizmin tarihsel g\u00f6revi yaln\u0131zca eski d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak de\u011fil, yeni d\u00fcnyan\u0131n toplumsal ve demokratik temellerini bug\u00fcnden olu\u015fturmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi, kapitalizmin ne zaman \u00e7\u00f6kece\u011fine ili\u015fkin beklentilerde de\u011fil; e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve toplumsal kurtulu\u015f i\u00e7in bir araya gelen insanlar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc iradesinde yat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Eski d\u00fczenin \u00e7eli\u015fkileri derinle\u015fiyor. Yeni d\u00fcnyan\u0131n kap\u0131s\u0131 ise ancak emek\u00e7ilerin kendi geleceklerine sahip \u00e7\u0131kmas\u0131yla a\u00e7\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc umut kendili\u011finden b\u00fcy\u00fcmez; dayan\u0131\u015fmayla g\u00fc\u00e7lenir, m\u00fccadeleyle olgunla\u015f\u0131r, \u00f6rg\u00fctlenmeyle tarihsel bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Emek\u00e7ilerin kurtulu\u015fu sand\u0131kta aranacak bir iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fine de\u011fil, kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u0131n\u0131f g\u00fc\u00e7lerini geli\u015ftirmelerine ve toplumsal d\u00fczeni d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmelerine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n ihtiyac\u0131 olan yaln\u0131zca ba\u015fka bir iktidar de\u011fil, ba\u015fka bir toplumsal d\u00fczendir.<\/p>\n\n\n\n
O d\u00fczenin ad\u0131 sosyalizmdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kapitalizmin tarihsel krizi, b\u00fcy\u00fcyen s\u0131n\u0131f \u00f6fkesi ve...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10851,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10850"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10852,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10850\/revisions\/10852"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10850"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10850"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}