{"id":10918,"date":"2026-10-29T12:41:07","date_gmt":"2026-10-29T09:41:07","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=10918"},"modified":"2026-10-29T12:41:08","modified_gmt":"2026-10-29T09:41:08","slug":"israil-secimleri-netanyahu-gitse-de-filistine-yonelik-isgal-politikalari-degisecek-mi-serhat-yilmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/10\/29\/israil-secimleri-netanyahu-gitse-de-filistine-yonelik-isgal-politikalari-degisecek-mi-serhat-yilmaz\/","title":{"rendered":"\u0130srail Se\u00e7imleri: Netanyahu Gitse de Filistin\u2019e Y\u00f6nelik \u0130\u015fgal Politikalar\u0131 De\u011fi\u015fecek mi? \u2013 Serhat Y\u0131lmaz"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koalisyon krizi, Arap partilerinin y\u00fckseli\u015fi ve \u0130srail siyasetinin yap\u0131sal s\u0131n\u0131rlar\u0131<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130srail\u2019de 27 Ekim 2026 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen 26\u2019nc\u0131 Knesset se\u00e7imleri, \u00fclkedeki siyasi krizi sona erdirmek yerine yeni bir koalisyon \u00e7\u0131kmaz\u0131 yaratt\u0131. Binyamin Netanyahu liderli\u011findeki Likud Partisi se\u00e7imlerden birinci \u00e7\u0131kt\u0131 ancak mevcut a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 ve dini ortaklar\u0131yla h\u00fck\u00fcmet kurabilecek \u00e7o\u011funlu\u011fa ula\u015famad\u0131. Gadi Eisenkot\u2019un \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki muhalefet bloku da tek ba\u015f\u0131na iktidar olabilecek sandalye say\u0131s\u0131n\u0131 elde edemedi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">29 Ekim itibar\u0131yla a\u00e7\u0131klanan ge\u00e7ici sonu\u00e7lara g\u00f6re Netanyahu bloku 53, Eisenkot\u2019un \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki muhalefet 48, Arap partileri ise 19 sandalyeye ula\u015ft\u0131. H\u00fck\u00fcmet kurmak i\u00e7in 120 sandalyeli parlamentoda en az 61 milletvekilinin deste\u011fi gerekiyor. Dolay\u0131s\u0131yla se\u00e7imlerden birinci \u00e7\u0131kmak Netanyahu\u2019nun yeniden ba\u015fbakan olmas\u0131n\u0131 garanti etmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Se\u00e7imlerin dikkat \u00e7ekici sonu\u00e7lar\u0131ndan biri, Arap partilerinin parlamentodaki temsilini neredeyse iki kat\u0131na \u00e7\u0131karmas\u0131 oldu. Bir \u00f6nceki d\u00f6nemde 10 sandalyeye sahip olan Arap partileri, ge\u00e7ici sonu\u00e7lara g\u00f6re 19 sandalyeye y\u00fckseldi. Arap se\u00e7menlerin sand\u0131\u011fa y\u00fcksek kat\u0131l\u0131m\u0131, Netanyahu\u2019nun liderli\u011findeki blokun \u00e7o\u011funluk elde etmesini zorla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Netanyahu, se\u00e7im kampanyas\u0131 boyunca Arap partileriyle ortakl\u0131k kurmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Se\u00e7im g\u00fcn\u00fc Arap se\u00e7menlerin yo\u011fun kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirerek kendi se\u00e7menlerini Likud\u2019a oy vermeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bu yakla\u015f\u0131m, \u0130srail\u2019in Arap yurtta\u015flar\u0131n\u0131n siyasal temsilinin me\u015fruiyeti konusundaki tart\u0131\u015fmalar\u0131 yeniden g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Se\u00e7imlerin ard\u0131ndan Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, muhalefete Arap partileriyle i\u015f birli\u011fi yaparak h\u00fck\u00fcmet kurma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Golan, a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131radaki ge\u00e7ici sandalye da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na at\u0131fta bulunarak &#8220;65, 55\u2019ten b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u0130srail demokrasisi b\u00f6yle i\u015fler&#8221; ifadelerini kulland\u0131. Yahudi ve Arap yurtta\u015flar\u0131n oylar\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ele\u015ftiren Golan, Netanyahu\u2019nun Arap se\u00e7menlerin oylar\u0131n\u0131 siyasi hesaplar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sonraki say\u0131mlarda muhalefet ile Arap partilerinin toplam sandalye say\u0131s\u0131 67\u2019ye ula\u015ft\u0131. Ancak parlamenter \u00e7o\u011funluk, siyasi uzla\u015fma anlam\u0131na gelmiyor. Muhalefetin baz\u0131 bile\u015fenleri Arap partileriyle koalisyona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken, Arap partileri aras\u0131nda da farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar bulunuyor. Ra\u2019am lideri Mansur Abbas h\u00fck\u00fcmete kat\u0131lmaya a\u00e7\u0131k oldu\u011funu belirtirken, Ortak Liste lideri Yousef Jabareen, Netanyahu\u2019nun iktidardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeni h\u00fck\u00fcmete d\u0131\u015far\u0131dan destek verebileceklerini ancak Gazze ve L\u00fcbnan politikalar\u0131na ili\u015fkin anla\u015fmazl\u0131klar nedeniyle do\u011frudan koalisyona kat\u0131lmak istemediklerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tablo, \u0130srail\u2019de Arap yurtta\u015flar\u0131n oylar\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmet kurmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici hale gelmesine ra\u011fmen, onlar\u0131 temsil eden partilerin siyasal sistem i\u00e7erisinde e\u015fit ortaklar olarak kabul edilmesi konusunda ciddi engellerin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Netanyahu\u2019nun \u00f6n\u00fcndeki di\u011fer se\u00e7enek ise Eisenkot ile bir ulusal birlik h\u00fck\u00fcmeti kurmak. B\u00f6yle bir anla\u015fma, Netanyahu\u2019nun a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 ortaklar\u0131 Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich\u2019e ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltabilir. \u00d6zellikle Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n ilhak\u0131n\u0131 ve Yahudi yerle\u015fimlerinin geni\u015fletilmesini savunan bu isimlerin h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131nda kalmas\u0131, \u0130srail\u2019in uluslararas\u0131 ili\u015fkilerinde farkl\u0131 bir diplomatik ortam yaratabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak Eisenkot, Netanyahu\u2019nun ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rev almayaca\u011f\u0131n\u0131 ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc ba\u015fbakanl\u0131k form\u00fcl\u00fcn\u00fc kabul etmeyece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Netanyahu olmadan Likud ile i\u015f birli\u011fi ihtimalini ise tamamen d\u0131\u015flamad\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla h\u00fck\u00fcmet krizi yaln\u0131zca sandalye say\u0131lar\u0131ndan de\u011fil, siyasi liderlik ve iktidar\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 konusundaki anla\u015fmazl\u0131klardan da kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Washington\u2019un hesaplar\u0131: \u0130srail\u2019in politikalar\u0131 m\u0131, y\u00f6netim bi\u00e7imi mi de\u011fi\u015fecek?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koalisyon tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir boyutunu ABD\u2019nin \u0130srail siyasetine yakla\u015f\u0131m\u0131 olu\u015fturuyor. ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, se\u00e7im \u00f6ncesinde Netanyahu\u2019ya a\u00e7\u0131k destek verdi ve bu deste\u011fin se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde etkili oldu\u011funu savundu. Ancak Amerikan y\u00f6netimi \u00e7evrelerine dayand\u0131r\u0131lan haberlerde, Washington\u2019un Netanyahu\u2019nun Ben-Gvir ve Smotrich ile yeniden h\u00fck\u00fcmet kurmas\u0131na mesafeli oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu iddialara g\u00f6re Trump y\u00f6netimi, Netanyahu ile Eisenkot aras\u0131nda bir ulusal birlik h\u00fck\u00fcmetini tercih edebilir. Bunun arka plan\u0131nda ABD\u2019nin Orta Do\u011fu\u2019daki stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131, \u0130brahim Anla\u015fmalar\u0131\u2019n\u0131n geni\u015fletilmesi ve Suudi Arabistan ile \u0130srail aras\u0131ndaki normalle\u015fme aray\u0131\u015flar\u0131 bulunuyor. Ancak Trump y\u00f6netiminin bu y\u00f6nde resm\u00ee bir koalisyon plan\u0131 ilan etti\u011fi do\u011frulanm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada dikkat \u00e7eken nokta, ABD\u2019nin \u0130srail\u2019deki siyasi se\u00e7eneklere yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 dengeleriyle ba\u011flant\u0131s\u0131d\u0131r. Washington\u2019un olas\u0131 bir merkez koalisyonunu tercih etmesi, Filistin halk\u0131n\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 esas alan yeni bir politikaya y\u00f6neldi\u011fi anlam\u0131na gelmiyor. B\u00f6yle bir tercihin, \u0130srail\u2019in b\u00f6lgesel ittifaklar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme ve diplomatik maliyetlerini azaltma hedefleriyle ili\u015fkili oldu\u011fu de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla Washington a\u00e7\u0131s\u0131ndan Netanyahu\u2019nun a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 ortaklar\u0131ndan uzakla\u015fmas\u0131, \u0130srail\u2019in i\u015fgal politikalar\u0131n\u0131n sona erdirilmesinden \u00e7ok, bu politikalar\u0131n b\u00f6lgesel diplomasi \u00fczerindeki etkilerinin yeniden y\u00f6netilmesi anlam\u0131na gelebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Netanyahu\u2019ya muhalefet, i\u015fgale muhalefet anlam\u0131na gelmiyor<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Se\u00e7imlerin Filistin halk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli boyutu, Netanyahu\u2019nun iktidardan ayr\u0131lmas\u0131 durumunda \u0130srail\u2019in i\u015fgal ve askeri politikalar\u0131n\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fece\u011fi sorusu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ana muhalefetin siyasi program\u0131 incelendi\u011finde, Netanyahu ile Gadi Eisenkot aras\u0131nda \u00f6zellikle Filistin devletinin gelece\u011fi ve \u0130srail\u2019in g\u00fcvenlik kontrol\u00fc konusunda \u00f6nemli ortakl\u0131klar bulunuyor. Her iki lider de ba\u011f\u0131ms\u0131z Filistin devletinin kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Hamas\u2019\u0131n silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 temel hedeflerinden biri olarak g\u00f6r\u00fcyor ve gerekti\u011finde Gazze\u2019de yeniden askeri g\u00fc\u00e7 kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0131\u015flam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ktidar ile ana muhalefet aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fma, baz\u0131 ba\u015fl\u0131klarda i\u015fgalin temel siyasi \u00e7er\u00e7evesinden \u00e7ok, i\u015fgal alt\u0131ndaki topraklar\u0131n y\u00f6netimi, yerle\u015fim politikalar\u0131n\u0131n kapsam\u0131 ve uluslararas\u0131 diplomasi y\u00f6ntemlerinde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Netanyahu\u2019nun a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 ortaklar\u0131 Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n ilhak\u0131n\u0131 ve Yahudi yerle\u015fimlerinin geni\u015fletilmesini a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde savunurken Eisenkot, izinsiz yerle\u015fimlere ve yerle\u015fimci \u015fiddetine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Ancak \u0130srail\u2019in genel g\u00fcvenlik kontrol\u00fcn\u00fcn s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini destekliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n \u00f6nemsiz oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Yerle\u015fim politikalar\u0131, askeri operasyonlar\u0131n kapsam\u0131 ve uluslararas\u0131 hukukla ili\u015fkiler Filistinlilerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiliyor. Bununla birlikte mevcut ana siyasi bloklar\u0131n programlar\u0131, i\u015fgalin sona erdirilmesi ve Filistin halk\u0131n\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 konusunda ortak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm ortaya koymuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130srail\u2019deki siyasi rekabetin yap\u0131sal s\u0131n\u0131rlar\u0131 da bu noktada belirginle\u015fiyor. Yahudi-\u0130srailli ana ak\u0131m partilerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc farkl\u0131 ideolojik \u00e7izgilere sahip olsa da \u0130srail\u2019in Yahudi devleti kimli\u011fini ve g\u00fcvenlik merkezli devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 esas al\u0131yor. Arap partileri ile Demokratlar ise e\u015fit yurtta\u015fl\u0131k, yerle\u015fim politikalar\u0131 ve Filistin meselesi gibi konularda farkl\u0131 tutumlar benimsiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda Yitzhak Rabin liderli\u011findeki \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin Oslo s\u00fcrecinde \u00fcstlendi\u011fi rol ile bug\u00fcnk\u00fc siyasi yap\u0131 aras\u0131ndaki fark da dikkat \u00e7ekiyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ana muhalefetin \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00fcvenlik merkezli siyasi hareketlerden olu\u015furken, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc savunan siyasal \u00e7izgi ana iktidar alternatifinin merkezinde bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle Netanyahu kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131, kendili\u011finden i\u015fgal kar\u015f\u0131t\u0131 bir siyasi programa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyor. \u0130srail\u2019in uluslararas\u0131 alanda giderek artan ele\u015ftirilerle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 da baz\u0131 siyasi \u00e7evrelerde i\u015fgalin sona erdirilmesinden \u00e7ok, \u00fclkenin diplomatik itibar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130\u00e7erideki kriz: Askerlik, yarg\u0131 ve devletin kimli\u011fi<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130srail\u2019de h\u00fck\u00fcmet kurma m\u00fczakereleri yaln\u0131zca d\u0131\u015f politika \u00fczerinden \u015fekillenmiyor. Ultra-Ortodoks Yahudiler olarak bilinen Haredilerin zorunlu askerlik hizmetinden muaf tutulmas\u0131, siyasi sistemin en \u00f6nemli krizlerinden biri olmaya devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130srail Y\u00fcksek Mahkemesi, 2024 y\u0131l\u0131nda Haredi \u00f6\u011frencilerin genel askerlik muafiyetlerinin mevcut hukuki d\u00fczenlemelerle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetti. Netanyahu\u2019nun ultra-Ortodoks koalisyon ortaklar\u0131 dini e\u011fitim g\u00f6ren \u00f6\u011frencilerin muafiyetlerinin korunmas\u0131n\u0131 savunurken Eisenkot ve muhalefetin baz\u0131 bile\u015fenleri askerlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn daha geni\u015f kesimlere uygulanmas\u0131n\u0131 istiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buradaki tart\u0131\u015fma, \u0130srail toplumunda askeri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin nas\u0131l payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131yor. Ancak askerlik sisteminin kapsam\u0131na ili\u015fkin bu g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131, askeri operasyonlar\u0131n Filistin halk\u0131 \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik ortak ve k\u00f6kl\u00fc bir itiraz anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di\u011fer \u00f6nemli kriz ise yarg\u0131 reformu. Tek bir metinde toplanm\u0131\u015f yaz\u0131l\u0131 anayasas\u0131 bulunmayan \u0130srail\u2019de anayasal d\u00fczen Temel Yasalar \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin yarg\u0131n\u0131n denetim yetkilerini s\u0131n\u0131rland\u0131rmaya y\u00f6nelik giri\u015fimleri, \u00fclkede b\u00fcy\u00fck siyasi ve toplumsal tart\u0131\u015fmalara neden oldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00fck\u00fcmet reformlar\u0131 se\u00e7ilmi\u015f organlar\u0131n yetkilerini g\u00fc\u00e7lendirme gerek\u00e7esiyle savunurken muhalefet, yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zay\u0131flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve y\u00fcr\u00fctmenin denetimsiz hale gelebilece\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. Netanyahu hakk\u0131nda devam eden r\u00fc\u015fvet, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma davalar\u0131 da bu siyasi gerilimin \u00f6nemli boyutlar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor. Netanyahu su\u00e7lamalar\u0131 reddediyor ve davalar hen\u00fcz kesin bir mahk\u00fbmiyetle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6ylece \u0130srail siyasetinde yarg\u0131n\u0131n yetkileri, din-devlet ili\u015fkileri ve askerlik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc konusunda sert bir iktidar m\u00fccadelesi ya\u015fan\u0131rken, Filistin halk\u0131n\u0131n haklar\u0131 ve i\u015fgalin sona erdirilmesi meselesi ana siyasi bloklar aras\u0131nda ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ortak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00fcndemi olu\u015fturmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130srail\u2019in uluslararas\u0131 tecridi ve siyasi elitler aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fma<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gazze\u2019deki sava\u015f, Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki yerle\u015fim faaliyetleri ve b\u00f6lgesel askeri operasyonlar, \u0130srail\u2019in uluslararas\u0131 konumuna ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar\u0131 derinle\u015ftirdi. Netanyahu y\u00f6netimine y\u00f6nelik ele\u015ftiriler, \u0130srail i\u00e7erisindeki muhalefetin \u00f6tesinde, daha \u00f6nce h\u00fck\u00fcmete yak\u0131n duran baz\u0131 uluslararas\u0131 \u00e7evrelerde de g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcnya Yahudi Kongresi Ba\u015fkan\u0131 Ronald Steven Lauder, se\u00e7im \u00f6ncesinde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda \u0130srail\u2019in ABD ve Avrupa\u2019daki siyasi deste\u011fini kaybetti\u011fini savundu. \u0130srail\u2019deki m\u00fclklerini satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00fclkeye d\u00f6nmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini a\u00e7\u0131klayan Lauder, \u00f6zellikle Amerikan siyasetinde \u0130srail\u2019e y\u00f6nelik deste\u011fin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lauder\u2019in ele\u015ftirileri, Netanyahu y\u00f6netiminin uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlara ili\u015fkin kayg\u0131lar\u0131n baz\u0131 etkili Yahudi diasporas\u0131 \u00e7evrelerinde de dile getirildi\u011fini g\u00f6steriyor. Ancak bu ele\u015ftiriler, \u0130srail\u2019in Filistin politikas\u0131na y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Baz\u0131 siyasi ve ekonomik \u00e7evrelerde temel kayg\u0131, \u0130srail\u2019in uluslararas\u0131 itibar\u0131n\u0131n ve diplomatik ili\u015fkilerinin korunmas\u0131 \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131yor. Bu yakla\u015f\u0131m ile Filistin halk\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 esas alan, i\u015fgalin sona erdirilmesini hedefleyen bir siyasi program aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sonu\u00e7: \u0130ktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi ile i\u015fgalin sona ermesi ayn\u0131 \u015fey de\u011fil<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130srail\u2019de 27 Ekim se\u00e7imleri, Netanyahu\u2019nun iktidarda kalmas\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 hale getirdi ancak Filistin halk\u0131na y\u00f6nelik politikalar\u0131n k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde de\u011fi\u015fece\u011fini g\u00f6steren ortak bir h\u00fck\u00fcmet alternatifi ortaya \u00e7\u0131karmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Netanyahu\u2019nun liderli\u011findeki sa\u011fc\u0131 blok parlamentoda \u00e7o\u011funlu\u011fu kaybederken, Eisenkot\u2019un \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki muhalefet Arap partilerinin deste\u011fi olmadan h\u00fck\u00fcmet kuram\u0131yor. Arap partilerinin artan temsil g\u00fcc\u00fc, \u0130srail siyasetinde yeni bir parlamento dengesi yaratsa da bu partilerin temel talepleriyle ana muhalefetin g\u00fcvenlik merkezli program\u0131 aras\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131klar devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha \u00f6nemlisi, Netanyahu ile Eisenkot\u2019un Filistin devletine kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131 ve \u0130srail\u2019in g\u00fcvenlik kontrol\u00fcne ili\u015fkin ortak yakla\u015f\u0131mlar\u0131, ba\u015fbakan de\u011fi\u015fikli\u011finin Filistin meselesinde otomatik olarak k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaratmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sorunun yaln\u0131zca Netanyahu\u2019nun ki\u015fisel liderli\u011fiyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130srail\u2019in i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin topraklar\u0131ndaki varl\u0131\u011f\u0131, yerle\u015fim politikalar\u0131, askeri kontrol\u00fc ve Filistin halk\u0131n\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131na y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131, bir h\u00fck\u00fcmetin \u00f6tesinde tarihsel ve kurumsal boyutlar ta\u015f\u0131yor. ABD\u2019nin \u0130srail\u2019e verdi\u011fi askeri, diplomatik ve siyasi destek de bu yap\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 boyutunu olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle \u0130srail\u2019de bir h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011fi, i\u00e7 siyasi dengelerde ve diplomatik s\u00f6ylemde \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar yaratabilecek olsa da i\u015fgalin sona ermesi ve Filistin halk\u0131n\u0131n temel haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yeterli bir ko\u015ful de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n 2024 y\u0131l\u0131nda \u0130srail\u2019in i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin topraklar\u0131nda devam eden varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin dan\u0131\u015fma g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de meselenin yaln\u0131zca \u0130srail i\u00e7 siyasetinden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Filistin halk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici olan, Netanyahu\u2019nun yerine kimin ge\u00e7ece\u011finden \u00e7ok, i\u015fgalin sona erdirilmesi, yerle\u015fim faaliyetlerinin durdurulmas\u0131, sivillerin korunmas\u0131, uluslararas\u0131 hukuka uyulmas\u0131 ve Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde somut ad\u0131mlar at\u0131l\u0131p at\u0131lmayaca\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mevcut ana siyasi bloklar\u0131n programlar\u0131, bu y\u00f6nde kapsaml\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn hen\u00fcz ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Netanyahu\u2019nun iktidardan uzakla\u015fmas\u0131 \u0130srail siyasetinde \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik olabilir; ancak Filistin halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, e\u015fitli\u011fi ve kendi kaderini tayin hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan as\u0131l mesele, i\u015fgalin ve onu s\u00fcrd\u00fcren politikalar\u0131n de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015fmeyece\u011fi beklentisi yanl\u0131\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmamaktad\u0131r. De\u011fi\u015fe bilecek tek \u015fey Netanyahu\u2019nun bug\u00fcne kadar y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc politikalardan daha \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fclerek uygulanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koalisyon krizi, Arap partilerinin y\u00fckseli\u015fi ve \u0130srail&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10919,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-10918","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10918","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10918"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10918\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10920,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10918\/revisions\/10920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10918"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10918"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10918"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=10918"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=10918"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}