{"id":11031,"date":"2026-11-09T12:30:39","date_gmt":"2026-11-09T09:30:39","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=11031"},"modified":"2026-11-09T12:30:40","modified_gmt":"2026-11-09T09:30:40","slug":"emperyalizmin-yeni-is-bolumunde-akp-sermayeye-yeni-pazarlar-emekcilere-savasin-faturasi-eren-aydin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/11\/09\/emperyalizmin-yeni-is-bolumunde-akp-sermayeye-yeni-pazarlar-emekcilere-savasin-faturasi-eren-aydin\/","title":{"rendered":"Emperyalizmin yeni i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde AKP: Sermayeye yeni pazarlar, emek\u00e7ilere sava\u015f\u0131n faturas\u0131 &#8211; Eren Ayd\u0131n"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ortado\u011fu\u2019da emperyalist g\u00fc\u00e7lerin n\u00fcfuz m\u00fccadelesi derinle\u015firken AKP iktidar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019yi yeni b\u00f6lgesel ittifaklar\u0131n ve askeri yap\u0131lanmalar\u0131n merkezine yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u201cB\u00f6lgesel sahiplenme\u201d, \u201cstratejik \u00f6zerklik\u201d ve \u201cmilli d\u0131\u015f politika\u201d s\u00f6ylemleriyle me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lan bu y\u00f6nelim, ger\u00e7ekte \u00e7ok daha temel bir \u00e7eli\u015fkiyi g\u00fcndeme getiriyor: Emperyalist-kapitalist sistemin ekonomik ve askeri ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkileri s\u00fcrerken b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 olmak, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k anlam\u0131na gelir mi? Ankara\u2019n\u0131n uluslararas\u0131 masalarda ka\u00e7 sandalye elde etti\u011fi de\u011fil, bu masalarda hangi s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n temsil edildi\u011fidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortado\u011fu\u2019da yeniden kurulan g\u00fc\u00e7 dengeleri, yaln\u0131zca devletlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, askeri ittifaklar\u0131n\u0131 ve diplomatik ili\u015fkilerini de\u011fil, sermayenin hareket alan\u0131n\u0131 da yeniden \u015fekillendiriyor. Enerji kaynaklar\u0131, ticaret yollar\u0131, silah pazarlar\u0131 ve stratejik ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131 \u00fczerindeki m\u00fccadele, b\u00f6lgeyi emperyalist rekabetin ba\u015fl\u0131ca cephelerinden biri haline getirmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Washington\u2019dan Br\u00fcksel\u2019e, Moskova\u2019dan Pekin\u2019e uzanan g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinde b\u00f6lge \u00fclkeleri kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda pozisyon almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n en a\u011f\u0131r bedelini i\u015f\u00e7iler, emek\u00e7iler ve sava\u015flar\u0131n ortas\u0131nda ya\u015famaya mahk\u00fbm edilen halklar \u00f6d\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emperyalizmi yaln\u0131zca yabanc\u0131 ordular\u0131n ba\u015fka \u00fclkelerin topraklar\u0131nda bulunmas\u0131 olarak g\u00f6ren yakla\u015f\u0131m, kapitalist d\u00fcnya sisteminin ger\u00e7ek i\u015fleyi\u015fini a\u00e7\u0131klamakta yetersiz kal\u0131r. Emperyalizm ayn\u0131 zamanda mali sermayenin egemenli\u011fi, uluslararas\u0131 tekellerin yay\u0131lmas\u0131, enerji ve hammadde kaynaklar\u0131n\u0131n denetimi, sermaye ihrac\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkilerinin yeniden \u00fcretilmesidir. Askeri g\u00fc\u00e7, bu ekonomik d\u00fczenin korunmas\u0131nda kullan\u0131lan ara\u00e7lardan biridir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc de iktidar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 kavramlar\u0131n parlakl\u0131\u011f\u0131na bakarak de\u011fil, devletin s\u0131n\u0131fsal karakteri ve T\u00fcrkiye kapitalizminin uluslararas\u0131 sermaye d\u00fczeni i\u00e7erisindeki yeri \u00fczerinden de\u011ferlendirmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Neo-Osmanl\u0131c\u0131 hayallerden b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 hesaplar\u0131na<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AKP iktidar\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda geli\u015ftirilen \u201cstratejik derinlik\u201d anlay\u0131\u015f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun eski n\u00fcfuz alanlar\u0131nda yeniden belirleyici bir g\u00fc\u00e7 haline gelmesi hedefini ta\u015f\u0131yordu. Tarihsel miras, dinsel yak\u0131nl\u0131k ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar \u00fczerinden kurulan bu d\u0131\u015f politika s\u00f6yleminin ekonomik arka plan\u0131nda ise T\u00fcrkiye burjuvazisinin yeni pazarlara a\u00e7\u0131lma aray\u0131\u015f\u0131 bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ortado\u011fu ve Afrika\u2019da geni\u015fleyen in\u015faat faaliyetleri, enerji anla\u015fmalar\u0131, ticari yat\u0131r\u0131mlar ve savunma sanayisi ili\u015fkileri, T\u00fcrkiye sermayesinin b\u00f6lgesel yay\u0131lma hedeflerinin somut g\u00f6stergeleriydi. \u0130ktidar\u0131n diplomatik ba\u015far\u0131 olarak sundu\u011fu geli\u015fmeler, ayn\u0131 zamanda m\u00fcteahhitlik sermayesinin, ihracat\u00e7\u0131 \u015firketlerin, finans \u00e7evrelerinin ve askeri sanayi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n faaliyet alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak bu strateji, b\u00f6lgenin toplumsal ve siyasi ger\u00e7ekleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011finde ciddi s\u0131n\u0131rlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. 2011 sonras\u0131nda ya\u015fanan Arap ayaklanmalar\u0131, M\u0131s\u0131r\u2019daki iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi ve Suriye sava\u015f\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 bir g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, Ankara\u2019n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6lgesel d\u00fczenin olu\u015fmas\u0131n\u0131 engelledi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00f6lgeye ili\u015fkin hesaplar\u0131, yaln\u0131zca kendi siyasi tercihleriyle de\u011fil, ABD, Rusya, \u0130ran, \u0130srail ve K\u00f6rfez \u00fclkeleri aras\u0131ndaki rekabetle de s\u0131n\u0131rland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu deneyim, T\u00fcrkiye kapitalizminin b\u00f6lgesel n\u00fcfuz aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n emperyalist d\u00fcnya d\u00fczeninden ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fmedi\u011fini g\u00f6sterdi. Ankara belirli konularda kendi inisiyatiflerini geli\u015ftirse de uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin d\u0131\u015f\u0131nda hareket edebilen bir konumda de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn \u201cstratejik derinlik\u201d yerine \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan \u201cb\u00f6lgesel sahiplenme\u201d anlay\u0131\u015f\u0131, bu tarihsel deneyimin ard\u0131ndan \u015fekillenen yeni bir d\u0131\u015f politika \u00e7er\u00e7evesini ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fakat de\u011fi\u015fen diplomatik dil, s\u0131n\u0131fsal ili\u015fkilerin ve kapitalist ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Washington y\u00fck\u00fc payla\u015ft\u0131r\u0131rken Ankara hangi rol\u00fc \u00fcstleniyor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD\u2019nin Ortado\u011fu politikas\u0131ndaki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, T\u00fcrkiye\u2019nin yeni b\u00f6lgesel rol\u00fcn\u00fc anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici \u00f6nemde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Washington, k\u00fcresel rekabette askeri ve ekonomik kaynaklar\u0131n\u0131 farkl\u0131 alanlara y\u00f6nlendirirken Ortado\u011fu\u2019daki m\u00fcttefiklerinden daha fazla g\u00fcvenlik sorumlulu\u011fu \u00fcstlenmelerini bekliyor. Bu yakla\u015f\u0131m, ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki askeri ve siyasi n\u00fcfuzundan vazge\u00e7ti\u011fini de\u011fil, kimi maliyetleri ortaklar\u0131 aras\u0131nda da\u011f\u0131tmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD\u2019nin b\u00f6lgesel askeri varl\u0131\u011f\u0131, silah ticareti, finansal yapt\u0131r\u0131m kapasitesi ve diplomatik ittifaklar\u0131 devam ederken yerel devletlerin daha fazla sorumluluk \u00fcstlenmesi, emperyalist egemenlik ili\u015fkilerinin bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirerek s\u00fcrmesine olanak tan\u0131yabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AKP iktidar\u0131n\u0131n \u201cb\u00f6lgesel sahiplenme\u201d olarak sundu\u011fu yakla\u015f\u0131m da tam bu noktada sorgulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lge \u00fclkelerinin sorunlar\u0131n\u0131 kendi aralar\u0131nda \u00e7\u00f6zmesi ilkesi, d\u0131\u015f m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir zemin olu\u015fturabilir. Ancak bu ilkenin uygulanmas\u0131, ABD\u2019nin stratejik \u00f6ncelikleriyle uyumlu g\u00fcvenlik mekanizmalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyorsa ortada farkl\u0131 bir sorun vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emperyalist merkezlerin do\u011frudan \u00fcstlenmek istemedi\u011fi askeri ve siyasi maliyetlerin b\u00f6lgesel kapitalist devletlere devredilmesi, ger\u00e7ek bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k olarak sunulamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buradan T\u00fcrkiye\u2019nin ald\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn kararlar\u0131n Washington taraf\u0131ndan belirlendi\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lamaz. T\u00fcrkiye burjuvazisinin kendine \u00f6zg\u00fc ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 ve AKP iktidar\u0131n\u0131n b\u00f6lgesel siyasi hedefleri vard\u0131r. Ancak bu \u00e7\u0131karlar\u0131n emperyalist stratejilerle kesi\u015fmesi, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkilerinin daha karma\u015f\u0131k ve daha derin bi\u00e7imlerde yeniden \u00fcretilmesine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sorulmas\u0131 gereken soru a\u00e7\u0131kt\u0131r: T\u00fcrkiye, emperyalist m\u00fcdahalelerin kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir siyasal hat m\u0131 olu\u015fturuyor, yoksa mevcut g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri i\u00e7erisinde kendisine daha geni\u015f bir hareket alan\u0131 m\u0131 a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Mekke Anla\u015fmas\u0131: G\u00fcvenlik s\u00f6yleminin arkas\u0131ndaki askeri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan aras\u0131nda geli\u015ftirilen ortak savunma mekanizmas\u0131, d\u0131\u015f politikan\u0131n askeri boyutunun giderek daha fazla \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5 Kas\u0131m 2026 tarihinde TBMM\u2019de kabul edilen Mekke Anla\u015fmas\u0131&#8217;na ili\u015fkin 7597 say\u0131l\u0131 kanun, \u00fc\u00e7 \u00fclke aras\u0131nda kolektif cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesini, silahl\u0131 kuvvetlerin koordinasyonunu ve savunma sanayisi alan\u0131ndaki i\u015f birli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 kaps\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu geli\u015fme, yaln\u0131zca yeni bir diplomatik ortakl\u0131k de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye&#8217;nin gelecekteki b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik krizlerinde \u00fcstlenebilece\u011fi sorumluluklar\u0131n kapsam\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmaya a\u00e7an siyasi bir tercihtir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Savunma anla\u015fmalar\u0131, taraf devletler a\u00e7\u0131s\u0131ndan cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k sa\u011flayabilir. Fakat hangi tehditlerin ortak g\u00fcvenlik sorunu say\u0131laca\u011f\u0131, askeri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin nas\u0131l i\u015fletilece\u011fi ve krizlerin hangi ko\u015fullarda geni\u015fleyebilece\u011fi a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131nda ciddi riskler do\u011far.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dcstelik bu t\u00fcr anla\u015fmalar\u0131n ekonomik boyutu da vard\u0131r. Silah \u00fcretimi, askeri teknoloji transferi, savunma ihracat\u0131 ve g\u00fcvenlik yat\u0131r\u0131mlar\u0131, sermaye a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni faaliyet alanlar\u0131 olu\u015ftururken askeri y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin finansman\u0131 kamu kaynaklar\u0131n\u0131 do\u011frudan ilgilendirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye burjuvazisinin yeni ticari ve askeri olanaklara kavu\u015fmas\u0131yla T\u00fcrkiye halk\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011finin g\u00fc\u00e7lenmesi ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir anla\u015fman\u0131n sermaye i\u00e7in k\u00e2rl\u0131 olmas\u0131, emek\u00e7iler i\u00e7in yararl\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sava\u015f ve g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fsal karakteri tam da burada belirginle\u015fir: Kararlar\u0131 siyasi ve ekonomik iktidar merkezleri al\u0131rken, bu kararlar\u0131n maliyetleri toplumun \u00e7ok daha geni\u015f kesimlerine yay\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">B\u00f6lgesel ittifaklar ve sermayenin \u00e7\u0131karlar\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">23 Ekim 2026\u2019da \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen T\u00fcrkiye, M\u0131s\u0131r, Pakistan ve Suudi Arabistan aras\u0131ndaki R4 toplant\u0131lar\u0131, Ankara\u2019n\u0131n yeni b\u00f6lgesel diplomasi a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri oldu. G\u00f6r\u00fc\u015fmelerde Avrupa \u00fclkelerinin de yer almas\u0131, s\u00f6z konusu giri\u015fimlerin yaln\u0131zca b\u00f6lgesel s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde geli\u015fmedi\u011fini ortaya koydu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu toplant\u0131larda b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n diplomatik yollarla \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, enerji ve ticaret hatlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi ve uluslararas\u0131 istikrar gibi ba\u015fl\u0131klar \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak uluslararas\u0131 diplomaside kullan\u0131lan bar\u0131\u015f ve istikrar kavramlar\u0131, s\u0131n\u0131fsal \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeden muaf tutulamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Enerji hatlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fi kimin ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in sa\u011flan\u0131yor? Ticaret yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k kalmas\u0131ndan hangi sermaye gruplar\u0131 yararlan\u0131yor? Askeri ve ekonomik ittifaklar\u0131n \u015fekillenmesinde halklar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde belirleyici oluyor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu sorular yan\u0131tlanmadan b\u00f6lgesel i\u015f birli\u011finin toplumlar\u0131n ortak \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etti\u011fi s\u00f6ylenemez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kapitalist devletlerin d\u0131\u015f politikalar\u0131, sermaye birikim s\u00fcre\u00e7lerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. B\u00f6lgesel ittifaklar, devletlerin g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n yat\u0131r\u0131m, ticaret, hammadde ve pazar ihtiya\u00e7lar\u0131yla da ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00f6lgesel etkisinin geni\u015flemesi, otomatik olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve emek\u00e7i halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diplomatik masalarda elde edilen n\u00fcfuz ile fabrikalarda, i\u015fyerlerinde, tarlalarda ve kentlerde ya\u015fayan emek\u00e7ilerin toplumsal kazan\u0131mlar\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">NATO \u00fcyeli\u011fi s\u00fcrerken antiemperyalist ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan s\u00f6z edilebilir mi?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131ndaki en \u00f6nemli yap\u0131sal ger\u00e7eklerden biri NATO \u00fcyeli\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">NATO, yaln\u0131zca \u00fcyeleri aras\u0131nda askeri koordinasyon sa\u011flayan teknik bir \u00f6rg\u00fct de\u011fil, So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminde ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde kurulmu\u015f ve sonraki d\u00f6nemlerde uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik politikalar\u0131nda etkin rol \u00fcstlenmi\u015f bir askeri ittifakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019nin bu ittifak i\u00e7erisindeki konumu; savunma planlamas\u0131, askeri teknoloji, \u00fcsler, istihbarat i\u015f birli\u011fi ve stratejik g\u00fcvenlik ili\u015fkileri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla NATO \u00fcyeli\u011fi s\u00fcrerken T\u00fcrkiye\u2019nin t\u00fcm\u00fcyle ba\u011f\u0131ms\u0131z bir g\u00fcvenlik mimarisi olu\u015fturdu\u011fu iddias\u0131, somut ili\u015fkiler \u00fczerinden sorgulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ankara\u2019n\u0131n kimi d\u00f6nemlerde Washington\u2019la anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmesi, Rusya ile enerji ve savunma alanlar\u0131nda i\u015f birli\u011fi geli\u015ftirmesi veya \u00c7in&#8217;le ekonomik ili\u015fkilerini geni\u015fletmesi, bu yap\u0131sal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n kendili\u011finden sona erdi\u011fini g\u00f6stermez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emperyalist g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda manevra yapmak ile emperyalist ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkilerini a\u015fmak birbirinden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, yaln\u0131zca d\u0131\u015f politikadaki diplomatik tercihlerden ibaret de\u011fildir. \u00dcretim yap\u0131s\u0131n\u0131n, finansal ili\u015fkilerin, teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve askeri ittifaklar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bi\u00e7imde de\u011ferlendirilmesini gerektirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir \u00fclkede egemen sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 kapitalist sistemle b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi derinle\u015firken d\u0131\u015f politikada kullan\u0131lan milliyet\u00e7i s\u00f6ylemin sertle\u015fmesi, tek ba\u015f\u0131na antiemperyalist bir y\u00f6nelim olu\u015fturmaz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Silahlanmaya kaynak, emek\u00e7iye kemer s\u0131kma<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u0131\u015f politika ile ekonomi aras\u0131ndaki ili\u015fki, en a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde kamu kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Askeri yat\u0131r\u0131mlar\u0131n geni\u015fletilmesi, savunma teknolojilerine ayr\u0131lan kaynaklar ve yeni g\u00fcvenlik sorumluluklar\u0131, b\u00fct\u00e7e \u00f6ncelikleri \u00fczerinde etkili olur. Bu tercihlerin toplumsal sonu\u00e7lar\u0131 ise s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda e\u015fit bi\u00e7imde da\u011f\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir tarafta savunma sanayisinde faaliyet g\u00f6steren b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin b\u00fcy\u00fcme ve ihracat hedefleri, di\u011fer tarafta \u00fccret, bar\u0131nma, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim sorunlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan emek\u00e7i kesimler bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak kamu kaynaklar\u0131n\u0131n hangi ihtiya\u00e7lara \u00f6ncelik verilerek kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n siyasi ve s\u0131n\u0131fsal bak\u0131mdan sorgulanmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kapitalist ekonomide silah \u00fcretimi de bir sermaye birikim alan\u0131d\u0131r. Askeri sipari\u015fler, b\u00fcy\u00fck \u015firketlere uzun vadeli gelir olanaklar\u0131 sa\u011flayabilir. Bununla birlikte sava\u015f ve silahlanma, toplumun \u00fcretken kapasitesinin hangi ama\u00e7larla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sorusunu g\u00fcndeme getirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halk\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyen ekonomik sorunlar s\u00fcrerken d\u0131\u015f politikan\u0131n yaln\u0131zca devletin g\u00fcc\u00fc ve uluslararas\u0131 prestiji \u00fczerinden tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, s\u0131n\u0131fsal e\u015fitsizlikleri g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye&#8217;nin uluslararas\u0131 askeri etkinli\u011fi artt\u0131\u011f\u0131nda emek\u00e7ilerin de g\u00fc\u00e7lendi\u011fi iddias\u0131, ancak somut toplumsal kazan\u0131mlarla desteklenebilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ortado\u011fu&#8217;da bar\u0131\u015f\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engel yaln\u0131zca sava\u015f de\u011fil, s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenidir<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Irak, Suriye, Filistin ve b\u00f6lgenin di\u011fer \u00e7at\u0131\u015fma alanlar\u0131, emperyalist m\u00fcdahalelerin ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelelerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r y\u0131k\u0131mlar\u0131n tarihsel \u00f6rnekleridir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sava\u015flar yaln\u0131zca ordular\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesinden ibaret de\u011fildir. \u00dcretim alanlar\u0131n\u0131n tahrip edilmesi, insanlar\u0131n yerlerinden edilmesi, i\u015fsizli\u011fin b\u00fcy\u00fcmesi, kamusal hizmetlerin \u00e7\u00f6kmesi ve toplumsal ya\u015fam\u0131n militarize edilmesi, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n uzun vadeli sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle Ortado\u011fu\u2019daki g\u00fcvenlik sorunlar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca devletlerin askeri kapasitesini art\u0131rarak \u00e7\u00f6zmeyi ama\u00e7layan anlay\u0131\u015flar, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ekonomik ve toplumsal nedenlerini yeterince ele almayabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Emperyalist rekabetin temelinde yaln\u0131zca s\u0131n\u0131r sorunlar\u0131 veya diplomatik anla\u015fmazl\u0131klar de\u011fil; kaynaklar\u0131n, pazarlar\u0131n, ticaret yollar\u0131n\u0131n ve siyasi n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 da bulunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n bar\u0131\u015f, e\u015fitlik ve demokratik hak talepleri, bu rekabet i\u00e7erisinde \u00e7o\u011fu zaman devletlerin stratejik hesaplar\u0131na tabi hale gelir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Antiemperyalist bir perspektif, ABD ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahalelerini ele\u015ftirirken b\u00f6lgesel kapitalist devletlerin kendi toplumlar\u0131 \u00fczerindeki s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve bask\u0131 ili\u015fkilerini de tart\u0131\u015fmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aksi halde antiemperyalizm, bir b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131na ba\u015fka bir devletin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 yerle\u015ftiren dar bir jeopolitik tutuma indirgenir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oysa halklar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ile devletlerin n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletme m\u00fccadelesi ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sonu\u00e7: De\u011fi\u015fen stratejiler, s\u00fcren s\u0131n\u0131fsal ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AKP iktidar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f politika tarihinde kullan\u0131lan kavramlar de\u011fi\u015fti. Bir d\u00f6nem Osmanl\u0131 miras\u0131 \u00fczerinden tarif edilen b\u00f6lgesel etkinlik aray\u0131\u015f\u0131, bug\u00fcn g\u00fcvenlik ortakl\u0131klar\u0131, stratejik \u00f6zerklik ve b\u00f6lgesel sahiplenme s\u00f6ylemleriyle yeniden tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak siyasi kavramlar\u0131n de\u011fi\u015fmesi, T\u00fcrkiye kapitalizminin uluslararas\u0131 sistem i\u00e7erisindeki ekonomik ve askeri ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ankara&#8217;n\u0131n yeni b\u00f6lgesel ittifaklarda daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelmesi, T\u00fcrkiye sermayesinin farkl\u0131 pazarlarda g\u00fc\u00e7lenmesi ve savunma sanayisinin uluslararas\u0131 faaliyetlerini geni\u015fletmesi, d\u0131\u015f politikan\u0131n s\u0131n\u0131fsal karakterine ili\u015fkin sorular\u0131 daha da \u00f6nemli hale getiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada belirleyici olan, T\u00fcrkiye\u2019nin emperyalist sistem i\u00e7erisinde ne kadar b\u00fcy\u00fck bir rol \u00fcstlendi\u011fi de\u011fil, bu rol\u00fcn hangi toplumsal \u00e7\u0131karlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sermayenin b\u00f6lgesel geni\u015fleme hedefleri ile emek\u00e7i halk\u0131n bar\u0131\u015f, g\u00fcvenlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve refah ihtiya\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda kendili\u011finden bir uyum bulunmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marksist bir \u00e7\u00f6z\u00fcmleme a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131ndaki esas gerilim, iktidar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00f6ylemiyle \u00fclkenin kapitalist d\u00fcnya d\u00fczenine ba\u011fl\u0131 ekonomik ve askeri ili\u015fkileri aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Emperyalizmin kurdu\u011fu d\u00fczen i\u00e7erisinde daha fazla s\u00f6z sahibi olmak, emperyalizmden kurtulmak de\u011fildir. Sermayenin pazar aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 milli \u00e7\u0131kar, askeri ittifaklar\u0131n geni\u015flemesini ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 rekabetini halklar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi olarak sunan her siyasi s\u00f6ylem, arkas\u0131ndaki maddi ili\u015fkiler \u00fczerinden sorgulanmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l mesele T\u00fcrkiye&#8217;nin emperyalist g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131m m\u00fccadelesinde hangi masaya oturdu\u011fu de\u011fil, o masada sermayenin mi yoksa emek\u00e7i halk\u0131n m\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n temsil edildi\u011fidir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ortado\u011fu\u2019da emperyalist g\u00fc\u00e7lerin n\u00fcfuz m\u00fccadelesi derinle\u015firken AKP&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11032,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kanews_primary_category":"7","footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-11031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11031"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11033,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11031\/revisions\/11033"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11032"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11031"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=11031"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=11031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}