Suriye’de Ahmed \u015eara y\u00f6netiminin kad\u0131nlara y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 kararlar\u0131 artarken, Rojava’n\u0131n \u015eam y\u00f6netimine entegrasyonu kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadeleyle elde etti\u011fi kazan\u0131mlar\u0131n gelece\u011fini tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131yor. Kad\u0131nlar\u0131n askeri ve g\u00fcvenlik kurumlar\u0131ndan d\u0131\u015flanmas\u0131, k\u0131yafetlerine m\u00fcdahale edilmesi ve toplumsal ya\u015fam\u0131n dini ve ahlaki kurallarla denetlenmesi, yeni Suriye’nin hangi siyasal anlay\u0131\u015fla \u015fekillendirildi\u011fini g\u00f6steriyor. Bir tarafta Rojava Kad\u0131n Devrimi’nin e\u015fba\u015fkanl\u0131k, \u00f6zerk kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi ve \u00f6zsavunma kazan\u0131mlar\u0131, di\u011fer tarafta kad\u0131nlar\u0131n kamusal alandaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131ran merkeziyet\u00e7i bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 bulunuyor. Demokratik entegrasyon s\u00f6ylemi alt\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin en kritik sorusu ise kad\u0131nlar\u0131n kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n korunup korunmayaca\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Suriye’de Be\u015far Esad y\u00f6netiminin Aral\u0131k 2024’te devrilmesinin ard\u0131ndan iktidara gelen Ahmed \u015eara liderli\u011findeki ge\u00e7i\u015f y\u00f6netimi, yeni devlet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 olu\u015ftururken kad\u0131nlar\u0131n toplumsal ve siyasal konumunu belirleyen tart\u0131\u015fmal\u0131 kararlar al\u0131yor. Kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n k\u0131yafetlerine y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar, plajlarda uygulanan giyim kurallar\u0131, kad\u0131nlar\u0131n belirli e\u011fitim kurumlar\u0131na kabul edilmemesi ve toplumsal ya\u015fam\u0131n ahlaki gerek\u00e7elerle d\u00fczenlenmesi, y\u00f6netimin kad\u0131n haklar\u0131na ili\u015fkin vaatleri ile uygulamalar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak mesele yaln\u0131zca \u015eam, Lazkiye veya di\u011fer kentlerde al\u0131nan kararlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Kuzey ve Do\u011fu Suriye’de, Rojava Kad\u0131n Devrimi’nin yaratt\u0131\u011f\u0131 siyasal ve toplumsal kazan\u0131mlar\u0131n gelece\u011fi de ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde belirleniyor.<\/p>\n\n\n\n
\u015eam y\u00f6netimi ile Suriye Demokratik G\u00fc\u00e7leri (SDG) aras\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen entegrasyon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde askeri yap\u0131lar\u0131n, g\u00fcvenlik kurumlar\u0131n\u0131n ve yerel y\u00f6netimlerin merkezi devlet kurumlar\u0131na ba\u011flanmas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zerk \u00f6rg\u00fctlenmelerinin hangi stat\u00fcyle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi temel anla\u015fmazl\u0131klardan biri haline geldi.<\/p>\n\n\n\n
Bu tablo, demokratik entegrasyonun yaln\u0131zca bir askeri ve idari birle\u015fme meselesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Entegrasyonun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi, kad\u0131nlar\u0131n y\u0131llard\u0131r m\u00fccadeleyle elde etti\u011fi haklar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 ya da merkezi devlet yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7erisinde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 do\u011frudan ilgilendiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Rojava Kad\u0131n Devrimi’nin kazan\u0131mlar\u0131 ile \u015eam’\u0131n devlet anlay\u0131\u015f\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya<\/p>\n\n\n\n
Rojava’da 2012’den itibaren geli\u015fen siyasal ve toplumsal s\u00fcre\u00e7, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 y\u00f6netim modelinin temel unsurlar\u0131ndan biri haline getirdi. E\u015fba\u015fkanl\u0131k sistemi, kad\u0131n meclisleri, \u00f6zerk kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmeleri ve kad\u0131nlar\u0131n karar mekanizmalar\u0131ndaki temsiline ili\u015fkin d\u00fczenlemeler, bu deneyimin belirleyici kazan\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar yaln\u0131zca y\u00f6netimlerde temsil edilen bir toplumsal kesim olarak de\u011fil, kendi kurumlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan ve siyasal karar s\u00fcre\u00e7lerinde do\u011frudan yer alan \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir g\u00fc\u00e7 olarak konumland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131n hukuku alan\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemelerle zorla evlendirme, \u00e7ok e\u015flilik ve \u00e7ocuk ya\u015fta evlilik gibi uygulamalara kar\u015f\u0131 yasaklar getirildi. Bu d\u00fczenlemelerin b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelerde ayn\u0131 d\u00fczeyde uygulanmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin sorunlar bulunsa da kad\u0131nlar\u0131n aile, toplum ve siyaset i\u00e7erisindeki konumunu de\u011fi\u015ftirmeyi hedefleyen bir kurumsal yap\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131n Savunma Birlikleri (YPJ) ise \u00f6zellikle I\u015e\u0130D’e kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadelede \u00fcstlendi\u011fi rolle bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn uluslararas\u0131 alanda tan\u0131nan sembollerinden biri haline geldi.<\/p>\n\n\n\n
Rojava Kad\u0131n Devrimi’nin bu deneyimi, yaln\u0131zca kad\u0131nlar\u0131n devlet kurumlar\u0131nda g\u00f6rev almas\u0131na dayanm\u0131yor. Kad\u0131nlar\u0131n kendi \u00f6rg\u00fctl\u00fc iradelerini korumas\u0131n\u0131, karar mekanizmalar\u0131nda e\u015fit d\u00fczeyde yer almas\u0131n\u0131 ve toplumsal ya\u015fam\u0131n \u015fekillenmesinde ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131 esas al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u015eara y\u00f6netiminin merkeziyet\u00e7i devlet yap\u0131lanmas\u0131yla ya\u015fanan gerilim de bu noktada belirginle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n
\u015eam y\u00f6netimi, silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerin ve g\u00fcvenlik kurumlar\u0131n\u0131n tek merkezde toplanmas\u0131n\u0131 savunurken Rojava’daki kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri, entegrasyonun kendi \u00f6zg\u00fcn yap\u0131lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmamas\u0131 gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla tart\u0131\u015fma yaln\u0131zca Suriye’nin idari b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7erisinde farkl\u0131 toplumsal ve siyasal kazan\u0131mlar\u0131n nas\u0131l korunaca\u011f\u0131 meselesidir.<\/p>\n\n\n\n
YPJ’nin orduya kat\u0131l\u0131m\u0131na engel: Entegrasyon kad\u0131nlar i\u00e7in ne anlama geliyor?<\/p>\n\n\n\n
\u015eam y\u00f6netiminin kad\u0131nlara y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131, entegrasyon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde en a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde YPJ’nin stat\u00fcs\u00fc \u00fczerinden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
SDG b\u00fcnyesindeki erkek sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n Suriye ordusuna entegrasyonu konusunda \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemeler yap\u0131l\u0131rken YPJ’nin \u00f6zg\u00fcn kad\u0131n askeri birli\u011fi olarak orduya kat\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik talepleri kabul edilmedi.<\/p>\n\n\n\n
Human Rights Watch’un Ekim 2026 tarihli a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re \u015eam y\u00f6netimi, A\u011fustos ay\u0131nda YPJ mensuplar\u0131n\u0131n erkek sava\u015f\u00e7\u0131larla birlikte yeni Suriye ordusuna kat\u0131lmas\u0131n\u0131 reddetti.<\/p>\n\n\n\n
YPJ y\u00f6neticileri, kad\u0131n birliklerinin da\u011f\u0131t\u0131lmadan ve \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar\u0131 korunarak yeni g\u00fcvenlik sisteminde yer almas\u0131n\u0131 talep etti. \u015eam y\u00f6netimi ise kad\u0131nlar\u0131n ordu i\u00e7erisindeki konumuna ili\u015fkin taleplere kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesindeki g\u00fcvenlik yap\u0131lanmalar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirdi.<\/p>\n\n\n\n
6 Kas\u0131m 2026’da Suriye \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00f6zlemevi, YPJ ile Suriye \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda iki kad\u0131n taburunun \u00f6zel g\u00f6rev kuvvetlerine entegrasyonuna ili\u015fkin \u00f6n mutabakat sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. Ancak bu mutabakat\u0131n nihai bir anla\u015fma olmad\u0131\u011f\u0131, kad\u0131n birliklerinin yetkileri, temsili ve \u00f6rg\u00fctsel stat\u00fcs\u00fc konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc belirtildi.<\/p>\n\n\n\n
Bu geli\u015fme, kad\u0131nlar\u0131n entegrasyon s\u00fcrecinden tamamen d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Fakat Rojava’da ba\u011f\u0131ms\u0131z kad\u0131n askeri \u00f6rg\u00fctlenmesi olarak ortaya \u00e7\u0131kan bir yap\u0131n\u0131n, merkezi devlet kurumlar\u0131 i\u00e7erisinde hangi yetkilerle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi sorusunu \u00e7\u00f6zm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
As\u0131l mesele de burada d\u00fc\u011f\u00fcmleniyor.<\/p>\n\n\n\n
I\u015e\u0130D’e kar\u015f\u0131 sava\u015fta \u00f6n saflarda yer alan, kendi komuta kademesini olu\u015fturan ve kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zsavunma hakk\u0131n\u0131 savunan YPJ’nin gelece\u011fi, yaln\u0131zca askeri personelin yeni kurumlara aktar\u0131lmas\u0131 \u00fczerinden de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n kendi \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fc\u00e7lerini koruyup koruyamayaca\u011f\u0131, entegrasyonun demokratik niteli\u011finin belirleyici g\u00f6stergelerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc iradesini tan\u0131mayan, onlar\u0131 yaln\u0131zca merkezi kurumlar\u0131n belirledi\u011fi g\u00f6revlerle s\u0131n\u0131rland\u0131ran bir yap\u0131lanman\u0131n demokratik entegrasyon iddias\u0131 ciddi bir \u00e7eli\u015fki ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u015eam yeni orduyu kad\u0131nlara kapat\u0131yor<\/p>\n\n\n\n
YPJ’nin stat\u00fcs\u00fc \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalar, \u015eara y\u00f6netiminin kad\u0131nlar\u0131n askeri ve g\u00fcvenlik alanlar\u0131ndaki varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin daha geni\u015f politikalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
Suriye Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim ve Bilimsel Ara\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 30 Eyl\u00fcl 2026’da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 kabul ko\u015fullar\u0131, iki yeni devlet \u00fcniversitesinde kad\u0131nlar\u0131n bir\u00e7ok programa ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 engelledi.<\/p>\n\n\n\n
Ulusal Savunma Bilimleri \u00dcniversitesindeki hukuk, ekonomi, y\u00f6netim ve sosyal bilimler programlar\u0131 erkek \u00f6\u011frencilere ayr\u0131ld\u0131. Suriye G\u00fcvenlik Bilimleri \u00dcniversitesinde ise kad\u0131nlar\u0131n ba\u015fvurabilece\u011fi alan siber g\u00fcvenlikle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kara, deniz ve hava kuvvetleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 askeri e\u011fitim programlar\u0131na da kad\u0131nlar kabul edilmedi.<\/p>\n\n\n\n
Human Rights Watch, 16 Ekim 2026’da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, bu d\u00fczenlemelerin kad\u0131nlar\u0131n orduya kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 fiilen engelledi\u011fini ve cinsiyete dayal\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k olu\u015fturdu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n
Bu politikalar, Rojava’da kad\u0131nlar\u0131n y\u0131llard\u0131r askeri ve siyasi \u00f6rg\u00fctlenme i\u00e7erisinde kazand\u0131klar\u0131 konumla keskin bir kar\u015f\u0131tl\u0131k olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir tarafta kendi savunma birliklerini kuran ve askeri karar mekanizmalar\u0131nda yer alan kad\u0131nlar, di\u011fer tarafta askeri e\u011fitim kurumlar\u0131na kabul edilmeyen kad\u0131nlar bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Yeni Suriye’nin g\u00fcvenlik kurumlar\u0131n\u0131n olu\u015fturuldu\u011fu bu s\u00fcre\u00e7te kad\u0131nlar\u0131n e\u015fit kat\u0131l\u0131m hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, devletin gelecekteki y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin somut bir g\u00f6sterge niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n k\u0131yafetlerinden toplumsal ya\u015fam\u0131na uzanan m\u00fcdahaleler<\/p>\n\n\n\n
\u015eara y\u00f6netimi alt\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam\u0131na y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar askeri ve siyasi alanlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
26 Ocak 2026’da Lazkiye Valili\u011fi taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan genelgeyle kamu kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n mesai saatlerinde a\u015f\u0131r\u0131 makyaj yapmalar\u0131 yasakland\u0131. Genelgede yasa\u011fa uymayanlar hakk\u0131nda hukuki i\u015flem uygulanaca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n\n\n\n
Valilik karar\u0131 mesleki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn d\u00fczenlenmesi olarak savunurken kad\u0131n haklar\u0131 savunucular\u0131, kad\u0131nlar\u0131n ki\u015fisel tercihlerinin idari yapt\u0131r\u0131m tehdidiyle denetlenmesine tepki g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n
Temmuz 2026’da Lazkiye’ye ba\u011fl\u0131 Cebele kentinde Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve Su \u00dcr\u00fcnleri Genel Kurumunun yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 67 say\u0131l\u0131 genelge de kad\u0131n \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n k\u0131yafetlerini hedef ald\u0131. Kad\u0131nlardan y\u00fczleri ve elleri d\u0131\u015f\u0131nda v\u00fccutlar\u0131n\u0131 \u00f6rten k\u0131yafetler giymeleri, dar ve k\u0131sa giysilerden ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 istendi.<\/p>\n\n\n\n
Daha \u00f6nce, 9 Haziran 2025’te Suriye Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 294 say\u0131l\u0131 kararla halka a\u00e7\u0131k plajlarda ve y\u00fczme havuzlar\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n v\u00fccudu \u00f6rten mayo veya burkini giymesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00d6zel plajlar ve baz\u0131 turizm tesisleri i\u00e7in farkl\u0131 kurallar belirlendi.<\/p>\n\n\n\n
\u015eam k\u0131rsal\u0131ndaki baz\u0131 belediyeler ise kad\u0131nlarla erkeklerin birlikte bulundu\u011fu e\u011flencelere ve i\u015fyerlerindeki \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenine y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar getirdi.<\/p>\n\n\n\n
Bu kararlar\u0131n tamam\u0131 \u00fclke genelinde ge\u00e7erli yasalar de\u011fil. Bir k\u0131sm\u0131 bakanl\u0131k karar\u0131, bir k\u0131sm\u0131 valilik veya belediye genelgesi niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak farkl\u0131 kurumlarda al\u0131nan bu kararlar, kad\u0131nlar\u0131n bedenleri, k\u0131yafetleri ve kamusal alandaki varl\u0131klar\u0131n\u0131n dini ve ahlaki \u00f6l\u00e7\u00fctlerle denetlenmesi y\u00f6n\u00fcndeki uygulamalar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Rojava’da kad\u0131nlar\u0131n toplumsal ya\u015fam\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131nda s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131 hedefleyen anlay\u0131\u015fla bu k\u0131s\u0131tlamalar aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131k, entegrasyon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin neden yaln\u0131zca idari bir mesele olarak ele al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131 da ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n
E\u015fitlik vaatleri ile merkeziyet\u00e7i y\u00f6netim aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki<\/p>\n\n\n\n
Ahmed \u015eara’n\u0131n 13 Mart 2025’te imzalad\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ici anayasal bildiri, kad\u0131nlar\u0131n hukuki e\u015fitli\u011fini ve e\u011fitim, \u00e7al\u0131\u015fma, toplumsal, ekonomik ve siyasi haklar\u0131n\u0131 tan\u0131yan h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eriyor.<\/p>\n\n\n\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bildiride \u0130slam hukukunun yasaman\u0131n temel kayna\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlanmas\u0131 ve haklar\u0131n kamu d\u00fczeni ile genel ahlak \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131nmas\u0131, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin ele\u015ftirilerine konu oldu.<\/p>\n\n\n\n
Bu tart\u0131\u015fma, yeni Suriye’de kad\u0131n haklar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca anayasal metinlerde tan\u0131nmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Kad\u0131nlar\u0131n kendi \u00f6rg\u00fctlenmeleriyle siyasal s\u00fcre\u00e7lere kat\u0131lmas\u0131, kurumlar\u0131n y\u00f6netiminde e\u015fit s\u00f6z sahibi olmas\u0131 ve kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n hukuki g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmas\u0131 da belirleyici \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Rojava’daki kad\u0131n \u00f6rg\u00fctleri, \u015eubat 2026’da ba\u015flatt\u0131klar\u0131 kampanyada yeni Suriye anayasas\u0131nda e\u015fba\u015fkanl\u0131k sisteminin, y\u00fczde 50 kad\u0131n kotas\u0131n\u0131n ve Kad\u0131n Devrimi’nin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep etti.<\/p>\n\n\n\n
Bu talepler, entegrasyon s\u00fcrecinin yaln\u0131zca askeri birliklerin ve yerel kurumlar\u0131n merkezi y\u00f6netime ba\u011flanmas\u0131yla tamamlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n korunmad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7, bi\u00e7imsel bir idari birle\u015fme sa\u011flasa bile demokratik temsil sorununu ortadan kald\u0131rm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n siyasi temsili s\u0131n\u0131rl\u0131, g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 s\u00fcr\u00fcyor<\/p>\n\n\n\n
\u015eara y\u00f6netiminin kad\u0131nlara ili\u015fkin politikalar\u0131, siyasi temsil alan\u0131ndaki e\u015fitsizliklerle de g\u00fcndemde.<\/p>\n\n\n\n
Ekim 2025’te yap\u0131lan dolayl\u0131 parlamento se\u00e7imlerinde se\u00e7ilen 119 milletvekilinden yaln\u0131zca alt\u0131s\u0131 kad\u0131nd\u0131. Bu oran, se\u00e7ilmi\u015f \u00fcyeler i\u00e7erisinde yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 5’lik kad\u0131n temsiline kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n karar mekanizmalar\u0131ndaki s\u0131n\u0131rl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131, anayasal e\u015fitlik vaatleriyle yeni devlet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n pratikleri aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi konusunda da ciddi sorunlar s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc (Amnesty International), 28 Temmuz 2025’te yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 raporda, \u015eubat 2025’ten itibaren Lazkiye, Tartus, Humus ve Hama vilayetlerinde en az 36 Alevi kad\u0131n ve k\u0131z \u00e7ocu\u011funun ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin g\u00fcvenilir bildirimler ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rg\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak inceledi\u011fi sekiz vakan\u0131n yedisinde g\u00fcvenlik ve polis birimlerinin etkili soru\u015fturma y\u00fcr\u00fctmedi\u011fi belirtildi. Baz\u0131 olaylarda ailelerden fidye istendi\u011fi, baz\u0131 kad\u0131nlar\u0131n ise zorla evlendirilmi\u015f oldu\u011funa ili\u015fkin bulgular bulundu\u011fu aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Amnesty International, ka\u00e7\u0131r\u0131lmalar\u0131n do\u011frudan \u015eara y\u00f6netimi taraf\u0131ndan organize edildi\u011fine ili\u015fkin bir sonuca ula\u015fmad\u0131. Ancak yetkililerin kad\u0131nlar\u0131 koruma ve su\u00e7lar\u0131 soru\u015fturma sorumlulu\u011funu yeterince yerine getirmedi\u011fini bildirdi.<\/p>\n\n\n\n
Bu durum, yeni Suriye’de kad\u0131nlar\u0131n yaln\u0131zca hukuki e\u015fitlik de\u011fil, ya\u015fam ve g\u00fcvenlik haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ciddi sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Demokratik entegrasyon mu, kad\u0131n kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n tasfiyesi mi?<\/p>\n\n\n\n
Suriye’de y\u00fcr\u00fct\u00fclen entegrasyon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri, \u00fclkenin siyasi ve idari gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir d\u00f6neme\u00e7 olu\u015fturuyor. Ancak Rojava’n\u0131n demokratik \u00f6zerklik deneyimi ve Kad\u0131n Devrimi’nin kazan\u0131mlar\u0131 dikkate al\u0131nmadan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir entegrasyon s\u00fcreci, kad\u0131nlar\u0131n haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni bir gerilim alan\u0131 yarat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u015eam y\u00f6netiminin merkezi devlet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme hedefi ile Rojava’daki kad\u0131n hareketinin \u00f6rg\u00fctsel \u00f6zerkli\u011fini koruma talebi aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin en \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle entegrasyon yaln\u0131zca askeri komuta zincirinin birle\u015ftirilmesi, kurumlar\u0131n devredilmesi veya idari yetkilerin yeniden da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 olarak de\u011ferlendirilemez.<\/p>\n\n\n\n
Rojava’da kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadeleyle olu\u015fturdu\u011fu e\u015fba\u015fkanl\u0131k sistemi, kad\u0131n meclisleri, \u00f6zerk \u00f6rg\u00fctlenmeler ve \u00f6zsavunma kurumlar\u0131, b\u00f6lgedeki toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn temel unsurlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu kurumlar\u0131n gelece\u011fi g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmadan ger\u00e7ekle\u015ftirilecek bir entegrasyon, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc siyasal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 merkezi devletin belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7ine \u00e7ekme riskini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle YPJ’nin yeni orduya \u00f6zg\u00fcn bir kad\u0131n g\u00fcc\u00fc olarak kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n reddedilmesi, bu tart\u0131\u015fman\u0131n yaln\u0131zca teorik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n askeri ve siyasi karar mekanizmalar\u0131nda kazand\u0131klar\u0131 konumun tan\u0131nmamas\u0131, Rojava Kad\u0131n Devrimi’nin temel kazan\u0131mlar\u0131ndan birinin do\u011frudan tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n
Demokratik entegrasyonun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, yaln\u0131zca taraflar aras\u0131nda anla\u015fma imzalanmas\u0131 de\u011fil; kad\u0131nlar\u0131n, halklar\u0131n ve farkl\u0131 toplumsal kesimlerin haklar\u0131n\u0131n hangi g\u00fcvencelerle korundu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131 siyasi, askeri ve toplumsal ya\u015famda e\u015fit \u00f6zneler olarak tan\u0131mayan bir entegrasyon anlay\u0131\u015f\u0131, demokratikle\u015fme iddias\u0131yla ba\u011fda\u015fm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n pazarl\u0131k konusu haline gelmesi<\/p>\n\n\n\n
Suriye’de \u015eara y\u00f6netiminin kad\u0131nlara y\u00f6nelik d\u00fczenlemeleri ile Rojava’n\u0131n entegrasyon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ayn\u0131 siyasi d\u00f6nemin birbirinden kopuk geli\u015fmeleri de\u011fildir. Bu s\u00fcre\u00e7ler, yeni Suriye’de kad\u0131nlar\u0131n toplumsal konumunun nas\u0131l tan\u0131mlanaca\u011f\u0131na ili\u015fkin farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Bir yanda kad\u0131nlar\u0131n k\u0131yafetlerinden meslek se\u00e7imlerine, askeri e\u011fitimden siyasi temsile kadar uzanan k\u0131s\u0131tlamalar; di\u011fer yanda Rojava’da kad\u0131nlar\u0131n m\u00fccadeleyle yaratt\u0131\u011f\u0131 kurumsal ve toplumsal kazan\u0131mlar bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n kendi \u00f6rg\u00fctlerini koruma hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131, e\u015fba\u015fkanl\u0131k sisteminin gelece\u011fi, kad\u0131n meclislerinin stat\u00fcs\u00fc ve YPJ’nin yeni g\u00fcvenlik yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7erisindeki konumu, entegrasyonun demokratik niteli\u011fini belirleyen temel meselelerdir.<\/p>\n\n\n\n
Rojava Kad\u0131n Devrimi’nin kazan\u0131mlar\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmadan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir entegrasyon, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir hak kayb\u0131 tehlikesi ta\u015f\u0131yor. \u015eam’\u0131n merkeziyet\u00e7i devlet anlay\u0131\u015f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kad\u0131nlar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc iradesinin korunmas\u0131, yaln\u0131zca Rojava’n\u0131n de\u011fil, Suriye’deki b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar\u0131n gelece\u011fini ilgilendiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Demokratik entegrasyonun ilk kurban\u0131 kad\u0131nlar olmamal\u0131. Ancak kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcn askeri \u00f6rg\u00fctlenmesinin tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, kamusal ya\u015famlar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 ve siyasal temsillerinin s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 mevcut tablo, bu tehlikenin yaln\u0131zca uzak bir ihtimal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n pazarl\u0131k masas\u0131nda ikinci plana itilmesi, demokratik entegrasyonun kendi iddias\u0131n\u0131 bo\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131nlar\u0131n iradesinin ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n korunmad\u0131\u011f\u0131 bir siyasal birle\u015fme, demokratikle\u015fmenin de\u011fil, merkeziyet\u00e7i devlet d\u00fczeninin yeniden in\u015fas\u0131n\u0131n tart\u0131\u015fmal\u0131 bir par\u00e7as\u0131 haline gelir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Suriye’de Ahmed \u015eara y\u00f6netiminin kad\u0131nlara y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11038,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kanews_primary_category":"10","footnotes":""},"categories":[10,7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-11037","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kadin","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11037","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11037"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11037\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11039,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11037\/revisions\/11039"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11037"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11037"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11037"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=11037"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=11037"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}