{"id":11139,"date":"2026-11-18T22:53:26","date_gmt":"2026-11-18T19:53:26","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=11139"},"modified":"2026-11-18T22:53:27","modified_gmt":"2026-11-18T19:53:27","slug":"madimaktan-mit-ovgusune-cengiz-candar-kimin-sozcusu-kime-hizmet-ediyor-serhat-yilmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/11\/18\/madimaktan-mit-ovgusune-cengiz-candar-kimin-sozcusu-kime-hizmet-ediyor-serhat-yilmaz\/","title":{"rendered":"Mad\u0131mak\u2019tan M\u0130T \u00f6vg\u00fcs\u00fcne Cengiz \u00c7andar: Kimin s\u00f6zc\u00fcs\u00fc, kime hizmet ediyor? \u2013 Serhat Y\u0131lmaz"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do\u011fu Perin\u00e7ek\u2019in Ayd\u0131nl\u0131k \u00e7evresinden Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na, eski M\u0130T M\u00fcste\u015far Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Hiram Abas\u2019la ili\u015fkilendirildi\u011fi iddialardan NATO seminerlerine uzanan siyasi ge\u00e7mi\u015fiyle Cengiz \u00c7andar, bug\u00fcn DEM Parti milletvekili olarak M\u0130T Ba\u015fkan\u0131 \u0130brahim Kal\u0131n\u2019a \u00f6vg\u00fcler d\u00fcz\u00fcyor. Sivas Katliam\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan Aziz Nesin\u2019i su\u00e7layan tutumu da haf\u0131zalardayken, \u00c7andar\u2019\u0131n Kal\u0131n\u2019\u0131 \u201cger\u00e7ek bir entelekt\u00fcel\u201d olarak nitelendirmesi \u00f6nemli bir soruyu yeniden g\u00fcndeme getiriyor: \u00c7andar hangi siyasi \u00e7izgiyi temsil ediyor ve kulland\u0131\u011f\u0131 dil kime hizmet ediyor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mad\u0131mak\u2019tan devlet ve istihbarat \u00e7evrelerine<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2 Temmuz 1993 Sivas Katliam\u0131\u2019nda Mad\u0131mak Oteli\u2019nin ate\u015fe verilmesi sonucu 33 ayd\u0131n, sanat\u00e7\u0131 ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 ile iki otel \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Katliam\u0131n ard\u0131ndan sald\u0131rganlar\u0131n ve devletin sorumlulu\u011funu sorgulamak yerine, sald\u0131r\u0131dan sa\u011f kurtulan Aziz Nesin\u2019i hedef alan gazetecilerden biri Cengiz \u00c7andar\u2019d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7andar, 4 Temmuz 1993 tarihinde Sabah gazetesinde yay\u0131mlanan \u201cSivas Facias\u0131: Provokasyon ve Gaflet\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda Aziz Nesin\u2019i provokasyonla su\u00e7lad\u0131. Onlarca insan\u0131n gerici bir sald\u0131r\u0131da yak\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ko\u015fullarda, katliamdan kurtulan bir ayd\u0131n\u0131 sorumlu g\u00f6stermek a\u011f\u0131r bir siyasi ve ahlaki tutumdu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7andar, 2011 y\u0131l\u0131nda Aziz Nesin\u2019e haks\u0131zl\u0131k etti\u011fini kabul ederek \u00f6z\u00fcr diledi. Ancak ge\u00e7mi\u015fle y\u00fczle\u015fmenin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc yaln\u0131zca \u00f6z\u00fcr de\u011fil, sonraki siyasi tutumlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7andar\u2019\u0131n siyasi ge\u00e7mi\u015fi de bu a\u00e7\u0131dan dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda Do\u011fu Perin\u00e7ek\u2019in Ayd\u0131nl\u0131k hareketinde yer alan \u00c7andar, sonraki y\u0131llarda farkl\u0131 devlet ve iktidar \u00e7evreleriyle ili\u015fkiler kurdu. Eski M\u0130T M\u00fcste\u015far Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Hiram Abas\u2019la yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin iddialar bas\u0131na yans\u0131d\u0131. NATO seminerlerinde e\u011fitmenlik yapt\u0131\u011f\u0131 da \u00e7e\u015fitli yay\u0131nlarda g\u00fcndeme getirildi. Ard\u0131ndan 1991-1993 y\u0131llar\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlendi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7andar\u2019\u0131n farkl\u0131 d\u00f6nemlerde devlet, istihbarat ve Bat\u0131 merkezli siyasi \u00e7evrelerle ili\u015fkilendirilmi\u015f olmas\u0131, bug\u00fcnk\u00fc s\u00f6ylemlerinin de\u011ferlendirilmesinde g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek bir tart\u0131\u015fma ba\u015fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elbette insanlar siyasi g\u00f6r\u00fc\u015flerini de\u011fi\u015ftirebilir. Fakat ge\u00e7mi\u015fte hangi g\u00fc\u00e7 merkezleriyle ili\u015fki kuruldu\u011fu ve bug\u00fcn hangi siyasi anlay\u0131\u015f\u0131n savunuldu\u011fu sorgulanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0130T Ba\u015fkan\u0131\u2019na \u00f6vg\u00fc: \u201cGer\u00e7ek bir entelekt\u00fcel\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn DEM Parti Diyarbak\u0131r milletvekili olan \u00c7andar, Medyascope\u2019ta Ru\u015fen \u00c7ak\u0131r\u2019\u0131n program\u0131nda K\u00fcrt meselesine ili\u015fkin s\u00fcreci de\u011ferlendirirken M\u0130T Ba\u015fkan\u0131 \u0130brahim Kal\u0131n\u2019\u0131 \u201cger\u00e7ek bir entelekt\u00fcel\u201d olarak nitelendirdi. Kal\u0131n\u2019\u0131n bu d\u00f6nemde M\u0130T\u2019in ba\u015f\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131 ise \u201c\u00e7ok hay\u0131rl\u0131\u201d buldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu s\u00f6zler, T\u00fcrkiye\u2019de istihbarat kurumlar\u0131n\u0131n tarihsel rol\u00fc ve K\u00fcrt meselesindeki g\u00fcvenlik politikalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde s\u0131radan bir ki\u015fisel de\u011ferlendirme say\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019nin yak\u0131n tarihinde K\u00fcrtlere, sosyalistlere, devrimcilere ve muhaliflere y\u00f6nelik a\u011f\u0131r hak ihlalleri bulunuyor. Faili me\u00e7hul cinayetler, zorla kaybetmeler, i\u015fkence, siyasi bask\u0131lar ve cezas\u0131zl\u0131k h\u00e2l\u00e2 tam anlam\u0131yla hesapla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f sorunlard\u0131r. M\u0130T\u2019in devletin g\u00fcvenlik politikalar\u0131ndaki merkezi rol\u00fc de tart\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir istihbarat ba\u015fkan\u0131n\u0131n entelekt\u00fcel birikime sahip olmas\u0131, temsil etti\u011fi kurumun uygulamalar\u0131n\u0131 sorgulama gere\u011fini ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bar\u0131\u015f s\u00fcrecindeki rol\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirmek ba\u015fka, g\u00fcvenlik b\u00fcrokrasisinin ba\u015f\u0131ndaki bir isme siyasi me\u015fruiyet kazand\u0131rabilecek \u00f6vg\u00fclerde bulunmak ba\u015fkad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rojava ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda bu \u00f6vg\u00fc ne anlama geliyor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0130T\u2019in faaliyetleri T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Suriye\u2019de ve \u00f6zellikle K\u00fcrtlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki Kuzey ve Do\u011fu Suriye b\u00f6lgesinde T\u00fcrkiye\u2019nin askeri ve istihbari rol\u00fc uzun s\u00fcredir tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, Suriye Demokratik G\u00fc\u00e7leri\u2019ni ulusal g\u00fcvenlik tehdidi olarak de\u011ferlendirirken, s\u0131n\u0131r \u00f6tesi operasyonlar ve T\u00fcrkiye destekli silahl\u0131 gruplar\u0131n kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgelerde ya\u015fanan insan haklar\u0131 ihlalleri uluslararas\u0131 raporlara yans\u0131d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Keyf\u00ee g\u00f6zalt\u0131lar, i\u015fkence, zorla yerinden etmeler ve m\u00fclkiyet hakk\u0131 ihlalleri bu raporlarda belgelenen ba\u015fl\u0131ca sorunlar aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">19 Ocak 2026\u2019da Reuters\u2019a konu\u015fan T\u00fcrk g\u00fcvenlik kaynaklar\u0131 da M\u0130T\u2019in Suriye y\u00f6netimi ile K\u00fcrt g\u00fc\u00e7leri aras\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde yo\u011fun rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla M\u0130T\u2019in Suriye ve Rojava\u2019daki faaliyetleri, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n siyasi stat\u00fcs\u00fc ve demokratik kazan\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frudan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden s\u00f6z eden bir siyaset\u00e7inin, Rojava \u00fczerindeki g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131 yeterince sorgulamadan M\u0130T Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131 \u00f6vg\u00fcyle \u00f6ne \u00e7\u0131karmas\u0131 ciddi bir siyasi \u00e7eli\u015fkidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bar\u0131\u015ftan s\u00f6z etmek, devletin g\u00fcvenlik kurumlar\u0131n\u0131 ele\u015ftiriden muaf tutmay\u0131 gerektirmez. Aksine, kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f ancak bu kurumlar\u0131n politikalar\u0131n\u0131n da demokratik denetime ve hesap verebilirli\u011fe a\u00e7\u0131k olmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DEM Parti kimli\u011fi ge\u00e7mi\u015fi aklar m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7andar\u2019\u0131n Ayd\u0131nl\u0131k hareketindeki ge\u00e7mi\u015fi, Hiram Abas\u2019la ili\u015fkilendirildi\u011fi iddialar, NATO seminerlerine kat\u0131l\u0131m\u0131na ili\u015fkin haberler, \u00d6zal\u2019a dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve Mad\u0131mak sonras\u0131ndaki tutumu birbirinden farkl\u0131 d\u00f6nemlere ait.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar, siyasi tutarl\u0131l\u0131k bak\u0131m\u0131ndan birlikte sorgulanmay\u0131 hak ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn DEM Parti milletvekili olmas\u0131, ge\u00e7mi\u015fteki tercihlerinin \u00fczerini \u00f6rtemeyece\u011fi gibi, M\u0130T Ba\u015fkan\u0131\u2019na y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 da ele\u015ftiriden muaf k\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DEM Parti\u2019nin temsil etti\u011fi siyasi m\u00fccadelenin arkas\u0131nda y\u0131llarca a\u011f\u0131r bedeller \u00f6deyen, bask\u0131lara kar\u015f\u0131 direnen, demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taleplerinden vazge\u00e7meyen insanlar bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu m\u00fccadelenin yaratt\u0131\u011f\u0131 siyasi me\u015fruiyet, herhangi bir siyaset\u00e7inin ki\u015fisel ge\u00e7mi\u015fini aklaman\u0131n veya devletin g\u00fcvenlik b\u00fcrokrasisine y\u00f6nelik \u00f6vg\u00fclerini me\u015frula\u015ft\u0131rman\u0131n arac\u0131 haline getirilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7andar\u2019\u0131n ki\u015fisel niyetini ya da kimin ad\u0131na hareket etti\u011fini kesin olarak bilemeyiz. Ancak s\u00f6zlerinin siyasi etkisini tart\u0131\u015fabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Devletin istihbarat y\u00f6netimini olumlu ifadelerle \u00f6ne \u00e7\u0131karan bir dil, K\u00fcrt meselesinde hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden \u00e7ok devlet merkezli \u00e7\u00f6z\u00fcm anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme riski ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oysa demokratik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc istihbarat y\u00f6neticilerinin ki\u015fisel nitelikleri de\u011fil; K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n e\u015fit haklar\u0131, ana dilinde e\u011fitim, demokratik \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, siyasi iradesinin tan\u0131nmas\u0131 ve ge\u00e7mi\u015fteki hak ihlalleriyle y\u00fczle\u015filmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayd\u0131n sorumlulu\u011fu iktidar\u0131 de\u011fil, hakikati savunmakt\u0131r<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayd\u0131n olmak yaln\u0131zca bilgi birikimine sahip olmak veya g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasi \u00e7evrelerle ili\u015fki kurmak de\u011fildir. As\u0131l sorumluluk, gerekti\u011finde devletin g\u00fcc\u00fcn\u00fc sorgulayabilmek ve bask\u0131ya u\u011frayanlar\u0131n yan\u0131nda durabilmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mad\u0131mak\u2019ta ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirenlerin an\u0131s\u0131na sayg\u0131, katliam\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan zihniyetle ve devletin sorumlulu\u011fuyla y\u00fczle\u015fmeyi gerektirir. K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesine sayg\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde devletin askeri ve istihbari politikalar\u0131n\u0131 sorgulayabilmeyi gerektirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cengiz \u00c7andar\u2019\u0131n ge\u00e7mi\u015fi ve bug\u00fcn \u0130brahim Kal\u0131n hakk\u0131nda s\u00f6yledikleri bu nedenle ele\u015ftiriyi hak ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7andar\u2019\u0131n kimin ad\u0131na konu\u015ftu\u011funu kendisi a\u00e7\u0131klayabilir. Ancak s\u00f6zlerinin hangi siyasi anlay\u0131\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi kamuoyunun sorgulama hakk\u0131 kapsam\u0131ndad\u0131r. DEM Parti kimli\u011fi ge\u00e7mi\u015fin hesab\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bar\u0131\u015f s\u00f6ylemi de istihbarat b\u00fcrokrasisine y\u00f6nelik \u00f6vg\u00fcleri dokunulmaz k\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc halklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesine hizmet etmenin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, devletin g\u00fc\u00e7l\u00fc isimlerine duyulan hayranl\u0131k de\u011fil; gerekti\u011finde o g\u00fcc\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda hakikati, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve adaleti savunabilmektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u011fu Perin\u00e7ek\u2019in Ayd\u0131nl\u0131k \u00e7evresinden Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na,&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11140,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kanews_primary_category":"7","footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-11139","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11141,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11139\/revisions\/11141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11139"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=11139"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=11139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}