{"id":11149,"date":"2026-11-20T00:58:29","date_gmt":"2026-11-19T21:58:29","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=11149"},"modified":"2026-11-20T00:58:31","modified_gmt":"2026-11-19T21:58:31","slug":"shenzhende-yeni-bir-yalta-mi-buyuk-guclerin-baris-masasinda-emperyalist-duzenin-gelecegi-editor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/11\/20\/shenzhende-yeni-bir-yalta-mi-buyuk-guclerin-baris-masasinda-emperyalist-duzenin-gelecegi-editor\/","title":{"rendered":"Shenzhen&#8217;de Yeni Bir Yalta m\u0131? B\u00fcy\u00fck G\u00fc\u00e7lerin Bar\u0131\u015f Masas\u0131nda Emperyalist D\u00fczenin Gelece\u011fi &#8211; Edit\u00f6r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, \u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping ve Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin&#8217;in Shenzhen&#8217;de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00fc\u00e7l\u00fc zirve, d\u00fcnya siyasetinde de\u011fi\u015fen g\u00fc\u00e7 dengelerini yeniden g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131. \u00dc\u00e7 liderin yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt maddelik &#8220;bar\u0131\u015f bildirgesi&#8221;, uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik ve stratejik istikrar konusunda ortak bir yakla\u015f\u0131m ortaya koyarken Ukrayna ve \u0130ran sava\u015flar\u0131na ili\u015fkin somut bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7ermedi. Zirvenin 1945 Yalta Konferans\u0131&#8217;na benzetilmesi ise temel bir soruyu g\u00fcndeme getiriyor: D\u00fcnya, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin kendi aralar\u0131nda n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131 ve \u00e7\u0131kar ili\u015fkilerini yeniden d\u00fczenledi\u011fi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Shenzhen zirvesi: Bar\u0131\u015f s\u00f6yleminin ard\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 ili\u015fkileri<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7in&#8217;in Shenzhen kentinde d\u00fczenlenen Asya-Pasifik Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi (APEC) Zirvesi kapsam\u0131nda ABD, \u00c7in ve Rusya liderlerinin bir araya gelmesi, s\u0131radan bir diplomatik bulu\u015fman\u0131n \u00f6tesinde anlam ta\u015f\u0131yor. G\u00f6r\u00fc\u015fme, uluslararas\u0131 kapitalist sistemde ekonomik rekabetin, jeopolitik gerilimlerin ve askeri \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dc\u00e7 liderin yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ortak bildirgede Birle\u015fmi\u015f Milletler reformu, enerji arz\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, devlet yetkililerinin uluslararas\u0131 hukuktaki dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ve n\u00fckleer sava\u015f riskinin azalt\u0131lmas\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak bildirgenin as\u0131l dikkat \u00e7ekici yan\u0131, ele ald\u0131\u011f\u0131 konular kadar d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 sorunlard\u0131. Ukrayna sava\u015f\u0131 ve \u0130ran merkezli b\u00f6lgesel sava\u015f konusunda somut bir \u00e7\u00f6z\u00fcm a\u00e7\u0131klanmad\u0131. Ate\u015fkes takvimi belirlenmedi\u011fi gibi askeri gerilimlerin azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik ba\u011flay\u0131c\u0131 bir yol haritas\u0131 da ortaya konulmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tablo, \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn sava\u015flar\u0131 sona erdirmekten \u00e7ok kendi aralar\u0131ndaki stratejik ili\u015fkileri d\u00fczenlemeye \u00f6ncelik verdi\u011fi yorumunu g\u00fc\u00e7lendiriyor. Bar\u0131\u015f s\u00f6yleminin merkezine sava\u015flar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 insani y\u0131k\u0131m\u0131n de\u011fil, uluslararas\u0131 d\u00fczenin nas\u0131l y\u00f6netilece\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yalta&#8217;dan Shenzhen&#8217;e: Tarih tekerr\u00fcr m\u00fc ediyor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shenzhen zirvesinin 1945 Yalta Konferans\u0131&#8217;na benzetilmesi, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 diplomasisinin tarihsel rol\u00fcn\u00fc yeniden tart\u0131\u015fmaya a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n son a\u015famas\u0131nda ABD Ba\u015fkan\u0131 Franklin D. Roosevelt, \u0130ngiltere Ba\u015fbakan\u0131 Winston Churchill ve Sovyetler Birli\u011fi lideri Josef Stalin, sava\u015f sonras\u0131 Avrupa&#8217;n\u0131n ve uluslararas\u0131 sistemin gelece\u011fini m\u00fczakere etmi\u015fti. Yalta, sava\u015f sonras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengelerinin olu\u015fmas\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak iki toplant\u0131 aras\u0131nda temel bir tarihsel fark bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1945&#8217;te Sovyetler Birli\u011fi, sosyalist bir ekonomik ve siyasal sistemi temsil ederken ABD ve \u0130ngiltere kapitalist d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fl\u0131ca g\u00fc\u00e7leriydi. Aralar\u0131ndaki uzla\u015fma, Nazi Almanyas\u0131&#8217;na kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen sava\u015f\u0131n ko\u015fullar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn ise ABD, \u00c7in ve Rusya farkl\u0131 ekonomik ve siyasal yap\u0131lara sahip olsalar da aralar\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinde pazarlar, teknoloji, enerji kaynaklar\u0131, sermaye hareketleri ve stratejik n\u00fcfuz belirleyici rol oynuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla Shenzhen&#8217;i do\u011frudan yeni bir Yalta olarak nitelendirmek tarihsel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmek olur. Bununla birlikte iki g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi birbirine yakla\u015ft\u0131ran bir \u00f6zellik var: D\u00fcnya siyasetinin gelece\u011fine ili\u015fkin belirleyici sorunlar, en g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 bir diplomatik masada tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yalta&#8217;n\u0131n tarihsel derslerinden biri, b\u00fcy\u00fck devletlerin kendi aralar\u0131nda vard\u0131klar\u0131 uzla\u015fmalar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fclkelerin ve halklar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shenzhen&#8217;de yeni bir payla\u015f\u0131m anla\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin somut ifade olmasada asil amac bu yonlu \u00e7abalard\u0131r.. Ancak zirve, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin uluslararas\u0131 d\u00fczeni kendi aralar\u0131ndaki pazarl\u0131klarla y\u00f6netme e\u011filimini tart\u0131\u015fmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">ABD-Avrupa ayr\u0131\u015fmas\u0131: Bat\u0131 ittifak\u0131nda \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zirvenin dikkat \u00e7ekici boyutlar\u0131ndan biri de ABD ile Avrupa aras\u0131ndaki stratejik \u00f6ncelik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale getirmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde kurulan Bat\u0131 ittifak\u0131, ortak g\u00fcvenlik ve ekonomik \u00e7\u0131karlar temelinde \u015fekillendi. Ancak bu birliktelik, taraflar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n her ko\u015fulda \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na gelmiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trump y\u00f6netiminin Rusya ile do\u011frudan m\u00fczakereye a\u011f\u0131rl\u0131k vermesi, Avrupa&#8217;da Washington&#8217;un g\u00fcvenilirli\u011fine ili\u015fkin kayg\u0131lar\u0131 art\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Avrupa a\u00e7\u0131s\u0131ndan Ukrayna sava\u015f\u0131, do\u011frudan kendi g\u00fcvenlik mimarisini, enerji politikalar\u0131n\u0131 ve ekonomik gelece\u011fini ilgilendiriyor. ABD ise Rusya ile ili\u015fkilerini d\u00fczenlerken \u00c7in&#8217;le y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc k\u00fcresel rekabeti ve Amerikan sermayesinin stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 birlikte de\u011ferlendiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n nas\u0131l sona erdirilece\u011fi, Rusya ile hangi ko\u015fullarda m\u00fczakere edilece\u011fi ve Avrupa&#8217;n\u0131n gelecekteki g\u00fcvenlik d\u00fczeninin nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 derinle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum Bat\u0131 ittifak\u0131n\u0131n da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmese de ittifak i\u00e7indeki ekonomik ve jeopolitik \u00e7eli\u015fkilerin belirginle\u015fti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ayr\u0131\u015fmay\u0131 yaln\u0131zca liderlerin ki\u015fisel tercihleriyle a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. As\u0131l mesele, uluslararas\u0131 kapitalist sistem i\u00e7indeki g\u00fc\u00e7lerin ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ve stratejik \u00f6nceliklerinin farkl\u0131la\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">D\u00f6rt maddelik bildirge ne anlat\u0131yor?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shenzhen&#8217;de a\u00e7\u0131klanan d\u00f6rt madde, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin hangi konularda uzla\u015fma arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Birle\u015fmi\u015f Milletler reformu:<\/strong> \u00dc\u00e7 \u00fclke, BM&#8217;nin uluslararas\u0131 sorunlara daha etkili yan\u0131t verebilmesi i\u00e7in reform yap\u0131lmas\u0131n\u0131 destekledi. Ancak burada temel bir \u00e7eli\u015fki bulunuyor. ABD, \u00c7in ve Rusya, BM G\u00fcvenlik Konseyi&#8217;nin veto yetkisine sahip be\u015f daimi \u00fcyesinden \u00fc\u00e7\u00fc. Dolay\u0131s\u0131yla reform \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunan devletler, mevcut d\u00fczenin en ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 konumlar\u0131n\u0131 da ellerinde tutuyor. Ger\u00e7ek bir reform, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 korumaktan \u00f6te, di\u011fer \u00fclkelerin e\u015fit temsilini g\u00fcndeme getirmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Enerji arz\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131:<\/strong> Rafine petrol \u00fcr\u00fcnlerinin \u00fcretiminin ve tedarikinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik ortak yakla\u015f\u0131m, bildirgenin ekonomik boyutunu ortaya koyuyor. Enerji kaynaklar\u0131 ve ticaret yollar\u0131 \u00fczerindeki denetim, uluslararas\u0131 rekabetin temel unsurlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor. Bu nedenle enerji arz\u0131na ili\u015fkin uzla\u015fma, yaln\u0131zca d\u00fcnya ekonomisinin istikrar\u0131yla de\u011fil, \u00fc\u00e7 devletin stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131yla da ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Uluslararas\u0131 hukuk ve dokunulmazl\u0131k:<\/strong> Bildirgede devlet yetkililerinin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na ve Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi&#8217;nin yetkilerinin kullan\u0131m\u0131na yap\u0131lan vurgu \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekiyor. Uluslararas\u0131 hukukun se\u00e7ici bi\u00e7imde uygulanmas\u0131 ciddi bir sorundur. Ancak bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, devlet y\u00f6neticilerini sava\u015f su\u00e7lar\u0131 ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan hesap verme sorumlulu\u011fundan uzakla\u015ft\u0131rmak olamaz. Hukukun g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerin y\u00f6neticilerini koruyan bir ayr\u0131cal\u0131k sistemine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, uluslararas\u0131 adaletin temelini zay\u0131flat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>N\u00fckleer sava\u015f riskinin azalt\u0131lmas\u0131:<\/strong> \u00dc\u00e7 liderin n\u00fckleer sava\u015f\u0131n kazan\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve hi\u00e7bir zaman yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulamas\u0131 \u00f6nemlidir. Ne var ki a\u00e7\u0131klama, ba\u011flay\u0131c\u0131 bir silahs\u0131zlanma anla\u015fmas\u0131 i\u00e7ermiyor. N\u00fckleer tehlikenin azalt\u0131lmas\u0131nda belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fc, diplomatik niyet beyanlar\u0131 de\u011fil, somut silah kontrol\u00fc ve silahs\u0131zlanma ad\u0131mlar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu d\u00f6rt madde birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, zirvenin temel y\u00f6nelimi daha a\u00e7\u0131k hale geliyor: B\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler, aralar\u0131ndaki rekabeti ortadan kald\u0131rmadan uluslararas\u0131 d\u00fczenin belirli alanlar\u0131nda ortak hareket etmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ukrayna ve \u0130ran: Bar\u0131\u015f bildirgesinin sessiz kald\u0131\u011f\u0131 sava\u015flar<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shenzhen g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin en \u00f6nemli \u00e7eli\u015fkisi, d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin bir bildirgenin devam eden sava\u015flara somut \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirmemesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ukrayna sava\u015f\u0131, ABD-Rusya ili\u015fkilerinin merkezindeki sorunlardan biri olmaya devam ediyor. \u00c7in ise ekonomik ve diplomatik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek do\u011frudan sorumluluk \u00fcstlenmekten ka\u00e7\u0131nan bir tutum izliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran merkezli sava\u015f ve Ortado\u011fu&#8217;daki askeri gerilimler de enerji piyasalar\u0131n\u0131, uluslararas\u0131 ticaret yollar\u0131n\u0131 ve b\u00f6lgesel g\u00fcvenli\u011fi etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dc\u00e7 b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn enerji arz\u0131n\u0131n istikrar\u0131 konusunda ortak yakla\u015f\u0131m a\u00e7\u0131klarken sava\u015flar\u0131n sona erdirilmesine y\u00f6nelik ba\u011flay\u0131c\u0131 kararlar almamas\u0131, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 diplomasisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada belirleyici olan, yaln\u0131zca devletlerin g\u00fcvenlik kayg\u0131lar\u0131 veya stratejik hesaplar\u0131 de\u011fildir. Ukrayna halk\u0131n\u0131n kendi gelece\u011fini belirleme hakk\u0131, Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131n egemenli\u011fi ve sava\u015flar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 insani y\u0131k\u0131m da de\u011ferlendirmelerin merkezinde yer almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015flar\u0131n as\u0131l bedelini devlet ba\u015fkanlar\u0131 de\u011fil; ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren siviller, yerinden edilen milyonlarca insan ve ekonomik y\u0131k\u0131ma u\u011frayan emek\u00e7i halklar \u00f6d\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7ok kutupluluk anti-emperyalizm anlam\u0131na gelir mi?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shenzhen zirvesinin g\u00fcndeme getirdi\u011fi \u00f6nemli sorulardan biri de \u00e7ok kutuplu bir d\u00fcnya d\u00fczeninin nas\u0131l de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD&#8217;nin So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131nda sahip oldu\u011fu uluslararas\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck, \u00c7in&#8217;in ekonomik y\u00fckseli\u015fi ve Rusya&#8217;n\u0131n askeri-siyasi konumunu koruma \u00e7abas\u0131yla yeni s\u0131namalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak ABD merkezli tek kutuplu d\u00fczenin zay\u0131flamas\u0131, kendili\u011finden daha demokratik ve e\u015fitlik\u00e7i bir d\u00fcnya kurulaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn ba\u015fka bir b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan dengelenmesi, halklar\u0131n ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan, s\u00f6m\u00fcr\u00fcden ve askeri m\u00fcdahalelerden kurtulmas\u0131 demek de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hangi devletin hangi b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7le ittifak kurdu\u011fu de\u011fil, bu ili\u015fkilerin halklar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na, egemenli\u011fine ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na nas\u0131l yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD&#8217;nin askeri m\u00fcdahalecili\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken Rusya&#8217;n\u0131n m\u00fcdahalelerini g\u00f6rmezden gelmek ya da \u00c7in&#8217;in ekonomik politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftiriden muaf tutmak tutarl\u0131 bir anti-emperyalist yakla\u015f\u0131m de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde Rusya ve \u00c7in&#8217;i ele\u015ftirirken ABD&#8217;nin k\u00fcresel askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ekonomik bask\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmek de uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerini eksik de\u011ferlendirmek olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Anti-emperyalizm, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerden birinin saf\u0131nda yer almak de\u011fil, halklar\u0131n kendi kaderlerini belirleme hakk\u0131n\u0131 savunmakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Yeni bir payla\u015f\u0131m d\u00fczenine do\u011fru mu?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shenzhen zirvesinde yeni n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131n resmen belirlendi\u011fine veya d\u00fcnya \u00fczerinde kapsaml\u0131 bir payla\u015f\u0131m anla\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin somut kan\u0131t bulunmuyor. Bu nedenle g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi \u015fimdiden yeni bir Yalta olarak ilan etmek do\u011fru olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin uluslararas\u0131 d\u00fczenin temel sorunlar\u0131n\u0131 kendi aralar\u0131nda m\u00fczakere etmesi, emperyalist rekabetin de\u011fi\u015fen bi\u00e7imlerini tart\u0131\u015fmay\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lenin&#8217;in emperyalizm \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinde vurgulad\u0131\u011f\u0131 kapitalist geli\u015fmenin e\u015fitsizli\u011fi, bu tart\u0131\u015fma a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcncelli\u011fini koruyor. Ekonomik ve siyasi g\u00fc\u00e7 dengeleri de\u011fi\u015ftik\u00e7e uluslararas\u0131 rekabet de yeni bi\u00e7imler kazan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131n\u0131 y\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesiyle mekanik bi\u00e7imde \u00f6zde\u015fle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fck, finans sermayesinin hareketlili\u011fi, k\u00fcresel \u00fcretim zincirleri, enerji yollar\u0131, ticaret a\u011flar\u0131 ve askeri ittifaklar \u00e7a\u011fda\u015f g\u00fc\u00e7 m\u00fccadelesinin birbirine ba\u011fl\u0131 unsurlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla emperyalist rekabet yaln\u0131zca topraklar\u0131n veya co\u011frafi n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n, teknolojik \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ve stratejik kaynaklar\u0131n denetimi de bu m\u00fccadelenin merkezinde yer al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shenzhen&#8217;de ortaya \u00e7\u0131kan tablo, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki rekabetin sona erdi\u011fini de\u011fil, bu rekabetin belirli alanlarda diplomatik uzla\u015fmalarla y\u00f6netilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ger\u00e7ek bar\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin uzla\u015fmas\u0131ndan ibaret olamaz<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD, \u00c7in ve Rusya liderlerinin bir araya gelmesi ve n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fma riskinin azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamalar yapmas\u0131 \u00f6nemlidir. Ancak bu yak\u0131nla\u015fmay\u0131, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin insanl\u0131\u011f\u0131n ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kendi stratejik hesaplar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu \u015feklinde yorumlamak i\u00e7in bir neden bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diplomatik uzla\u015fmalar\u0131n temelinde, \u00e7o\u011fu zaman bar\u0131\u015fa ili\u015fkin ortak ideallerden \u00e7ok ekonomik, siyasi ve askeri \u00e7\u0131karlar\u0131n korunmas\u0131 yat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oysa ger\u00e7ek bar\u0131\u015f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fck devletlerin kendi aralar\u0131nda anla\u015fmas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bar\u0131\u015f; i\u015fgallerin sona ermesi, sava\u015flar\u0131n durdurulmas\u0131, silahlanman\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, halklar\u0131n kendi geleceklerini belirleyebilmesi ve ekonomik kaynaklar\u0131n toplumlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131labilmesiyle anlam kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n temel sorunu yaln\u0131zca ABD, Rusya ve \u00c7in aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin nas\u0131l d\u00fczenlenece\u011fi de\u011fildir. As\u0131l mesele, uluslararas\u0131 ekonomik ve siyasi d\u00fczenin neden s\u00fcrekli yeni e\u015fitsizlikler, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkileri, sava\u015flar ve krizler \u00fcretti\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shenzhen zirvesinin Yalta&#8217;ya benzetilmesi bu a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli bir uyar\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler kendi aralar\u0131nda yeni dengeler kursalar bile, bu dengelerin d\u00fcnya halklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan adalet ve bar\u0131\u015f getirece\u011finin hi\u00e7bir g\u00fcvencesi yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yalta&#8217;dan Shenzhen&#8217;e uzanan tarihsel tart\u0131\u015fman\u0131n temel dersi a\u00e7\u0131kt\u0131r: Halklar\u0131n gelece\u011fi, b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin payla\u015f\u0131m ve pazarl\u0131k masalar\u0131na b\u0131rak\u0131lamaz. Kal\u0131c\u0131 ve adil bir bar\u0131\u015f, herhangi bir b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn egemenli\u011finde de\u011fil; halklar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, e\u015fitli\u011fi ve kendi kaderlerini belirleme hakk\u0131 temelinde kurulabilir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, \u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11150,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kanews_primary_category":"7","footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"bilesen":[],"class_list":["post-11149","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11149","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11149"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11151,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11149\/revisions\/11151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11149"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=11149"},{"taxonomy":"bilesen","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/bilesen?post=11149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}