{"id":229,"date":"2022-10-15T12:04:13","date_gmt":"2022-10-15T09:04:13","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele.org\/2022\/10\/15\/sosyalizm-ve-egitim-sorunu\/"},"modified":"2022-10-15T12:04:13","modified_gmt":"2022-10-15T09:04:13","slug":"sosyalizm-ve-egitim-sorunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2022\/10\/15\/sosyalizm-ve-egitim-sorunu\/","title":{"rendered":"SOSYAL\u0130ZM VE E\u011e\u0130T\u0130M SORUNU"},"content":{"rendered":"\n<p>&#8220;Bilimsel sosyalizm, doktrin de\u011fil, harekettir, ilkelere de\u011fil, kan\u0131tlara dayanmaktad\u0131r. \u00c7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131, \u015fu ya da bu felsefe de\u011fil, \u015fimdiye kadar ki t\u00fcm tarihtir ve \u00f6zellikle bu tarihin uygar \u00fclkelerdeki \u00e7a\u011fsal ger\u00e7ek \u00fcr\u00fcnleridir.&#8221; (F. Engels, &#8220;Kom\u00fcnistler ve Karl Haynsten&#8221;, aktaran: Aforizmalar, Marx ve Engels, Sf. 73)<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131n geli\u015fmeleri, ola\u011fan\u00fcst\u00fc ve ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zla, insan topluluklar\u0131 \u00fczerinde \u00f6nemli bir etki yarat\u0131rken, ya\u015fam ve al\u0131\u015fkanl\u0131klardan, de\u011fer ve ideallere kadar bir dizi de\u011fi\u015fmeyi de beraberinde getirmektedir. Bu, insan\u0131n ve tarihin geli\u015fim yasas\u0131d\u0131r. Emperyalist-kapitalist kamp\u0131n, ya\u015fanan \u00e7a\u011f\u0131 \u201cbilgi \u00e7a\u011f\u0131&#8221; diye adland\u0131rmas\u0131, \u00fcretim ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm sorunlar\u0131ndan, pazarlama sorunlar\u0131na kadar bir\u00e7ok konuyu bilgiyle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmesi, kapitalist sistemin temellerini g\u00fc\u00e7lendirmeye d\u00f6n\u00fck bir ama\u00e7 yan\u0131nda, bu bilgi sayesinde, insan\u0131n sistem i\u00e7erisindeki yerini belirleyerek sisteme daha bir sar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flama amac\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yoksa art\u0131k, insanlar\u0131 sisteme ba\u011flamada klasik s\u00f6ylemlerle yetinilmiyor. Sisteme ba\u011flanmada o kadar \u00e7ok ara\u00e7 devredeki, ki\u015fi bu ara\u00e7lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kendisine yer bulamamakta, adeta bir \u00e7ember i\u00e7inde, do\u011fal ama zorunlu bir ya\u015fay\u0131\u015f\u0131 tercih noktas\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ki, uzay teknolojisi ve internet kavram\u0131, bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 nitelendirmektedir. Ve bu sayede insanl\u0131k \u00fcretim, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm yan\u0131nda haberle\u015fme, al\u0131\u015fveri\u015f, vb. her konuda manip\u00fcle edilebilmekte, sistem adeta, \u00e7at\u0131\u015fma, kavga ve rekabeti, bilgisayar ekranlar\u0131nda ya\u015fatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyalizmin yenilgisiyle birlikte, kapitalizmin kendi \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011fi alan daha \u00e7ok bu alanda hissedilir oldu. Bir s\u00fcre Kapitalist-emperyalist sistem d\u00fcne g\u00f6re kendini daha g\u00fcvende hissettiyse de bu \u00e7ok uzun s\u00fcrmedi ve d\u00fcn sosyalizmin k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri, kapitalizmin erdemleri \u00fczerine anti-propaganda ama\u00e7l\u0131 reklamlar, dezenformasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 art\u0131k ikinci planda kalmaktad\u0131r. \u015eimdi bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm geli\u015fmeleri, adeta sosyalizmin ne denli geri bir toplumsal sistem oldu\u011funu ispat etmeye d\u00f6n\u00fck bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131k \u00fcst\u00fcn ve yenilmez bir sistem olarak, kapitalizmin temellerini g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015fan burjuvazi, insanl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na, demokrasi, bar\u0131\u015f vb. kavramlar\u0131n\u0131 da kullanarak \u00e7\u0131kabilmekte, sosyalizm d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7erisinde bulunan kesimleri etki alt\u0131na alarak, sistem kar\u015f\u0131s\u0131nda tehlike olmaktan \u00e7\u0131karabilmekte&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ki, bug\u00fcne kadar sosyalizmin ve sosyalist g\u00fc\u00e7lerin sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlere sahip \u00e7\u0131karak, sosyalistlerin elinden almaktad\u0131r. Uluslar\u0131n kaderini belirleme hakk\u0131, bar\u0131\u015f-demokrasi, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, anti-\u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, vb. bir\u00e7ok kavram, burjuvazinin vurgulad\u0131\u011f\u0131 kavramlar oldu. Emperyalist kapitalist sistemin YDD ad\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu at\u0131l\u0131m, sosyalist g\u00fc\u00e7ler \u00fczerinde ideolojik k\u0131r\u0131lmalara yol a\u00e7t\u0131. Nitekim, bug\u00fcn sosyalizm ad\u0131na savunu i\u00e7erisinde bulunan bir\u00e7ok kesim sisteme hizmet eden bir konumda. Her t\u00fcrl\u00fc sapk\u0131n ak\u0131m sosyalizmin hatalar\u0131 derken asl\u0131nda sosyalizmi reddetmekte. D\u00fcnya devrimci hareketleri i\u00e7erisinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ak\u0131m\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131, bu geli\u015fmelerin \u00f6n\u00fcn\u00fc almada devrimci g\u00fc\u00e7leri zorlamaktad\u0131r. Daha do\u011frusu bu olumsuz gidi\u015fata, y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n daha fazla sistemin k\u00f6lesi olmas\u0131na, sosyalizmden uzakla\u015fmas\u0131na dur diyebilecek bir irade zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur. Bu nedenledir ki, sosyalizm ad\u0131na bir\u00e7ok ak\u0131m\u0131n s\u00f6z s\u00f6yleme, de\u011ferlendirme, analizlerde bulunma ya da mahkum etme yakla\u015f\u0131m ve tav\u0131rlar\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kabilmekte.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye devrimci hareketi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da olumlu bir geli\u015fmenin oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Soldan etkilenen geni\u015f halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131, giderek soldan uzakla\u015fmakta, solun taban\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 daralmakta, bu daralman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 olumsuz sonu\u00e7, bir yan\u0131yla bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc, bir yan\u0131yla k\u00fc\u00e7\u00fclme siyaseti olmaktad\u0131r. Dahas\u0131, burjuvazinin sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bu sonu\u00e7, solda derin bir inan\u00e7 yitimine yol a\u00e7makta, kadrolar \u00fczerinde co\u015fku havas\u0131, militan ruh, \u00f6rg\u00fctsel \u00e7al\u0131\u015fma, kitlelere siyaset g\u00f6t\u00fcrme, propaganda vb. konularda gev\u015fek, hantal bir etki b\u0131rakmakta.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye solunun felsefi geli\u015fmi\u015fli\u011finin olmay\u0131\u015f\u0131, g\u00fcncel pratik \u00fczerine siyaset olu\u015fturma anlay\u0131\u015f\u0131, konjonkt\u00fcrel olaylar\u0131n \u00fczerine ya da kimi g\u00fcndemlerin solun lehine hava yaratmas\u0131yla kurulan kitle ba\u011flar\u0131 ya da kitle \u00f6rg\u00fctlenmeleri, sol i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bug\u00fcn emperyalist-kapitalist sistem her a\u00e7\u0131dan sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015f, kar\u015f\u0131s\u0131nda bir g\u00fc\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi gibi, kar\u015f\u0131 koyacak bir taktik de s\u00f6z konusu de\u011fildir. Tabi bu durum yenilgilerden ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131ramam\u0131\u015f bir sol i\u00e7in, daha bir olumsuz sonu\u00e7 do\u011furmakta. Ya\u015fan\u0131lanlara do\u011fru, yerinde tan\u0131 koymak, kadrolar\u0131 ve kitleleri e\u011fitmek, bu noktada \u00f6nem arz ediyor. Soruna y\u00fczeysel ve soyut teorik belirlemelerle bakma d\u00f6nemlerinden \u00e7ok ilerideyiz. Ama ideolojik k\u0131r\u0131lmalara ve irade zay\u0131flamas\u0131na da bir o kadar u\u011fram\u0131\u015f durumday\u0131z. Kendimiz de dahil, bir b\u00fct\u00fcn olarak sosyalist hareketin kalk\u0131\u015f noktas\u0131, ideolojik sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 yeniden yaratmak ve irade g\u00fc\u00e7lenmesini sa\u011flamakt\u0131r. Bug\u00fcn herkes ge\u00e7mi\u015fin yenilgiden, hatalardan s\u00f6z ediyor. Ancak yeniden aya\u011fa kalk\u0131\u015f i\u00e7in ciddi bir yo\u011funla\u015fmadan s\u00f6z etmek zordur. Y\u0131lg\u0131nlar\u0131n, inkarc\u0131lar\u0131n, d\u00fczene d\u00f6n\u00fc\u015flerini me\u015frula\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, devrimci cephede bir ara\u015ft\u0131rma, inceleme \u00e7abas\u0131n\u0131n dahi yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir. Ku\u015fkusuz bunda, \u00f6zelde hareketimizde, genelde \u00fclkemiz devrimci-sosyalist hareketinde, politik seviyenin olduk\u00e7a d\u00fc\u015fmesinin ve var olan birikimin yetersiz kalmas\u0131n\u0131n rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Ancak kendimizi e\u011fittik\u00e7e, ideolojik olarak sa\u011flamla\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a, iradi olarak da g\u00fc\u00e7lenmeye ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131z unutulmamal\u0131d\u0131r. Bu ilerlemeyi yakalayan bir devrimci ki\u015fi ya da \u00f6rg\u00fct, m\u00fccadele ve eyleminde de daha g\u00fc\u00e7l\u00fc vuru\u015flar sa\u011flayaca\u011f\u0131 gibi, sars\u0131lmaz, i\u00e7 tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir duru\u015fa da sahip olmu\u015f demektir. Sosyalizm ve e\u011fitim sorununu bu denli i\u00e7 i\u00e7e almam\u0131z, savrulmalar\u0131n, d\u00fczene d\u00f6nmelerin veya ideolojik k\u0131r\u0131lmalar\u0131n bu noktada ba\u015flamas\u0131ndand\u0131r. O y\u00fczdendir ki e\u011fitim ve sosyalizm bilimi i\u00e7 i\u00e7e olgular olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemde \u00f6nemle \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken kavramlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcne nas\u0131l gelindi? Bug\u00fcn tart\u0131\u015f\u0131lan kavramlar, i\u00e7inde bulunulan sorunlara aranan cevaplar hangi d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131? Devrimci g\u00fc\u00e7ler sosyalizmin yenilgisinden bu yana nas\u0131l bir seyir i\u00e7indeler, k\u0131saca da olsa bunlara de\u011finerek e\u011fitim sorununu ele alal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcnden geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fimler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz d\u00fcnyam\u0131zda. Bu de\u011fi\u015fimler sadece h\u0131zl\u0131 olmakla kalmay\u0131p son derece keskin d\u00f6n\u00fc\u015flere de tekab\u00fcl ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>1989-90 y\u0131llar\u0131 hi\u00e7 de beklenmeyen geli\u015fmelere sahne oldu. Sovyetler Birli\u011fi ve di\u011fer sosyalist \u00fclkelerin birbiri ard\u0131na \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerinde bir\u00e7ok devrimci-ulusalc\u0131 hareketin silahl\u0131 m\u00fccadeleden uzakla\u015fmas\u0131 ve m\u00fccadeleyi kapitalizmin \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlara hapsetmesi sosyalizmin d\u00fcnya genelinde yenilgisini getirdi. K\u00fcba, Vietnam, Kuzey Kore gibi birka\u00e7 \u00fclke hala sosyalizmde yollar\u0131na devam etseler de, emperyalizmin \u015fiddetli sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi geri ad\u0131mlar atmak durumunda kald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7\u0131k\u00e7a kabul etmek gerekir ki, sosyalist g\u00fc\u00e7ler bu alt-\u00fcst olu\u015f s\u00fcrecine haz\u0131r de\u011fillerdi. Sovyetler Birli\u011fi ve di\u011fer sosyalist \u00fclkelerde ya\u015fanan s\u00fcrecin kapitalist restorasyon s\u00fcreci oldu\u011fu ve bu s\u00fcrecin bir yerde kapitalizme kesin olarak ge\u00e7i\u015fle sonu\u00e7lanabilece\u011fi hemen herkes taraf\u0131ndan bilinse de ne yaz\u0131k ki bu teorik bir tespit olarak kalmaktan \u00f6teye ge\u00e7medi. Bu teorik tespitin pratikte yol a\u00e7abilece\u011fi sonu\u00e7lar ve bunun sosyalist g\u00fc\u00e7ler-\u00f6rg\u00fctler \u00fczerindeki etkisi kimse taraf\u0131ndan ciddi olarak ele al\u0131nmad\u0131, hesaplanmad\u0131. Daha da \u00f6tesi, teorik olarak tespit edilenlerin sonu\u00e7lar\u0131 bir g\u00fcn ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca, neredeyse t\u00fcm sosyalistler sanki bir mucize kar\u015f\u0131s\u0131ndaym\u0131\u015f gibi \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcler. Geli\u015fmelerin bu tarzda olaca\u011f\u0131 hayal bile edilmemi\u015fti; haz\u0131rl\u0131ks\u0131zd\u0131lar. Yenilginin sonu\u00e7lar\u0131 ve buna kar\u015f\u0131 \u00f6nlemlere ili\u015fkin fikir teatisi bile yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Bunun sonucunda, sosyalizmin yenilgisine sahip \u00e7\u0131kmak ve bu sonuca yol a\u00e7an nedenleri analiz ederek ayn\u0131 hatalar\u0131 tekrarlamamak yerine yenilginin ink\u00e2r\u0131 yolunu se\u00e7tiler, g\u00f6rmezden geldiler. Yenilen \u015fu ya da bu \u00fclkeydi; zaten onlar daha on y\u0131llar \u00f6ncesinden bunu g\u00f6rm\u00fc\u015fler ve bu \u00fclkeleri sosyal emperyalist ilan etmi\u015flerdi. Gerisi onlar\u0131 ilgilendirmiyordu. Bu \u00e7arp\u0131k, ger\u00e7ekleri g\u00f6rmezden gelen anlay\u0131\u015f elbette ki kimseye bir \u015fey kazand\u0131rmad\u0131. Aksine, sosyalizmin yenilgisine sahip \u00e7\u0131kmamak sosyalizme y\u00f6nelik ideolojik-k\u00fclt\u00fcrel sald\u0131r\u0131lar\u0131 en \u00fcst noktas\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi emperyalizmin d\u00fcnya halklar\u0131 \u00fczerinde in\u015fa etti\u011fi egemenli\u011fin de daha fazla peki\u015fmesini beraberinde getirmi\u015ftir. Sosyalizmin yenilgisi bir inan\u00e7-g\u00fcven yitiminin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyan\u0131n sosyalizmin yenilgisinin ard\u0131ndan kavu\u015ftu\u011fu yeni y\u00fcze haz\u0131r olan tek g\u00fcc\u00fcn emperyalizm oldu\u011funu itiraf etmek durumunday\u0131z. D\u00fcnyay\u0131 nas\u0131l bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme b\u00fcr\u00fcnd\u00fcrece\u011finin politikalar\u0131n\u0131 \u00e7oktan haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Yeni D\u00fcnya D\u00fczeni ile \u00e7\u0131kt\u0131 halklar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na. D\u00fcnyada iyi gitmeyen ne varsa hepsinin tek sorumlusu sosyalizmdi, sosyalistler k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin tek kayna\u011f\u0131yd\u0131. Sosyalizmin neden oldu\u011fu \u00e7arp\u0131kl\u0131klar\u0131n, dengesizliklerin tek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu vard\u0131, bu da her derde deva olarak sunulan YDD idi. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck-ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k istemek halklar\u0131n birbirine d\u00fc\u015fman olmas\u0131, bo\u011fazla\u015fmalar\u0131 demekti. Demokrasi ve bar\u0131\u015f s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve uzla\u015fmay\u0131 onaylayan kavramlara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi sanki. Dev ileti\u015fim tekellerinin deste\u011finde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen dezenformasyon bombard\u0131man\u0131 d\u00fczene uygun kafalar\u0131 haz\u0131rlamaya hizmet ediyordu. Bunlarla da kal\u0131nmad\u0131; sosyalizm hayaleti bir g\u00fcn yeniden dirilirse korkusuyla umutlar bile \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek istendi. Sosyalizmin tan\u0131m\u0131n\u0131n dahi i\u00e7i bo\u015falt\u0131l\u0131p soyutla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, tan\u0131nmayacak hale getirildi; bir alternatif olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi pompalanarak hayallerden bile silinmek istendi. Beynimize her g\u00fcn yenilgiyi i\u015fleyen, kazanamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 vurgulayan, darbelerle, sald\u0131r\u0131larla ayn\u0131 k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcye hapseden d\u00fc\u015fman halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131nda moral de\u011ferleri zay\u0131flatarak, devrimci g\u00fc\u00e7lere mesafeli bir tutum i\u00e7erisinde olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamaya giri\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Durum bu kadar \u201cumutsuz&#8221;sa her \u015feyden vazge\u00e7erek, emperyalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda boyun e\u011fip yenilgiyi kabul ederek onun istedi\u011fi gibi bir d\u00fcnyan\u0131n hizmetine mi girelim? Sosyalizm bir \u00fctopyayd\u0131, tesad\u00fcflerle ger\u00e7ekle\u015fti ve s\u00fcrd\u00fc, u\u011fruna m\u00fccadele edilecek bir ideal de\u011fil mi diyece\u011fiz? T\u00fcm sosyalizm d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n aralar\u0131ndaki t\u00fcm \u00e7eli\u015fkileri bir yana iterek, tek bir ses halinde sald\u0131rd\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck usta Lenin izlememiz gereken yolun ne oldu\u011funu \u015fu s\u00f6zleriyle g\u00f6steriyor bizlere:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Umutsuzlu\u011fa ve d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na kap\u0131lmamak i\u00e7in, bunal\u0131m kaynaklar\u0131n\u0131n derinli\u011fini iyi bilmek gerekiyor. \u0130nsan \u00fczerinden atlay\u0131verip bunal\u0131mdan kurtulamaz, ancak o bunal\u0131ma kar\u015f\u0131 kararl\u0131 bir sava\u015f vererek ayakta kalabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bunal\u0131m bir rastlant\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fildir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Bizleri sar\u0131p sarmalayan bu karamsar ko\u015fullar\u0131 yerle bir edip insanl\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek mutlulu\u011fa ta\u015f\u0131yacak ve tarihsel olarak ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan sosyalizmi yery\u00fcz\u00fcne indirebilmek i\u00e7in gerekli olan ilk ko\u015ful, ya\u015fanan yenilginin nedenlerini ve ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n olumsuz etkilerini bilimsel bir tarzda analiz ederek bilince \u00e7\u0131karmak ve bunlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli pratik ad\u0131mlar\u0131 atmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka \u015fekilde ifade edersek, bilinci y\u00fckseltmek \u00fczere ciddi bir e\u011fitim s\u00fcrecinden ge\u00e7mek ve bu do\u011frultuda m\u00fccadeleyi y\u00fckseltmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc &#8220;insan i\u00e7inde bulundu\u011fu ko\u015fullar\u0131 ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcye dayal\u0131 sistemi sorgularken, bu ko\u015fullar\u0131 ve sistemi de\u011fi\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fck eylemi birbiriyle kopmaz ba\u011f olu\u015fturur. Bilin\u00e7 iradeyi g\u00fc\u00e7lendirir, g\u00fc\u00e7lenen irade ise eylemin ba\u015far\u0131s\u0131nda rol oynar.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim gibi \u00fclkelerde, bir insan\u0131n devrimci saflarda yer almas\u0131 s\u00fcrecinde hi\u00e7 kimsenin reddedemeyece\u011fi bir ger\u00e7eklik s\u00f6z konusudur. \u0130stisnai ko\u015fullar d\u0131\u015f\u0131nda, bizleri devrimci saflara ta\u015f\u0131yan temel unsur bilin\u00e7 de\u011fil, duygular\u0131m\u0131z ve \u00e7evre ili\u015fkilerimiz olmu\u015ftur. Bunun sonucunda, \u00f6rg\u00fctlenmelerin taraftarlar\u0131, hatta kadrolar\u0131 bir ideolojinin savunucular\u0131 gibi de\u011fil, adeta s\u0131radan bir taraftarl\u0131k gibi davran\u0131\u015flar g\u00f6stermi\u015flerdir. Sonu\u00e7ta ideolojik olarak kendini g\u00fc\u00e7lendirmeyen, bilimsel bir e\u011fitimi hedeflemeyen, tutarl\u0131 sa\u011flam bir duru\u015fu ger\u00e7ekle\u015ftiremeyen devrimciler olarak, burjuvazinin en ufak bir sald\u0131r\u0131s\u0131nda, ideolojik k\u0131r\u0131lmalara u\u011frayabiliyoruz. Sosyalizmin veya devrimci m\u00fccadelenin eksik-yanl\u0131\u015f, ya da olumsuz kimi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirme yerine, burjuvazinin sorgulay\u0131c\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015febiliyoruz. Ya da sosyalizm m\u00fccadelesinden uzakla\u015farak, sisteme d\u00f6nmeyi tercih ederek, sistemi g\u00fc\u00e7lendirebiliyoruz. Tasfiyeci dalgan\u0131n d\u00fcnya sosyalist hareketine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde egemen olmas\u0131nda bu ger\u00e7ekli\u011fin k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek bir pay\u0131 vard\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda devrimci yap\u0131lar\u0131n ger\u00e7ek s\u0131n\u0131f tabanlar\u0131yla yani i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i s\u0131n\u0131flarla neden bir t\u00fcrl\u00fc b\u00fct\u00fcnle\u015femedi\u011finin nedenlerini de a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu saptama \u00f6n\u00fcm\u00fczde duran temel g\u00f6revler aras\u0131nda belki de en \u00f6nemlisinin e\u011fitim sorunu oldu\u011funu reddedilemez bir \u015fekilde kan\u0131tlamaktad\u0131r. Bunu daha \u00f6ncede \u015fu \u015fekilde ifade etmi\u015ftik: Bug\u00fcn, ya\u015fanan sosyalizm deneyimlerinin bilimsel bir ara\u015ft\u0131rma-incelemeye tabi tutuldu\u011fu kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 da i\u00e7eren ideolojik-politik \u00fcretimle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir \u00f6rg\u00fctlenme faaliyeti, devrimcilerin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli g\u00f6revlerdendir. Kendisine sosyalistim diyen herkes, bireysel olarak yetenek ve kapasitesini bu noktada zorlamak ve bu yetenek ve kapasiteyi kolektivizme aktarmak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hissetmelidir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fitimin bug\u00fcn her zamankinden daha bir gerekli olmas\u0131n\u0131n en az di\u011ferleri kadar \u00f6nemli bir nedeni de Marksizm-Leninizmin tarihte e\u015fine az rastlan\u0131r \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131, emperyalizmin ideolojik-k\u00fclt\u00fcrel sald\u0131r\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyalizmin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve prestijli oldu\u011fu d\u00f6nemlerde her f\u0131rsatta isimlerinin ba\u015f\u0131na Marksist-Leninist, kom\u00fcnist s\u0131fatlar\u0131n\u0131 ekleyenler, sosyalizmin yenilgisi kar\u015f\u0131s\u0131nda ge\u00e7mi\u015flerini toptan ink\u00e2r eder oldular. Sosyalizm ad\u0131na ya\u015fanan olumsuzluklar\u0131 \u00fcstlenmek yerine kendilerini aklayabilme \u00e7abas\u0131na giri\u015fip g\u00fcnahlar\u0131 &#8220;reel sosyalizm&#8221; olarak a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131klar\u0131 sosyalizmin \u00fczerine y\u0131kt\u0131lar. Bunu yapmakla, tasfiyecili\u011fe teslim olduklar\u0131n\u0131, emperyalizmle kol kola girip emek\u00e7i kitlelerden uzakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 bile g\u00f6rmezden geldiler.&nbsp;&nbsp; Marksist-Leninist, kom\u00fcnist s\u0131fatlar\u0131n\u0131 unutmak-unutturmak i\u00e7in demokrat etiketini ili\u015ftirdiler bu kez de yakalar\u0131na. \u00d6nce d\u00fcnya halklar\u0131n\u0131 fa\u015fizmin pen\u00e7esinden kurtaran Stalin&#8217;e sald\u0131rd\u0131lar. Sonra s\u0131ra Lenin&#8217;e geldi. Ad\u0131m ad\u0131m ilerleyip son olarak da Marks&#8217;a \u00e7evirdiler oklar\u0131n\u0131. Bas\u0131n\u0131n k\u00f6\u015fe ba\u015flar\u0131n\u0131 tutan d\u00fcn\u00fcn &#8220;Marksistleri&#8221;, solcular\u0131 g\u00fcnde be\u015f vakit g\u00fcnah \u00e7\u0131kar\u0131p kapitalizmi, emperyalizmi kutsar hale geldiler. Utanmazl\u0131k \u00f6yle bir noktaya vard\u0131 ki, Hitler&#8217;leri, Mussolini&#8217;leri, Pinochet&#8217;leri, Mc Carty&#8217;leri vb yaratan kapitalizmi tarihsel olarak hakl\u0131 ilan ettiler.<\/p>\n\n\n\n<p>Kimileri ise sosyalizm ad\u0131na yeni d\u00fcnyalar\u0131n ke\u015ffine \u00e7\u0131kt\u0131lar. Devrimci \u015fiddet, Leninist parti, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc gibi sosyalizmin onlar olmaks\u0131z\u0131n kazan\u0131lamayaca\u011f\u0131 ve korunamayaca\u011f\u0131 temel tespitleri su\u00e7lu ilan ettiler. Daha da ileri gidip, bunlar\u0131 tarihin rastlad\u0131\u011f\u0131 en korkun\u00e7 diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn gerek\u00e7eleri olarak mahk\u00fbm etmeye yeltendiler. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, bunlar sosyalizmi a\u00e7\u0131k\u00e7a ink\u00e2r edenlerden \u00e7ok daha tehlikeliydiler, sosyalizme \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck zararlar verdiler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yleyse gerek emperyalizmin al\u00e7ak\u00e7a sald\u0131r\u0131lar\u0131na gerekse d\u00f6neklerin, sosyalizmin i\u00e7inden \u00e7\u0131kan yeni d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 ayakta kalabilmek, sosyalizmi t\u00fcm sevaplar\u0131 ve g\u00fcnahlar\u0131yla sahiplenerek onu Marksist- Leninist bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n hizmetine sunabilmek i\u00e7in \u00f6nce i\u015fe kendimizden ba\u015flamal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyalizmin bilimsel ideoloji olmas\u0131 onun \u00f6\u011frenilmesi ve kavran\u0131lmas\u0131 demektir. Sosyalizmi bir inan\u00e7lar kavgas\u0131 olarak nitelemek onu bilimsellikten soyutlamak anlam\u0131na gelir. Oysa sosyalizm kavgas\u0131 somuttur; bilimsel, akli ve ger\u00e7ek\u00e7i bir kavgad\u0131r. Bireylerin iradeleriyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, yine kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n irade ve g\u00fc\u00e7leriyle yok edilebilecek bir olgu de\u011fildir sosyalizm; tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve insan\u0131n kendi aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir do\u011fal sonucudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu saptama temel, belirleyici bir \u00f6neme sahiptir. Bunun i\u00e7indir ki, emperyalistler, sosyalizm d\u00fc\u015fmanlar\u0131 salvo at\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bu noktada yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131rlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc sosyalizmin tarihsel bir zorunluluk oldu\u011funu emek\u00e7ilerin bilin\u00e7lerinden uzak tutabildikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde kendi \u00f6m\u00fcrlerini biraz daha uzatma \u015fans\u0131n\u0131 yakalayabilirler. Bunun i\u00e7indir ki, sosyalizmi bilimsellikten uzak bir \u00fctopya olarak g\u00f6sterirler. Bug\u00fcn sosyalizme y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc sald\u0131r\u0131 bu do\u011frular\u0131n ve bu kavgan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc de\u011ferin yok edilmesine d\u00f6n\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Onlar bilimin kar\u015f\u0131s\u0131na kendi aldatmacalar\u0131yla \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. S\u0131n\u0131flar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddederler. En do\u011fru ve ger\u00e7ek\u00e7i verilerin kapitalist sistem i\u00e7erisinde demokrasi, demokratik devlet vb. oldu\u011funu ileri s\u00fcrerler. En korkulu r\u00fcyalar\u0131 olan proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc karalamak i\u00e7in burjuva liberalizmini g\u00f6klere \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Oysa burjuva liberalizminin ne menem bir \u015fey oldu\u011funu t\u00fcm d\u00fcnya emek\u00e7ileri ve ezilen halklar\u0131 ya\u015famlar\u0131n\u0131n her an\u0131nda ac\u0131 bedeller \u00f6deyerek \u00f6\u011frendiler.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn sosyalizm d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n, emperyalistlerin en &#8220;sa\u011flam&#8221; dayanaklar\u0131n\u0131 sosyalizmin hatalar\u0131 ve yenilgisi olu\u015fturmaktad\u0131r. Sosyalist iktidarlar\u0131n yanl\u0131\u015f uygulamalar\u0131, \u00e7a\u011f\u0131n gereklerine yan\u0131t vermekten uzak, yasak\u00e7\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131, emperyalizme kar\u015f\u0131 enternasyonalist dayan\u0131\u015fma anlay\u0131\u015f\u0131 temelinde ortak m\u00fccadeleyi y\u00fckseltmek yerine birbirlerini has\u0131m ilan etmeleri ve en \u00f6nemlisi sosyalizmi bir bilim olarak alg\u0131lamaktan uzakla\u015f\u0131p s\u00fcbjektivizme d\u00fc\u015fmeleri bu yenilginin belli ba\u015fl\u0131 gerek\u00e7elerini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak 70 y\u0131ll\u0131k sosyalizmin pratikte y\u0131k\u0131lmas\u0131, sosyalizm ideolojisinin bitti\u011fi anlam\u0131na gelmez. Tarih de bilim de sosyalizmden yanad\u0131r. Bu ger\u00e7ekli\u011fi de\u011fi\u015ftirmeye kimsenin g\u00fcc\u00fc yetmez.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u00e7bir toplumsal sistemden bir di\u011ferine ge\u00e7i\u015f \u00f6yle basit bir \u015fekilde olmam\u0131\u015ft\u0131r. 1989-90-2000&#8217;l\u0131 y\u0131llar\u0131n yenilgisi son yenilgi olmayacakt\u0131r belki de. Ama tarih ileriye d\u00f6n\u00fck ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek ve insanl\u0131\u011f\u0131n tarihi kom\u00fcnizm a\u015famas\u0131na mutlaka ve mutlaka ula\u015facakt\u0131r. Bu ak\u0131\u015f\u0131 h\u0131zland\u0131rabilmek, insanl\u0131\u011f\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131n olabildi\u011fince k\u0131sa s\u00fcrmesini sa\u011flamak bizlerin sosyalist bilimi en iyi \u015fekilde \u00f6\u011frenip bilince \u00e7\u0131karmam\u0131zla, bu bilim \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ezilen-s\u00f6m\u00fcr\u00fclen halklar\u0131 aya\u011fa kald\u0131rmam\u0131zla m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Burjuvazinin ve her t\u00fcrden gericili\u011fin sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131, devrim dalgas\u0131n\u0131n giderek daha da d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcme ve yozla\u015fmaya mahkum edildi\u011fi b\u00f6ylesi bir s\u00fcre\u00e7te, sosyalizm ve sosyalizm m\u00fccadelesi her zamankinden daha bir \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da sosyalizmi istemek, ondan yana oldu\u011funu s\u00f6ylemekle, e\u011fitimle, m\u00fccadeleyle olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn sapk\u0131n ak\u0131mlar\u0131n daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha etkin olmalar\u0131, tasfiyecili\u011fin etki alan\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck olmas\u0131, her t\u00fcrl\u00fc burjuva ak\u0131ma a\u00e7\u0131k hale gelinmesi s\u00fcrecin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te e\u011fitim olay\u0131n\u0131n \u00f6nemi hem burjuva ak\u0131mlara kar\u015f\u0131 ideolojik m\u00fccadele a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hem de kendi e\u011fitimimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Okumak, kendimizi geli\u015ftirmek, ara\u015ft\u0131rmak, sorulara cevap bulmak, analizler yapmak, sosyalizm kavgas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda, m\u00fccadele y\u00f6ntemlerinde zenginlik yakalamak omuzlamam\u0131z ve \u00fcstesinden gelmemiz gereken ya\u015famsal g\u00f6revlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tasfiyecili\u011fin etkisini k\u0131rmak istiyorsak at\u0131l, dura\u011fan, cans\u0131z, adeta geli\u015fmelere seyirci kalan devrimciler olmaktan \u00e7\u0131kabilmeliyiz. Bunun i\u00e7in de okumak, \u00f6\u011frenmek bir zorunluluktur.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ya\u015fanan t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n tek bir yolu vard\u0131r: Ya\u015fanan yenilginin sahiplenilmesi, yenilginin neden ve ni\u00e7inlerine bulunan yan\u0131tlarla gelece\u011fin, yani sosyalizmin yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesi. Ya\u015fayan ve yenilen sosyalizm deneyimlerinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda; ayn\u0131 olumsuzluklar\u0131 tekrar etmeme, sorunlar\u0131 a\u015fma noktas\u0131nda bir \u00fcretim ve \u00f6rg\u00fctlenme faaliyetinin yaratt\u0131\u011f\u0131 dinamik bir zeminde, ge\u00e7mi\u015fine oldu\u011fu kadar gelece\u011fine de sahip \u00e7\u0131kan, halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 nezdinde sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeniden kazanm\u0131\u015f, ba\u015f\u0131 dik sosyalistler olabilmenin yolu buradan ge\u00e7iyor.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Ama bu yolu g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lacak olan \u015fey her \u015feyden \u00f6nce, sa\u011flam bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yan\u0131nda onu tutarl\u0131 savunmak ve duru\u015funu net belirlemekten ge\u00e7iyor. D\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz olan bilimsel sosyalizm hi\u00e7bir zaman dar-mekanik ve dogmatik kal\u0131plar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olmad\u0131. Ya\u015fam\u0131n hareketlili\u011fi, geli\u015fim seyri, \u00e7eli\u015fkileri, bilimsel sosyalizmi geli\u015ftiren temel olgular olmu\u015ftur. Hi\u00e7bir zaman bitmi\u015f, tamamlanm\u0131\u015f, s\u00f6ylenecek ve eklenecek bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r tarz\u0131nda bir dogmalar b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de olmam\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015fam da var olduk\u00e7a, bilimsel sosyalizm de geli\u015fme seyri i\u00e7erisinde olmaya devam edecektir. O y\u00fczdendir ki, Marksizm-Leninizmin yarat\u0131c\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc kavrayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, geli\u015fen kimi olay ve olgularda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNeden? ni\u00e7in?\u201d sorular\u0131 kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve belirsizli\u011finin sonucunda bilimsel sosyalizmden uzakla\u015fmaya kadar varabilecektir. Bunun i\u00e7in de ba\u015f\u0131ndan beri vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u011fitim, \u00f6\u011frenme, sosyalizmi kavrama sorunu bir devrimci i\u00e7in, m\u00fccadelesinde tutarl\u0131 kalabilmesinde elzem bir sorundur. Kapitalizmin t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar\u0131na ra\u011fmen insanl\u0131k i\u00e7in sosyalizmin tek kurtulu\u015f oldu\u011fu bir ger\u00e7eklik.&nbsp; Sosyalizme sald\u0131r\u0131lan bir d\u00f6nemde sosyalist kalmak, bug\u00fcn insanl\u0131k cephesini g\u00fc\u00e7lendirmektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Bilimsel sosyalizm, doktrin de\u011fil, harekettir, ilkelere de\u011fil,&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":228,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-229","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=229"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/229\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=229"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=229"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=229"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}