{"id":2454,"date":"2024-01-25T12:44:46","date_gmt":"2024-01-25T09:44:46","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=2454"},"modified":"2024-01-25T12:44:47","modified_gmt":"2024-01-25T09:44:47","slug":"israilin-filistine-actigi-savas-ve-karsisinda-yukselen-kuresel-tepki-vijay-prashad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2024\/01\/25\/israilin-filistine-actigi-savas-ve-karsisinda-yukselen-kuresel-tepki-vijay-prashad\/","title":{"rendered":"\u0130srail\u2019in Filistin\u2019e a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sava\u015f ve kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fckselen k\u00fcresel tepki \u2013 Vijay Prashad"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0130srail\u2019in Filistin\u2019e kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f\u0131n vah\u015feti t\u00fcm d\u00fcnyada y\u00fcz milyonlarca insan\u0131 derinden sarst\u0131. Bir\u00e7o\u011fu hayatlar\u0131nda ilk kez bu t\u00fcr g\u00f6sterilere kat\u0131lan milyonlarca ki\u015fi, d\u00fczenlenen y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve protestolara destek verdi. Sosyal medya neredeyse t\u00fcm d\u00fcnya dillerinde bu korkun\u00e7 sald\u0131r\u0131yla ilgili payla\u015f\u0131mlarla doldu. Kimileri \u0130srail\u2019in Filistinli \u00e7ocuklara y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131s\u0131na, kimileri Gazze\u2019nin sa\u011fl\u0131k altyap\u0131s\u0131n\u0131n hukuksuzca hedef al\u0131nmas\u0131na odaklan\u0131rken, kimileriyse en az d\u00f6rt y\u00fcz ailenin yok edildi\u011fine (her ailede ondan fazla ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne) dikkat \u00e7ekiyor. Dikkat oda\u011f\u0131 da\u011f\u0131l\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Aral\u0131k ay\u0131nda araya tatiller girdi, ancak protesto ve sosyal medya g\u00f6nderileri ayn\u0131 yo\u011funlukla devam etti. Sosyal medya \u015firketlerinin algoritmay\u0131 Filistinlilere kar\u015f\u0131 \u00e7evirme giri\u015fimleri ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131, protestolar\u0131 \u2013 Filistin bayra\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bile \u2013 yasaklama giri\u015fimleri i\u015fe yaramad\u0131. Antisemitizm su\u00e7lamalar\u0131 bo\u015fa d\u00fc\u015ft\u00fc ve Hamas\u2019\u0131n k\u0131nanmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kald\u0131. Bu yeni bir ruh hali, Filistin m\u00fccadelesine dair yeni bir tav\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en 75 y\u0131lda Filistinlilerin davas\u0131na ve \u0130srail\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 vah\u015fete hi\u00e7 bu kadar ilgi g\u00f6sterilmemi\u015fti. \u0130srail, 2006 y\u0131l\u0131ndan bu yana Gazze\u2019ye tam sekiz kez bomba ya\u011fd\u0131rd\u0131. Ve \u0130srail, Do\u011fu Kud\u00fcs ve Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki Filistinlilere kar\u015f\u0131 tamamen yasad\u0131\u015f\u0131 bir yap\u0131 in\u015fa etti (bir apartheid duvar\u0131, yerle\u015fim yerleri, kontrol noktalar\u0131). Filistinliler direnmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131ndaysa \u2013 gerek sivil eylem, gerek silahl\u0131 direni\u015f yoluyla olsun \u2013 \u0130srail ordusunun muazzam \u015fiddetiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131lar. Sosyal medyaya eri\u015fimin ba\u015flamas\u0131ndan bu yana Filistin\u2019den, Gazze\u2019deki sivillere kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan beyaz fosfor ve i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin b\u00f6lgesindeki Filistinli \u00e7ocuklar\u0131n tutuklanmas\u0131 ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi de dahil olmak \u00fczere t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131. Ancak \u00f6nceki \u015fiddet eylemlerinin hi\u00e7biri, Ekim 2023\u2019te ba\u015flayan sald\u0131r\u0131lar\u0131n d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 gibi bir tepki uyand\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Soyk\u0131r\u0131m<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0130srail\u2019in ekimden bu yana Gazze\u2019ye y\u00f6nelen silahl\u0131 \u015fiddeti, \u00f6nceki t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan niteliksel olarak farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Sivil hayata y\u00f6nelmekten \u00e7ekinmeden yerle\u015fim b\u00f6lgelerini vuran \u0130srail u\u00e7aklar\u0131n\u0131n Gazze bombard\u0131man\u0131 ac\u0131mas\u0131zd\u0131. \u00d6l\u00fc say\u0131s\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir oranda artt\u0131. Ard\u0131ndan \u0130srail kara kuvvetleri Gazze\u2019ye girdi\u011finde, Filistinli sivilleri evlerinden hukuk tan\u0131madan topluca tahliye edip, M\u0131s\u0131r s\u0131n\u0131r\u0131na do\u011fru daha da g\u00fcneye s\u00fcrmeye ba\u015flad\u0131. \u0130srail, kendi \u201cg\u00fcvenli b\u00f6lge\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc ihlal ederek, bu kez daha \u00f6nce yerinden edilen kitlelerle n\u00fcfus yo\u011funlu\u011fu artan b\u00f6lgeleri vurdu. Gazze\u2019de olanlar\u0131n h\u0131zla \u201csoyk\u0131r\u0131m\u201d kavram\u0131yla tan\u0131mlanmas\u0131na neden olan da i\u015fte \u015fiddetin bu \u00f6l\u00e7e\u011fe ula\u015fmas\u0131yd\u0131. Ocak ay\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda, Gazze\u2019deki t\u00fcm Filistin n\u00fcfusunun y\u00fczde 1\u2019den fazlas\u0131 katledilmi\u015f, y\u00fczde 95\u2019ten fazlas\u0131ysa yerinden edilmi\u015fti. Burada kullan\u0131lan \u015fiddetin bir benzeri daha \u00f6nce g\u00fcn\u00fcm\u00fcz sava\u015flar\u0131ndan herhangi birinde, ne (ABD\u2019nin \u00e7o\u011fu sava\u015f yasas\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden geldi\u011fi) Irak\u2019ta ne de (iki y\u0131ld\u0131r s\u00fcren sava\u015fa ra\u011fmen sivil \u00f6l\u00fcmlerinin \u00e7ok daha az oldu\u011fu) Ukrayna\u2019da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitlesel protestolar\u0131n ivmesi, G\u00fcney Afrika h\u00fck\u00fcmetini Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019nda (UAD) \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 soyk\u0131r\u0131m su\u00e7una dair bir tart\u0131\u015fma a\u00e7maya y\u00f6neltti. Her iki \u00fclke de 1948 Soyk\u0131r\u0131ma Kar\u015f\u0131 S\u00f6zle\u015fme\u2019ye tabidir ve Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm yeridir. G\u00fcney Afrika h\u00fck\u00fcmetinin sundu\u011fu 84 sayfal\u0131k dosya, \u0130srail\u2019in i\u015fledi\u011fi zul\u00fcmlerin \u00e7o\u011funu ve en \u00f6nemlisi \u0130srailli \u00fcst d\u00fczey yetkililerin s\u00f6zlerini belgeliyor. Bu metnin dokuz sayfas\u0131n\u0131n (s. 59 ila 67) b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201c\u0130kinci Nakba\u201d veya \u201cGazze Nakba\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunan \u0130srailli yetkililerin kendi s\u00f6zlerinin bir listesinden olu\u015fuyor; \u201cNakba\u201d ya da facia teriminin kullan\u0131m\u0131, Filistinlilerin evlerinden s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve \u0130srail Devleti\u2019nin kurulmas\u0131na yol a\u00e7an 1948 Nakba\u2019s\u0131na at\u0131fta bulunuyor. Bu t\u00fcyler \u00fcrpertici ifadeler ekim ay\u0131ndan bu yana yayg\u0131n olarak dola\u015f\u0131yor. \u201cCanavarlar\u201d, \u201chayvanlar\u201d ve \u201corman\u201d gibi ifadelerle kurulan \u0131rk\u00e7\u0131 dil, bu \u0130srailli h\u00fck\u00fcmet yetkililerinin konu\u015fmalar\u0131n\u0131 ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 \u015fekillendiriyor. \u0130srail Savunma Bakan\u0131 Yoav Gallant 9 Ekim 2023\u2019te yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, silahl\u0131 kuvvetlerinin \u201cGazze\u2019ye tam bir ku\u015fatma uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d dile getirdi:&nbsp;<em>\u201cElektrik yok, yiyecek yok, su yok, yak\u0131t yok. Her \u015feyi kestik. \u0130nsans\u0131 hayvanlarla sava\u015f\u0131yor ve buna g\u00f6re hareket ediyoruz.\u201d<\/em>&nbsp;Bu s\u00f6zler, \u0130srail askeri sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n karakterini g\u00f6stermekle birlikte, soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lamas\u0131 i\u00e7in yeterli bir \u00f6l\u00e7\u00fct olarak g\u00f6r\u00fclebilir. UAD\u2019deki duru\u015fmada \u0130srail, G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n \u015fikayetine ikna edici bir yan\u0131t vermeyi ba\u015faramad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, \u0130srailli \u00fcst d\u00fczey yetkililerin kitlesel eylemlere yol a\u00e7an s\u00fcrekli \u00f6fke ve yaln\u0131zl\u0131k duygusunu besleyen -ABD h\u00fck\u00fcmeti ve Avrupa devletlerinin bir\u00e7ok h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan da desteklenen- bu ifadelerinin ve Gazze\u2019den gelen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin bir karmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Me\u015fruiyet<\/h3>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en iki y\u0131lda -Ukrayna\u2019daki sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bug\u00fcne- Bat\u0131, \u00f6zellikle de ABD liderli\u011findeki NATO \u00fclkeleri me\u015fruiyetini h\u0131zla kaybetti. Bu sava\u015flar me\u015fruiyet kayb\u0131n\u0131n do\u011frudan nedeni olmamakla birlikte, NATO \u00fclkelerinin \u00f6zellikle K\u00fcresel G\u00fcney\u2019deki (G77; daha az end\u00fcstrile\u015fmi\u015f \u00fclkeleri ifade eder, \u00c7.N.) me\u015frulu\u011funu kaybetmesini h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2007\u2019de \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc B\u00fcy\u00fck Buhran\u2019\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bu yana, K\u00fcresel Kuzey (end\u00fcstriyel olarak geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri ifade eder; ABD, Kanada, \u0130ngiltere, AB \u00fclkeler, Singapur, Tayland, G\u00fcney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda, \u00c7.N.) d\u00fcnya ekonomisi, hammadde, teknoloji ve bilim ve \u00fczerindeki hegemonyas\u0131n\u0131 yava\u015f yava\u015f yitirmeye ba\u015flad\u0131. K\u00fcresel Kuzey\u2019deki milyarderler \u201cvergi grevlerini\u201d derinle\u015ftirdiler ve servetlerinin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc vergi cenneti \u00fclkelere ve \u00fcretici olmayan finansal yat\u0131r\u0131mlara \u00e7ektiler. Bunun sonucunda K\u00fcresel Kuzey\u2019in elinde ekonomik g\u00fcc\u00fc korumak i\u00e7in K\u00fcresel G\u00fcney\u2019e yat\u0131r\u0131m yapmak da dahil pek az arac\u0131 kalm\u0131\u015f oldu. K\u00fcresel k\u00e2rlar\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyada altyap\u0131 projelerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren \u00c7in yava\u015f yava\u015f bu rol\u00fc \u00fcstlenmeye ba\u015flad\u0131. \u00c7in\u2019in Ku\u015fak ve Yol Giri\u015fimi\u2019yle yar\u0131\u015fmak yerine, kendi ticari ve ekonomik projeleri \u00fczerinden K\u00fcresel Kuzey, militarizasyona muazzam yat\u0131r\u0131mlar yaparak yan\u0131t vermeyi tercih etti (k\u00fcresel askeri harcamalar\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc NATO \u00fclkelerine ait). Rusya\u2019n\u0131n enerji alan\u0131nda ve \u00c7in\u2019in end\u00fcstri ve teknoloji alan\u0131nda b\u00fcy\u00fcmesine kar\u015f\u0131 ticaret ve kalk\u0131nma yoluyla meydan okumak yerine, K\u00fcresel Kuzey Rusya ve \u00c7in\u2019i \u2018zay\u0131flatmak\u2019 i\u00e7in askeri \u00e7at\u0131\u015fmalara k\u0131\u015fk\u0131rtmak \u00fczere Ukrayna ve Tayvan\u2019\u0131 kald\u0131ra\u00e7 olarak kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Gerek iklim krizi konusunda olsun, gerek \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc B\u00fcy\u00fck Buhran\u2019\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, d\u00fcnyadaki insanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun g\u00f6z\u00fcnde K\u00fcresel Kuzey\u2019in d\u00fcnyadaki krizleri ele almada ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortada. \u201cDemokrasinin te\u015fviki\u201d, \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma\u201d, \u201cinsani duraklama\u201d ve \u2013 Birle\u015fik Krall\u0131k D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Lord David Cameron ve Almanya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Annalena Baerbock\u2019un uydurdu\u011fu \u2013 sa\u00e7ma bir form\u00fclasyon olan \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ate\u015fkes\u201d gibi kavramlar kullanarak ger\u00e7ekli\u011fin yerine bir h\u00fcsn\u00fctabir dili in\u015fa etmeye kalk\u0131\u015ft\u0131. Ancak bo\u015f s\u00f6zler ger\u00e7ek eylemlerin yerini tutmaz. Bir yandan \u0130srail\u2019i silahland\u0131r\u0131rken bir yandan \u201cs\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ate\u015fkes\u201d edebiyat\u0131 yapmak, anti-demokratik iktidarlar\u0131 desteklerken \u201cdemokrasiyi te\u015fvikten\u201d bahsetmek art\u0131k K\u00fcresel Kuzey\u2019in siyasi kadrolar\u0131n\u0131n ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130srail, bu soyk\u0131r\u0131m sava\u015f\u0131n\u0131 ne kadar zaman al\u0131rsa als\u0131n s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. \u0130srail bu sava\u015f\u0131n i\u00e7inde g\u00fcnden g\u00fcne me\u015frulu\u011funu yitiriyor. Ancak bu sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 arkas\u0131nda, o yalanc\u0131 sofulu\u011fu kanl\u0131 bir tahtaya t\u0131rnak s\u00fcrtermi\u015f gibi gelen NATO projesinin me\u015fruiyetinin \u00e7ok daha derinden gelen sonu var yat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p><em>Bu makale Globetrotter taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Vijay Prashad\u2019\u0131n yeni kitab\u0131 (Noam Chomsky ile birlikte) Geri \u00c7ekilme: Irak, Libya, Afganistan ve ABD G\u00fcc\u00fcn\u00fcn K\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131d\u0131r (New Press, A\u011fustos 2022).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>[Counterpunch\u2019ta yer alan \u0130ngilizce&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.counterpunch.org\/2024\/01\/15\/israels-war-on-palestine-and-the-global-upsurge-against-it\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">orijinali<\/a>nden Sena \u00c7enko\u011flu taraf\u0131ndan Sendika.Org i\u00e7in \u00e7evrilmi\u015ftir.]<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130srail\u2019in Filistin\u2019e kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc sava\u015f\u0131n vah\u015feti t\u00fcm&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2455,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-2454","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sectiklerimiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2454","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2454"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2454\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2456,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2454\/revisions\/2456"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2454"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2454"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2454"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=2454"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}