S\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi ezilen s\u0131n\u0131flarla ezen s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki m\u00fccadeleden ibaret de\u011fildir. Hatta \u00e7o\u011fu zaman m\u00fccadelenin bu bi\u00e7imi derinlerde yatar ve ancak tarihi olarak tayin edicidir; ama g\u00fcncel siyasi m\u00fccadelelerde tali bir \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Ezilen s\u0131n\u0131flar s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi sahnesine do\u011frudan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda, ancak o zaman temel bir \u00f6nem kazan\u0131rlar; bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki hemen b\u00fct\u00fcn durumlarda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi esas itibariyle egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n \u015fu veya bu kesimlerinin aras\u0131ndaki m\u00fccadele \u015feklinde s\u00fcrer.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn de \u00f6yle oluyor. H\u00e2kim s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki m\u00fccadelede halklar ancak dolayl\u0131 bir \u00f6zne bile de\u011fil sadece nesnedir. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci, hi\u00e7 de\u011filse ilerici bir varl\u0131k g\u00f6steremedi\u011fi fa\u015fistle\u015fme s\u00fcrecinde halk, emperyalist tekellerin kendi aralar\u0131ndaki m\u00fccadelede, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva sa\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bi\u00e7imlerinin tekellerin siyasi temsilcilerine kitle deste\u011fi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kadar \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6r\u00fcng\u00fc muhtevan\u0131n yerine konuldu\u011funda ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7arp\u0131k duruma bir kez daha dikkat \u00e7ekmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n
\u0130lk b\u00f6l\u00fcme, ABD\u2019ye d\u00f6nelim: genel kabule bak\u0131l\u0131rsa geleneksel k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva sa\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131na yaslanan Trump fa\u015fist, ve s\u0131rf bu y\u00fczden onun kar\u015f\u0131s\u0131ndaki di\u011fer g\u00fc\u00e7ler antifa\u015fist veya hi\u00e7 de\u011filse fa\u015fist-de\u011fil say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131 kapsayan atomizasyon, amorfla\u015fma ve gericile\u015fme Trump\u2019\u0131n destek kitlesinde geleneksel bi\u00e7imleriyle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ama bug\u00fcn bask\u0131n olan geleneksel olmayan bi\u00e7imler. Bunlar esas itibariyle mevcut \u201cliberal\u201d iktidarlar\u0131n destek kitlesinde: woke ve iptal k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde, \u201caktivist\u201d zibidili\u011finde, muazzam ahlaki dejenerasyonda, kimlik\u00e7ilikte, vb. ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Neden b\u00f6yle? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu woke k\u00fclt\u00fcr\u00fc, zibidilik, dejenerasyon vb. d\u00fcped\u00fcz sald\u0131rgan yollardan \u00f6rg\u00fctleniyor. \u201c\u00d6tekile\u015ftirme\u201d \u00fczerine bir araba laf ettikten sonra \u00f6tekile\u015ftirmenin daniskas\u0131n\u0131 bunlar yap\u0131yor; t\u0131pk\u0131 h\u00e2kim \u0130slami k\u00fclt\u00fcr\u00fcn oru\u00e7 tutmamay\u0131 oru\u00e7 tutanlara sald\u0131r\u0131, namaz k\u0131lmamay\u0131 namaz k\u0131lanlara sald\u0131r\u0131, dini e\u011fitime kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmay\u0131 dindarl\u0131\u011fa sald\u0131r\u0131 saymas\u0131 gibi, liberal etiketli z\u0131rvalar da transseks\u00fcellerin kad\u0131nlara sald\u0131r\u0131s\u0131na, kozmopolitlerin millicilere sald\u0131r\u0131s\u0131na, \u201caktivistlerin\u201d sanata sald\u0131r\u0131s\u0131na, \u00e7okk\u00fclt\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fclerin k\u00fclt\u00fcrlere sald\u0131r\u0131s\u0131na, emperyalist \u015femsiye alt\u0131nda devlet hayali kuranlar\u0131n emperyalizmden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131lara sald\u0131r\u0131s\u0131na vb. yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcstelik ve daha \u00f6nemlisi b\u00fct\u00fcn bunlar geleneksel fa\u015fist g\u00f6r\u00fcng\u00fcler aras\u0131nda de\u011fil diye bu ak\u0131mlar kendilerini antifa\u015fist gibi pazarlayabiliyor da.<\/p>\n\n\n\n
Trump\u2019\u0131n destek\u00e7ileri, esas itibariyle ta\u015fra k\u00f6kenli orta ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziden olu\u015fan sa\u011fc\u0131 \u00f6rg\u00fctler. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n deklase olan kesimleri de var. B\u00fct\u00fcn bu kesimler bir varolu\u015f krizi ya\u015f\u0131yorlar ve durum ger\u00e7ekten de klasik fa\u015fizmlerin y\u00fckseli\u015findeki kitle taban\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ancak k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva sa\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n beklentileri, \u00f6zlemleri, siyasi tasavvurlar\u0131, rejimin tepesindeki fa\u015fist e\u011filimlerle her zaman \u00f6rt\u00fc\u015fmeyebilir ve hatta \u00e7o\u011fu zaman da \u00f6rt\u00fc\u015fmez. Klasik fa\u015fizmlerin tarihinin \u00f6\u011fretti\u011fi \u015fudur: tepedeki fa\u015fist rejim e\u011filimleri, tabandaki fa\u015fist \u00e7etelerle y\u0131llarca farkl\u0131 istikametlerde g\u00f6r\u00fcnebilir; ancak k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin varolu\u015f krizinin derinle\u015fmesi, burjuvazinin genel ideolojik krizi, tepede it dala\u015f\u0131, sermaye birikimi modelinde de\u011fi\u015fiklik zarureti vb. gibi muhtelif sebepler, muhtelif varyasyonlarla, mali sermayenin (\u201csanayi ve banka sermayesinin kayna\u015fmas\u0131\u201d) \u201cen ter\u00f6rc\u00fc\u2026\u201d kesiminin bu serseri hareketiyle ittifak kurmas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn iki farkl\u0131 t\u00fcrde fa\u015fist kitle hareketi var. Birincisi, klasik modele en \u00e7ok yak\u0131nsayan; Trump, Le Pen, VB, AfD, Meloni, Wilders, vb. destek\u00e7ilerinde g\u00f6r\u00fclen t\u00fcrden hareketler. Bu hareketler \u0130talya \u015fimdilik istisna edilirse iktidarda temsil bulmuyor. Ama ikinci t\u00fcr fa\u015fist kitle hareketi: woke\u00e7uluk, iptal k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ilerici \u015fal\u0131na b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f emperyalist i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fi, iktidarda do\u011frudan temsil buluyor: Ye\u015filler, Macron; Britanya, \u0130sve\u00e7, Finlandiya, Hollanda vb. elitinin neredeyse tamam\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Sanayi sermayesi ba\u015fka sermaye gruplar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc kaybetme riskiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda korumac\u0131 olur. Bu neredeyse aritmetik bir sabittir. Trump\u2019\u0131n korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 bundan ibaret. Banka sermayesi (NBFI ve varl\u0131k fonlar\u0131 dahil) ise g\u00fcc\u00fcn\u00fc para-sermaye hareketinin tamamen serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131nda bulur; b\u00f6ylece hayali sermaye birikimi ve sermaye ihrac\u0131 azami s\u0131n\u0131rlar\u0131na var\u0131r. Demek ki iki farkl\u0131 menfaat alan\u0131n\u0131n sebep oldu\u011fu bir gerilim var ve banka sermayesi sanayi sermayesi \u00fczerinde tam bir tahakk\u00fcm kurdu\u011funda bile bu gerilim devam eder.<\/p>\n\n\n\n
Bir yandan kapitalizmde alt\u00fcst olu\u015f, h\u00e2kim s\u0131n\u0131flar kompozisyonunda k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fim, dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm modelinin de\u011fi\u015fmesi; di\u011fer yanda k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi gericile\u015firken i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n deklase olmas\u0131. E\u015fzamanl\u0131 iki geli\u015fme: bunlar i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011finde, ancak o zaman bir fa\u015fistle\u015fme s\u00fcrecinden s\u00f6z edilebilir. Bug\u00fcn Avrupa\u2019n\u0131n her yerinde ve ABD\u2019de tam da bu oluyor; ve bu nedenle, \u201cTrump\u2019\u0131n y\u00fckseli\u015fi fa\u015fistle\u015fme s\u00fcreci anlam\u0131na gelir\u201d \u00f6nermesi yanl\u0131\u015ft\u0131r; tersine, fa\u015fistle\u015fme s\u00fcreci derinle\u015firken Trump y\u00fckseliyor. S\u00fcreci derinle\u015ftiren: b\u00fct\u00fcn sermaye gruplar\u0131n\u0131n en ter\u00f6risti, militaristi, yay\u0131lmac\u0131s\u0131, m\u00fcdahalecisi olarak banka sermayesi (\u00e7\u00fcnk\u00fc emperyalist sistemin ba\u015fl\u0131ca alametifarikas\u0131 sermaye ihrac\u0131d\u0131r) ve onunla kayna\u015fan, onunla ayn\u0131 nitelikleri ta\u015f\u0131yan, asl\u0131nda muazzam hayali sermaye birikimiyle ondan da \u00e7ok balon olan, onunla ayn\u0131 k\u00fcresel iktisadi, ideolojik, siyasi hedefleri g\u00fcden bili\u015fim sermayesidir.<\/p>\n\n\n\n
Her fa\u015fistle\u015fme s\u00fcrecinde sermayenin fraksiyonlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma, taraflardan birinin di\u011ferini yok etti\u011fi mutlak zaferiyle de\u011fil taraflar\u0131n birinin bask\u0131n oldu\u011fu yeni bir kompozisyon halinde sentezlenmesiyle ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n
Bat\u0131da sermaye fraksiyonlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in bir dizi yol \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n
Birincisi, geleneksel sanayi sermayesinin zaferi ve keynes\u00e7ili\u011fe y\u00f6nelmesi olabilir. Ne var ki keynes\u00e7ilik tam istihdam\u0131 idealize edilmi\u015f bir g\u00f6rev olarak \u00f6n\u00fcne koyar; bu, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasi akt\u00f6rler olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemin iktisat siyasetidir ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesindeki antagonizmay\u0131 yumu\u015fatmay\u0131 ama\u00e7lar. Oysa bug\u00fcn emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar burjuvazinin herhangi bir kesiminin taviz vermesini gerektirecek g\u00fc\u00e7te ba\u011f\u0131ms\u0131z bir akt\u00f6r de\u011fil; bu s\u0131n\u0131flar otuz y\u0131ld\u0131r amorfla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, s\u0131n\u0131f bilin\u00e7leri i\u011fdi\u015f edildi, yerine \u015fu veya bu bi\u00e7imiyle kimlik\u00e7ilik ge\u00e7irildi, sosyal haklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc budand\u0131 ve budan\u0131yor. H\u00e2kim s\u0131n\u0131flar\u0131n bir kesiminin ba\u015fka bir kesimine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinde ortak antagonistik d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olan emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek bir siyasete y\u00f6nelmesi e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Keynes\u00e7ilik ancak b\u00fcy\u00fck burjuvazinin dizginlenmesini isteyen k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta burjuvazinin siyaseti olabilir ve ger\u00e7ekten de \u00f6yledir. \u00c7ok \u00f6nemli bu; \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer halk saflar\u0131ndan b\u00fcy\u00fck burjuvaziye kar\u015f\u0131 bir muhalefet ortaya \u00e7\u0131kacaksa, tek yolu, halk\u0131n her kesiminin asgari ortak menfaatlerini \u00f6ng\u00f6ren b\u00f6yle bir iktisat siyasetidir ve ancak b\u00f6yle bir siyaset, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva sa\u011fc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n fa\u015fist iktidarlar i\u00e7in kitle taban\u0131 olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir. Almanya\u2019da Wagenknecht hareketi bunu simgeliyor ve iktidar\u0131n kanatlar\u0131n\u0131 geriletmek i\u00e7in ciddi bir potansiyel ortaya koyuyor; bu e\u011filim Wagenknecht\u2019in ba\u015far\u0131s\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde b\u00fct\u00fcn Avrupa\u2019ya yay\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130kinci yol banka ve bili\u015fim sermayesinin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yoldur: k\u00fcresel oligar\u015fi peki\u015fmeli; emperyalist blok i\u00e7inde hegemonya sorunu kesin ve nihai olarak \u00e7\u00f6z\u00fclmeli; olas\u0131 alternatif hegemonya merkezleri (ba\u015fta Avrupa) da\u011f\u0131t\u0131lmal\u0131; Avrupa\u2019n\u0131n sanayi sermayesi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yo\u011fun bir \u015fekilde ABD\u2019ye ta\u015f\u0131nmal\u0131; bu sermaye neredeyse b\u00fct\u00fcn\u00fcyle sava\u015f sanayisine y\u00f6nelmeli; tek ba\u015fl\u0131 bir emperyalizm, bir Schwab distopyas\u0131. Bu sava\u015f yoludur, \u00e7\u00fcnk\u00fc sermayenin birikim modelindeki hi\u00e7bir k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklik sava\u015fs\u0131z ger\u00e7ekle\u015femez.<\/p>\n\n\n\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol \u015fimdi Trump\u2019\u0131n vazediyor g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yoldur: d\u0131\u015f ticarette korumac\u0131l\u0131k; b\u00fcy\u00fck sava\u015flar yerine yerel gerilimler ve kontroll\u00fc \u00e7at\u0131\u015fmalar; ABD\u2019de banka ve bili\u015fim sermayesi kar\u015f\u0131s\u0131nda sanayi sermayesinin \u00f6zerkli\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi; finansla\u015fma \u00f6ncesi duruma d\u00f6n\u00fc\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n tek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc iki h\u00e2kim sermaye grubundan birinin di\u011ferini yok etmesi de\u011fil ancak ikisinin birden ba\u015fka bir seviyede entegrasyonu olabilir ve \u00f6yle de olacak. \u0130kinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol kesi\u015fecektir; Amerikan sanayi sermayesinin militarizasyonu h\u0131zlanacakt\u0131r; ABD i\u00e7in korumac\u0131l\u0131k d\u00fcnya i\u00e7in serbest ticaret; ABD i\u00e7in i\u00e7 bar\u0131\u015f d\u00fcnya i\u00e7in sava\u015flar; memnuniyetsiz k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta burjuvazinin Amerikan h\u00e2kim s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n menfaatleri i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenmesi; stagnasyon tehdidinin ortadan kalkmas\u0131; Avrupa sanayi sermayesine diz \u00e7\u00f6kt\u00fcr\u00fclmesi s\u00fcrecinin tamamlanmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Harika \u00e7\u00f6z\u00fcm!<\/p>\n\n\n\n
Hazal Yal\u0131n<\/p>\n\n\n\n