{"id":4039,"date":"2024-08-02T13:06:56","date_gmt":"2024-08-02T10:06:56","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=4039"},"modified":"2024-12-01T19:05:36","modified_gmt":"2024-12-01T16:05:36","slug":"iyi-ki-yazdilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2024\/08\/02\/iyi-ki-yazdilar\/","title":{"rendered":"\u0130Y\u0130 K\u0130 YAZDILAR[*]"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201cEn g\u00fczel gecelere<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcn ak ekme\u011fine<\/p>\n\n\n\n<p>yazar\u0131m ad\u0131n\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Tarlalara ve ufka<\/p>\n\n\n\n<p>Ku\u015flar\u0131n kanad\u0131na<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6lgede de\u011firmene<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar\u0131m.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn1#_ftn1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ahmet Hamdi Tanp\u0131nar\u2019\u0131n, \u201c\u00d6yle bir devir ki; bilen yazm\u0131yor susuyor, bilmeyen yaz\u0131yor susmuyor&#8230;\u201d ifadesinde betimlenen bir kesitte; yine de ve her \u015feye ra\u011fmen Malcolm Stevenson Forbes\u2019in, \u201cK\u00e2\u011f\u0131da dokunan kalem, kibritten daha \u00e7ok yang\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131r\u201d; Edward Bulwer\u2019in, \u201cKalem, k\u0131l\u0131\u00e7tan daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr\u201d; Susan Sontag\u2019\u0131n, \u201cEdebiyat, daha b\u00fcy\u00fck bir hayata, yani \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131na giri\u015f pasaportuydu. Edebiyat \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr. \u00d6zellikle de birer de\u011fer olarak okuman\u0131n ve i\u00e7ed\u00f6n\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn ayaklar alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fda edebiyat, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ta kendisidir!\u201d tespitini \u0131srarla savunanlardan\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEdebiyat bir anlama u\u011fra\u015f\u0131d\u0131r,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn2#_ftn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> ifadesine kat\u0131lmakla birlikte eksik buluyor ve Murat G\u00fclen gibi, \u201cEdebiyat, keyif almak i\u00e7in, yoksulluktan ve yoksunluktan bihaber yap\u0131lamaz,\u201d diyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolay m\u0131?<a><\/a><a href=\"#_ftn3#_ftn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Yazmak i\u00e7in hissetmek, hayata dokunmak gerekir ve \u201cGer\u00e7ek deneyimler olmadan edebiyat anlay\u0131\u015f\u0131na sahip olunamaz, de\u011ferlerini bilmeden s\u00f6zc\u00fcklerle ilgili gramer yap\u0131s\u0131n\u0131 bilmek fayda etmez\u201dken;<a><\/a><a href=\"#_ftn4#_ftn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> edebiyat\u0131n yazg\u0131lar\u0131na boyun e\u011fen, ya\u015fad\u0131klar\u0131 ya\u015famdan ho\u015fnut kalan insanlara hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemeyece\u011fini dillendiren Mario Vargas Llosa, \u201cEdebiyat asi ruhu besler, uzla\u015fmazl\u0131k yayar; hayatta \u00e7ok fazla \u015feyi ya da \u00e7ok az \u015feyi olan insanlar\u0131n s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131d\u0131r,\u201d derken ekler Ya\u015far Kemal de: \u201cBir \u00fclkede yoksulluk varsa onu yazmayan yazar, yazar de\u011fil; insan bile olamaz. Yoksulluk, insanl\u0131\u011f\u0131n en a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f yeridir. En utan\u00e7 verici yan\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar yoksul olmamal\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Neresinden bakarsan\u0131z bak\u0131n: \u201cYazmak a\u00e7\u0131mlamakt\u0131r, ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131r&#8230; D\u00fcnyan\u0131n gizlenmi\u015f yanlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmakt\u0131r&#8230;\u201d diyen Jean Paul Sartre, bunun ise, \u201c\u0130nsanlar\u0131n bu ger\u00e7ekleri de\u011fi\u015ftirmeleri olana\u011f\u0131n\u0131 yaratmak ve istemek\u201d oldu\u011funu s\u00f6yler.<\/p>\n\n\n\n<p>Yazmak, do\u011fayla, d\u00fcnyayla ilgili ger\u00e7eklerin, bunlar\u0131 y\u00f6neten yasalar\u0131n, \u00f6rt\u00fcl\u00fc yanlar\u0131n\u0131n yaz\u0131 yoluyla kurgulan\u0131p bi\u00e7imlendirilmesi, canland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yazmak ger\u00e7e\u011fi \u00f6zelle\u015ftirirken cinsiyeti, rengi, \u0131rk\u0131, dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, inanc\u0131 farkl\u0131 olan insanlar\u0131 ortak d\u00fc\u015flerde, ya\u015famlarda bulu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yazar d\u00fc\u015f g\u00fcc\u00fcyle, kurguyla, ya\u015fananlar\u0131n katk\u0131s\u0131yla yaratarak ya\u015fam\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 geni\u015fletir, ya\u015fam\u0131 zenginle\u015ftirir, derinle\u015ftirir, g\u00fczelle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Victor Hugo, \u201cBen size kendimden s\u00f6z ederken asl\u0131nda size sizden s\u00f6z ediyorum\u201d; Orhan Veli, \u201c\u0130\u015f, olan\u0131 biteni belirtmekle bitmiyor. Derde deva aramak gerek\u201d;<a><\/a><a href=\"#_ftn5#_ftn5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> Sait Faik, de \u201cYazmasam deli olacakt\u0131m,\u201d der.<a><\/a><a href=\"#_ftn6#_ftn6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlardan s\u00f6z edince Ya\u015far Kemal\u2019in dedikleri geliyor akl\u0131ma:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBenim politikam sanat\u0131mdan ayr\u0131lmaz. Halka kim zulmediyorsa, etmi\u015fse, halk\u0131 kim eziyor, ezmi\u015fse, onu kim s\u00f6m\u00fcrm\u00fc\u015f, s\u00f6m\u00fcr\u00fcyorsa, feodalite mi, burjuvazi mi&#8230; Halk\u0131n mutlulu\u011funun \u00f6n\u00fcne kim ge\u00e7iyorsa ben sanat\u0131mla ve b\u00fct\u00fcn hayat\u0131mla onun kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131m.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBenim kitaplar\u0131m\u0131 okuyan katil olmas\u0131n. Sava\u015f d\u00fc\u015fman\u0131 olsun. \u0130nsan\u0131n insan\u0131 s\u00f6m\u00fcrmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ks\u0131n. Kimse kimseyi a\u015fa\u011f\u0131lamas\u0131n. Kimse kimseyi asimile edemesin.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBir yazar can\u0131n\u0131 verecek kadar insan haklar\u0131na ba\u011fl\u0131 olmazsa, bu \u00e7a\u011fdaki insan haklar\u0131na, o yazar de\u011fil; insan bile olamaz. Benim eserlerimi okuyanlar insan \u00f6ld\u00fcrememeli, sava\u015fa gidememeli, zulm edememeli.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cG\u00f6zleri kocaman \u00e7ocuklar i\u00e7in de\u011fer. M\u00fccadeleye de\u011fer. Bir hayat pahas\u0131na da olsa de\u011fer.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSevincimize s\u0131n\u0131r yoktu. Ve bizler umutla doluyduk. S\u0131k\u0131nt\u0131lardan sonra gelecek olan g\u00fczel g\u00fcnlerin, daha g\u00fczel olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorduk.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan, d\u00fc\u015fleri \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn \u00f6l\u00fcr.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00d6l\u00fcm\u00fc izlemek insanl\u0131\u011fa yak\u0131\u015fmaz. Vebali hepimizin.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan\u0131n i\u00e7indeki e\u015fitlik, adalet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck duygusu var olduk\u00e7a sosyalizm sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 zafere kadar insano\u011flu s\u00fcrd\u00fcrecektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cZulm\u00fcn arts\u0131n ki \u00e7abuk zeval bulas\u0131n! Anadolu\u2019da zalimler i\u00e7in b\u00f6yle derler.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan\u0131n i\u00e7indeki adalet duygusunu k\u00f6reltirsek, insan\u0131n insana sayg\u0131s\u0131 kalmaz. \u0130nsan\u0131n insana itimad\u0131, h\u00fcrmeti kalmay\u0131nca da bir yerde insanl\u0131k \u00e7ok \u015fey kaybeder hayat \u00e7irkinle\u015fir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsanlar b\u00f6yle uyuduk\u00e7a, insanlar b\u00f6yle zul\u00fcm alt\u0131nda inlemeyi kabul ettik\u00e7e insanl\u0131\u011f\u0131n bir sinekten ne fark\u0131 olur, insanlar, e\u011fer en k\u00fc\u00e7\u00fck bir haks\u0131zl\u0131\u011fa, bir zulme ba\u015fkald\u0131rmay\u0131 ak\u0131l etmezlerse, insanl\u0131k bundan b\u00f6yle daha da beter h\u00e2le d\u00fc\u015fecektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHerkes kendindeki kaz\u0131\u011fa bakmadan, saman \u00e7\u00f6p\u00fc ar\u0131yor elin g\u00f6z\u00fcnde.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cFili g\u00f6rmeyen g\u00f6zleriniz pireyi ar\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan olmad\u0131ktan sonra g\u00fczel g\u00f6z, g\u00fczel ka\u015f, s\u0131r\u0131m gibi boy herkeste var. \u0130nsan dedi\u011fin y\u00fcre\u011fiyle, inceli\u011fiyle insan olmal\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Sekiz y\u0131l oldu Ya\u015far Kemal d\u00fcnyadan g\u00f6\u00e7eli. Lakin O h\u00e2l\u00e2 bizimle\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Kolay m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cD\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcler bizi h\u00e2lden h\u00e2llere\u201d derken; do\u011fan\u0131n, ezilenlerin g\u00fcr sesi oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nas\u0131l anlat\u0131l\u0131r, nas\u0131l bahsedilir Ondan?<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBen Don Ki\u015fot\u2019u \u00e7ok seviyorum\u201d diyor \u00f6rne\u011fin kendinden bahsederken\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>O bizlere, \u201cMecbur \u0130nsan\u201d\u0131 anlatt\u0131. \u201cMecbur insan\u201d, yar\u0131nlardan umutlu insand\u0131r. Kararl\u0131d\u0131r, d\u00fcr\u00fcstt\u00fcr, e\u011filmez, prangalara vurulmaz, bedeni vurulsa dahi fikirleri vurulmaz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMecbur insan\u201dlar\u0131 kaleme ald\u0131, \u0130nce Memedleri, Kaymakam Fikret\u2019i yaratt\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nce Memed, haks\u0131zl\u0131\u011fa gelemeyenlerdendi&#8230; Herkesin korkup titredi\u011fi zalim Abdi A\u011fa\u2019y\u0131 bile \u00f6ld\u00fcrecek bir g\u00f6z\u00fc kara idi. \u201cSosyal e\u015fk\u0131yalar\u201ddand\u0131; Robin Hood, K\u00f6ro\u011flu vd\u2019leri gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nce Memed\u2019i ve onlar\u0131 en iyi Melih Cevdet Anday\u2019\u0131n, \u201cUyuyamayacaks\u0131n\/ D\u00fczelmeden memleketin h\u00e2li\u2026\u201d dizesi anlat\u0131r herh\u00e2lde\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015far Kemal\u2019dir bu: \u201cEn ger\u00e7ek\u00e7i roman\u0131m,\u201d dedi\u011fi \u2018Binbo\u011falar Efsanesi\u2019nde,<a><\/a><a href=\"#_ftn7#_ftn7\"><sup>[7]<\/sup><\/a> ger\u00e7ekle d\u00fc\u015f, gelenekselle-gelecek aras\u0131nda, s\u00f6m\u00fcr\u00fc-a\u015fk-tutku-umut-\u00f6zlem sarmal\u0131nda, m\u00fclk sahibi toprak a\u011falar\u0131na kar\u015f\u0131 direnmenin destan\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc anlat\u0131r bizlere.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015far Kemal\u2019e g\u00f6re ger\u00e7eklikle d\u00fc\u015f g\u00fcc\u00fc i\u00e7 i\u00e7edir. Belki de bu nedenle kendini Homeros\u2019a yak\u0131n hisseder. Ama o kendini Homeros\u2019a yak\u0131n bulurken, hem insan\u0131n derin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131, hem de yenmesi gerekirken yenilenin ger\u00e7e\u011fini g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015far Kemal\u2019in kendisini b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla anlatt\u0131\u011f\u0131 \u2018Alan Bosquet ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler Ya\u015far Kemal Kendini Anlat\u0131yor\u2019da \u015f\u00f6yle der: \u201cBen sosyalist militan\u0131m ve Marksistim. Bunu en geni\u015f anlam\u0131 ile s\u00f6yl\u00fcyorum. Militan\u0131m derken kendimi hi\u00e7bir zaman dar kal\u0131plar\u0131n i\u00e7ine hapsetmedim. Bunu insan\u0131n her y\u00f6n\u00fcyle y\u00fczde y\u00fcz ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olarak anlad\u0131m. Bunu b\u00f6yle anlat\u0131rken Marksizm\u2019in kurallar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcmsedi\u011fimi san\u0131yorum. Marksizmin insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, birey ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne bir tuzak oldu\u011funu hi\u00e7 sanm\u0131yorum. Tam aksine Marksizm\u2019e bireyin kurtulu\u015fu, insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi diye bak\u0131yorum. 1844 El Yazmas\u0131 benim i\u00e7in Kapital kadar \u00f6nemli bir kitapt\u0131r\u2026 Marksizm bana d\u00fcnyaya bakmak i\u00e7in a\u00e7\u0131lan en ayd\u0131nl\u0131k kap\u0131 oldu.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn8#_ftn8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka soruya \u015f\u00f6yle yan\u0131t verir: \u201cFildi\u015fi kulede de bir sanat yap\u0131labilece\u011fini hi\u00e7 anlam\u0131yorum. Benim kan\u0131lar\u0131m benim yap\u0131tlar\u0131ma girmemi\u015ftir diye nas\u0131l s\u00f6yleyebilirim.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn9#_ftn9\"><sup>[9]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ve \u015f\u00f6yle anlat\u0131r yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131: \u201cBenim maceram insan\u0131n gizemine varmak i\u00e7indi. D\u00fc\u015f g\u00fcc\u00fcne gelince, o g\u00fcn de bug\u00fcn de sonsuz d\u00fc\u015fler kuruyorum. D\u00fc\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitiren insan\u0131n hi\u00e7 umudu olur mu? Umut d\u00fc\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 ve insano\u011flunun sahip oldu\u011fu en b\u00fcy\u00fck de\u011ferlerinden birisi de\u011fil mi? \u0130nsan umut yaratmadan ya\u015fayabilir mi?\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn10#_ftn10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Evet Ya\u015far Kemal\u2019e g\u00f6re ger\u00e7eklikle d\u00fc\u015f g\u00fcc\u00fc i\u00e7 i\u00e7edir.<a><\/a><a href=\"#_ftn11#_ftn11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ve \u201cMecbur insan\u201d \u0130nce Memed bunun i\u00e7in vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHayat\u0131mda en iyi dostlar\u0131m, seyahatler ve hayaller olmu\u015ftur. Canl\u0131 ve \u00f6l\u00fc. Ama, ruhumda en derin izleri b\u0131rakan insanlar\u0131 saymak istesem, belki Homeros, Buddha, Ni\u00e7e, Bergson ve Zorba\u2019y\u0131 sayard\u0131m. Birincisi benim i\u00e7in, her \u015feyi kurtar\u0131c\u0131 bir \u0131\u015f\u0131kla ayd\u0131nlatan g\u00fcne\u015fin y\u00fcz\u00fc gibi, s\u0131rf \u0131\u015f\u0131ktan ibaret sakin bir g\u00f6z olmu\u015ftur. Buddha, d\u00fcnyan\u0131n, i\u00e7inde bo\u011fulup kurtuldu\u011fu dipsiz g\u00f6ld\u00fc. Bergson, beni gen\u00e7li\u011fimin ilk y\u0131llar\u0131nda, u\u011fra\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 baz\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f felsefe sorunlar\u0131ndan kurtar\u0131p hafifletti. Ni\u00e7e, yeni ac\u0131larla zenginle\u015ftirdi beni ve s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131, ac\u0131y\u0131, karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gurura d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi; Zorba\u2019ysa hayat\u0131 sevmeyi, \u00f6l\u00fcmden korkmamay\u0131 \u00f6\u011fretti,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn12#_ftn12\"><sup>[12]<\/sup><\/a> diyen Nikos Kazancakis de \u201cMecbur \u0130nsan\u201dlar\u0131n soyundand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130\u00e7ime ne kadar \u00e7ok bilgelik dolarsa, y\u00fcre\u011fim de o oranda ac\u0131yla dolup ta\u015fard\u0131.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn13#_ftn13\"><sup>[13]<\/sup><\/a> \u201cGer\u00e7ek insan, insan\u0131 a\u015fm\u0131\u015f oland\u0131r.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn14#_ftn14\"><sup>[14]<\/sup><\/a> \u201cBa\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in \u00f6nce ba\u015farabilece\u011fimize inanmam\u0131z gerekir.\u201d \u201cMutluluk, g\u00f6revini yerine getirmek demektir. G\u00f6rev ne kadar g\u00fc\u00e7 olursa, mutluluk da o kadar b\u00fcy\u00fck olur,\u201d vurgusuyla O hepimize, \u201c\u00d6zg\u00fcr de\u011filsin, senin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fun ip, \u00f6b\u00fcr insanlar\u0131nkinden daha uzun, hepsi bu kadar.\u201d \u201cKendini kurtarman\u0131n tek yolu ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in \u00e7abalamakt\u0131r,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn15#_ftn15\"><sup>[15]<\/sup><\/a> diye hayk\u0131rand\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkesi Fransa\u2019dan anti-militarist oldu\u011fu i\u00e7in s\u00fcrg\u00fcn edilen, \u0130svi\u00e7re\u2019nin Cenevre kentinden \u2018Bo\u011fu\u015fman\u0131n \u00dcst\u00fcnden\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan yaz\u0131lar\u0131yla sava\u015fan, birbirinin kan\u0131n\u0131 ak\u0131tan t\u00fcm \u00fclkelerin ayd\u0131nlar\u0131na, gen\u00e7lerine \u201cBu kanl\u0131 sava\u015f oyuna alet olma\u201d diye seslenen edebiyat\u00e7\u0131 Romain Rolland da onlardand\u0131; \u2018Paris D\u00fc\u015ferken\u2019in, \u2018F\u0131rt\u0131na\u2019n\u0131n, \u2018Dipten Gelen Dalga\u2019n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, \u00e7ok say\u0131da yap\u0131ta imza atan \u0130lya Ehrenburg da \u00f6yle\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bir de \u201cGer\u00e7e\u011fin ve adaletin yarat\u0131lmas\u0131 isteniyorsa b\u00fct\u00fcn bir halk\u0131n e\u011fitilmesi gerekiyordu. Ama ne b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba sarf etmek gerekecekti bunun i\u00e7in, halk g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc o topraktan nas\u0131l \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131!\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn16#_ftn16\"><sup>[16]<\/sup><\/a> s\u00f6z\u00fcyle m\u00fcsemma \u201c\u0130nsanl\u0131k Vicdan\u0131n\u0131n An\u0131t\u0131\u201d \u00c9mile Zola!<\/p>\n\n\n\n<p>O bir yazar olarak \u015funlar\u0131 vurgulayand\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan hakl\u0131 oldu muydu, g\u00f6z\u00fc daha bir kara, ba\u015f\u0131 daha dik oluyor, de\u011fil mi?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTehlikenin g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine bakt\u0131n m\u0131 onun sana zarar\u0131 dokunmaz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBen s\u00f6zc\u00fckleri sevmem\u2026 \u0130nsan birini sevdi mi, yapabilece\u011fi en iyi \u015fey onu g\u00f6stermektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cP\u0131rlantadan al\u0131nmayan vergi, kitaptan al\u0131n\u0131yordu; \u00e7\u00fcnk\u00fc p\u0131rlanta alandan de\u011fil, kitap okuyanlardan korkuyorlard\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan \u00fcz\u00fcnt\u00fclerini anlatarak ba\u015fkalar\u0131n\u0131 memnun etmemeli.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan, d\u00fcnyan\u0131n en ge\u00e7 olgunla\u015fan meyvesidir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00dcmit gidince, ya\u015famak zevki de gider.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHerkes erdemlili\u011fe inan\u0131yor ama erdemli olan var m\u0131? Halklar \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe inan\u0131yor, ama d\u00fcnyada \u00f6zg\u00fcr bir halk var m\u0131?\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn17#_ftn17\"><sup>[17]<\/sup><\/a> sorusuna \u201cVicdan, sonunda onu bo\u011fana kadar en temel hakemimizdir,\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 veren Honor\u00e9 de Balzac, \u201cHer b\u00fcy\u00fck servetin ard\u0131nda, b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7 yatar,\u201d ger\u00e7e\u011fini hepimize hat\u0131rlatand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kadar da de\u011fil, en az\u0131ndan \u015funlar da var:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00d6zg\u00fcrl\u00fck istemiyorum, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler istiyorum.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cD\u00fc\u015f\u00fcnmek g\u00f6rmektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBir kelimenin insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fi \u00e7ok g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cBaz\u0131 kimseler i\u00e7in bir g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 olur sefalet, ama baz\u0131lar\u0131n\u0131 iyice uyu\u015fturdu\u011fu da do\u011frudur.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNe yaparsan yap, nas\u0131l ya\u015farsan ya\u015fa; ama g\u00fclebilmek i\u00e7in birini a\u011flatma ve \u00e7\u0131karlar\u0131n i\u00e7in hi\u00e7 kimseyi satma!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBir kimseye edilecek iyili\u011fin en m\u00fckemmeli o kimseyi minnet alt\u0131nda b\u0131rakmamakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130yili\u011finize inan\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z, ondan hi\u00e7 bahsetmeyin.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAl\u0131\u015fkanl\u0131klar b\u0131rak\u0131lmazsa zamanla ihtiya\u00e7 h\u00e2line gelirler.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cZaman \u00f6ld\u00fcrmek en pahal\u0131 harcamad\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar b\u00f6yleyken ve yeri de gelmi\u015fken Arap edebiyat\u0131n\u0131n Balzac\u2019\u0131 olarak nitelendirilen Necib Mahfuz\u2019u unutmamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun romanc\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, onun ya\u015fama bi\u00e7iminin ve i\u00e7inde bulundu\u011fu zaman\u0131n\/ ortam\u0131n etkileri yo\u011fundur. Gelenekle modernlik aras\u0131ndaki M\u0131s\u0131r\u2019\u0131 anlat\u0131r. Derinlikli bir bak\u0131\u015f, sezgili bir yolculu\u011fun \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr onun anlat\u0131lar\u0131. \u00dclkesinin hem bug\u00fcn\u00fcne, hem d\u00fcn\u00fcne ili\u015fkin anlatt\u0131klar\u0131yla sizde bamba\u015fka bir ufuk a\u00e7ar hem de usta bir hik\u00e2ye anlat\u0131c\u0131s\u0131 olmas\u0131yla okur\/ yazar da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 zenginle\u015ftirir. Yerelli\u011fe tutunan, kendini orada s\u0131\u011flayan bir yazar de\u011fildir Mahfuz, yerlidir ama o \u00f6l\u00e7\u00fcde de evrenseldir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir anlat\u0131 sanat\u0131 olarak roman g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ayna tutma i\u015flevini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Topluma, insana bak\u0131\u015fta romanc\u0131n\u0131n g\u00f6zlemevine yans\u0131yan her \u015fey; odakland\u0131\u011f\u0131 bir konu\/ ki\u015fi\/ zaman\/ mek\u00e2n ekseninde anlam kazan\u0131yor. Romanc\u0131, topluma\/ insana ayna tutuyordu\u2026 Ya\u015fayan\/ soran ve sorgulayan kahramanlar\u0131 ile sorgulay\u0131c\u0131 ve ele\u015ftireldi!<\/p>\n\n\n\n<p>Neredeyse t\u00fcm romanlar\u0131nda ele ald\u0131\u011f\u0131 konular \u00fclke g\u00fcndeminin sorunsallar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p gelirler. Bunlar\u0131n neden\/ ni\u00e7inlerini g\u00f6sterirken sorgulay\u0131c\u0131, bir o kadar da ele\u015ftireldir. Bunu da roman kahramanlar\u0131n\u0131n \u00fczerinden yapard\u0131.<a><\/a><a href=\"#_ftn18#_ftn18\"><sup>[18]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKafanda kurdu\u011fun d\u00fc\u015f\u00fcnceye benziyorsun,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn19#_ftn19\"><sup>[19]<\/sup><\/a> vurgusuyla m\u00fcsemma \u015fiirleri, dramatik yap\u0131tlar\u0131, romanlar\u0131, \u00f6yk\u00fcleri, an\u0131lar\u0131, g\u00fcnl\u00fckleri, sanata, edebiyata ili\u015fkin yap\u0131tlar\u0131, oyunlar\u0131, gezi izlenimlerini, velhas\u0131l 140 ciltlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 83 y\u0131ll\u0131k \u00f6mre s\u0131\u011fd\u0131ran \u201cBir deha oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn20#_ftn20\"><sup>[20]<\/sup><\/a> Johann Wolfgang Von Goethe\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok \u015fey b\u0131rakt\u0131 ard\u0131nda; i\u015fte kimileri\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYetenek, s\u00fck\u00fbnet i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kar. Karakter ise d\u00fcnyan\u0131n f\u0131rt\u0131nalar\u0131 i\u00e7inde.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u015eimdiye kadar hi\u00e7 kimse, do\u011fru yolda kaybolmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYeterli zaman\u0131m\u0131z hep vard\u0131r, yeter ki do\u011fru kullanal\u0131m.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cS\u00f6zleriniz y\u00fcrekten gelmedik\u00e7e, hi\u00e7bir zaman iki ki\u015fiyi birle\u015ftiremezsiniz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHer \u015fey kolay olmadan \u00f6nce zordur.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBir aptal\u0131n endi\u015felendi\u011fini g\u00f6remezsiniz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAk\u0131ls\u0131zlar hi\u00e7bir zaman huzursuzluk duymaz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGer\u00e7ek dost; d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde sana yard\u0131m eden de\u011fil, seni d\u00fc\u015f\u00fcrmemek i\u00e7in d\u00fc\u015fmeyi g\u00f6ze alan ki\u015fidir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan kendine \u00e7ok \u015feyler ister; ama pek az\u0131na ihtiyac\u0131 vard\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan sadece anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyar.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKimse \u00f6zg\u00fcr oldu\u011funu sanan k\u00f6leler kadar \u00fcmitsizce k\u00f6lele\u015ftirilmemi\u015ftir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKendine h\u00fckmetmeyen u\u015fak kal\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 derinli\u011fi N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in, \u201cT\u00fcrkiye orta s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n, k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fcn, fukaras\u0131n\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 bizde anlatan ilk yazar Sabahattin Ali de\u011fildir. Fakat bunu b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131k ve ink\u0131lap\u00e7\u0131, halk\u00e7\u0131, ger\u00e7ek\u00e7i bir g\u00f6r\u00fc\u015fle yapan ilk hik\u00e2yecimiz, romanc\u0131m\u0131z odur,\u201d diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 Sabahattin Ali\u2019de de bulursunuz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cSak\u0131n tepenize bir s\u0131r\u00e7a k\u00f6\u015fk kurmay\u0131n\u0131z. Ama g\u00fcn\u00fcn birinde nas\u0131lsa b\u00f6yle bir s\u0131r\u00e7a k\u00f6\u015fk kurulursa, onun y\u0131k\u0131lmaz, devrilmez bir \u015fey oldu\u011funu sanmay\u0131n. En heybetlisini tuzla buz etmek i\u00e7in \u00fc\u00e7 be\u015f kelle f\u0131rlatmak yeter.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAma yery\u00fcz\u00fcnde hi\u00e7bir \u015fey, ne kadar uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olursa olsun sonsuz de\u011fildir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPeri\u015fan bir h\u00e2ldeyim. Fakat i\u00e7imde kendimden bile saklad\u0131\u011f\u0131m bir \u00fcmit var.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDo\u011frusu, d\u00fcnyada rahat ya\u015famak i\u00e7in aptal olmak laz\u0131m.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHayatta en b\u00fcy\u00fck vazife, en b\u00fcy\u00fck saadet olarak \u015funu almak laz\u0131md\u0131r. Bize yak\u0131n ve uzak b\u00fct\u00fcn insanlara yard\u0131m etmek, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n iyili\u011fine \u00e7al\u0131\u015fmak.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKendi menfaatlerini milletlerin menfaatinden \u00fcst\u00fcn tutanlara, kendi hak edilmemi\u015f ekmeklerini yiyebilmekte devam etmek i\u00e7in milletlerini k\u00f6lelik zincirleri, cehalet karanl\u0131\u011f\u0131, korku uyu\u015fuklu\u011fu i\u00e7inde b\u0131rakmaya \u00e7abalayanlara l\u00e2net olsun.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cD\u00fcnyada kendisi i\u00e7in hi\u00e7bir \u015feyi olmayan bir insan\u0131n bile ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m edecek bir \u015feyi vard\u0131r. Hi\u00e7 olmazsa bir tek s\u00f6z\u00fc.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>O, hepimizin yolunu ayd\u0131nlatan s\u00f6zleri s\u00f6yledi; t\u0131pk\u0131 \u015funlar\u0131 diyen Charles Dickens gibi:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAsla sertle\u015fmeyen bir bilince, asla yorulmayan bir miza\u00e7 ve asla incinmeyen bir dokunu\u015fa sahip olun.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAc\u0131 ve \u00fcmitsizlik, dedim, m\u00fcthi\u015f bir g\u00fc\u00e7 bar\u0131nd\u0131r\u0131r i\u00e7inde.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cYapabildi\u011fin kadar yap ve onun hakk\u0131nda olabildi\u011fince konu\u015f.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmeden kendisini ger\u00e7ekten geli\u015ftiremez.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201c\u00dclkeyi y\u00f6netenlerin bir eli ya\u011fda bir eli baldayd\u0131 ve bunun bu \u015fekilde ilelebet sorunsuzca s\u00fcrece\u011fi fikri h\u00e2kimdi.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBizi bast\u0131rmak i\u00e7in kendi zincirlerimizi olu\u015fturuyoruz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAptallarla dolu bir d\u00fcnyada ya\u015farken sinirlenmemem olanaks\u0131z.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBa\u015far\u0131y\u0131 farkl\u0131 oldu\u011funuzu hissetti\u011finiz an yakalars\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Ve kom\u00fcnizm propagandas\u0131ndan yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 davada yarg\u0131c\u0131n, \u201cSen neden \u00fclkemizin g\u00fczel \u015feylerinden, zenginli\u011finden, iyi ve olumlu ya\u015fam\u0131ndan hi\u00e7 s\u00f6z etmez, yazmazs\u0131n\u0131z?\u201d sorusuna, \u201c\u201cBen, s\u00f6ylediklerinizi hi\u00e7 ya\u015famad\u0131m ki. Ben, ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131 yazd\u0131m,\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 veren; \u201cBence as\u0131l \u00f6lmek, istenilmeyen bir d\u00fcnyada ya\u015famakt\u0131r. Her yirmi d\u00f6rt saatte bir yirmi d\u00f6rt kere \u00f6lerek,\u201d c\u00fcmlesiyle maruf Orhan Kemal\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cB\u00f6yle gelmi\u015f ama b\u00f6yle gider mi bilmem.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan do\u011fru oturup do\u011fru konu\u015fmal\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEn iyisi, ne a\u00e7lar, ne de su\u00e7lular olmal\u0131. Kimse kimseye muhta\u00e7 olmamal\u0131!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBenim i\u00e7in bu milletin, \u015fu milletin ferdi olmak de\u011fil, insanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcz karas\u0131 olup olmamak \u00f6nemli.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSen neysen biz de oyuz, biz neysek sen de o!\u201d diyen O, TKP\u2019liydi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcthi\u015f bir yazard\u0131; muhbir ki\u015fili\u011fiyle Bek\u00e7i Murtaza\u2019y\u0131, Habip\u2019i, Cemile\u2019yi, K\u00fcrt Zeynel\u2019i ve di\u011fer kahramanlar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131k\u00e7a Onun derinli\u011fini kavrayabilirsiniz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca \u201cBitmemek i\u00e7in sava\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar insan\u0131z.\u201d \u201cTek bir g\u00fcn\u00fcn s\u0131ras\u0131 gelsin diye ya\u015fam boyu bekliyoruz,\u201d diyen bir di\u011fer TKP\u2019li Vedat T\u00fcrkali de, yolda\u015f\u0131ndan farks\u0131zd\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Ve\u2026 \u201cSadece okumaya yar\u0131yorsa kitaptan iyi afyon yok!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsana g\u00fcvenmeden d\u00fc\u015fte bile yola \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131yor!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHer dost g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi dosdo\u011fru dost olmuyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDevrimci teori, ancak devrimci s\u0131n\u0131fla birlikte \u00e7\u00f6z\u00fcm getirir,\u201d ger\u00e7e\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izenlerdendi<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBir ki\u015fi, insanlarla a\u00e7\u0131k konu\u015fmal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7indeki duygular\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri y\u00fcz\u00fcyle bile ifade edebilmelidir. \u0130\u00e7tenlikle, teredd\u00fct etmeden, insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine bakarak s\u00f6ylenen bir c\u00fcmle, y\u00fczlerce kitap sayfas\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cZaten \u00f6mr\u00fcm boyunca \u00e7ekti\u011fim ac\u0131lar\u0131n ba\u015f nedeni mertlik, y\u00fccelik pe\u015finde ko\u015fmam oldu. Diyojen gibi, elimde fener, mertlik pe\u015fine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcm,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn21#_ftn21\"><sup>[21]<\/sup><\/a> diyen Fyodor Mihalyovi\u00e7 Dostoyevski eklerdi:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cZekice hareket etmek, zek\u00e2dan daha fazlas\u0131n\u0131 gerektirir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMerhamet, insan ya\u015fam\u0131n\u0131n en \u00f6nemli, belki de tek konusudur.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsanlara sayg\u0131n sonsuz, fakat sabr\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olsun.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNe garip de\u011fil mi? Sevdi\u011fimiz insan\u0131n her yalan\u0131nda bir do\u011fru, sevmedi\u011fimiz insan\u0131n her do\u011frusunda bir yalan arar\u0131z.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsanlar\u0131n birbirini tan\u0131mas\u0131 i\u00e7in en iyi zaman, ayr\u0131lmalar\u0131na en yak\u0131n zamand\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan ya\u015fam\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131, t\u00fcm\u00fcyle ilk yar\u0131da biriktirilen al\u0131\u015fkanl\u0131klardan ibarettir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAsl\u0131nda insan\u0131 en \u00e7ok ac\u0131tan \u015fey; hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131 de\u011fil, ya\u015fanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken, ya\u015fayamad\u0131\u011f\u0131 mutluluklard\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>O insan(l\u0131k)\u0131 yaz\u0131yordu. Andre Gid\u00e9, \u2018Dostoyevski\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 yap\u0131t\u0131nda Friedrich Nietzsche\u2019nin \u201cDostoyevski ruhbilim konusunda bana bir \u015feyler \u00f6\u011fretmi\u015f olan tek ki\u015fi\u201d ifadesini aktar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ekten de \u00f6yledir. Onun yap\u0131tlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi nev-i \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r karakterlerin ruh h\u00e2llerini tasviriyle, \u00f6l\u00fcms\u00fcz karakterler yaratmas\u0131d\u0131r.<a><\/a><a href=\"#_ftn22#_ftn22\"><sup>[22]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bunu yapabilmesindeki \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi m\u00fcthi\u015f bir g\u00f6zlemci ve hayalperest olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBen bir hayalciyim; ger\u00e7ek hayat\u0131 o kadar az ya\u015f\u0131yorum ki,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn23#_ftn23\"><sup>[23]<\/sup><\/a> vurgusuyla \u015f\u00f6yle anlat\u0131r hayalperestleri:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHayalcinin tam bir tan\u0131m\u0131n\u0131 yapmak gerekirse; insandan \u00e7ok, ara kademede bir yarat\u0131k, demek yerinde olur. Oturmak i\u00e7in \u00e7o\u011fu zaman cehennemin buca\u011f\u0131ndaki yerleri se\u00e7er. G\u00fcnd\u00fcz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan ka\u00e7mak istiyormu\u015f gibi, oralara s\u0131\u011f\u0131n\u0131r. Bir k\u00f6\u015feye yerle\u015fince de, s\u00fcm\u00fckl\u00fcb\u00f6ce\u011fin duvara yap\u0131\u015fmas\u0131 gibi, ayr\u0131lmak bilmez.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn24#_ftn24\"><sup>[24]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Kimi yanlar\u0131yla benzer \u00f6zellikleri, \u201cYa\u015fam\u0131m k\u0131sa bir ya\u015fam olmad\u0131. Ama ondan hat\u0131rlayaca\u011f\u0131m \u00e7ok az \u015fey kald\u0131 geriye,\u201d diyen Demir \u00d6zl\u00fc\u2019de bulabilirsiniz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGitmek\u201d, \u201cyerinden yurdundan olmak\u201d, \u201cyolda olmak\u201d, \u201c\u00f6telerde olmak\u201d, \u201cs\u00fcrg\u00fcnde ya\u015famak\u201d Demir \u00d6zl\u00fc\u2019n\u00fcn edebiyat\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmeyen yan\u0131n\u0131 olu\u015ftururken, meselesi insand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cD\u00fcnya\u2019da hepimiz sallant\u0131l\u0131, korkuluksuz bir k\u00f6pr\u00fcde y\u00fcr\u00fcr gibiyiz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsanlar\u0131 yalan s\u00f6ylediklerinde olmak istedikleri ama olamad\u0131klar\u0131 ki\u015fiyi anlat\u0131rlar.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKimi zenginli\u011fine tutunur; kimi m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne; kimi i\u015fine, sanat\u0131na. \u00c7ocuklar\u0131na tutunanlar vard\u0131r. Herkes kendi tutama\u011f\u0131n\u0131n en iyi, en y\u00fcksek oldu\u011funa inan\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHep b\u00f6yleydi. Bir \u015fey en gerekti\u011fi anda olmazd\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cB\u00f6yle i\u00e7ten yaln\u0131z \u00e7ocuklar g\u00fclebilir. Bir de deliler,\u201d saptamalar\u0131na, \u201cKonu\u015fmam yetmiyormu\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye de ba\u015flad\u0131m. En k\u00f6t\u00fcs\u00fc buydu. \u00c7o\u011fu insanlar gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeden konu\u015fsayd\u0131m kimse bir \u015fey demeyecekti; ama ben d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc s\u00f6ylemeye kalkt\u0131m,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn25#_ftn25\"><sup>[25]<\/sup><\/a> vurgusunu ekleyen Yusuf At\u0131lgan da onlardand\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan\u0131n ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 \u015feyi anlamas\u0131 g\u00fc\u00e7t\u00fcr,\u201d vurgusuyla s\u0131radan yoksul insanlar\u0131n her \u015feye ra\u011fmen birlikte edindikleri ya\u015fam sevincinin pe\u015fine d\u00fc\u015fen Panait Istrati de\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Yap\u0131tlar\u0131nda Franz Kafka ile Sigmund Freud\u2019un etkileri g\u00f6r\u00fclen; \u00f6\u011frenilmi\u015f \u00e7aresizlik kal\u0131plar\u0131n\u0131 sarsan \u00fcslubuyla; bireylerin ku\u015faklar boyunca boyunduruk alt\u0131na alarak \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesini engelleyen gelenek\u00e7ili\u011fi sorgulamay\u0131 \u015fiar edinen Fars edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6nemli ismi S\u00e2d\u0131k Hid\u00e2yet gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Nihayet Frans\u0131z edebiyat\u0131n\u0131n be\u015f b\u00fcy\u00fck yazar\u0131ndan biri olan Marcel Proust i\u00e7in \u201cYa\u015fam\u0131n\u0131 yap\u0131t\u0131na adad\u0131\u201d demek yetmez; O, ya\u015fam\u0131yla yap\u0131t\u0131n\u0131 takas edercesine, yazmak i\u00e7in ya\u015fad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cV\u00fccudumuz sadece bacaklar, kollar gibi uzuvlardan olu\u015fsayd\u0131, hayata tahamm\u00fcl etmek kolay olurdu ama i\u00e7imizde kalp ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz o k\u00fc\u00e7\u00fck organ\u0131 da bar\u0131nd\u0131r\u0131r\u0131z\u2026 Hi\u00e7birimiz tek bir insan de\u011filizdir, hepimiz ahl\u00e2ki de\u011ferleri farkl\u0131 \u00e7ok say\u0131da insan bar\u0131nd\u0131r\u0131r\u0131z i\u00e7imizde,\u201d diyen Onun hakk\u0131nda Andr\u00e9 Aciman\u2019\u0131n, \u201cProust okumak kendini okumakt\u0131r,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn26#_ftn26\"><sup>[26]<\/sup><\/a> demesi kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan en \u00e7ok ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u015feyden asla kurtulam\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBir ac\u0131 sonuna kadar ya\u015fanmad\u0131k\u00e7a ge\u00e7mez.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsan sevdi\u011fi \u015feyi yeniden yaratmak i\u00e7in, \u00f6nce onu reddetmek zorundad\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMesele kaybolmak de\u011fil, yolunu tekrar bulamamak.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cArzu \u00e7i\u00e7ek a\u00e7t\u0131r\u0131r, sahiplenme ise her \u015feyi soldurur.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cD\u00fc\u015f\u00fcncelerin say\u0131s\u0131 insanlar\u0131n say\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha azd\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBir al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 genellikle sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131yla do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGer\u00e7ek yolculuk, ayn\u0131 g\u00f6zlerle y\u00fcz de\u011fi\u015fik \u00fclkeyi dola\u015fmak de\u011fil, ayn\u0131 \u00fclkeyi y\u00fcz de\u011fi\u015fik g\u00f6zle g\u00f6rebilmektir,\u201d ifadelerindeki \u00fczere\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z\u00fc edilen \u201cGer\u00e7ek Yolculuk\u201dla 1900\u2019lerin ilk \u00e7eyre\u011finden ba\u015flay\u0131p, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na giden s\u00fcre\u00e7te \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kan, yap\u0131tlar\u0131yla, fikirleriyle, felsefi s\u00f6ylemiyle, sanat\u00e7\u0131-filozof kimli\u011fi ile ya\u015famsal tart\u0131\u015fmalar\u0131n fitilini ate\u015fleyen Albert Camus\u2019leri yaratt\u0131\u2026<a><\/a><a href=\"#_ftn27#_ftn27\"><sup>[27]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>O; \u201cBizim insan i\u015fimiz, \u00f6zg\u00fcr tinlerin sonsuz bunal\u0131m\u0131n\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131racak birka\u00e7 \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak. Y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f olan\u0131 dikmemiz, \u00f6ylesine a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde adaletsiz bir d\u00fcnyada adaleti d\u00fc\u015flenebilir, y\u00fczy\u0131l\u0131n mutsuzlu\u011fuyla zehirlenmi\u015f halklar i\u00e7in mutlulu\u011fu anlaml\u0131 k\u0131lmam\u0131z gerekiyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHer \u015fey yok edilemez, bir kal\u0131nt\u0131 vard\u0131r her zaman.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHi\u00e7bir \u015fey, korkuya dayanan sayg\u0131 kadar i\u011fren\u00e7 de\u011fildir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBaz\u0131 h\u00e2llerde devam etmek, yaln\u0131zca devam etmek, insan\u00fcst\u00fc bir \u015feydir,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn28#_ftn28\"><sup>[28]<\/sup><\/a> diyerek, ba\u015fkald\u0131ran insand\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan ba\u015fka \u201c\u00d6\u011frenmekten daha ilgin\u00e7 bir \u015fey yoktur.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBana apa\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ek gibi g\u00f6r\u00fcnen \u015funu yazd\u0131m ve tekrar yazmaya haz\u0131r\u0131m: \u2018G\u00fczel duygularla k\u00f6t\u00fc edebiyat yap\u0131l\u0131r.\u2019 Asla iyi edebiyat\u0131n salt k\u00f6t\u00fc duygularla yap\u0131labilece\u011fini s\u00f6ylemedim ve d\u00fc\u015f\u00fcnmedim. (&#8230;) Ancak sanat\u0131 ahl\u00e2ki k\u0131staslara g\u00f6re de\u011ferlendirmek yarg\u0131y\u0131 \u00e7arp\u0131tmakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBir insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00e7ekici k\u0131lan en \u00f6nemli unsur kayg\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cS\u00f6ylenecek her \u015fey asl\u0131nda s\u00f6ylendi, ama kimse dinlemedi\u011finden hep ba\u015ftan ba\u015flamak gerekiyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u2026 \u2018Karakterli biri\u2019 dedi\u011fimiz insanda, her zaman biraz olsun sertlik de vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendinizi kan\u0131tlamak i\u00e7in baz\u0131 \u015feyleri k\u0131rman\u0131z gerekir,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn29#_ftn29\"><sup>[29]<\/sup><\/a> diyen Andr\u00e9 Gide de s\u00f6z\u00fcn\u00fc ettiklerimdendi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ya Oktay Akbal<a><\/a><a href=\"#_ftn30#_ftn30\"><sup>[30]<\/sup><\/a> ya da \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin yar\u0131n\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcr kafalar kuracakt\u0131r. Ku\u015fkun olmas\u0131n,\u201d diyen Vedat G\u00fcnyol veya \u2018Devlet Ana\u2019, \u2018Yorgun Sava\u015f\u00e7\u0131\u2019, \u2018G\u00f6l \u0130nsanlar\u0131\u2019, \u2018Kurt Kanunu\u2019, \u2018Kelleci Memet\u2019, \u2018Esir \u015eehrin Mahpusu\u2019, \u2018Namuscular\u2019, \u2018Kar\u0131lar Ko\u011fu\u015fu\u2019, \u2018Dama\u011fas\u0131\u2019, \u2018Sa\u011f\u0131rdere\u2019, \u2018K\u00f6rduman\u2019, \u2018Yedi\u00e7\u0131nar Yaylas\u0131\u2019, \u2018K\u00f6y\u00fcn Kamburu\u2019, \u2018B\u00fcy\u00fck Mal\u2019, \u2018Rahmet Yollar\u0131 Kesti\u2019, \u2018Bozk\u0131rdaki \u00c7ekirdek\u2019iyle Kemal Tahir unutulabilir mi hi\u00e7?<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Onlar\u0131n hepsi toplumsal ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fmek, y\u00fczle\u015ftirmek i\u00e7in yazd\u0131lar; iyi ki de yazd\u0131lar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>TEMEL DEM\u0130RER<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>N O T L A R<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref1#_ftnref1\"><sup>[*]<\/sup><\/a> Kald\u0131ra\u00e7 Dergisi, No:265, A\u011fustos 2023\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1#_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> Paul Eluard.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref2#_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> Zafer K\u00f6se, \u201cZ\u00fclf\u00fc Livaneli: Edebiyat Bir Anlama U\u011fra\u015f\u0131d\u0131r\u201d, Pazar, 21 May\u0131s 2023, s.8.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref3#_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> \u201cBir kitap yaln\u0131zca bir kitapt\u0131r, sessiz bir nesne. Ama o kitap okunmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 anda, okuyan insan say\u0131s\u0131 kadar \u00e7o\u011fal\u0131r.\u201d (Murathan Mungan, G\u00fcne S\u00f6ylediklerim, Metis Yay., 2015.)<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBaz\u0131 kitaplar vard\u0131r, bir d\u00fcnyay\u0131 kapsar, i\u00e7inde tutar; okursun, bitirdin mi b\u0131rak\u0131r gidersin. Ama nereye; neresi olursa, daha uza\u011fa! Oysa baz\u0131 kitaplar kendi \u00fclkemizin kap\u0131lar\u0131d\u0131r sanki.\u201d (Louis Aragon, Basel\u2019in \u00c7anlar\u0131, \u00e7ev: Attila \u0130lhan, Alt\u0131n Kitaplar Yay., 1969, s.359.)<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref4#_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> Stefan Zweig, Karma\u015f\u0131k Duygular, \u00e7ev: \u0130lknur \u0130gan, \u0130\u015f Bankas\u0131 Yay., 2016.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref5#_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> Orhan Veli, \u0130nsanlar\u0131 Uyand\u0131rmak, Haz\u0131rlayan: Aydan Burcu \u00d6zdem, Telgrafhane Yay., 2021.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref6#_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> \u00d6ner Ya\u011fc\u0131, \u201cYazmak&#8230; Zaman\u0131 A\u015fmak\u201d, Cumhuriyet, 8 Nisan 2023, s.12.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref7#_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a> Ya\u015far Kemal, Binbo\u011falar Efsanesi, Toros Yay., 1990.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref8#_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a> Ya\u015far Kemal Kendini Anlat\u0131yor-Alain Bosquet\u2019nin Ya\u015far Kemal\u2019le Konu\u015fmalar\u0131, Toros Yay., 1993, s.123.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref9#_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a> yage, s.129.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref10#_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a> yage, s.79.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref11#_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a> G\u00fcray \u00d6z, \u201cHeredot\u2019un Zaferini D\u00fc\u015fleyen \u00c7a\u011fda\u015f Homeros\u201d, Birg\u00fcn Pazar, Y\u0131l:19, No:822, 11 Aral\u0131k 2022, s.4.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref12#_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a> Nikos Kazancakis, El Greco\u2019ya Mektuplar, \u00e7ev: Ahmet Ang\u0131n, E Yay., 1975, s.508.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref13#_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a> yage, 1975.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref14#_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a> Nikos Kazancakis, Allah\u0131n Garibi, \u00e7ev: Ender G\u00fcrol, \u0130z Yay., 2016.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref15#_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a> Nikos Kazancakis, Zorba, \u00e7ev: Ahmet Ang\u0131n, Ata\u00e7 Yay., 1970.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref16#_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a> \u00c9mile Zola, Ger\u00e7ek, \u00e7ev: Nesrin Alt\u0131nova, Bilge Yay., s.69.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref17#_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a> Honor\u00e9 de Balzac, Goriot Baba, \u00e7ev: Nesrin Alt\u0131nova, Remzi Kitapevi, 1972.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref18#_ftnref18\"><sup>[18]<\/sup><\/a> Feridun Anda\u00e7, \u201cAnlatarak G\u00f6steren Anlat\u0131c\u0131: Necib Mahfuz!\u201d, Cumhuriyet Kitap, No:1730, 13 Nisan 2023, s.4.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref19#_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a> Johann Wolfgang von Goethe, Faust, \u00e7ev: Beste Altun, Son Nokta Yay., 2005<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref20#_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a> Ay\u015fe Acar, \u201cBat\u0131\u2019dan Do\u011fu\u2019ya Bir \u015eiir: Goethe\u201d, Cumhuriyet Pazar, 16 Nisan 2023, s.2.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref21#_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a> Fyodor Mihalyovi\u00e7 Dostoyevski, Karamazov Karde\u015fler, \u00e7ev: Erdener Tunal\u0131, Sonsuz Kitap Yay., 2009.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref22#_ftnref22\"><sup>[22]<\/sup><\/a> Andre Gid\u00e9, Dostoyevski, \u00e7ev: Bertan Onaran, De Yay., 1965<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref23#_ftnref23\"><sup>[23]<\/sup><\/a> Fyodor Mihalyovi\u00e7 Dostoyevski, Beyaz Geceler, \u00e7ev: Nihal Yalaza Taluy, Varl\u0131k Yay., 1970, s.15.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref24#_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a> yage, s.20-21.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref25#_ftnref25\"><sup>[25]<\/sup><\/a> Yusuf At\u0131lgan, Aylak Adam, YKY, 2003.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref26#_ftnref26\"><sup>[26]<\/sup><\/a> Hicri \u0130zg\u00f6ren, \u201cKay\u0131p Zaman\u0131n \u0130zinde Bir Yazar\u201d, Yeni Ya\u015fam, 17 Kas\u0131m 2022, s.11.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref27#_ftnref27\"><sup>[27]<\/sup><\/a> Mehmet Rifat, Ba\u015fkald\u0131ran Yaln\u0131z Adam Albert Camus ve \u00c7a\u011fda\u015flar\u0131, Yap\u0131 Kredi Yay., 2023.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref28#_ftnref28\"><sup>[28]<\/sup><\/a> Albert Camus, D\u00fc\u015f\u00fc\u015f, \u00e7ev: Ferit Edg\u00fc, Ata\u00e7 Kitapevi, 1961.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref29#_ftnref29\"><sup>[29]<\/sup><\/a> Andr\u00e9 Gide, G\u00fcnl\u00fck-1, \u00e7ev: Or\u00e7un T\u00fcrkay, Yap\u0131 Kredi Yay., 2022.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref30#_ftnref30\"><sup>[30]<\/sup><\/a> Kemal Terzi, \u201cOktay Akbal Y\u00fcz Ya\u015f\u0131nda\u201d, \u0130nsanc\u0131l, Y\u0131l:33, No:393, Mart 2023, s.17.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cEn g\u00fczel gecelere G\u00fcn\u00fcn ak ekme\u011fine yazar\u0131m&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4040,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-4039","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sectiklerimiz"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4039","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4039"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4041,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4039\/revisions\/4041"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4039"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=4039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}