Amira Hass son otuz y\u0131ld\u0131r Bat\u0131 \u015eeria ve Gazze\u2019deki \u0130srail i\u015fgalinin g\u00fcndelik pratiklerini kaydediyor. \u00d6rnek gazetecili\u011fi ve i\u015fgal alt\u0131ndaki Filistin\u2019e dair girift bilgisi sayesinde Oslo bar\u0131\u015f s\u00fcreci mitini, onun nas\u0131l i\u015fgalin derinle\u015fmesine, Filistin topra\u011f\u0131n\u0131n artarak gasbedilmesine ve Filistinlilerin itaat ve h\u00fck\u00fcmranl\u0131k alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na hizmet etti\u011fini aktararak yerle bir etti. Ba\u011flam\u0131 Oslo i\u015fgal rejimi ve Filistin\u2019in kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131n yok edilmesi olan bu s\u00f6yle\u015fi, Hamas\u2019\u0131n 7 Ekim 2023 sald\u0131r\u0131s\u0131 ve \u0130srail\u2019in Gazze\u2019deki soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme planlar\u0131n\u0131 takip eden s\u00fcre\u00e7 \u00fczerinde odaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Geni\u015f anlamda, 7 Ekim 2023\u2019ten sonra Gazze\u2019de ne oldu\u011funu nas\u0131l tan\u0131mlars\u0131n\u0131z? Bat\u0131 \u015eeria\u2019da olup bitenlerle ili\u015fkisi nedir?<\/p>\n\n\n\n
\u0130srail, 7 Ekim 2023\u2019ten beri ilan etmeden, Maliye Bakan\u0131 ve G\u00fcvenlik Bakan\u0131 Vekili Bezalel Smotrich\u2019in, ki kendisi a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fc bir ideolog, aktivist ve tek bir halk i\u00e7in tek bir devlet \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc\u201dn\u00fcn destekleyicisidir, \u201cKararl\u0131 Plan\u201d\u0131n\u0131 uygulamaktad\u0131r. Smotrich, daha \u00f6nce, 2017\u2019de, nehir ile deniz aras\u0131ndaki[\u00c7.N., 1] topraklarda sadece tek bir ulus devletin -bir Yahudi devletinin(1) olabilece\u011fi iddias\u0131 \u00fczerine kurulu plan\u0131n\u0131 \u00f6zetledi. Filistinlilerin iki se\u00e7ene\u011fi vard\u0131: Raz\u0131 olmak ve Yahudi devletinde yurtta\u015f olmayan bireyler olarak kalmak ya da g\u00f6\u00e7mek. Kalmaya karar verip direnenlerin (direni\u015fin bi\u00e7imini bile s\u00f6ylememektedir) \u201cicab\u0131na g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri bakacakt\u0131r\u201d.(2) Bu tutum y\u0131llar i\u00e7erisinde ana ak\u0131m haline getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Smotrich\u2019in y\u0131llar s\u00fcren vaaz\u0131, Gazze\u2019deki n\u00fcfusa kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen soyk\u0131r\u0131m sava\u015f\u0131 da dahil olmak \u00fczere, bug\u00fcnk\u00fc askeri pratiklerin arkas\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir. Ter\u00f6rist tan\u0131m\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 gev\u015fektir, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilir olan\u0131n tan\u0131m\u0131 da \u00f6yledir. Angajman kurallar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 m\u00fcsamahakard\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla \u0130srail\u2019in deneyimli sava\u015f hukuk\u00e7ular\u0131 her zamankinden daha \u00e7ok sivil zayiata izin vermektedirler: E\u011fer aralar\u0131na veya altlar\u0131ndaki bir t\u00fcnele \u201ckar\u0131\u015fm\u0131\u015f \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilir bir ki\u015fi\u201d varsa, sava\u015fa dahil olmayan belirsiz say\u0131da insan \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilir. 7 Ekim\u2019in arkas\u0131ndan gelen genel intikam kampanyas\u0131na g\u00f6re, neredeyse yirmi y\u0131ld\u0131r yerle\u015fimci[\u00c7.N., 2] hareketinin plan\u0131nda olan Gazze \u015eeridi\u2019ne \u201cd\u00f6nme\u201d, oraya \u201ctekrar yerle\u015fme\u201d ve Filistinlilerin \u201cg\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00f6\u00e7\u00fc\u201d fikrinin en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz, Gazze\u2019de nas\u0131l daha \u015fimdiden, en az 11 bini \u00e7ocuklar olmak \u00fczere 30 bin ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc; binalar\u0131n, akademik ve k\u00fclt\u00fcrel kurumlar\u0131n, tarihsel ve arkeolojik yerlerin ve alt yap\u0131n\u0131n nas\u0131l imha edildi\u011fini anlamaya ba\u015flayabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n
\u0130srail ordusu, ayn\u0131 zamanda, Bat\u0131 \u015eeria\u2019da daha az tart\u0131\u015f\u0131lan ve daha az fark edilen bask\u0131 eylemlerine giri\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Ordu zaten par\u00e7alanm\u0131\u015f olan Bat\u0131 \u015eeria topra\u011f\u0131n\u0131, var olan ve ge\u00e7mek i\u00e7in saatlerce beklemek gereken askeri kontrol noktalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, birbiriyle ba\u011flant\u0131s\u0131 kesilmi\u015f ve eri\u015filemeyen Filistin k\u00f6ylerine ve kasabalar\u0131na b\u00f6ld\u00fc, \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na ve aralar\u0131ndaki k\u0131rsal yollara barikatlar ve demir ge\u00e7i\u015f kap\u0131lar\u0131 yerle\u015ftirdi. B\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rler, Filistinli yolculara kar\u015f\u0131 yerle\u015fimci sald\u0131r\u0131lar\u0131 ile birle\u015fince -veya sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 duyulan korkuyla- ana yollarda ve \u015fehirleraras\u0131 yollarda Filistinli trafi\u011fini azaltt\u0131, bu nedenle oralarda daha \u00e7ok \u0130srail ara\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.<\/p>\n\n\n\n
Be\u015f aya yak\u0131n b\u00f6yle bir i\u00e7 blokaj, ekonomik olarak zaten bask\u0131 alt\u0131ndaki -Do\u011fu Kud\u00fcs de dahil olmak \u00fczere- \u00fc\u00e7 milyon insan\u0131n yoksulla\u015fmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131. Yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131n ablukaya al\u0131nmas\u0131 tar\u0131m, e\u011fitim, ticaret ve sanayi faaliyetlerini engelliyor; topraklar\u0131na eri\u015fimlerine m\u00fcsaade edilmeyen \u00e7ift\u00e7iler \u00fcr\u00fcnlerini kaybediyor, \u00e7al\u0131\u015fanlar fabrika ya da ofislerine gidemiyor; ticaret yava\u015fl\u0131yor ve insanlar temel ihtiya\u00e7 maddelerini alam\u0131yor. G\u00fcvenlik ayg\u0131t\u0131n\u0131n tavsiyesinin aksine ve Maliye Bakan\u0131 ile Ulusal G\u00fcvenlik Bakan\u0131 Itamar Ben-Gvir\u2019in talebi \u00fczerine Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki Filistinli \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0130srail\u2019deki i\u015fyerlerine d\u00f6nmelerine m\u00fcsaade edilmiyor. Hi\u00e7bir tazminat \u00f6denmeksizin 120 binden fazla ailenin ana gelir kayna\u011f\u0131 ellerinden al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bunlar\u0131n da \u00fcst\u00fcne, \u0130srail Filistin\u2019e ait paradan d\u00fczenli olarak el koydu\u011fu miktar\u0131 artt\u0131rd\u0131. Filistin Y\u00f6netimi (FY) gelirinin \u00fc\u00e7te ikisini ithalat ba\u011flant\u0131l\u0131 vergilerden elde ediyor (kendi ba\u015f\u0131na bir anomali) ve \u0130srail s\u0131n\u0131rlar\u0131 kontrol etti\u011fi i\u00e7in vergiyi o topluyor, yani pratikte paray\u0131 o kontrol ediyor. Toplad\u0131\u011f\u0131 paray\u0131 FY Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na transfer etmesi gerekiyor. Y\u0131llarca paran\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bir s\u00fcre tuttu, k\u00f6lesinin \u201cyanl\u0131\u015f davran\u0131\u015f\u0131n\u0131\u201d bir cezaland\u0131rma y\u00f6ntemi olarak kulland\u0131 ve paray\u0131 daha sonra geri verdi. 2018\u2019den beri, FY\u2019nin Filistinli mahkum ailelerine ve eski mahkumlar\u0131n ailelerine verdi\u011fi paran\u0131n toplam\u0131 kadar paraya d\u00fczenli olarak el koymaktad\u0131r. Bu nedenle, kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n maa\u015flar\u0131nda kesinti yap\u0131ld\u0131. Sava\u015f patlad\u0131\u011f\u0131nda Smotrich, anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla, FY\u2019nin b\u00fct\u00e7esinde Gazze\u2019nin pay\u0131 kadar olan paran\u0131n tutulmas\u0131 emrini verdi. FY, yurtsever bir eylem olarak, geri kalan paray\u0131 almay\u0131 reddetti.<\/p>\n\n\n\n
Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 kamplar\u0131na b\u00fcy\u00fck ve y\u0131k\u0131c\u0131 bask\u0131nlar yap\u0131l\u0131yor. Gece yap\u0131lan askeri bask\u0131nlar zaten bir rutinken, daha \u00e7ok Cenin ve Tulkarim\u2019deki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 kamplar\u0131na yap\u0131lan bask\u0131nlardaki Filistinli kay\u0131plar\u0131n say\u0131s\u0131 ve y\u0131k\u0131m\u0131n kapsam\u0131 -en az\u0131ndan \u0130kinci \u0130ntifada\u2019dan beri- daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclmedik \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u00d6zellikle bu yerlerde, Filistinli gen\u00e7lerin artan bir \u015fekilde silahl\u0131 gruplar olu\u015fturduklar\u0131 do\u011frudur \u2013 bu silahlanman\u0131n arkas\u0131ndaki akl\u0131 ve bunu finanse eden anonim fakt\u00f6rleri tart\u0131\u015fabilir ve tart\u0131\u015fmal\u0131ysak da, \u0130srail\u2019in kulland\u0131\u011f\u0131 kolektif bask\u0131 y\u00f6ntemleri daha \u00e7ok \u00f6fkeyi, daha \u00e7ok \u00e7aresizli\u011fi ve gen\u00e7ler aras\u0131nda bu gruplara kat\u0131lmak i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck bir iste\u011fi tetiklemektedir.<\/p>\n\n\n\n
15 y\u0131ldan fazla bir zamand\u0131r oldu\u011fu gibi, Filistinlilerinin evlerinin y\u0131k\u0131m\u0131 \u00fcstel bir \u015fekilde artarak devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bunlar yo\u011funla\u015fan yerle\u015fimci \u015fiddeti ile pe\u015f pe\u015fe gitmektedir: Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsani Yard\u0131m Koordinasyon Ofisi (OCHA) taraf\u0131ndan kaydedildi\u011fi \u00fczere, 2023\u2019\u00fcn(3) ilk dokuz ay\u0131ndaki 798 sald\u0131r\u0131 ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda, be\u015f aydan daha k\u0131sa bir zamanda 573 sald\u0131r\u0131 olmu\u015ftur. Bu \u015fiddet onlarca Filistinli besiciyi topraklar\u0131n\u0131 terk etmeye, di\u011ferlerini ise tar\u0131msal faaliyet ve in\u015faat planlar\u0131ndan vazge\u00e7meye zorlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu sadece Smotrich\u2019in eseri de\u011fil. Kendisi 1967\u2019de i\u015fgal edilen Golan Tepeleri\u2019ndeki bir yerle\u015fimde do\u011fdu ve daha sonra yine 1967\u2019de i\u015fgal edilen Filistin\u2019e ait Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki yerle\u015fimlere ta\u015f\u0131nd\u0131. Smotrich, yerle\u015fimci hareketinin olabildi\u011fince \u00e7ok Filistin topra\u011f\u0131n\u0131 gasp etmek ve Filistin ulusal projelerini bozmak i\u00e7in h\u00fck\u00fcmetin elindeki bir ara\u00e7 olmaktan, \u0130srail\u2019deki en kuvvetli ve n\u00fcfuzlu siyasal ve toplumsal g\u00fc\u00e7 olmaya, modern \u0130srail sa\u011f\u0131n\u0131n m\u0131zrak ba\u015f\u0131 olmaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn cisimle\u015fmi\u015f halidir. Yerle\u015fimci hareketinin n\u00fcfuzu toplumdaki oranlar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesindedir: \u0130srail n\u00fcfusunun y\u00fczde 7,3\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturmaktad\u0131rlar, Yahudiler, Araplar ve Do\u011fu Kud\u00fcs de dahil olmak \u00fczere -toplam olarak 9,7 milyonluk n\u00fcfus i\u00e7inde 751 bin.<\/p>\n\n\n\n
Orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7leri Netanyahu h\u00fck\u00fcmetinin Ocak 2023\u2019te a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 ve yarg\u0131 reformu denilen rejimin elden ge\u00e7irilmesi ile daha da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar olurken anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, rejim de\u011fi\u015fimi sa\u011fc\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu ve taraftar grubu Kohelet Siyaset Forumu (Kohelet Policy Forum) taraf\u0131ndan telkin edilmi\u015f, ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f, desteklenmi\u015f ve te\u015fvik edilmi\u015fti. Kohelet\u2019in kurucular\u0131 ve baz\u0131 \u00fcyeleri yerle\u015fimcidir ve pek \u00e7o\u011fu dindar-Siyonist bir ge\u00e7mi\u015ften gelirler. Forum as\u0131l olarak iki Yahudi Amerikal\u0131 milyarder taraf\u0131ndan finanse edilmektedir.(4) Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu \u0130srail\u2019deki Filistinlilerin ikinci s\u0131n\u0131f yurtta\u015f stat\u00fcs\u00fcn\u00fc yasal olarak peki\u015ftiren 2018\u2019deki Ulus-Devlet Yasas\u0131\u2019n\u0131n (Nation-State Law) da arkas\u0131ndad\u0131r. Forum hem halk aras\u0131nda hem de milletvekilleri aras\u0131nda sosyal refah fikrine kar\u015f\u0131, \u00f6rne\u011fin asgari \u00fccrete ve sosyal konutlara kar\u015f\u0131, propaganda y\u00fcr\u00fctmektedir. Bu lobi faaliyeti \u00e7ok siniktir, \u00e7\u00fcnk\u00fc yerle\u015fimcilik iktisadi te\u015febb\u00fcs\u00fc \u0130srailli Yahudiler i\u00e7in on y\u0131llar boyunca bir sosyo-ekonomik basamak olmu\u015ftur. Ayn\u0131 zamanda da \u00e7ok ironiktir -1970\u2019lere kadar dindar-Siyonist partiler bir \u00e7e\u015fit sosyal adalet d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015flard\u0131r. Kohelet\u2019in \u00fcyeleri, demokrasi ad\u0131na, yarg\u0131 kurumlar\u0131n\u0131 -as\u0131l olarak yasal dan\u0131\u015fmanlar\u0131 ve \u0130srail Anayasa Mahkemesi\u2019ni- ve onlar\u0131n anayasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu addettikleri yasalar\u0131 ve politikalar\u0131 engelleme kapasitelerini zay\u0131flatmak amac\u0131yla yarg\u0131 reformuna derin bir \u015fekilde dahil olmu\u015flard\u0131r. 2023\u2019te y\u00fcz binlerce \u0130srailli bu reforma kar\u015f\u0131 g\u00f6steriler yapt\u0131\u011f\u0131nda, kar\u015f\u0131 g\u00f6steriler a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak yerle\u015fimciler ve onlar\u0131n habitat\u0131ndan olan insanlardan olu\u015fuyordu: Dindar-Siyonist kurulu\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcnk\u00fc realiteyi bi\u00e7imlendiren bir di\u011fer sa\u011fc\u0131 \u00f6rg\u00fct, Smotrich\u2019in de kurucular\u0131ndan oldu\u011fu bir sivil toplum kurulu\u015fu olan Regavim\u2019dir. Regavim takriben 2007\u2019den beri, Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki Filistin topraklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 61\u2019inin \u201c\u0130srail\u2019in\u201d veya \u201cYahudi halk\u0131n\u0131n topra\u011f\u0131\u201d (1999\u2019da sonlanmas\u0131 gereken Oslo\u2019daki toprak b\u00f6l\u00fcnmesine g\u00f6re) oldu\u011fu aldatmacas\u0131n\u0131n propagandas\u0131n\u0131 agresif bir \u015fekilde yapmaktad\u0131r. \u00d6rg\u00fct, 1990\u2019lar\u0131n ortas\u0131ndan beri, \u0130srail\u2019in Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n par\u00e7alar\u0131ndan daha da \u00e7ekilmesini engellemek i\u00e7in yerle\u015fimciler hareketinin iyi planlanm\u0131\u015f taktiklerini takip etmekte ve desteklemektedir. Regavim tekerle\u011fi icat etmedi, fakat eski yerle\u015fimci-s\u00f6m\u00fcrgeci planda ufac\u0131k da olsa bir sapma imkan\u0131n\u0131n oldu\u011fu zamanlarda, bunu engellemek i\u00e7in harekete ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Yerle\u015fimci hareketin, resmi politikalar\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc ve devam\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, daha \u00e7ok \u00f6nc\u00fcs\u00fc haline gelmesi Hamas\u2019\u0131n 7 Ekim\u2019de esir ald\u0131\u011f\u0131 rehinelerin ba\u015f\u0131na gelenlerde de g\u00f6r\u00fclebilir. Tam da o g\u00fcn, Smotrich a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u015eimdi ac\u0131mas\u0131z olmal\u0131 ve rehineleri \u00e7ok da d\u00fc\u015f\u00fcnmemeliyiz.\u201d(5) Bir ara rehineler hakk\u0131ndaki s\u00f6zlerini biraz yumu\u015fatt\u0131, ama \u0130srail\u2019in Hamas ile bir anla\u015fma yapmamas\u0131 konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmedi. (O ve onun partisinden, Religious Zionism \u2013 Dindar Siyonizm Partisi, iki bakan ilk -ve \u015fimdiye kadar da son- tutsaklar\u0131n de\u011fi\u015fimi anla\u015fmas\u0131na oy verdiler, ama siyasal partneri Ben-Gvir ve onun partisinden, Jewish National Front \u2013 Yahudi Ulusal Cephesi, olan bakanlar kar\u015f\u0131 oy kulland\u0131lar.)<\/p>\n\n\n\n
O\u011fullar\u0131 rehineler aras\u0131nda olan iki \u0130srailli baba ulusun \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n (yani sava\u015f\u0131n devam etmesinin) \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131ndan \u00f6nce geldi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a beyan ettiler. Her iki baba da yerle\u015fimciydi. Ya yerle\u015fimci ya da dindar-milliyet\u00e7i Yahudi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan 20-30 ki\u015fi, d\u00fczenli olarak yard\u0131m t\u0131rlar\u0131n\u0131n Gazze\u2019ye giri\u015fini engellemektedirler. Bu eylem yasaya -Uluslararas\u0131 Adalet Mahkemesi\u2019nin insani yard\u0131m\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi karar\u0131n\u0131 ihlal etmektedir- ve Netanyahu ve ordunun ilan etti\u011fi \u015fartlara ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen, polis onlar\u0131 engellemeyi ba\u015faramad\u0131. Polisin ba\u015f\u0131ndaki Ben-Gvir, temel yard\u0131m ve g\u0131da maddelerinin Gazze\u2019ye girmesine muhalefetini sesli bir \u015fekilde beyan etti.<\/p>\n\n\n\n
Zamanla, rehineler meselesi halk\u0131n alg\u0131s\u0131nda bir \u201csolcu dava\u201d oldu ve ge\u00e7en sene yarg\u0131 reformuna kar\u015f\u0131 g\u00f6steriler yapan siyasal g\u00fc\u00e7lerle ba\u011flant\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131. Sava\u015f be\u015finci ay\u0131na girerken, geriye kalan rehinelerin sal\u0131verilmesinin ba\u015fta Netanyahu olmak \u00fczere h\u00fck\u00fcmetin birinci \u00f6nceli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ge\u00e7en zaman i\u00e7inde geriye kalan 134 rehinenin en az 30\u2019u, belki 50\u2019si \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Bu i\u015fgalle \u0130srail neleri ama\u00e7lamaktad\u0131r?<\/p>\n\n\n\n
Resmi olarak ilan edilen ama\u00e7 Hamas\u2019\u0131 yok etmektir. Kastedilen ama\u00e7 7 Ekim\u2019e kar\u015f\u0131 misilleme yapmak, Filistinlileri direnmekten veya tekrar b\u00f6yle bir operasyona giri\u015fmeyi r\u00fcyalar\u0131nda bile g\u00f6rmekten vazge\u00e7irecek bir intikam almak. Yerle\u015fimci hareketin \u0131srarl\u0131 amac\u0131 -Gazze\u2019ye yerle\u015fmek- da \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Sava\u015f\u0131n ilk birka\u00e7 haftas\u0131nda, parlamento \u00fcyeleri, bakanlar ve yerle\u015fimciler \u201cinsani\u201d \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etmeyi \u00f6nerdi, bunu da ac\u0131 \u00e7eken Gazzelilerin ge\u00e7ici acil nakli ya da temelli g\u00f6\u00e7\u00fc ad\u0131 alt\u0131nda s\u00fcsleyerek sundular. M\u0131s\u0131r Devlet Ba\u015fkan\u0131 Abd\u00fclfettah es-Sisi buna tepki g\u00f6sterdi. M\u0131s\u0131r paniklemi\u015fti: 2000\u2019lerden beri \u0130srail\u2019in Gazze\u2019yi Bat\u0131 \u015eeria\u2019dan koparmak amac\u0131n\u0131n arkas\u0131nda, ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f sahil \u015feridini M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n kollar\u0131na itmek ve bu arada da bir Filistin devletinin kurulmas\u0131n\u0131 engellemek oldu\u011fundan \u015f\u00fcphelenmekteydi. Di\u011fer yandan da ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f, aralar\u0131nda Selefi militanlar\u0131n da oldu\u011fu i\u015fsiz Gazzelilerin Sina\u2019ya ve ana karaya dolu\u015facaklar\u0131ndan korktu. Bu nedenle, uzun y\u0131llardan beri M\u0131s\u0131r taraf\u0131ndan Gazzelilere giri\u015f ve ziyaret izni kurallar\u0131 \u00e7ok s\u0131k\u0131 \u015fekilde uygulanmaktad\u0131r. Birle\u015fik Devletler de hem Yahudilerin Gazze\u2019ye yerle\u015ftirilmesi hem de Filistinlilerin zorla Gazze\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Birle\u015fik Devletler g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte bir Filistin Devleti ihtimaline sad\u0131k kalmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
M\u0131s\u0131r ve Amerika\u2019n\u0131n itiraz\u0131 en az\u0131ndan Netanyahu\u2019nun partisinde s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Ama bu h\u00e2l\u00e2 ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek bir ama\u00e7 olarak durmaktad\u0131r: Gazze b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131ma u\u011frad\u0131 ve \u0130srail bilmektedir ki, imkan\u0131 olan insanlar (para, \u00e7ifte vatanda\u015fl\u0131k, d\u0131\u015far\u0131s\u0131 ile ba\u011flant\u0131lar, y\u00fcksek \u00f6\u011frenim g\u00f6rmek ve evrensel olarak talep edilen meslek sahibi olmak) gittiler ya da gitmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yorlar. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f \u00e7ok zor olacak. Gazze\u2019nin yeniden in\u015fas\u0131, belirsiz bir siyasal gelecekte, on y\u0131llar s\u00fcrecek.<\/p>\n\n\n\n
\u0130srail eski amac\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f oldu: Herhangi bir Filistin ulusal projesine ve Filistin\u2019in kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 herhangi bir \u015fekilde icras\u0131na engel olmak. Ge\u00e7mi\u015fte, askeri \u00e7at\u0131\u015fmalar aras\u0131ndaki zamanda, \u0130srail\u2019in takti\u011fi m\u00fczakere s\u00fcrecinin ve anla\u015fmalar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n oyalanmas\u0131na g\u00f6z yummakt\u0131. Bug\u00fcn de ama\u00e7 ayn\u0131, ama kullan\u0131lan ara\u00e7lar daha y\u0131k\u0131c\u0131 ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Bu durumun konu\u015fulmayan ve u\u011fursuz bir boyutu var: Gazze n\u00fcfusunun y\u00fczde 75\u2019ten fazlas\u0131 1948 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131d\u0131r. S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n evlerini ve yurtlar\u0131n\u0131 yok ederek tarihsel, duygusal ve maddi ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmakta ba\u015far\u0131s\u0131z olan ve Nakba i\u00e7in sorumluluk almayan \u0130srail, \u015fimdi onlar\u0131 s\u0131f\u0131r noktas\u0131na itmektedir. \u0130srailli politikac\u0131lar ve \u0130srail ordusu bunun Filistinlilere oran\u0131n yerlisi stat\u00fcs\u00fcnde olduklar\u0131n\u0131, duygular\u0131n\u0131 unutturamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve inkar ettiremeyece\u011fini biliyorlar -ama gelecek uzun y\u0131llar boyunca bu duygular ve ba\u011flar zay\u0131flam\u0131\u015f olacak ve yapacak \u00e7ok i\u015fleri var.<\/p>\n\n\n\n
Oslo Anla\u015fmalar\u0131 bu felakete nas\u0131l katk\u0131da bulundu?<\/p>\n\n\n\n
Oslo\u2019da var\u0131lan anla\u015fma \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131: \u201cTer\u00f6r\u201d ve \u015fiddet olarak tan\u0131mlanan herhangi bir Filistin direni\u015finin derhal durmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, i\u015fgalin yava\u015f yava\u015f \u00e7\u00f6z\u00fclmesi (belirli ve nihai s\u0131n\u0131rlara karar verilmemi\u015f olmas\u0131 ve \u0130srail\u2019e tarihlere sayg\u0131 g\u00f6stermeyecek kadar manevra alan\u0131 b\u0131rakarak). Filistin Y\u00f6netimi\u2019ne direni\u015f, ter\u00f6r eylemi ve \u015fiddetin olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flama g\u00f6revi verildi.<\/p>\n\n\n\n
Di\u011fer bir deyi\u015fle, \u0130srail FY\u2019den ta\u015feron ve tam i\u015fbirlik\u00e7i aras\u0131nda bir \u015fey olmas\u0131n\u0131 bekliyordu. \u0130lk y\u0131llarda, El Fetih ve FY m\u00fczakere ve diplomasinin (ve daha sonra, silahs\u0131z halk m\u00fccadelesinin) i\u015fgali sonland\u0131rmak ve devlet kurmak i\u00e7in do\u011fru bir yol oldu\u011funu iddia edebiliyorlard\u0131. \u00c7o\u011funluk taraf\u0131ndan desteklendikleri i\u00e7in, vekil devlet olduklar\u0131 i\u00e7in ba\u015fka herhangi bir grubun silah kullan\u0131lmas\u0131na m\u00fcsaade etmeme haklar\u0131 vard\u0131. Hamas ve Filistin \u0130slami Cihad \u00f6rg\u00fct\u00fc Yaser Arafat\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131na direnmekte ve Oslo Anla\u015fmalar\u0131n\u0131 sabote etmeye kararl\u0131yd\u0131lar. Ramazan\u2019da bir yerle\u015fimcinin El Halil\u2019deki \u0130brahimi Camii\u2019nde ibadet etmekte olanlar\u0131 katletmesinden sonra geli\u015fen sivillere kar\u015f\u0131 intihar sald\u0131r\u0131lar\u0131, \u0130srail\u2019in Oslo Anla\u015fmalar\u0131n\u0131n \u201cnihai bir pakta\u201d do\u011fru olgunla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmesine yard\u0131m etti. Metinlerin, politikalar\u0131n ve deklarasyonlar\u0131n dikkatli bir okumas\u0131 \u0130srail\u2019in Filistinlilerin minimum siyasal beklentilerini bile hi\u00e7bir zaman kar\u015f\u0131lamaya niyetli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Zamanla, FY\u2019nin yapabilecekleri azald\u0131k\u00e7a, aralar\u0131ndaki ya\u015fl\u0131lara, etraf\u0131ndakilere ve eski t\u00fcfek El Fetih \u00fcyelerine sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fisel yararlarla yetinmek, insanlar\u0131 \u00f6fkelendirdi, \u0130slamc\u0131 muhalefetin desteklenmesine, \u00f6zellikle de onun geleneksel silahl\u0131 m\u00fccadeleye dair de\u011ferler sistemine alan a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Oslo\u2019nun yaratt\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7eklik, yani ordunun Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n y\u00fczde 40\u2019\u0131ndaki \u00fcslerini bo\u015faltmas\u0131 ve Gazze\u2019yi terk etmesi, \u0130srail ve \u0130sraillilerin i\u015fgal sona ermi\u015f gibi davranmalar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131. Ama asl\u0131nda ba\u015fka ara\u00e7larla fiili kontrol\u00fc elinde tuttu. Ara d\u00f6nemin, Filistinliler ve uluslararas\u0131 camian\u0131n 4 Haziran 1967\u2019deki s\u0131n\u0131rlar boyunca \u00e7izilmi\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devletin kurulaca\u011f\u0131 beklentisiyle, 1999\u2019da sonuna gelinece\u011finin kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 \u0130srailliler taraf\u0131ndan yok say\u0131ld\u0131. \u0130srail kendisini y\u00fckten kurtararak i\u015fgal alt\u0131ndaki halk\u0131n problemlerini ve bunun maliyetini y\u00f6netmeyi FY\u2019ye b\u0131rakt\u0131 ama toprak, su, s\u0131n\u0131rlar, ekonomi ve halk\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerindeki kontrol\u00fc elinde tutuyordu. Ve buna ra\u011fmen FY\u2019den kendi halk\u0131n\u0131 denetlemesini ve disipline etmesini bekliyordu.<\/p>\n\n\n\n
\u0130srail, ge\u00e7en otuz y\u0131l i\u00e7inde, Filistin n\u00fcfusunu, etraf\u0131 \u00e7evrilmi\u015f yerle\u015fim alanlar\u0131nda (Gazze bunlar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ve en izole olmu\u015f olan\u0131d\u0131r) yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131, bu alanlar FY taraf\u0131ndan y\u00f6netildi. Daha sonra Gazze \u015eeridi Hamas taraf\u0131ndan y\u00f6netildi. \u0130srail toprak gasp\u0131na, geli\u015fmeyi engellemeye, su kaynaklar\u0131n\u0131 kontrole, seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlamaya, g\u00fcnl\u00fck askeri bask\u0131nlara ve sald\u0131r\u0131lara, s\u00fcrekli g\u00f6zetlemeye, Filistinli protestocular\u0131 ve tek ba\u015f\u0131na sald\u0131r\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirenleri g\u00f6zalt\u0131na almaya, \u00f6ld\u00fcrmeye ve sakatlamaya devam etti. Yerle\u015fimci \u015fiddeti artt\u0131, polis ve ordu onlar\u0131 kontrol alt\u0131na almay\u0131 umursamad\u0131. \u201cBar\u0131\u015f s\u00fcreci\u201d, \u201cm\u00fczakereler\u201d maskesi alt\u0131ndaki bu b\u00fcrokratik ve askeri \u015fiddet kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yaln\u0131zca bir tek \u015fekilde \u00f6zetleyebilirim: Resmi, \u00f6rg\u00fctl\u00fc, sistemik, vah\u015fi bir sadizm.<\/p>\n\n\n\n
1993\u2019teki Oslo Anla\u015fmas\u0131n\u0131n temel ilkelerinden biri Gazze ve Bat\u0131 \u015eeria\u2019n\u0131n her iki taraf\u00e7a tek toprak birimi olarak g\u00f6r\u00fclmesiydi. Ama \u0130srail, Gazze n\u00fcfusunu Bat\u0131 \u015eeria n\u00fcfusundan koparabilmek i\u00e7in her \u015feyi yapt\u0131 ve Gazze\u2019yi izole etti. Bu politika 1991\u2019de, Oslo\u2019dan \u00f6nce ba\u015flad\u0131 ve o zamandan beri etkinle\u015ftirilerek konsolide edildi. Bir \u00f6rnek: Ba\u015f\u0131ndan beri, Filistinlilerin n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131n\u0131 kontrol\u00fc alt\u0131nda tutan, kimin ve ka\u00e7 ki\u015finin kay\u0131t edilece\u011fine karar veren \u0130srail, FY\u2019nin Gazze\u2019den Bat\u0131 \u015eeria\u2019ya ta\u015f\u0131nan insanlar\u0131n adres kay\u0131tlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi talebine m\u00fcsaade etmedi. Sonra bu insanlara Bat\u0131 \u015eeria\u2019da \u201cillegal\u201d olarak ikamet edenler veya misafirler olarak muamele etti.<\/p>\n\n\n\n
\u0130srail\u2019in kendi i\u015fine gelen anlat\u0131ya g\u00f6re, bu Filistinliler anla\u015fmay\u0131 ihlal eden insanlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc FY \u015fiddete ba\u015fvuran \u00f6rg\u00fctleri ve bireyleri kontrol edemiyordu. Mesele FY\u2019nin silahl\u0131 gruplar\u0131 ve Hamas\u2019\u0131 ne kadar bask\u0131 alt\u0131nda tuttu\u011fu ya da tutabilece\u011fi de\u011fil, mesele \u0130sraillilerin, bir yandan s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme pratiklerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, anla\u015fmalardaki en ufak bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc boyutu e\u015feleyip \u00e7\u0131kart\u0131p onu bir ba\u015fka kontrol enstr\u00fcman\u0131 haline getirmesidir. Ve sonra da i\u015fgal edileni su\u00e7lad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
Otuz y\u0131l \u00f6nce, Bat\u0131 \u015eeria ve Gazze\u2019deki Filistinlilerin \u00e7o\u011fu, tarihsel Filistin\u2019in sadece y\u00fczde 22\u2019sini kapsayan, ac\u0131 veren ama ula\u015f\u0131labilir bir taviz devletini destekledi, sonu tam bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u0131st\u0131rap ve \u00f6fke oldu -\u00f6zellikle FY\u2019ye dair. FY sadece bir devlet olmakta ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k kazanmakta ba\u015far\u0131s\u0131z olmakla kalmad\u0131, neredeyse ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri yozla\u015fmakla itham edildi. Ocak 2006\u2019da Hamas\u2019\u0131n parlamento se\u00e7imlerinde sandalyelerin \u00e7o\u011funu (ama oylar\u0131n \u00e7o\u011funu de\u011fil) ald\u0131\u011f\u0131ndan beri insanlar FY\u2019den umutlar\u0131n\u0131 kestiler.<\/p>\n\n\n\n
El Fetih ve d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131 demokratik s\u00fcrecin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kabul etmedi ve 2007\u2019nin ortas\u0131ndan beri Gazze\u2019deki k\u0131sa s\u00fcren ac\u0131l\u0131 bir i\u00e7 sava\u015ftan sonra y\u00f6netimde b\u00f6l\u00fcnme oldu. \u00d6ld\u00fcr\u00fclen Gazzeli psikiyatrist ve aktivist Eyad El-Sarraj bu ikili h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131n senaryosunu \u0130srail\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerdi, ama hem Hamas hem El Fetih birbirine rakip olacak \u015fekilde Filistin\u2019e ait iki b\u00f6lgeye h\u00fckmetmekte kendi rollerini oynamada ustala\u015ft\u0131lar. Her iki taraf da bu d\u00fczenlemeden memnun olduklar\u0131 izlenimini verdiler. Se\u00e7imleri yapmamak her ikisi i\u00e7in de uygundu.<\/p>\n\n\n\n
Hamas \u0130kinci \u0130ntifada s\u0131ras\u0131ndaki silahl\u0131 m\u00fccadele strateji ve taktiklerinin 2005\u2019te \u0130srail\u2019i Gazze \u015eeridi\u2019ni terketmeye zorlad\u0131\u011f\u0131yla \u00f6v\u00fcnd\u00fc. Hamas, kendi i\u015fine geldi\u011fi i\u00e7in, ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0130srail\u2019in Gazze\u2019yi Bat\u0131 \u015eeria\u2019dan koparmak politikas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fi ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rmezden geldi. Ama onun \u00f6v\u00fcnmelerini dinlemeye haz\u0131r kulaklar vard\u0131: 1920\u2019den beri, ister 1967\u2019de ister 1948\u2019de kaybedilen topraklar olsun, bir\u00e7ok defa yenilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, silahl\u0131 m\u00fccadele Filistinliler aras\u0131nda (tek yol olmasa da) i\u015fgali sonland\u0131rman\u0131n en iyi yolu oldu\u011funa dair \u00fcn\u00fcn\u00fc korudu. 7 Ekim, Hamas\u2019\u0131n Gazze \u015eeridi\u2019nde ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu sivil y\u00f6netimi, \u0130srail Silahl\u0131 Kuvvetleri\u2019ni zekice alt eden, ona kar\u015f\u0131 daha \u00f6nce deneyimlenmemi\u015f yollarla sava\u015fan bir orduyu kurmak ve on binlerce gen\u00e7 erke\u011fi bu kadar iyi e\u011fitmek i\u00e7in, ne kadar \u00f6zenle kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya g\u00f6sterdi. Bunlar, Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki kemikle\u015fmi\u015f FY ve Filistin Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc (FK\u00d6) nomenklaturas\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 \u0130srail ile yapt\u0131klar\u0131 g\u00fcvenlik koordinasyonuna (i\u015fbirli\u011fi olarak addedilen) bor\u00e7lu olduklar\u0131 bir zamanda oluyordu.<\/p>\n\n\n\n
Bu ger\u00e7ekler, Filistinlilerin \u00e7o\u011funun g\u00f6z\u00fcnde, Hamas\u2019\u0131n operasyonunu hakl\u0131 \u00e7\u0131karmakta, yapt\u0131\u011f\u0131 zulm\u00fc g\u00f6lgelemekte ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n Yahudi olmayan misafir i\u015f\u00e7ilere ve \u0130srail\u2019in Filistinli yurtta\u015flar\u0131 da dahil olmak \u00fczere sivillere kar\u015f\u0131 giri\u015ftikleri zulme izin vermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Amira Hass<\/p>\n\n\n\n
Sizin tahmininize g\u00f6re, Filistinliler, \u0130srail\u2019in \u015fu andaki Gazze sava\u015f\u0131n\u0131 tetikleyen, Hamas\u2019\u0131n El Aksa Tufan\u0131 operasyonunu tarihsel olarak nas\u0131l de\u011ferlendireceklerdir?<\/p>\n\n\n\n
Tahmin etmek zor. Hen\u00fcz \u00e7ok fazla bilinmeyen de\u011fi\u015fken var. \u015eu anda bu operasyonun (bir askeri operasyon olarak ve onunla geldi\u011fi kabul edilen veya edilmeyen sava\u015f su\u00e7lar\u0131 olarak de\u011fil) en hayran destek\u00e7ileri Gazze\u2019nin d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan -Bat\u0131 \u015eeria\u2019da ve diasporadaki- Filistinlilerdir. \u0130srail\u2019deki Filistinliler daha az \u00f6yle: Pek \u00e7o\u011fu zul\u00fcm [Hamas\u2019\u0131n 7 Ekim operasyonu] kar\u015f\u0131s\u0131nda deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fc, ama ba\u011flam\u0131n\u0131n \u0130srail\u2019in bask\u0131s\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorlar. Bu ba\u011flam\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyemezler, direni\u015f prensibini de tabii ki a\u00e7\u0131k\u00e7a destekleyemiyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc tutuklan\u0131rlar ve haklar\u0131nda dava a\u00e7\u0131l\u0131r. Her yerdeki Filistinliler y\u0131l boyu s\u00fcren planlamadan, Hamas\u2019\u0131n cesareti ve s\u00fcrpriz yapma kabiliyetinden ve \u0130srail\u2019inki gibi kuvvetli bir orduyu a\u015fa\u011f\u0131lam\u0131\u015f olmas\u0131ndan etkilendiler ve gurur duyuyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Benim i\u00e7in s\u00fcrpriz de\u011fil. \u0130\u015fgal alt\u0131nda ya\u015famak hi\u00e7 bitmeyen bir a\u015fa\u011f\u0131lanma ve mahrumiyet hikayesidir. Bat\u0131 \u015eeria\u2019dan gen\u00e7, sek\u00fcler bir arkada\u015f\u0131m bana, \u201cBiz bedavadan ter\u00f6ristiz, bedel \u00f6demeyen. Facebook\u2019a bir \u015fey koyar\u0131z ve hapse at\u0131l\u0131r\u0131z. Bari maliyeti y\u00fcksek ter\u00f6ristler olal\u0131m\u201d dedi. Benim etraf\u0131mdaki Filistinlilerin hepsi -\u0130srail\u2019den, diasporadan, Bat\u0131 \u015eeria\u2019dan, Gazze\u2019den- direni\u015fin s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmi\u015f halk\u0131n hakk\u0131 oldu\u011funu, hi\u00e7bir direni\u015fin \u201ctemiz\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tarihin 7 Ekim\u2019de ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0130srail\u2019in Arap devletleriyle ili\u015fkilerinin normalle\u015fmesini durdurdu\u011funu, d\u00fcnyan\u0131n dikkatini yeniden Filistin\u2019e \u00e7evirdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. \u0130kinci \u0130ntifada s\u0131ras\u0131nda ve \u0130srail ile Hamas aras\u0131ndaki her sava\u015ftan sonra ayn\u0131 analizi duydu\u011fumu s\u00f6yleyince, \u0130srail zulm\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131 nedeniyle \u015fimdikinin ayn\u0131 \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Uzun y\u0131llardan beri Ramallah\u2019ta ya\u015fayan Gazzeli arkada\u015flar bana, onlar i\u00e7in Bat\u0131 \u015eerial\u0131 arkada\u015flar\u0131 (\u00e7o\u011fu solda olan) aras\u0131nda Hamas\u2019\u0131 ve operasyonu ele\u015ftirmenin ne kadar zor oldu\u011funu ve susturulduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Birisi bana, her \u015feyini kaybeden Gazze\u2019deki ailesinin, bir Hamas militan\u0131n\u0131n duyaca\u011f\u0131 ve kendilerine kar\u015f\u0131 tedbir alaca\u011f\u0131 kayg\u0131s\u0131yla, telefonda \u015fikayet etmekten korktu\u011funu s\u00f6yledi. Di\u011fer yandan, Gazze\u2019deki di\u011fer arkada\u015flar\u0131m silahl\u0131 direni\u015f hakk\u0131 ve ilkesine ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6stermeye devam ediyor ve bana, b\u00fct\u00fcn bu bombalamalar ve korkuya ra\u011fmen, ba\u015fkalar\u0131yla birlikte Hamas\u2019\u0131n sava\u015f\u0131ndan gurur duyduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n\n\n\n
\u015eu anda sald\u0131r\u0131y\u0131 \u201cdestekleme\u201d hakk\u0131ndaki endi\u015fem daha az. Silah kullan\u0131lmas\u0131 \u00fczerine herhangi bir tart\u0131\u015fman\u0131n tabu olmas\u0131ndan daha \u00e7ok endi\u015fe etmekteyim. \u0130srail sava\u015fta toptan y\u0131k\u0131ma ve bildi\u011fimiz haliyle Gazze\u2019yi d\u00fcmd\u00fcz etmeye daha da yakla\u015ft\u0131k\u00e7a bu tart\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nmak daha kolay. Hamas\u2019\u0131n operasyonunun arkas\u0131ndaki akl\u0131 sorgulamak ve -d\u00fc\u015fman\u0131 \u0130srail\u2019in yapabileceklerini bilirken- b\u00fct\u00fcn bir sivil n\u00fcfusu tehlikeye atma hakk\u0131 bir kenara itilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Belki eninde sonunda, bu kabus sona erdi\u011finde, kaybedilen insan hayat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, duygusal ve fiziksel hasar\u0131n kapsam\u0131 ve y\u0131k\u0131m\u0131n derecesi tam olarak kavrand\u0131\u011f\u0131nda, insanlar Hamas\u2019\u0131n askeri cesaretini ve maharetini ve ona [operasyona] hasredilen, y\u0131llarla ifade edilen insani, maddi ve mali yat\u0131r\u0131m\u0131 farkl\u0131 tartacaklard\u0131r. Belki, en az\u0131ndan baz\u0131lar\u0131, de\u011fmedi\u011fi sonucuna varacaklard\u0131r -ama \u0130srail yurtta\u015f\u0131 olan Filistinli arkada\u015flar\u0131m de\u011ferlilik ve zalime kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi yan yana koymay\u0131 reddettiklerini s\u00f6ylediler. Ve belki, \u0130srail\u2019le ili\u015fkilerini normalle\u015ftirmek \u00fczere olan Arap \u00fclkeleri de dahil olmak \u00fczere, d\u00fcnyan\u0131n \u0130srail\u2019e kar\u015f\u0131 tavr\u0131nda maj\u00f6r bir kayma olacak. Belki ac\u0131tan yapt\u0131r\u0131mlar, ticaret anla\u015fmalar\u0131n\u0131n feshi, Filistin Devleti\u2019nin tan\u0131nmas\u0131 \u0130srail\u2019de bir rejim de\u011fi\u015fikli\u011fine yol a\u00e7acak veya eski Filistinli beklentisinde oldu\u011fu gibi \u0130srailli Yahudilerin kitlesel g\u00f6\u00e7\u00fc Siyonist kurulu\u015fun \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f bir meyve gibi d\u00fc\u015fmesine sebep olacak. Kim bilir?<\/p>\n\n\n\n
Filistinliler aras\u0131nda bir e\u011filim g\u00f6r\u00fcyorum -ve asl\u0131nda sadece onlarda de\u011fil: Askeri giri\u015fimler ve operasyonlar\u0131n karakterize etti\u011fi d\u00f6nemleri y\u00fcceltmek ve toplum (\u0130ngiliz egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan 1936\u2019daki kalk\u0131\u015fma veya \u0130kinci \u0130ntifada gibi) \u00fczerindeki uzun s\u00fcren olumsuz etkisini ve takip eden yenilgileri g\u00f6rmezden gelmek. Ki\u015fisel olarak, hem \u0130srail\u2019deki militarist toplumda hem de Filistinliler aras\u0131nda bu kuvvetli erkek egemen bak\u0131\u015f ve askeri yola ve onun k\u00fclt\u00fcne muhalefet etmek cesaretini g\u00f6steren insanlar\u0131n susturulmas\u0131 umutlar\u0131m\u0131 k\u0131rmakta. Ama ben ne biliyorum ki? Belki, kurtulu\u015fun tek yolu olarak silahl\u0131 m\u00fccadele aksiyomunun kutsall\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphe etmemin nedeni benim feminist-solcu dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcmd\u00fcr. Belki Hamas\u2019\u0131n askeri ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir mucizeye evrilecek ve nehir ile deniz aras\u0131ndaki ve yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki Filistinliler aras\u0131nda birle\u015fik politik temsiliyet ve enerjiyi do\u011furacak, sarih ve birle\u015fmi\u015f stratejisiyle politik bir fakt\u00f6r haline gelecek.<\/p>\n\n\n\n
Eksik olan, b\u00fct\u00fcn Filistinlilerin, \u00fczerinde anla\u015ft\u0131klar\u0131 bir temsili g\u00f6vde ve tek stratejidir. Ve sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri eksik olan Hamas\u2019tan gelecek sarih bir mesajd\u0131r: Sald\u0131r\u0131y\u0131 mahkumlar\u0131 kurtarmak i\u00e7in mi, b\u00fct\u00fcn Filistin\u2019i kurtarmak i\u00e7in mi, Yahudiler terk edip gitsinler diye mi, El Aksa\u2019y\u0131 korumak i\u00e7in mi, Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki yerle\u015fimci \u015fiddetine kar\u015f\u0131 m\u0131, nihayet FK\u00d6\u2019n\u00fcn iki devlet faz\u0131na varmas\u0131na yard\u0131m etmek i\u00e7in mi yapt\u0131n\u0131z? Birbiriyle \u00e7eli\u015fen bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 duyuyor ve \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kal\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n
Filistinlileri ne bekliyor?<\/p>\n\n\n\n
E\u011fer \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki bir ya da iki y\u0131l\u0131 soruyorsan\u0131z, pek \u00e7ok insan\u0131 bekleyen ac\u0131n\u0131n ve \u0130srail\u2019in Gazze \u015eeridi\u2019ndeki, Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki ve \u0130srail\u2019in i\u00e7indeki eylem ve pratiklerinin ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesine bile tahamm\u00fcl edemiyorum. Korkar\u0131m daha spesifik olmam\u0131 bekliyorsunuz. Gazze\u2019deki insanlar travma i\u00e7inde hayatta kalmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Sava\u015f \u015fimdi bitse bile -ki, bitmeyecek- \u00f6l\u00fcm\u00fcn, yaralanman\u0131n, hastal\u0131\u011f\u0131n, y\u0131k\u0131m\u0131n ve y\u0131llar\u0131n birikiminin kayb\u0131n\u0131n \u00fcstlerine \u00e7\u00f6ken etkisi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacaklar. \u0130srail\u2019in Gazze\u2019yi birbirinden kopar\u0131lm\u0131\u015f iki par\u00e7aya b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ke\u015ffedecekler. Bat\u0131 \u015eeria\u2019da yerle\u015fimciler, ordu, polis ve s\u00f6m\u00fcrgeci kurumlar Filistinlileri etraf\u0131 \u00e7evrilmi\u015f daha da k\u00fc\u00e7\u00fck yerlere s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya devam edecekler ve daha \u00e7ok topra\u011f\u0131 gasp edecekler. \u0130srail\u2019in i\u00e7inde bask\u0131y\u0131 ciddi bir bi\u00e7imde artt\u0131racaklar. D\u00fcnyan\u0131n bu kampanyay\u0131 durdurmak i\u00e7in olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi ve h\u0131zl\u0131ca m\u00fcdahale edece\u011fini g\u00f6rm\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n
On ya da yirmi y\u0131l sonras\u0131n\u0131 kastediyorsan\u0131z, i\u015fte tam bu nokta, kristal k\u00fcremi evde b\u0131rakt\u0131m dedi\u011fim and\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7eviri notlar\u0131:<\/p>\n\n\n\n
*Amira Hass \u0130srailli Yahudi yazar ve gazeteci Hass \u0130srail\u2019de yay\u0131mlanan Haaretz gazetesinde Gazze ve Bat\u0131 \u015eeria\u2019daki Filistinliler \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131larla tan\u0131nmaktad\u0131r. Kendisi de Filistin topraklar\u0131nda, \u00f6nce Gazze\u2019de, \u015fimdi ise Bat\u0131 \u015eeria\u2019da ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
[1] \u0130srail\u2019in do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131ndaki \u00dcrd\u00fcn Nehri ile bat\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 olan Akdeniz k\u0131y\u0131s\u0131 aras\u0131ndaki topraklar kastedilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
[2] Yerle\u015fimciler 1967\u2019deki Alt\u0131-G\u00fcn Sava\u015f\u0131\u2019ndan beri \u0130srail\u2019in yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u015fgali alt\u0131nda olan Golan Tepeleri, Bat\u0131 \u015eeria ve Do\u011fu Kud\u00fcs\u2019teki Filistinlilere ait topraklarda illegal olarak kurulmu\u015f yerle\u015fimlerde ya\u015fayan ve bir k\u0131sm\u0131 ultra ortodoks olan Yahudilerdir.<\/p>\n\n\n\n
Dipnotlar:<\/p>\n\n\n\n
(1) Bezalel Smotrich, \u201cIsrael\u2019s Decisive Plan\u201d (\u0130srail\u2019in Kararl\u0131 Plan\u0131), Hashiloach, 7 Eyl\u00fcl 2017.<\/p>\n\n\n\n
(2) Katherine Hearst, \u201cIsrael-Palestine War: Israeli Minister calls for \u2018voluntary migration\u2019 of Palestinians- \u0130srail-Filistin sava\u015f\u0131: \u0130srailli bakan Filistinlilerin \u2018g\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00f6\u00e7\u00fc\u2019 i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulunuyor.\u201d Middle East Eye,14 Kas\u0131m 2023.<\/p>\n\n\n\n
(3) United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsani Yard\u0131m Koordinasyon Ofisi), \u201cGazze \u015eeridi ve \u0130srail\u2019de \u00c7at\u0131\u015fmalar, G\u00fcncelleme #123,\u201d 21 \u015eubat 2024; United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs, \u201cDurum Bilgisi: Artan yerle\u015fimci \u015eiddeti S\u0131ras\u0131nda Filistinli \u00c7obanlar\u0131n Yerlerinden Edilmesi,\u201d 21 Eyl\u00fcl 2023.<\/p>\n\n\n\n
(4) Nettanel Slyomovics, \u201cThe U.S. Billionaires Secretly Funding the Right-Wing Effort to Reshape Israel \u2013 \u0130srail\u2019i Yeniden Bi\u00e7imlendirmek \u0130steyen Sa\u011fc\u0131lar\u0131n \u00c7abas\u0131n\u0131 Gizlice Fonlayan ABD Milyarderleri,\u201d Haaretz, 11 Mart 2012.<\/p>\n\n\n\n
(5) Haaretz Editorial, \u201cIsrael Must First Bring Home Its Own \u2013 \u0130srail \u00d6nce Kendininkileri Evlerine Getirmeli,\u201d Haaretz, 9 Ekim 2023.<\/p>\n\n\n\n
[Catalyst dergisinin K\u0131\u015f 2024 say\u0131s\u0131nda yer alan \u0130ngilizce orijinalinden Sevil Kurdo\u011flu taraf\u0131ndan Sendika.Org i\u00e7in \u00e7evrilmi\u015ftir.]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Amira Hass son otuz y\u0131ld\u0131r Bat\u0131 \u015eeria...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4300,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-4299","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sectiklerimiz"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4299"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4301,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4299\/revisions\/4301"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4299"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=4299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}