{"id":4387,"date":"2024-09-15T01:15:51","date_gmt":"2024-09-14T22:15:51","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=4387"},"modified":"2024-12-01T19:05:20","modified_gmt":"2024-12-01T16:05:20","slug":"sistem-lime-lime-dokuluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2024\/09\/15\/sistem-lime-lime-dokuluyor\/","title":{"rendered":"Sistem lime lime d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor"},"content":{"rendered":"\n<p>Fa\u015fist sistem her y\u00f6n\u00fcyle i\u00e7ine girdi\u011fi krizde debeleniyor. Enflasyon, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve adalet, y\u00f6netme ba\u015fta olmak \u00fczere, her alanda toplumsal ya\u015fam\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc ilgilendiren alanlarda h\u0131zla \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc i\u00e7inde.<\/p>\n\n\n\n<p>Tek adam diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcyle t\u00fcm veri ve istettikleri \u00e7arp\u0131tan, enflasyondan i\u015fsizli\u011fe vb t\u00fcm verileri \u00e7arp\u0131tarak yay\u0131nlasa da \u00f6rtbas edemiyor. Ancak uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n de\u011ferlendirme ve derecelendirme raporlar\u0131 fa\u015fist iktidar\u0131n temel alanlardaki y\u00f6netememe krizini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>OECD (Ekonomik \u0130\u015f birli\u011fi ve Kalk\u0131nma \u00d6rg\u00fct\u00fc), \u00fcye \u00fclkelerdeki vatanda\u015flar\u0131n sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim ve adalet sisteminden duyduklar\u0131 memnuniyet ya da memnuniyetsizli\u011fi durumunu konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yay\u0131nlad\u0131.&nbsp; Buna g\u00f6re ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda 38 OECD \u00fcyesi, yedi de OECD\u2019ye \u00fcye olmay\u0131 bekleyen \u00fclkelerden olu\u015fmak \u00fczere toplam 45 \u00fclkedeki memnuniyet durumlar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. \u00dclkelerin tamam\u0131ndan elde edilen sonu\u00e7lar\u0131n ard\u0131ndan kamu hizmetlerinden duyulan memnuniyete y\u00f6nelik OECD ortalamas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetlerinde y\u00fczde 68, e\u011fitim sisteminde y\u00fczde 67 ve adalet sisteminde ise y\u00fczde 56 oldu\u011fu belirtilirken T\u00fcrkiye 45 \u00fclke aras\u0131nda 21 s\u0131rada yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki kamu hizmetlerinden memnuniyet oranlar\u0131 ise \u015f\u00f6yle: T\u00fcrkiye e\u011fitimde, y\u00fczde 21\u2019lik memnuniyet oran\u0131 ile 45 \u00fclke aras\u0131nda son s\u0131rada yer almaktad\u0131r. Endonezya y\u00fczde 88\u2019lik memnuniyet oran\u0131 ile halka en iyi e\u011fitim hizmeti veren \u00fclke olurken Norve\u00e7\u2019in y\u00fczde 87 ile ikinci, Finlandiya\u2019n\u0131n y\u00fczde 85 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada oldu\u011fu bildirildi. \u0130svi\u00e7re ve \u0130rlanda ise e\u011fitimde y\u00fczde 84\u2019l\u00fck memnuniyet oran\u0131 ile d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc payla\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>OECD\u2019nin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019deki 18-24 ya\u015f grubundaki gen\u00e7lerin y\u00fczde 31,1\u2019inin ne e\u011fitimde ne de istihdamda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmemekte. OECD \u00fclkelerinde ise bu oran\u0131n y\u00fczde 13,1 oldu\u011fu vurgulanmakta. Ara\u015ft\u0131rmada \u00f6te yandan, y\u00fczde 24\u2019l\u00fck oran ile kad\u0131nlar\u0131n, e\u011fitimde ve istihdamda yer almayan gen\u00e7 grubu i\u00e7inde \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7iziliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fitim sisteminde birbiri ard\u0131na yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler ile kaybolan nitelik kayb\u0131na kar\u015f\u0131n, e\u011fitim b\u00fct\u00e7esi de giderek daha da k\u0131s\u0131tland\u0131. Devlet\u2019in e\u011fitim yat\u0131r\u0131mlar\u0131 giderek azal\u0131rken bu alanda ailelerin e\u011fitim y\u00fck\u00fc katlanarak art\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2014 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 12,8, 2015 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 13,1, 2016 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 13,3 olan MEB (Mili E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131) b\u00fct\u00e7esinin merkezi y\u00f6netim b\u00fct\u00e7esi i\u00e7indeki pay\u0131, 2017-2024 d\u00f6neminde ise y\u00fczde 9,9 d\u00fcst\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Benzer bir tablo yarg\u0131 sisteminden memnuniyet oran\u0131 kay\u0131tlara, y\u00fczde 33 olarak ge\u00e7iyor. T\u00fcrkiye, yarg\u0131daki y\u00fczde 33\u2019l\u00fck memnuniyet oran\u0131 ile Kolombiya, Brezilya, Slovak Cumhuriyeti, \u015eili ve Kore ile ayn\u0131 tabloda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2018 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen referandum ile ge\u00e7ilen Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi\u2019nin ard\u0131ndan \u00e7ok say\u0131da insan, TCK\u2019nin 299 ve 301\u2019inci maddeleri uyar\u0131nca soru\u015fturmaya u\u011frad\u0131. TCK\u2019de, \u201cDevletin Egemenlik Alametlerine ve Organlar\u0131n\u0131n Sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenen ve \u201c\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel\u201d olarak de\u011ferlendirilen 299 ve 301\u2019inci maddeleri, adeta iktidar\u0131n muhalifleri cezaland\u0131rma arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. TCK 299-301 kapsam\u0131nda 2023 y\u0131l\u0131nda hakk\u0131nda dosya a\u00e7\u0131lan \u00e7ocuk say\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f s\u00f6z konusu. &nbsp;2023 y\u0131l\u0131nda, 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda 552 \u00e7ocuk hakk\u0131nda Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131nda TCK 299-301 maddeleri kapsam\u0131nda toplam 673 dosya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011fl\u0131k sisteminden duyulan memnuniyet oran\u0131 da OECD ortalamas\u0131na yeti\u015femedi. Toplam 45 \u00fclkede sa\u011fl\u0131k sisteminden duyulan memnuniyet oran\u0131 ortalamas\u0131 y\u00fczde 68 olurken bu oran T\u00fcrkiye\u2019de y\u00fczde 58 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. AKP\u2019li Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n, \u201cCebimizden be\u015f kuru\u015f \u00e7\u0131kmayacak\u201d dedi\u011fi, sa\u011fl\u0131k sistemi yerine yanda\u015f m\u00fcteahhitlere \u00e7a\u011f atlatan \u015fehir hastaneleri de sa\u011fl\u0131k b\u00fct\u00e7esinde karadelik a\u00e7t\u0131. Hastanelerin hizmet-kira bedeli olarak Ocak-May\u0131s 2024 d\u00f6neminde 34,8 milyar TL olarak yap\u0131lan \u00f6deme ile birlikte Ocak 2017-May\u0131s 2024 d\u00f6nemindeki garanti \u00f6demesi toplam\u0131 148,5 milyar TL\u2019ye ula\u015fm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>Keza Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu\u2019nun 2024\u2019\u00fcn ilk yar\u0131s\u0131na y\u00f6nelik istatistikleri de T\u00fcrkiye\u2019de en temel alanlarda ya\u015fanan sorunlar\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktaya ayna tutuyor. Halk\u0131n en \u00e7ok \u015fik\u00e2yette bulundu\u011fu alanlar istihdam, adalet ve e\u011fitim, en fazla \u015fik\u00e2yet etti\u011fi idareler ise Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve MEB olarak s\u0131ralan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fist AKP iktidar\u0131 yanda\u015fa rant sa\u011flamak i\u00e7in ba\u015fta \u00e7al\u0131\u015fan emek\u00e7i kesim, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7inin, k\u00f6yl\u00fclerin, gen\u00e7li\u011fin, halk\u0131n acil \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek de\u011fil. Onun politikalar\u0131nda bir avu\u00e7 yanda\u015f i\u00e7in daha \u00e7ok k\u00e2r, daha \u00e7ok rant yaratmak, her \u015feyden \u00f6nce gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkeyi her y\u00f6n\u00fcyle talan eden bu sistem \u00f6zelle\u015ftirme ad\u0131na yanda\u015fa sundu\u011fu \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131, alan yanda\u015flar buralar\u0131 kapatarak d\u0131\u015far\u0131da ithal hakk\u0131n\u0131 sadece bu \u015firketlere tan\u0131yarak karlar\u0131na k\u00e2r katarken halk\u0131 dahada yoksulla\u015ft\u0131rd\u0131lar. Tar\u0131m\u0131 \u00e7\u00f6kerterek yanda\u015f\u0131n d\u0131\u015far\u0131da ithal edip karina k\u00e2r katmas\u0131n\u0131n yolunu a\u00e7t\u0131. &nbsp;Ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re \u00fclkemiz bug\u00fcn bir\u00e7ok tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirildi. \u00dclkemizde ekilen-dikilen arazilerin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 2004- 2024 d\u00f6neminde 3,7 milyon hektar azald\u0131. Gayri Safi Milli Has\u0131la i\u00e7inde 2022 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 13,9 olan tar\u0131m\u0131n pay\u0131, 2024 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla y\u00fczde 6,3\u2019e kadar indirdiler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fa\u015fist sistem her y\u00f6n\u00fcyle i\u00e7ine girdi\u011fi krizde&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4388,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-4387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4387"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4389,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4387\/revisions\/4389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4387"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=4387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}