{"id":4891,"date":"2024-10-20T23:42:38","date_gmt":"2024-10-20T20:42:38","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=4891"},"modified":"2024-12-01T19:04:48","modified_gmt":"2024-12-01T16:04:48","slug":"azinlik-cogunluk-tiranliginin-panzehiridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2024\/10\/20\/azinlik-cogunluk-tiranliginin-panzehiridir\/","title":{"rendered":"AZINLIK, \u201c\u00c7O\u011eUNLUK T\u0130RANLI\u011eI\u201dNIN PANZEH\u0130R\u0130D\u0130R[*]"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201c\u00c7o\u011funluk<\/p>\n\n\n\n<p>her zaman ve istisnas\u0131z olarak<\/p>\n\n\n\n<p>az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n haklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemi\u015ftir.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn1#_ftn1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00c7o\u011funluk\u201d -s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131fl\u0131-s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7izdi\u011fi!- g\u00fcndelik hayat\u0131n \u201cmuteber\u201d kavramlar\u0131ndanken; \u201caz\u0131nl\u0131k\u201d da bir o kadar \u201clanetli\u201ddir.<\/p>\n\n\n\n<p>Oysa \u00e7o\u011funlu\u011fa de\u011fil, hakik\u00e2te itibar edilmeli; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011funluk kuvveti, g\u00fc\u00e7lerin en hoyrat\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda da \u00e7o\u011funlu\u011fun \u201ccenneti\u201d, \u00f6tekile\u015ftirilen az\u0131nl\u0131k(lar) i\u00e7in cehennemdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0131pk\u0131 John Stuart Mill\u2019in, \u201c\u00c7o\u011funlu\u011fun iradesi, di\u011fer insanlar \u00fczerinde bask\u0131 yapabilir; g\u00fcc\u00fcn \u00e7o\u011funluk taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi gereklidir. \u2018\u00c7o\u011funlu\u011fun tiranl\u0131\u011f\u0131\u2019 topluma kar\u015f\u0131 bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr ve toplum buna kar\u015f\u0131 korunmal\u0131d\u0131r\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Anooshirvan Miandji\u2019nin, \u201cE\u011fer bir yerde \u00e7o\u011funluk kendini oldu\u011fundan daha ahl\u00e2kl\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsa, orada ahl\u00e2k sorunu vard\u0131r.\u201d \u201c\u00c7o\u011funlu\u011fu do\u011fruluk olarak g\u00f6rmek, demokrasinin en b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131s\u0131d\u0131r\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Eugene V. Debs\u2019in, \u201cTarihte b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler meydana geldi\u011finde, b\u00fcy\u00fck ilkeler s\u00f6z konusu oldu\u011funda, kural olarak \u00e7o\u011funluk yanl\u0131\u015ft\u0131r\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Hannah Arendt\u2019in, \u201c\u0130nsanlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeksizin \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne itaati insan\u0131n basitli\u011fidir\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn Rand\u2019\u0131n, \u201cBir karar \u00e7o\u011funlu\u011fun oyuyla al\u0131nd\u0131 diye do\u011fru olmaz\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Mahatma Gandhi\u2019nin, \u201cVicdan meselelerinde \u00e7o\u011funluk yasas\u0131n\u0131n bir yeri yoktur\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Walter Lipmann\u2019\u0131n, \u201cPolitikada \u00e7o\u011funluk kural\u0131n\u0131n hakl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 onun ahl\u00e2ki a\u00e7\u0131dan do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6stermez\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Emma Goldman\u2019\u0131n, \u201cAram\u0131zda ger\u00e7e\u011fin ve adaletin en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fmanlar\u0131, bir kitle h\u00e2lindeki \u00e7o\u011funluklard\u0131r, kahrolas\u0131 kitle h\u00e2lindeki \u00e7o\u011funluklar\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Giordano Bruno\u2019nun, \u201c\u0130nsan\u0131n s\u0131rf \u00e7o\u011funluk, \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu i\u00e7in, kitlelerle ya da \u00e7o\u011funlukla ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnmek istemesi a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ve d\u00fc\u015f\u00fck bir kafas\u0131 oldu\u011funun kan\u0131t\u0131d\u0131r\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Herbert Spencer\u2019in, \u201c\u00c7o\u011funlu\u011fun az\u0131nl\u0131k taraf\u0131ndan y\u00f6netimi tiranl\u0131kt\u0131r; az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funluk taraf\u0131ndan y\u00f6netimi de tiranl\u0131kt\u0131r. Her iki durumda da \u2018senin istedi\u011fin gibi de\u011fil, bizim istedi\u011fimiz gibi yapacaks\u0131n\u2019 kural\u0131 ge\u00e7erlidir,\u201d ifadelerindeki \u00fczere\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7o\u011funlu\u011fun alk\u0131\u015flar\u0131na inanmay\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011funlu\u011fun onay\u0131 yanl\u0131\u015f\u0131 do\u011fru yap(a)maz. Herkes yap\u0131yor olsa da yanl\u0131\u015f yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131n\u0131fl\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015fiddetin s\u00fcr\u00fcle\u015ftirdi\u011fi \u00e7o\u011funluk otoriteyi sever; \u201cY\u00f6neten \u00e7o\u011funlu\u011fun az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 susturma hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131\u201dn\u0131 akl\u0131ndan dahi ge\u00e7irmez\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc \u201c\u0130mk\u00e2ns\u0131z\u201d, \u00e7o\u011funlu\u011fun <em>l\u00fcgat<\/em>\u0131na kay\u0131tl\u0131 bir s\u00f6zc\u00fckt\u00fcr; en kolay\u0131 bilmemek ve s\u00fcr\u00fcye ait olmakt\u0131r. Tam da bunun i\u00e7in de \u00e7o\u011funluk bilgisiz ve \u00f6nyarg\u0131l\u0131d\u0131r; yalanlar\u0131 ger\u00e7eklerden daha kolay kabul eder.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylesi bir otorite, az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ba\u015f belas\u0131, \u00e7o\u011funlu\u011fun idol\u00fc olsa da; \u00e7o\u011funluk taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131, yanl\u0131\u015f\u0131, yanl\u0131\u015f olmaktan \u00e7\u0131karmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Nihayetinde insan(lar)\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeksizin \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne itaati, teslim olmas\u0131 yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f insan(l\u0131k)\u0131n basitli\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p>O h\u00e2lde net bi\u00e7imde ifade edelim: Az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funluk taraf\u0131ndan y\u00f6netimi tiranl\u0131kt\u0131r; \u201cBizim istedi\u011fimiz gibi yapacaks\u0131n\/ olacaks\u0131n\u201d kural\u0131n\u0131n dayat\u0131lmas\u0131d\u0131r; John Dalberg Acton\u2019un, \u201cBir \u00fclkenin \u00f6zg\u00fcr bir \u00fclke olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in en iyi test az\u0131nl\u0131klar\u0131n sahip oldu\u011fu haklar\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131na bakmakt\u0131r,\u201d uyar\u0131s\u0131 kesinlikle \u201ces\u201d ge\u00e7ilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Bir an dahi unutulmas\u0131n: Ger\u00e7ek daima az\u0131nl\u0131ktad\u0131r ve az\u0131nl\u0131k daima \u00e7o\u011funluktan g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Yol g\u00f6steren asla stat\u00fckocu \u00e7o\u011funluk de\u011fil, radikal az\u0131nl\u0131k(lar)d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemek, muhalefet ve direni\u015f g\u00f6stermek anlam\u0131na gelir her zaman.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131n\u0131fl\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc yap\u0131n\u0131n pompalad\u0131\u011f\u0131 \u201cUmutsuzluk\u201d \u00e7o\u011funlu\u011fun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc; umut ise az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n itiraz ve duru\u015fundad\u0131r. Komutan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Marcos, \u201cS\u00f6m\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, d\u0131\u015flanm\u0131\u015f, ezilmi\u015f ama kar\u015f\u0131 koyan ve \u2018yeter\u2019 diyen t\u00fcm az\u0131nl\u0131klar,\u201d diye betimledi\u011fi potansiyeldedir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130yi de az\u0131nl\u0131k\u201d ne mi?<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f8ren Kierkegaard\u2019\u0131n, \u201cDo\u011fru her zaman az\u0131nl\u0131ktad\u0131r\u201d&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Georges Bataille\u2019\u0131n, \u201cBilin\u00e7li insanl\u0131k az\u0131nl\u0131kta kald\u0131\u201d&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Gilles Deleuze\u2019\u00fcn, \u201c\u00c7o\u011funluk hi\u00e7 kimsedir, az\u0131nl\u0131k herkestir\u201d&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>George Orwell\u2019in, \u201cDeli dedikleri \u015fey, tek ki\u015filik bir az\u0131nl\u0131kt\u0131 belki de\u201d&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Thomas Carlyle\u2019nin, \u201cHer yeni fikir, ba\u015flang\u0131\u00e7ta di\u011ferleri aras\u0131nda az\u0131nl\u0131kta kal\u0131r\u201d&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Anooshirvan Miyandji\u2019nin, \u201cBinlerce d\u00fc\u015f\u00fcnceyi y\u0131kacak g\u00fc\u00e7te fikirler var ve bunlar\u0131n pe\u015finde az\u0131nl\u0131k zihinler\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Mahatma Gandhi\u2019nin, Tek ki\u015filik bir az\u0131nl\u0131k bile olsan ger\u00e7ek h\u00e2l\u00e2 ger\u00e7ektir\u201d\u2026 s\u00f6zleriyle tarif edebiliriz onu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zetin \u00f6zeti: Bilenler azald\u0131\u011f\u0131nda aptallar \u00e7o\u011fal(t\u0131l)d\u0131\u011f\u0131 kapitalist yabanc\u0131la\u015fma tablosunda az\u0131nl\u0131k zaman\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeyken; \u00e7o\u011funluk zaman\u0131n \u00f6n\u00fcne dikilendir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak kapitalist uygarl\u0131k krizinde herkes d\u0131\u015flanan az\u0131nl\u0131k taraf\u0131nda olmaktansa d\u0131\u015flayan \u00e7o\u011funluk taraf\u0131nda olunca rahat ediyor. Kar\u015f\u0131 tarafta olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in seviniyor. \u00c7o\u011funlu\u011fun i\u00e7inde olunca da, az\u0131nl\u0131\u011fa dair eziyet h\u00e2line gelen \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcnmeye gerek bile duymuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00c7o\u011funlu\u011fuz\u201d deyip, ge\u00e7iyor!<\/p>\n\n\n\n<p>Kapitalist \u201cdemokrasi\u201d ill\u00fczyonu da bu de\u011fil mi zaten?!<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131 ki kapitalizm, her varyant\u0131yla bir az\u0131nl\u0131k y\u00f6netimidir. \u0130ktidar her zaman bir avu\u00e7 oligark\u0131n, y\u00f6netici elitlerin, \u00e7okuluslu \u015firketlerin, bankalar\u0131n elindedir, onlar\u0131n kamuoyuna kapal\u0131 \u201czirve\u201dlerinde al\u0131nan kararlar uygulamaya konulur. \u201c\u00c7o\u011funluklar\u201dda y\u00f6netenler kendileriymi\u015f yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 yaratma g\u00f6revi ise, her zaman oligarklar\u0131n s\u00f6zc\u00fcleri, temsilcileri olarak davranan pop\u00fclist\/ demagog politikac\u0131lara ve medyaya d\u00fc\u015fer. Bunlar eliyle pompalanan milliyet\u00e7ilik, din, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, homofobi, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, ataerki gibi harc\u0131\u00e2lem fikirler, y\u0131\u011f\u0131nlarda bir \u201c\u00e7o\u011funluk olma\u201d hissiyat\u0131 ve sahte bir \u00f6zg\u00fcven yaratarak kendileri y\u00f6netiyormu\u015f\u201d yan\u0131lsamas\u0131na yol verir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, \u201c\u00e7o\u011funlu\u011fun tiranl\u0131\u011f\u0131\u201d ger\u00e7ekte g\u00fcruhlar\u0131n bir avu\u00e7 muktedir taraf\u0131ndan manip\u00fcle edildiklerinin fark\u0131na varmaks\u0131z\u0131n, kendilerini kudretli sanmalar\u0131 yan\u0131lsamas\u0131d\u0131r. \u201c\u00c7o\u011funlu\u011fun tiranl\u0131\u011f\u0131\u201dn\u0131n hedef tahtas\u0131na yerle\u015ftirdi\u011fi az\u0131nl\u0131klar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 ve ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 rantta aslan pay\u0131 da her zaman muktedirlere gider: Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131yla olu\u015fan rant\u0131 (\u201cemval-i metruke\u201d) kim yedi, dersiniz?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada Pierre Joseph Proudhon\u2019un, \u201cDemokrasi gizli bir aristokrasidir.\u201d Noam Chomsky\u2019nin, \u201cDev \u015firketler taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir toplumda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hakk\u0131nda konu\u015fmak sa\u00e7mad\u0131r. Bir kurumda ne t\u00fcr bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck var? Onlar totaliter kurumlar, yukar\u0131dan emir al\u0131rs\u0131n\u0131z ve belki de onlar\u0131 alt\u0131n\u0131zdaki insanlara verirsiniz,\u201d saptamalar\u0131 son derece yerindedir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Euripides\u2019in, \u201cKanunlar\u0131 zenginlerin \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in yap\u0131yorsunuz\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ovid\u2019in, \u201cParlamentonun kap\u0131lar\u0131 fakirlere kapal\u0131d\u0131r\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>V. \u0130. Lenin\u2019in, \u201cParlamento burjuvazinin ah\u0131r\u0131d\u0131r\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Marcus Aurelius\u2019un, \u201cKurdun kuzuya dostlu\u011fundan daha \u00e7irkin bir \u015fey yoktur. En \u00e7ok bundan ka\u00e7\u0131n\u201d\u2026<a><\/a><a href=\"#_ftn2#_ftn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Anthony Burgess\u2019un, \u201cSeni bir makine bi\u00e7imine sokmu\u015flar. Se\u00e7me hakk\u0131n\u0131 elinden alm\u0131\u015flar,\u201d notunu d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc tabloda \u201cse\u00e7im\u201d g\u00fc\u00e7l\u00fcler ile g\u00fc\u00e7s\u00fczler aras\u0131nda iktidar\u0131n bekas\u0131 i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f bir ill\u00fczyondur.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7\u0131kt\u0131r ki soru(n)lar sadece bir k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131n\u0131 oy sand\u0131\u011f\u0131na atmakla \u00e7\u00f6z\u00fcl(e)mez. \u00c7o\u011funlu\u011fa uyan bir az\u0131nl\u0131k g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr, hatta b\u00f6yle bir durumda az\u0131nl\u0131k bile say\u0131lmaz. Aksine o, t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koydu\u011fu an yenilmez olacakt\u0131r<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131 ki Karl Marx ile Friedrich Engels\u2019in teorize etti\u011fi, V. \u0130. Lenin ve Mao Zedung gibi devrimcilerin geli\u015ftirip uygulad\u0131klar\u0131 teori a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131fsal kazan\u0131mlar, ancak iktidar hedefli devrimci bir m\u00fccadele ile olas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dahas\u0131: V. \u0130. Lenin ve Mao Zedung\u2019a g\u00f6re kazan\u0131lan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler de (iktidar) ancak radikal \u00f6nlemlerle korunabilir. Durum buyken; yayg\u0131n \u00e7o\u011funluk kayg\u0131lar\u0131na terc\u00fcman (musallat!) olan \u201cse\u00e7im\u201d, \u201cdemokrasi\u201d vb. s\u00f6ylenceler g\u00fcd\u00fck ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 olmuyor mu?<\/p>\n\n\n\n<p>Noam Chomsky\u2019nin, \u201cDemokrasi i\u00e7indeki insanlar\u0131n oyuncu de\u011fil izleyici oldu\u011fu bir sistemdir\u201d; Dylan&nbsp;Riley\u2019in, \u201cKapitalistler hi\u00e7bir zaman demokrasinin dostu olmad\u0131\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn3#_ftn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> uyar\u0131lar\u0131 asla bo\u015funa de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNas\u0131l\u201d m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Mesela\u2026 \u201cPolisin yetkilerinin geni\u015fletilmesi, ceza ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 g\u00f6steriyor ki \u0130ngiltere\u2019de demokratik eylem yapma hakk\u0131 tehlike alt\u0131nda.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn4#_ftn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ya da\u2026 H\u00fck\u00fcmet Brexit s\u00fcrecinin kritik a\u015famas\u0131nda Parlamento\u2019yu 5 hafta s\u00fcreyle ask\u0131ya alma karar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. H\u00fck\u00fcmet istedi, Krali\u00e7e onaylad\u0131: \u0130ngiltere\u2019de Parlamento ask\u0131ya al\u0131nacak, muhalefet \u2018Britanya usul\u00fc darbe\u2019 diyor.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn5#_ftn5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Veya\u2026 Fransa\u2019da 2020 yerel se\u00e7imleri \u00f6zellikle kat\u0131l\u0131m oran\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck seviyesiyle g\u00fcndemde. Se\u00e7menlerin sadece y\u00fczde 40\u2019\u0131 sand\u0131\u011fa gitti. Bu, Be\u015finci Cumhuriyet\u2019in 1958\u2019de kurulu\u015fundan bu yana kaydedilen en d\u00fc\u015f\u00fck oran oldu\u2026 Frans\u0131z demokrasisi neredeyse yirmi y\u0131ld\u0131r derin bir kriz s\u00fcrecinden ge\u00e7iyor.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn6#_ftn6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Gelelim s\u0131n\u0131fl\u0131-s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc yap\u0131lar\u0131n \u201c\u00e7o\u011funluk\u00e7u demokrasi\u201d ill\u00fczyonuna\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle belirtelim: Friedrich August von Hayek\u2019in, \u201cDemokrasi teorisinin bug\u00fcnk\u00fc yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131, Rousseau taraf\u0131ndan, halk iradesinin genel inanc\u0131n yerine konmas\u0131 ve bunun sonucu olan halk egemenli\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr,\u201d itiraf\u0131ndaki \u00fczere, kapitalizm ko\u015fullarda -\u201cserbest rekabetten tekelci\u201dli\u011fe!- s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn tam anlam\u0131yla ger\u00e7ek bir demokrasi hi\u00e7 bir zaman olmad\u0131, olmayacakt\u0131r da.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7o\u011funluk, -\u00f6yle oldu\u011fu \u201ciddia\u201d etse de!- genel iradenin onaylamad\u0131\u011f\u0131 bir y\u00fcr\u00fctme olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin kapitalist \u201cdemokrasi\u201dde \u00e7o\u011funluk y\u00f6netir, ama az\u0131nl\u0131k susturulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131 ki s\u00fcrekli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olu\u015fturma, karar verme ve aktif kat\u0131l\u0131m s\u00fcreci olmas\u0131 gereken \u201cdemokrasi\u201d, sadece oy verme, \u00e7o\u011funluk olarak anla\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ba\u011flamda \u201cR\u0131za Demokrasisi\u201d denilen \u015fey manip\u00fclasyondur. Oysa benim s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim, y\u0131\u011f\u0131n demokrasisidir; aktif kat\u0131l\u0131md\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek demokratik ilke, hi\u00e7 kimsenin eme\u011fin \u00fczerinde bir g\u00fcce sahip olmamas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu da kapitalizmin hi\u00e7bir versiyonunda, do\u011fas\u0131 gere\u011fi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z konusu h\u00e2lde \u201cdemokrasi\u201d denilen \u015fey \u00e7o\u011funlu\u011fun tiranl\u0131\u011f\u0131na; yani \u00e7o\u011funlu\u011fun s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fcc\u00fcn\u00fc temsil eden sisteme d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yleyse James M. Buchanan\u2019\u0131n, \u201cDemokratik karar mekanizmas\u0131 garanti edildi\u011fi s\u00fcrece her \u015fey yolunda gider d\u00fc\u015f\u00fcncesini kabul etmiyorum. Ben bunu \u2018se\u00e7im safsatas\u0131\u2019 olarak adland\u0131r\u0131yorum,\u201d uyar\u0131s\u0131 e\u015fli\u011finde \u00e7o\u011funlu\u011fun tiranl\u0131\u011f\u0131 ya da diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, \u00e7o\u011funluk kural\u0131 do\u011frultusunda birey veya az\u0131nl\u0131k gruplara y\u00f6nelik bask\u0131y\u0131 ifade eden bir kavramd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>O h\u00e2lde Alexis de Tocqueville\u2019in, \u201c\u2026 \u2018Demokrasi\u2019 ve \u2018demokratik devlet\u2019 kavramlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 konusunda b\u00fcy\u00fck bir eksiklik vard\u0131r. Bu kelimeler a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanmad\u0131k\u00e7a ve anlamlar\u0131 \u00fczerinde uzla\u015f\u0131lmad\u0131k\u00e7a insanlar bu anlam karma\u015fas\u0131 \u00fczerinde ya\u015famaya devam edeceklerdir ve bu tart\u0131\u015fmalar demogoji yapanlar\u0131n ve despotlar\u0131n i\u015fine yarayacakt\u0131r,\u201d uyar\u0131s\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Devlet y\u00f6netimine halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131, \u00f6zg\u00fcr kat\u0131l\u0131m ve denetimi \u201colmazsa olmaz\u201dken; olmas\u0131 gereken, \u201cVox populi, vox dei\/ Halk\u0131n sesi, hakk\u0131n sesi\u201d demekle kalmay\u0131p, her ad\u0131mda bunu hayata ge\u00e7irmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cY\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcn\u00fc ellerinde tutanlarda halk\u0131n efendileri de\u011fil, g\u00f6revlileridir; halk istedi\u011fi zaman onlar\u0131 i\u015fba\u015f\u0131na getirir, istedi\u011fi zaman da i\u015ften uzakla\u015ft\u0131r\u0131r.\u201d<a href=\"#_ftnref6#_ftnref6\"><sup>[7]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bunun i\u00e7in i) kamusal kararlara kat\u0131lma, ii) temsil etme hakk\u0131 ve iii) itiraz ya da muhalefet yapma hakk\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l(a)maz olmal\u0131d\u0131r. S\u00f6z konusu h\u00e2lin yol a\u00e7abilmesi m\u00fcmk\u00fcn olan soru(n)lar da, yine tart\u0131\u015f\u0131l(a)maz ilkelerde daha fazla \u0131srar\u0131 gerektirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Olmas\u0131 gereken politikaya aktif kat\u0131l\u0131md\u0131r. V. \u0130. Lenin\u2019in ifadesiyle, \u201cmerkezde proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, y\u00f6relerde \u00f6zerklik\u201dtir. Form\u00fcl budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cHalk\u0131n iradesinin dan\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir sistem izlendi\u011finde ve halk\u0131n refah\u0131na hizmet eden b\u00fct\u00fcn eylemleri tek norm olarak kabul edildi\u011finde y\u00f6netmek ne kadar kolayd\u0131r,\u201d Che Guevara\u2019n\u0131n da belirtti\u011fi gibi.<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7o\u011funluk, adalet i\u00e7in hi\u00e7bir garanti vermezken; ger\u00e7e\u011fin \u00e7o\u011funluk tekeline ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu yaland\u0131r. O, \u00e7o\u011funlu\u011fun iradesinden de\u011fil, az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fc, ihtiya\u00e7 ve itiraz\u0131ndan kaynaklan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da bunun i\u00e7in Lucius Seneca, \u201cGer\u00e7ek daima az\u0131nl\u0131ktad\u0131r ve az\u0131nl\u0131k daima \u00e7o\u011funluktan g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Kural olarak az\u0131nl\u0131k ger\u00e7ekten bir fikre sahip olanlardan olu\u015fmu\u015ftur\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Jean de La Bruyere, \u201cGer\u00e7ek, \u00e7o\u011fu zaman, \u00e7o\u011funlu\u011fun inand\u0131\u011f\u0131n\u0131n tam tersidir\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Howard Zinn, \u201cGer\u00e7ekleri s\u00f6ylemek, \u00f6zellikle de toplum taraf\u0131ndan kabul edilmeyen ger\u00e7ekleri s\u00f6ylemek zordur\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>George Orwell, \u201cGer\u00e7ekleri s\u00f6ylemek, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kaybetmek anlam\u0131na gelebilir,\u201d diye uyar\u0131rlar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Diyeceklerimi noktal\u0131yorum: Az\u0131nl\u0131klar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bir kusur de\u011fil, g\u00fcvencedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Olmas\u0131 gerek ise, az\u0131nl\u0131kta olanlar\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na oldu\u011fu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere sayg\u0131l\u0131 e\u015fitlik\u00e7i \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7o\u011funlu\u011fudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Olmas\u0131 gereken ger\u00e7ekle\u015fene dek yap\u0131lmas\u0131 gereken, Nevzat \u00c7elik\u2019in dizelerinde kay\u0131tl\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00c7ok olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kesin<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok olan tarafta de\u011filiz<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok olan tarafta olmayaca\u011f\u0131z<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt olaca\u011f\u0131z<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcrtlerde Ermeni<\/p>\n\n\n\n<p>Ermenilerde S\u00fcryan\u00ee<\/p>\n\n\n\n<p>Gidip Almanya\u2019da T\u00fcrk olaca\u011f\u0131z<\/p>\n\n\n\n<p>Hollanda\u2019da Surinaml\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>Fransa\u2019da Cezayirli<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran\u2019da Azeri<\/p>\n\n\n\n<p>Amerika\u2019da zifiri zenci olaca\u011f\u0131z<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7o\u011falan zencide mutlaka K\u0131z\u0131lderili<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130srail\u2019de Filistinli<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00f6pe\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131nda kedi<\/p>\n\n\n\n<p>Kedinin kar\u015f\u0131s\u0131nda ku\u015f olaca\u011f\u0131z<\/p>\n\n\n\n<p>Ku\u015fun kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00f6rt\u00fc b\u00f6cek<\/p>\n\n\n\n<p>Hakemler hep kar\u015f\u0131 tak\u0131m\u0131 tutacak<\/p>\n\n\n\n<p>Ve biz hep yedi ki\u015fiyle tamamlayaca\u011f\u0131z ma\u00e7\u0131<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7i\u00e7eklerden kamelya olaca\u011f\u0131z\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>TEMEL DEM\u0130RER&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>N O T L A R<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftn1#_ftn1\"><sup>[*]<\/sup><\/a> Avrupa Demokrat, A\u011fustos 2024\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1#_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> Max Horkheimer.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref2#_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> Marcus Aurelius, Kendime D\u00fc\u015f\u00fcnceler, \u00e7ev: Y. Emre Ceren, \u0130\u015f Bankas\u0131 Yay., 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref3#_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> Dylan&nbsp;Riley, \u201cKapitalistler Hi\u00e7bir Zaman Demokrasinin Dostu Olmad\u0131\u201d, 1 Haziran 2024\u2026 https:\/\/www.ykp.org.cy\/2024\/06\/kapitalistler-hicbir-zaman-demokrasinin-dostu-olmadi-dylan-riley-2\/<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref4#_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> Andrea Brock-Nathan Stephens Griffin, \u201c\u0130ngiltere de Polis Devletine D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u201d, Birg\u00fcn, 20 Aral\u0131k 2022, s.10.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref5#_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> \u201c\u0130ngiltere\u2019de Protesto: Darbeyi Durdurun\u201d, Cumhuriyet, 30 A\u011fustos 2019, s.20.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref6#_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> Anne C\u00e9cile Robert, \u201cSe\u00e7men Grevde\u201d, Cumhuriyet, 1 Temmuz 2020, s.7.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref6#_ftnref6\"><sup>[7]<\/sup><\/a> Jean-Jacques Rousseau, Toplum S\u00f6zle\u015fmesi, \u00e7ev: Vedat G\u00fcnyol, \u0130\u015f Bankas\u0131 Yay., 2006.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u00c7o\u011funluk her zaman ve istisnas\u0131z olarak az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4892,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-4891","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sectiklerimiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4891"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4893,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4891\/revisions\/4893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4891"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=4891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}