Be\u015far Esad\u2019\u0131n devrilmesi Suriye\u2019de geni\u015f \u00e7apl\u0131 kutlamalarla kar\u015f\u0131land\u0131. Ancak T\u00fcrkiye destekli milislerin \u00fclkedeki varl\u0131klar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde geni\u015fletmesi nedeniyle K\u00fcrt n\u00fcfus i\u00e7in durum bilinmezlerle dolu.<\/p>\n\n\n\n
Yirmi birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n en k\u00f6t\u00fc insani ve askeri krizi tarihi bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131na ula\u015ft\u0131. Bu hafta sonu Suriyeliler, El Kaide\u2019nin uzant\u0131s\u0131 Heyet Tahrir El \u015eam\u2019\u0131n (HT\u015e) \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi \u015fok bir geri d\u00f6n\u00fc\u015fle Be\u015far Esad\u2019\u0131n nihayet devrilmesinin sevincini ya\u015fad\u0131. B\u00f6lgedeki K\u00fcrtler de kutlamalara kat\u0131larak daha \u00f6nce Esad\u2019\u0131n kontrol\u00fcnde olan b\u00f6lgelere ak\u0131n etti ve nefret edilen diktat\u00f6r\u00fcn heykellerini y\u0131kt\u0131. Ancak t\u00fcm Suriyeliler gibi K\u00fcrtler de kitlesel \u015fiddet, yerinden edilme, vekalet sava\u015f\u0131 ve etnik temizlikle ge\u00e7en son on \u00fc\u00e7 y\u0131lda bar\u0131\u015fa giden yolun uzun ve zorlu oldu\u011funu bilecek kadar karga\u015fa ya\u015fad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye 2018\u2019de s\u0131n\u0131r \u00f6tesi bir operasyonla iki y\u00fcz bin Suriyeli K\u00fcrt sivili yerinden etti\u011finde, pek \u00e7ok b\u00f6lge sakini bombalanan ve \u015fimdi S\u00fcnni Arap ve T\u00fcrkmen milislerden olu\u015fan ayak tak\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fgal edilen evlerine m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yak\u0131n kald\u0131. On binlerce ki\u015fi ise kom\u015fu \u015eehba (Tel R\u0131fat) b\u00f6lgesindeki da\u011f\u0131n\u0131k ve g\u00fc\u00e7l\u00fckle savunulan kamplarda geri d\u00f6n\u00fc\u015f umuduna tutunarak T\u00fcrk mermilerine g\u00f6\u011f\u00fcs germeye devam etti. Ancak HT\u015e, Esad\u2019\u0131n devrilmesiyle sonu\u00e7lanan on g\u00fcnl\u00fck sald\u0131r\u0131y\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye ve milisleri bundan faydalanarak bu r\u00fczg\u00e2rla savrulan m\u00fclteci kamplar\u0131n\u0131 bile ele ge\u00e7irdi ve sakinlerini bir kez daha yerlerinden etti. Londra\u2019da bulunan Suriyeli K\u00fcrtlerin resmi temsilcisi H\u00fcseyin Maamo Jacobin\u2019e \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cT\u00fcrkiye ba\u011flant\u0131l\u0131 gruplar K\u00fcrt b\u00f6lgelerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 rejim g\u00fc\u00e7lerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar olarak g\u00f6stererek me\u015frula\u015ft\u0131rmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrtlerin liderli\u011findeki Kuzey ve Do\u011fu Suriye Demokratik \u00d6zerk Y\u00f6netimi\u2019ne (DAANES) ba\u011fl\u0131 bir b\u00f6lgesel konseyin e\u015f ba\u015fkan\u0131 olan Muhammed \u015eeyho, binlerce K\u00fcrt, Arap ve yerel az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kamplardan \u00e7\u0131kar\u0131p DAANES\u2019in kontrol\u00fc alt\u0131ndaki uzak b\u00f6lgelere g\u00fcvenli bir \u015fekilde g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Ancak geride daha fazlas\u0131 kald\u0131. \u201cY\u00fczlerce insan\u0131m\u0131z mahsur kald\u0131 ve ayr\u0131lamad\u0131,\u201d diyor Jacobin\u2019e telefonla Suriye\u2019den. \u201cBaz\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc, baz\u0131lar\u0131 i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc, baz\u0131lar\u0131 yakaland\u0131 ve ak\u0131betleri belirsiz.\u201d G\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde T\u00fcrk destekli sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n kad\u0131n ve erkek K\u00fcrt esirleri taciz etti\u011fi ve \u00e7i\u011fnedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Milyonlarca Suriyeliye g\u00fcvenli bir s\u0131\u011f\u0131nak sunan DAANES projesi, topluluk y\u00f6netimi, kad\u0131n \u00f6zerkli\u011fi ve az\u0131nl\u0131k temsiline dayal\u0131 gelecekteki bir Suriye \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in bir model sundu\u011funu iddia ediyor. HT\u015e\u2019nin nispeten pragmatik yakla\u015f\u0131m\u0131, K\u00fcrt hareketi ile di\u011fer muhalif akt\u00f6rler aras\u0131nda gelecekte bir koordinasyona kap\u0131 a\u00e7abilir; hatta DAANES\u2019in askeri kanad\u0131 \u00fclkenin do\u011fusunda Esad g\u00fc\u00e7lerinden toprak ele ge\u00e7irebilir. Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin krizden faydalanarak Suriye topraklar\u0131n\u0131n daha b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u015fgal etmeye ve s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca milyonlarca K\u00fcrd\u00fc yerinden etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ortamda, son geli\u015fmeler K\u00fcrtlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki projeyi ve Suriye\u2019nin tamam\u0131n\u0131 son derece belirsiz bir gelecekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fc\u015fmanlar\u0131n D\u00fc\u015fmanlar\u0131<\/p>\n\n\n\n
\u201cD\u00fc\u015fman\u0131m\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 dostumdur\u201d atas\u00f6z\u00fc do\u011fru olsayd\u0131, Suriyeli K\u00fcrtler Orta Do\u011fu\u2019nun en sevilen halk\u0131 olurdu. Ancak K\u00fcrtlere ve Arap m\u00fcttefiklerine kar\u015f\u0131 yeni \u015fiddet dalgalar\u0131 patlak vermeden \u00f6nce Esad\u2019\u0131n Moskova\u2019ya gidi\u015fini kutlamak i\u00e7in fazla zaman yoktu. Georgetown \u00dcniversitesi\u2019nde yard\u0131mc\u0131 profes\u00f6r olan analist Sinan Ciddi\u2019nin Jacobin\u2019e s\u00f6yledi\u011fi gibi, Esad\u2019\u0131n uzun zamand\u0131r beklenen yenilgisi muhtemelen \u201cSuriye\u2019nin ya Selefi-cihat\u00e7\u0131 bir \u00f6rg\u00fct taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fi \u2026 ya da a\u00e7\u0131k bir g\u00fc\u00e7 bo\u015flu\u011fuyla y\u00f6netilmeyen bir alan haline geldi\u011fi\u201d bir durumla sonu\u00e7lanacak.<\/p>\n\n\n\n
\u015eu anda Suriye topraklar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te birinden fazlas\u0131n\u0131 y\u00f6neten K\u00fcrt liderli\u011findeki DAANES\u2019i \u0131srarla zay\u0131flatmaya \u00e7al\u0131\u015fan Esad i\u00e7in K\u00fcrtlerin ya da bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n yas tutmas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir neden yok. Wilson Center\u2019dan analist Yusuf Can Jacobin\u2019e \u015f\u00f6yle diyor: \u201c[DAANES] Esad rejimiyle pragmatik ama k\u0131r\u0131lgan bir ili\u015fki s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc \u2026 ortak tehditlere kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 koordinasyonla tan\u0131mland\u0131.\u201d \u201cAncak Esad rejimi [DAANES\u2019in] daha fazla \u00f6zerklik taleplerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla teorik olarak Esad\u2019\u0131n yenilgisi DAANES i\u00e7in iyi bir haber olmal\u0131. Ancak kuzeybat\u0131daki \u0130dlib kentinde milyonlarca Suriyeliyi y\u00f6neten HT\u015e, kendi son derece otoriter \u0130slamc\u0131 y\u00f6netimini dayat\u0131yor. \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc, HT\u015e\u2019nin ihlallerini belgelemek ya da otoritesini protesto etmek isteyen binlerce gazeteci, muhalif ve sivil toplum aktivistinin s\u00fcrekli keyfi olarak g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belgeledi. \u00d6rg\u00fct son y\u0131llarda me\u015fruiyet aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yumu\u015fatm\u0131\u015f olsa da, HT\u015e\u2019nin ahlak devriyeleri d\u00fczenledi\u011fi, gen\u00e7 kad\u0131nlar\u0131 dini k\u0131yafet kurallar\u0131na uymad\u0131klar\u0131 i\u00e7in tutuklad\u0131\u011f\u0131; gen\u00e7 erkekleri t\u0131ra\u015f olduklar\u0131 veya m\u00fczik dinledikleri i\u00e7in tutuklad\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck ve sapk\u0131nl\u0131k su\u00e7lamalar\u0131yla halka a\u00e7\u0131k infazlar ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bildiriliyor.<\/p>\n\n\n\n
HT\u015e ayn\u0131 zamanda \u201cteknokratik \u0130slamc\u0131l\u0131k\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan nispeten etkili hizmet sunumuyla da biliniyor ve sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 Suriye\u2019de yeni bir \u0130slam devleti aray\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekten de disiplinli. Bu yakla\u015f\u0131m HT\u015e\u2019nin Suriye\u2019nin ikinci b\u00fcy\u00fck kenti Halep\u2019i ele ge\u00e7irerek ilk zaferini elde etmesine yard\u0131mc\u0131 oldu, ancak \u015fu anda HT\u015e sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f iki \u015fehir i\u00e7i mahallede ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f yakla\u015f\u0131k y\u00fcz bin K\u00fcrt hari\u00e7. Yerel halk g\u0131da k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve elektrik kesintileri bildiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Esad\u2019\u0131n ku\u015fatmas\u0131na, \u0130slamc\u0131 muhalif gruplar\u0131n kimyasal silah sald\u0131r\u0131s\u0131 iddialar\u0131na ve sava\u015f su\u00e7una varan ayr\u0131m g\u00f6zetmeyen bombard\u0131manlara maruz kalmas\u0131na ra\u011fmen Suriye\u2019deki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri K\u00fcrtlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki \u00f6zerkli\u011fini koruyan HT\u015e ku\u015fatmas\u0131ndaki \u015eeyh Maksud\u2019da medya aktivisti olan Hamude, \u201cDurumun nas\u0131l sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu g\u00fc\u00e7lerin hepsi \u0130slam\u2019\u0131 \u015fiddet yoluyla dayat\u0131yor\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrt temsilciler HT\u015e liderli\u011finin s\u00f6zde kapsay\u0131c\u0131 \u00e7o\u011fulculu\u011fa y\u00f6nelmesi konusunda son derece temkinli davran\u0131rken, \u0130slamc\u0131 g\u00fc\u00e7 de uluslararas\u0131 me\u015fruiyet aray\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131nda yer almay\u0131 tercih edebilir.<\/p>\n\n\n\n
Hamude, \u201cHalep\u2019te K\u00fcrtler, H\u0131ristiyanlar, Yezidiler ve pek \u00e7ok etnik ve dini grup var\u201d diyor. \u201cBu gruplar ciddi bir tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. HT\u015e bu az\u0131nl\u0131klar\u0131 kabul etmiyor ve kad\u0131nlar\u0131 ba\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6rtmeye zorluyor.\u201d HT\u015e sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, I\u015e\u0130D\u2019in elinde soyk\u0131r\u0131ma u\u011frayan bu son az\u0131nl\u0131k grubundan en az iki ki\u015fiyi Halep\u2019ten ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bildiriliyor. Misilleme korkusuyla ismini vermek istemeyen bir Ermeni H\u0131ristiyan, su\u00e7lama sahnelerini anlat\u0131yor ve ekliyor: \u201c[HT\u015e] Halep\u2019e girer girmez [H\u0131ristiyan toplumunun sembol\u00fc olan] bir Noel a\u011fac\u0131n\u0131 yok ettiler. Bize zarar vermeyeceklerine dair g\u00fcvence veriyorlar ama ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u015fa\u015f\u0131rd\u0131k. Ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilmiyoruz.\u201d<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrt Kar\u015f\u0131t\u0131 G\u00fcndem<\/p>\n\n\n\n
Kad\u0131nlar, az\u0131nl\u0131klar ve laik, demokratik bir gelecek arayan herkes HT\u015e y\u00f6netimi alt\u0131nda son derece s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir gelecekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Ancak \u0130slamc\u0131 g\u00fc\u00e7 yine de Esad\u2019\u0131 kayda de\u011fer bir yenilgiye u\u011frat\u0131rken, sivillere y\u00f6nelik ya\u011fmalamalardan ve K\u00fcrtlerle gereksiz \u00e7at\u0131\u015fmalardan ka\u00e7\u0131nd\u0131. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, sald\u0131r\u0131ya s\u00f6zde kat\u0131lan T\u00fcrkiye destekli milislerin \u00e7o\u011fu Esad g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 \u00f6fkeyle tek bir kur\u015fun bile s\u0131kmad\u0131. Bunun yerine, bir kez daha K\u00fcrt sivillere kar\u015f\u0131 intikamc\u0131 \u015fiddete ve kendi ceplerini doldurmaya odakland\u0131lar ve HT\u015e\u2019nin bile T\u00fcrkiye destekli komutanlar\u0131 tutuklamas\u0131na neden oldular.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye Ulusal Ordusu (SNA) bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirdi\u011fi milisler, Birle\u015fmi\u015f Milletler ve Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan uzun s\u00fcredir kad\u0131nlara tecav\u00fcz, K\u00fcrt sivillere y\u00f6nelik toplu katliamlar, i\u015fkence, elektrik verme, infaz ve kafesteki sivilleri canl\u0131 kalkan olarak sokaklarda gezdirme gibi sava\u015f su\u00e7lar\u0131yla su\u00e7lan\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nceki askeri harekatlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda bu milisler y\u00fczlerce sivili \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f ve y\u00fcz binlercesini yerinden etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Hayatta kalanlar ise T\u00fcrkiye destekli milislerin sivilleri ka\u00e7\u0131rmas\u0131, i\u015fkence etmesi ve infaz etmesinin yan\u0131 s\u0131ra daha \u00f6nce K\u00fcrtlerin, Ezidilerin ve H\u0131ristiyan az\u0131nl\u0131klar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde devam eden zorla demografik de\u011fi\u015fim politikas\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Bu yaz\u0131n\u0131n kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, bu milisler bir yandan yeni milisleri infaz ederken, di\u011fer yandan da h\u0131zl\u0131 geli\u015fmeler nedeniyle kapana k\u0131s\u0131lan K\u00fcrt sivilleri avlamaya odaklanm\u0131\u015f durumdalar. T\u00fcrk hava sald\u0131r\u0131lar\u0131 K\u00fcrt \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc ve sivil DAANES binalar\u0131n\u0131 hedef ald\u0131: Esad\u2019\u0131n \u00e7\u00f6kmekte olan ordusunu hedef alan hi\u00e7bir sald\u0131r\u0131 olmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu arada HT\u015e\u2019nin T\u00fcrkiye ile i\u015fbirli\u011finin tam olarak ne \u00f6l\u00e7\u00fcde oldu\u011fu tart\u0131\u015fma konusu. T\u00fcrkiye resmi olarak HT\u015e\u2019yi bir \u201cter\u00f6r grubu\u201d olarak listeliyor ve son operasyonlardan \u00f6nceden haberdar oldu\u011funu reddediyor ve di\u011fer milislerin aksine HT\u015e Suriye i\u00e7inde tek tarafl\u0131 hareket edebilecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc. Esad\u2019\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n Ankara\u2019y\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 kesin. Yine de T\u00fcrk liderli\u011fi ve HT\u015e uzun zamand\u0131r ortak operasyon odalar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla koordinasyon halindeydi; son operasyona kat\u0131lan SDG milisleri T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan finanse edildi, e\u011fitildi ve y\u00f6netildi; ve a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7i T\u00fcrk siyaset\u00e7iler Halep\u2019in Osmanl\u0131 tac\u0131ndaki bir m\u00fccevher olarak eski stat\u00fcs\u00fcne geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlat\u0131rken, kalenin ele ge\u00e7irilmesinin ard\u0131ndan kalenin \u00fczerinde T\u00fcrk bayraklar\u0131 dalgaland\u0131. Analist Can\u2019a g\u00f6re kesin olan bir \u015fey var: T\u00fcrkiye hem yurt i\u00e7inde hem de yurt d\u0131\u015f\u0131nda K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 \u201celde etti\u011fi her t\u00fcrl\u00fc kazan\u0131m\u0131 kullanacakt\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye\u2019deki temel hedefi basit: s\u0131n\u0131r\u0131 boyunca \u00e7ok etnikli, K\u00fcrt liderli\u011findeki y\u00f6netimi tasfiye etmek ve yirmi mil derinli\u011finde bir \u201cg\u00fcvenli b\u00f6lge\u201d kurarak K\u00fcrt n\u00fcfusu Suriye \u00e7\u00f6l\u00fcne geri itmek. Suriyeli m\u00fcltecileri de hem \u00fclke i\u00e7indeki m\u00fclteci kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tatmin etmek hem de s\u0131n\u0131r boyunca etnik de\u011fi\u015fimi sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in eskiden K\u00fcrt olan yerle\u015fim yerlerine yerle\u015ftirmek.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye bu hedefine s\u0131n\u0131r boyunca baz\u0131 noktalarda ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, birka\u00e7 kez k\u0131l pay\u0131 kurtulmas\u0131na ra\u011fmen, Esad h\u00fck\u00fcmetinin s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesine ili\u015fkin m\u00fczakerelerdeki uzla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ve Rus ve ABD askerlerinin DEA\u015e topraklar\u0131ndaki varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle DEA\u015e\u2019\u0131 ortadan kald\u0131rmas\u0131 engellenmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019nin hava sald\u0131r\u0131lar\u0131 d\u00fczenleyerek b\u00f6lgenin su, elektrik ve insani altyap\u0131s\u0131n\u0131 yok etmesine izin veren bu iki g\u00fc\u00e7, nihayetinde daha fazla kaotik \u015fiddete ve Ankara lehine bir g\u00fc\u00e7 kaymas\u0131na tan\u0131k olmaktansa g\u00fcvenilir K\u00fcrt g\u00fc\u00e7leriyle birlikte kuzeyde bir mevzi tutmay\u0131 tercih etti.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ok Kutuplu \u00c7at\u0131\u015fma<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye nihai bir operasyon i\u00e7in Moskova ya da Washington\u2019dan ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k bekliyordu: beklenmedik bir \u015fekilde bunu sa\u011flayan HT\u015e oldu. HT\u015e \u015eam\u2019a do\u011fru ilerlerken, zaten zay\u0131flam\u0131\u015f ve dikkati da\u011f\u0131lm\u0131\u015f olan Rusya eski m\u00fc\u015fterisi Esad\u2019dan elini ete\u011fini \u00e7ekti. Suriyelilere zulmetmek ve \u00fclkeyi Hizbullah ve kendi milisleri i\u00e7in bir sahneleme alan\u0131 olarak kullanmak \u00fczere uzun s\u00fcredir Esad\u2019la i\u015fbirli\u011fi yapan \u0130ran, \u0130srail\u2019in bir y\u0131l s\u00fcren cezaland\u0131r\u0131c\u0131 darbelerinin ard\u0131ndan m\u00fcdahale edemedi ya da m\u00fcdahale etmek istemedi.<\/p>\n\n\n\n
Ger\u00e7ekten de \u0130srail bu kaostan faydalanarak kendi uzun vadeli i\u015fgalini g\u00fcneydeki Suriye topraklar\u0131n\u0131n derinliklerine do\u011fru geni\u015fletti. Ancak Selefi \u00f6rg\u00fct\u00fc varolu\u015fsal bir tehdit olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in eski Suriye Ordusu te\u00e7hizat\u0131n\u0131 HT\u015e\u2019nin eline ge\u00e7mesini g\u00f6rmektense hava sald\u0131r\u0131lar\u0131yla imha etti. Bu arada ABD\u2019nin hem HT\u015e\u2019nin kazan\u0131mlar\u0131na hem de T\u00fcrkiye\u2019nin K\u00fcrtlere y\u00f6nelik tehditlerine tepkisi ba\u015flang\u0131\u00e7ta yumu\u015fak oldu. \u015eimdi DEA\u015e\u2019\u0131n askeri kanad\u0131 daha \u00f6nce Esad ve \u0130ranl\u0131 milislerin kontrol\u00fcnde olan b\u00f6lgeleri ele ge\u00e7irmek i\u00e7in harekete ge\u00e7ti ve ABD ile I\u015e\u0130D kar\u015f\u0131t\u0131 ortakl\u0131klar\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek T\u00fcrkiye\u2019den gelecek sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 F\u0131rat\u2019\u0131n kar\u015f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131nda mevziler kurdu.<\/p>\n\n\n\n
ABD y\u00f6netimi \u00fclkenin do\u011fusundaki I\u015e\u0130D kar\u015f\u0131t\u0131 misyonunu s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Yine de bunun DAANES\u2019i T\u00fcrk \u015fiddetinden ne kadar koruyabilece\u011fi ya da ABD\u2019nin HT\u015e ya da Suriye\u2019nin g\u00fcneyindeki muhalif g\u00fc\u00e7lerden olu\u015fan daha geni\u015f koalisyonla nas\u0131l bir etkile\u015fime girece\u011fi belirsizli\u011fini koruyor \u2013 Donald Trump\u2019\u0131n Beyaz Saray\u2019a geli\u015fi gibi bir joker kart\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden \u00f6nce bile.<\/p>\n\n\n\n
Bu karma\u015f\u0131k ger\u00e7ekler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, NATO \u00fcyesi T\u00fcrkiye\u2019nin s\u00f6zde ABD m\u00fcttefiki K\u00fcrtlere y\u00f6nelik \u015fiddetini ya da HT\u015e\u2019nin Esad\u2019a kar\u015f\u0131 y\u00fckseli\u015fini basit bir Bat\u0131-Do\u011fu vekalet \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olarak g\u00f6rmek yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r. Ancak a\u00e7\u0131k olan bir \u015fey var: \u015eu anda \u00f6n planda olan T\u00fcrkiye, Suriye\u2019nin kuzeyinde hem Esad m\u00fcttefiklerini hem de \u0130ran\u2019\u0131 ve b\u00f6lgedeki azalan Bat\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakacak ve T\u00fcrkiye\u2019yi (NATO\u2019nun en b\u00fcy\u00fck ikinci ordusu) sahadaki kilit oyuncu olarak b\u0131rakacak yeni bir stat\u00fcko kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrt sivillerin kuzeybat\u0131daki yerle\u015fim b\u00f6lgelerinden s\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan \u2013 K\u00fcrtlerin s\u00f6zde m\u00fcttefiklerinden tek bir itiraz gelmeden ger\u00e7ekle\u015fen etnik temizlik \u2013 T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00f6zleri do\u011fuya \u00e7evrildi. Yakla\u015f\u0131k y\u00fcz bin \u00fclke i\u00e7inde yerinden edilmi\u015f ki\u015fi (IDP), korkun\u00e7 insani ko\u015fullar alt\u0131nda, binlerce ki\u015fi bar\u0131nak yoklu\u011fundan d\u0131\u015far\u0131da uyurken, birka\u00e7 ya\u015fl\u0131 ve bebe\u011fin donarak \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, biti\u015fik DAANES b\u00f6lgesine geldi. \u015eehrin spor stadyumunda derme \u00e7atma bir kabul merkezine ak\u0131n eden m\u00fcltecileri izlerken telefonla konu\u015ftu\u011fum K\u00fcrt yetkili \u015eeyho, \u201cBurada insanlar i\u00e7in yer yok\u201d diyor. \u201cBaz\u0131 ya\u015fl\u0131lar so\u011fu\u011fa yenik d\u00fc\u015f\u00fcyor. T\u00fcm DAANES hastaneleri \u00fccretsiz bak\u0131m sunmaya y\u00f6nlendirildi, ancak acil t\u0131bbi deste\u011fe ihtiya\u00e7 var.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Oysa bu b\u00f6lgeler ve \u00f6zellikle de \u00e7ok etnikli, Arap n\u00fcfusun \u00e7o\u011funlukta oldu\u011fu Menbi\u00e7, T\u00fcrkiye\u2019nin ate\u015f hatt\u0131nda yer al\u0131yor. \u0130ran ve Rusya\u2019n\u0131n oyun d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131 ve Bat\u0131\u2019n\u0131n da yanl\u0131\u015f ad\u0131mlar atmas\u0131yla T\u00fcrkiye, yeni \u0130slamc\u0131 Suriye\u2019de bask\u0131n oyuncu olacak. Uzun zamand\u0131r Moskova ve Washington aras\u0131nda d\u00fc\u015fman\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 olarak arac\u0131 konumundan faydalanan T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan sonunda t\u00fcm kartlar\u0131 elinde tutuyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Gelece\u011fin Suriyesi<\/p>\n\n\n\n
Analist Can, \u201cSuriye\u2019nin gelece\u011fi hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken umut ve korku bir arada olabilir,\u201d diyor. \u201cEzilen insanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015ftu\u011funu g\u00f6rmek harika ama temkinli olmak i\u00e7in de pek \u00e7ok neden var: \u0130slamc\u0131 radikaller, di\u011fer a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 gruplar ya da kendi g\u00fcndemleri olan yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7ler.\u201d Teorik olarak K\u00fcrt hareketi Suriye\u2019de gelecekte var\u0131lacak verimli bir \u00e7\u00f6z\u00fcmde \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynamal\u0131d\u0131r. DAANES, yetki devri ve kad\u0131n ve az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 konusunda ger\u00e7ek bir kararl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesi halinde, reformdan ge\u00e7mi\u015f bir \u015eam y\u00f6netimiyle \u00e7al\u0131\u015fmaya pragmatik bir \u015fekilde istekli oldu\u011funun sinyallerini uzun zamand\u0131r veriyor. Londra\u2019daki Suriyeli K\u00fcrt yetkili H\u00fcseyin Maamo, Jacobin\u2019e \u201ct\u00fcm Suriyelilerin din, mezhep, etnik k\u00f6ken ve siyasi g\u00f6r\u00fc\u015fler konusunda tarafs\u0131z kalan demokratik, \u00e7o\u011fulcu ve laik bir devlet kurmak i\u00e7in karar alma s\u00fcrecine dahil oldu\u011funu\u201d g\u00f6rmek istedi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n
Beklenmedik bir \u015fekilde HT\u015e ve DAANES aras\u0131nda gerilimi azaltmaya y\u00f6nelik ge\u00e7ici sinyaller var; her ikisi de \u00e7at\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nmay\u0131, Esad\u2019la m\u00fccadele etmeye ve T\u00fcrkiye\u2019yi savu\u015fturmaya odaklanmay\u0131 tercih ediyor. HT\u015e Halep\u2019teki K\u00fcrtlere g\u00fcvence verdi ve K\u00fcrt siviller i\u00e7in geri \u00e7ekilme anla\u015fmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. DAANES temsilcileri \u015fu anda HT\u015e ile, son \u015fiddet olaylar\u0131ndan ka\u00e7an g\u00f6\u00e7menlerin n\u00fcfusunu art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 uzun vadeli g\u00fcvenli bir s\u0131\u011f\u0131nak olan mahallelerin gelece\u011fi konusunda m\u00fczakereler y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
DEA\u015e\u2019\u0131n askeri kanad\u0131n\u0131n eskiden h\u00fck\u00fcmet kontrol\u00fcnde olan b\u00f6lgelerde kazan\u0131mlar elde etmesi, Esad sonras\u0131 Suriye\u2019nin otoriter-\u0130slamc\u0131 HT\u015e ile \u00e7o\u011fulcu, demokratik DEA\u015e aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnmesi gibi uzak bir ihtimale i\u015faret ediyor ki bu daha bir hafta \u00f6ncesine kadar kula\u011fa son derece mant\u0131ks\u0131z gelen bir ihtimaldi. Ancak temsilciler HT\u015e liderli\u011finin kapsay\u0131c\u0131 \u00e7o\u011fulculu\u011fa y\u00f6nelmesi konusunda son derece temkinli davran\u0131rken, \u0130slamc\u0131 g\u00fc\u00e7 de uluslararas\u0131 me\u015fruiyet aray\u0131\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin yan\u0131nda yer almay\u0131 tercih edebilir. Bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc kriz nas\u0131l sonu\u00e7lan\u0131rsa sonu\u00e7lans\u0131n, K\u00fcrtlere, kad\u0131nlara ve az\u0131nl\u0131klara y\u00f6nelik T\u00fcrkiye destekli \u015fiddet, s\u0131radan Suriyelilerin ger\u00e7ek anlamda demokratik bir gelecek umutlar\u0131n\u0131 tehlikeye atmaya devam edecek.<\/p>\n\n\n\n
* Jacobin Magazin i\u00e7in Matt Broomfield taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f, Gaste Avrupa i\u00e7in Nihal Kalender taraf\u0131ndan \u00e7evrilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
KY; Gaste Avrupa<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Be\u015far Esad\u2019\u0131n devrilmesi Suriye\u2019de geni\u015f \u00e7apl\u0131 kutlamalarla...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5465,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-5464","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sectiklerimiz"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5464"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5466,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5464\/revisions\/5466"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5464"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=5464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}