{"id":651,"date":"2023-02-04T04:26:26","date_gmt":"2023-02-04T01:26:26","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele.org\/2023\/02\/04\/baskaldiran-yaratici-sanat\/"},"modified":"2023-02-04T04:26:26","modified_gmt":"2023-02-04T01:26:26","slug":"baskaldiran-yaratici-sanat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2023\/02\/04\/baskaldiran-yaratici-sanat\/","title":{"rendered":"BA\u015eKALDIRAN YARATICI SANAT"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201cSanat, ger\u00e7ekli\u011fin edilgen bir yans\u0131mas\u0131 de\u011fil,<\/p>\n\n\n\n<p>ayn\u0131 zamanda etkin bir bi\u00e7imde yarat\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Esas olan yans\u0131tmak de\u011fil, yaratmakt\u0131r!\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn1#_ftn1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle hat\u0131rlatarak ba\u015flayal\u0131m: \u201c\u00dclkem yoksullu\u011fa, adaletsizli\u011fe g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015fken; bunlar\u0131 sonland\u0131rabilmek umuduyla millet sadece ve sadece \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki se\u00e7imlere yo\u011funla\u015fm\u0131\u015fken h\u00e2l\u00e2 kitaplar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131, tiyatrolar\u0131n, konserlerin, sergilerin dolmas\u0131 bana mucize gibi geliyor; \u2018\u0130yi ki sanat var, edebiyat var,\u2019&nbsp;diyerek onlara s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorum,\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn2#_ftn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>&nbsp;diyenlerden de\u011filiz. Sanat\u0131 bir \u201cs\u0131\u011f\u0131nak\u201d olarak g\u00f6ren anlay\u0131\u015f(s\u0131zl\u0131\u011f)a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken; Albert Camus\u2019n\u00fcn, \u201c\u0130ki \u015fey var ki, yery\u00fcz\u00fcnde son insan kal\u0131ncaya dek yok olmayacak: Biri sanat, \u00f6teki isyan!\u201d saptamas\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u0131srarla \u00e7izenlerdeniz.<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn3#_ftn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bizim i\u00e7in \u201cSanat ac\u0131y\u0131 yok saymaz, sayamaz, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ac\u0131s\u0131na kay\u0131ts\u0131z kalamaz\u201d;<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn4#_ftn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>&nbsp;i\u015f bu nedenle de a\u00e7\u0131k se\u00e7ik tarafl\u0131d\u0131r; hem de \u201cG\u00fcn bitse bile g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde\/ G\u00fcnler daha m\u00fch\u00fcrlenmedi\/ \u00c7\u00fcnk\u00fc dilde s\u00f6z\/ \u00c7i\u00e7ekte renk\/ Ve zamanda gelecek bitmedi,\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn5#_ftn5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>&nbsp;dizelerindeki vazge\u00e7meyen \u0131srarla!<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Fark\u0131nday\u0131z, biliyoruz: \u201cSanat\u00e7\u0131lar ne d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir, ne de tarih yazabilir. En fazla sahtek\u00e2rl\u0131ktan ar\u0131nd\u0131rabilir onu. Var olan kalpsizli\u011fi te\u015fhir etmek de dahil olmak \u00fczere, bunu yapman\u0131n \u00e7e\u015fitli yollar\u0131 vard\u0131r.\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn6#_ftn6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bu yollar\u0131n t\u00fcm\u00fc de sanat\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131 hatt\u0131na ta\u015f\u0131r; Charles Bukowski\u2019nin, \u201cEntelekt\u00fcel; basit bir \u015feyi karma\u015f\u0131k s\u00f6yleyebilen ki\u015fidir; sanat\u00e7\u0131 ise zor bir \u015feyi kolay,\u201d ifadesindeki netlikle\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Kolay m\u0131? \u201cSanat rahats\u0131zlar\u0131 rahatlatmal\u0131, rahatlar\u0131 rahats\u0131z etmeli\u201d diyen Banksy,<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn7#_ftn7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>&nbsp;k\u0131sac\u0131k bir c\u00fcmlede \u00e7ok \u015feyi \u00f6zetlemi\u015f olmuyor mu?<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSanat var olan bir \u015feyin en m\u00fckemmel ifadesi\u201dyken;<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn8#_ftn8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>&nbsp;Leonardo da Vinci\u2019nin, \u201cRuhun elle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 yerde sanat olmaz,\u201d saptamas\u0131na ekler Vladimir Mayakovski de: \u201cSanat, d\u00fcnyay\u0131 yans\u0131tan bir ayna de\u011fil d\u00fcnyan\u0131n onunla \u015fekillendirildi\u011fi bir \u00e7eki\u00e7tir.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fas\u0131 gere\u011fi ele\u015ftiren, sorgulayan, hakik\u00e2te ayna tutan, ba\u015fkald\u0131ran sanat William Shakespeare\u2019in, \u201c\u0130yilerin iyiliklerini, k\u00f6t\u00fclerin k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini g\u00f6sterir\u201d; Oscar Wilde\u2019\u0131n, \u201cSanat, taklidin bitti\u011fi yerde ba\u015flar,\u201d dedikleri \u015feydir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Mevcut koordinatlarda sanat taklide inat hakik\u00e2tin teslim al\u0131namaz ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131d\u0131r; bug\u00fcnlerdeki s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez kapitalist y\u0131k\u0131m, yabanc\u0131la\u015fma, metala\u015ft\u0131rma tasallutunun sanat\u0131 ba\u015fkala\u015ft\u0131rma zorbal\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Evet s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez kapitalist y\u0131k\u0131m g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sanat\u0131 metala\u015ft\u0131rarak sanat olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131rken herkes Georg Luk\u00e0cs\u2019\u0131n, \u201cYeni bir Homero\u2019un ya da Shakespeare\u2019in, Mozart\u2019\u0131n ya da Goethe\u2019nin do\u011faca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi? Do\u011facak olsa bile, toplum b\u00f6yle birine gereksinme duyacak m\u0131d\u0131r?\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn9#_ftn9\"><sup>[9]<\/sup><\/a>&nbsp;sorusu \u00fczerine kafa yormal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc! John Berger\u2019in, \u201cBu karanl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mlayacak bir kelimemiz yok. Gece de\u011fil, cehalet de de\u011fil\u201d&#8230;<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn10#_ftn10\"><sup>[10]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>F\u00fcru\u011f Ferruhzad\u2019\u0131n, \u201cB\u00fct\u00fcn kavramlar\u0131n ve \u00f6l\u00e7\u00fctlerin anlamlar\u0131n\u0131 yitirdikleri ve -de\u011fersiz demek istemiyorum- giderek sars\u0131lmaya y\u00fcz tuttu\u011fu bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz. D\u0131\u015f d\u00fcnya \u00f6yle tepe taklakt\u0131r ki inanmak istemiyorum\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Edip Cansever\u2019in, \u201cG\u00fcnl\u00fck edimlerimiz bizi \u00f6yle yo\u011furuyor ki, \u00f6ylesine k\u0131l\u0131ktan k\u0131l\u0131\u011fa sokuyor ki, bir y\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131kmaz\u0131n buyru\u011funda, direnmekle \u00e7evreye uymak aras\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6n\u00fcveriyoruz. Boyutsuz, anlams\u0131z, sallant\u0131l\u0131 bir ya\u015fama d\u00fczeyinde bocal\u0131yoruz durmadan\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00e2d\u0131k Hid\u00e2yet\u2019in, \u201cNe zevk var, ne sanat, ne de mutluluk. Hep h\u0131rs\u0131zl\u0131k, hep \u00fc\u00e7k\u00e2\u011f\u0131t\u00e7\u0131l\u0131k, hep a\u011f\u0131t yakma. Koku\u015fup par\u00e7alan\u0131yoruz. Suf\u00eesiyle, dervi\u015fiyle, ya\u015fl\u0131s\u0131yla, genciyle, esnaf\u0131yla, hepimiz para ve makam\u0131n b\u00fcy\u00fcs\u00fcne kap\u0131lm\u0131\u015f\u0131z hem de en utan\u00e7 verici ve \u00e7irkin \u015fekliyle,\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn11#_ftn11\"><sup>[11]<\/sup><\/a>&nbsp;diye betimledikleri tabloda yerk\u00fcreyi derinden sarsan sava\u015flar\u0131n, y\u0131k\u0131mlar\u0131n, krizlerin, dolay\u0131s\u0131yla bireysel ve toplumsal travmalar\u0131n tavan yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cs\u0131r\u201d de\u011filken; sanat \u201ce\u011flence end\u00fcstrisi\u201dne ili\u015ftiriliveriyor!<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin \u201cMetaverse projesi \u00fc\u00e7 boyutlu e\u011flence end\u00fcstrisinin eserlerinden yaln\u0131zca biri. Bu teknolojiler toplumu duyular\u0131na teslim olmaya te\u015fvik ediyor\u2026 \u00dcretti\u011fimiz teknolojiler bizleri de ba\u015ftan tasarl\u0131yor. K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze bi\u00e7im veriyor, k\u00fclt\u00fcr\u00fc tecr\u00fcbe etme bi\u00e7imlerimizi de de\u011fi\u015ftiriyor. \u00dc\u00e7 boyutlu tecr\u00fcbeler ortak ve \u2018s\u00f6ylemsel\u2019 k\u00fclt\u00fcr eserlerinin yerine ge\u00e7memeli. Bir eseri birlikte tecr\u00fcbe etme, keyfine varma ve tart\u0131\u015fma \u015fans\u0131m\u0131z elimizden al\u0131nmamal\u0131. Bizi sar\u0131p sarmalayan \u00fc\u00e7 boyutlu tecr\u00fcbeler gitgide bask\u0131n k\u00fclt\u00fcrel paradigma h\u00e2line geliyor,\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn12#_ftn12\"><sup>[12]<\/sup><\/a>&nbsp;ifadesindeki \u00fczere!<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok \u00f6nceleri \u201cKarl Kraus, y\u0131llarca \u00f6nce bunu bilmi\u015f\u00e7esine \u015fu \u00f6zl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc: \u2018Makineler tam geli\u015fti\u011fi ve insan\u0131n g\u00f6revini yerine getiremedi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyan\u0131n sonu gelmi\u015f olacakt\u0131r\u2019\u2026\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn13#_ftn13\"><sup>[13]<\/sup><\/a>&nbsp;denilmesi bo\u015funa de\u011filmi\u015f\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka deyi\u015fle, \u201cG\u00fcnbeg\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada medya a\u011f\u0131 ger\u00e7eklerin yerine yalanlar\u0131 koyuyor. En ba\u015fta siyasi ya da ideolojik yalanlar yok (onlar sonra geliyor), insan hayat\u0131n\u0131n ve do\u011fal hayat\u0131n asl\u0131nda neden olu\u015ftu\u011funa dair g\u00f6rsel, somut yalanlar var. B\u00fct\u00fcn yalanlar tek bir devasa sahtek\u00e2rl\u0131kta toplan\u0131yor: Hayat\u0131n kendisinin bir meta oldu\u011fu ve onu sat\u0131n almaya g\u00fcc\u00fc yetenlerin, tan\u0131m\u0131 gere\u011fi onu hak edenler oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131! \u00c7o\u011fumuz bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funu biliyoruz ama bize g\u00f6sterilenlerin pek az\u0131 direncimizi g\u00fc\u00e7lendiriyor.\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn14#_ftn14\"><sup>[14]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bu kadar da de\u011fil!<\/p>\n\n\n\n<p>Pop\u00fclizm ve milliyet\u00e7ili\u011fin y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7ti\u011fi yerk\u00fcrede sanattan k\u00fclt\u00fcre \u201czehirli\u201d bir kar\u0131\u015f\u0131m boy g\u00f6steriyor: \u201cHalk\u00e7\u0131 sanat\u201d ad\u0131 alt\u0131nda i\u015fi \u00f6\u011freti \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6kenlerin ortaya koyduklar\u0131 \u015feyler, tats\u0131z-tuzsuz birer propaganda olman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7miyor. \u0130ktidar\u0131n \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmak, sanat\u0131 sanat olmaktan \u00e7\u0131kart\u0131rken; aslolan ba\u015fkald\u0131ran sanat\u0131n estetik de\u011ferlerini \u00f6ne \u00e7\u0131karan \u201c11 Tez\u201dci bir be\u011feni d\u00fczeyi yaratmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131 ki halk\u0131 \u201cy\u0131\u011f\u0131n\u201d\/ \u201cs\u00fcr\u00fc\u201d olarak g\u00f6ren pop\u00fclizm ile halk\u00e7\u0131l\u0131k ba\u011fda\u015fmaz; i\u015fin ger\u00e7e\u011fi, pop\u00fclizmin sanat\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Ve bu olumsuzluklar\u0131n panzehiri ise ba\u015fkald\u0131r\u0131n\u0131n kendisi olan; \u201cHay\u0131r\u201d demeyi bilen ba\u015fkald\u0131ran\/ direnen devrimci\/i\u015f\u00e7i\/eylemci sanat\u00e7\u0131d\u0131r. \u201c\u0130ster bir karakter yarats\u0131n, ister yeni bir y\u00f6ntem ke\u015ffetsin, ister karma\u015f\u0131k bir durumun \u00f6z\u00fcn\u00fc yakalas\u0131n, sanat\u00e7\u0131 bir eylem adam\u0131d\u0131r,\u201d saptamas\u0131ndaki \u00fczere Joseph Conrad\u2019\u0131n&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Duydunuz mu? XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda, Paris Kom\u00fcn\u00fc i\u00e7erisindeki Sanat\u00e7\u0131lar Birli\u011fi\u2019nde sanat\u00e7\u0131, sanat i\u015f\u00e7isi ve eylemci terimleri ayn\u0131 anlamda kullan\u0131l\u0131yordu.<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn15#_ftn15\"><sup>[15]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ekten de bir i\u015f\u00e7i\/ eylemci olarak \u201cSanat\u00e7\u0131 \u2018Hay\u0131r\u2019 demeyi bilen insand\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnmek hay\u0131r demekle ba\u015flar. Evet de her zaman bir teslim olu\u015f vard\u0131r. En do\u011fru, en sa\u011flam, en g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u015fkald\u0131r\u0131 sanatta olur. Ba\u015fkald\u0131rmayan sanat ger\u00e7ek anlamda sanat de\u011fildir.\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn16#_ftn16\"><sup>[16]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkald\u0131r\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f sanat i\u00e7in egemen ideoloji kar\u015f\u0131s\u0131nda bir var olu\u015f h\u00e2lidir direnme; \u0131srarla kar\u015f\u0131 koymad\u0131r. Malum \u201cSanat direnmektir,\u201d der Gilles Deleuze. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, bir ya\u015fam \u015feklidir; bitirilemez oland\u0131r; a\u015fkt\u0131r, tutkudur, bir destan\u0131n ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve de \u201cSanat t\u00fcm \u00e7a\u011flar\u0131n sanat\u0131 olamaz, tam tersine, \u00e7a\u011f\u0131yla belirlenir, Marx\u2019a g\u00f6re de egemen s\u0131n\u0131f\u0131n ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 de\u011ferlerini belirtir. \u00d6yleyse bir tek devrimci sanat vard\u0131r, bu da devrimin buyru\u011funa verilmi\u015f sanatt\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSanat da \u015fu ayn\u0131 zamanda hem y\u00fccelten, hem yoksayan eylemdir. \u2018Hi\u00e7bir sanat\u00e7\u0131 ger\u00e7e\u011fi ho\u015f g\u00f6rmez,\u2019 der Nietzsche. Do\u011frsudur; ama hi\u00e7bir sanat\u00e7\u0131 ger\u00e7eksiz de edemez. Yaratma hem birlik gereklili\u011fi, hem de d\u00fcnyan\u0131n yads\u0131nmas\u0131d\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u201cBilin\u00e7 ba\u015fkald\u0131r\u0131yla do\u011far. Ba\u015fkald\u0131r\u0131, haklar\u0131n\u0131n bilincine varm\u0131\u015f, bilin\u00e7li ki\u015finin i\u015fidir. Ba\u015fkald\u0131ran insan, b\u00fct\u00fcn yan\u0131tlar\u0131n insansal olarak belirlenmi\u015f oldu\u011fu bir d\u00fczen isteyen insand\u0131r. Sanat ve ba\u015fkald\u0131r\u0131 ancak son insanla birlikte \u00f6lecektir.\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn17#_ftn17\"><sup>[17]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBa\u015fkald\u0131r\u0131 asl\u0131nda her faaliyetin sadece \u00f6l\u00fcms\u00fcz taraf\u0131d\u0131r. Stat\u00fckocu olmayan bir faaliyet, stat\u00fckoya girmemi\u015f bir faaliyet olarak, stat\u00fckocu olan bir faaliyeti reddetmelidir.\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn18#_ftn18\"><sup>[18]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cHer sanat yap\u0131t\u0131, yaln\u0131zca aktar\u0131lan bir \u015fey de\u011fil, ayn\u0131 zamanda anlat\u0131lamaz olan\u0131n belli bir yolda ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131 olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn19#_ftn19\"><sup>[19]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bu yolda George Santayana, \u201cSanat da, hayat gibi, \u00f6zg\u00fcr olmal\u0131d\u0131r\u201d; Schiller, \u201cSanat, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck taraf\u0131ndan emzirildik\u00e7e b\u00fcy\u00fcr\u201d; Johann Wolfgang Von Goethe, \u201c\u0130nsan d\u00fcnyayla en sa\u011flam ba\u011f\u0131 sanat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurar,\u201d derken; \u201cSanat\u00e7\u0131n\u0131n d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in s\u00f6zc\u00fcklerden, renklerden, notalardan ba\u015fka bir g\u00fcc\u00fc yoktur,\u201d diye ekler Jean-Luis Joubert de.<\/p>\n\n\n\n<p>Toparlarsak \u201cTarih boyunca sanat\u0131n b\u00fcy\u00fcs\u00fc direnenlerin en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fc, direnilenlerin ise en korkulu r\u00fcyas\u0131 olmu\u015ftur. \u0130\u015fte bu nedenle Jara\u2019n\u0131n, Pinochet g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan tutukland\u0131\u011f\u0131nda gitar\u0131n\u0131n yan\u0131nda olmas\u0131 nas\u0131l tesad\u00fcf de\u011filse -gardiyanlar\u0131n \u00f6l\u00fcm tehdidine ra\u011fmen- di\u011fer tutuklular\u0131n da co\u015fkuyla e\u015flik etti\u011fi melodileri \u00e7almas\u0131na engel olabilmek i\u00e7in ellerinin k\u0131r\u0131lmas\u0131 bir o kadar tesad\u00fcf de\u011fildi. Art\u0131k gitar\u0131n\u0131 \u00e7alamayan Victor Jara\u2019n\u0131n bu durumda bile \u015fark\u0131 s\u00f6ylemeyi s\u00fcrd\u00fcrmesi \u00fczerine \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek ellerinin kesilmesi ve di\u011fer tutuklulara ibret olsun diye trib\u00fcnlere as\u0131lmas\u0131 sanat\u0131n direni\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6steren ac\u0131 bir hik\u00e2yedir. Jara toplumsal bellekte bir m\u00fccadele g\u00fcc\u00fc yaratm\u0131\u015f ve bu etkiyle yeni sanat\u00e7\u0131lar onun kald\u0131\u011f\u0131 yerden direni\u015finin s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmaya devam etmi\u015ftir.\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn20#_ftn20\"><sup>[20]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bunda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fey de yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc sanat direni\u015fe, direni\u015f sanata muhta\u00e7ken; ba\u015fkald\u0131ran sanat en genel anlamda hayatta var olmu\u015f, var olan ve var olabilecek her \u015feyin tan\u0131\u011f\u0131 ve bu tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n estetik yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolay m\u0131? Andr\u00e9 Malraux\u2019nun, \u201c\u00d6l\u00fcme direnen bir yarat\u0131c\u0131l\u0131k\u201d olarak form\u00fcle etti\u011fi ba\u015fkald\u0131ran sanat her bi\u00e7imiyle toplumda nas\u0131l bir de\u011fi\u015fim yarat\u0131labilece\u011fini tarih boyunca bir\u00e7ok defa g\u00f6z \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir (elbette g\u00f6rmek isteyenlere)!<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00d6zetin \u00f6zeti: ba\u015fkald\u0131ran\/ direnen devrimci\/i\u015f\u00e7i\/eylemci sanat\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, g\u00fcndelik hayat\u0131 devrimcile\u015ftiren kesintisiz devrimden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Gustavo Santaolalla\u2019n\u0131n i\u015faret etti\u011fi gibi, \u201cAc\u0131 evrenseldir, umut da \u00f6yle&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>O h\u00e2lde ac\u0131y\u0131 umuda \u00e7evirmek insan olmak (ve kalmak) eyleminin sanat cephesinde de \u201colmazsa olmaz\u201d\u0131yken; \u201cBizlere dadanan her yak\u0131c\u0131 umutsuzluk,\/ Her k\u00fcstah ac\u0131 bir g\u00fczelli\u011fe,\/ Bir ya\u015fama direncine d\u00f6nmek zorundad\u0131r;\/ Anlam da bizde, anlams\u0131zl\u0131k da,\u201d dizeleriyle Edip Cansever hepimize ve ba\u015fkald\u0131ran sanata ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini; \u201cA\u015fk, hayat, isyan i\u00e7in sanat yeniden,\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn21#_ftn21\"><sup>[21]<\/sup><\/a>&nbsp;d\u00fczleminde form\u00fcle etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fczerg\u00e2hta biz(ler) d\u00fc\u015fen; \u201c\u00d6ncelikle yeni bir ufuk ke\u015ffetmek laz\u0131m. Bunun i\u00e7in de umudu tekrar bulmal\u0131y\u0131z-yeni d\u00fczenin \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 ya da \u00e7\u0131kart\u0131r gibi yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn engellere ra\u011fmen&#8230;\u201d<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn22#_ftn22\"><sup>[22]<\/sup><\/a>&nbsp;diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve davranmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hem de her alanda iktidara yaranmak ad\u0131na her t\u00fcrden yalakal\u0131\u011f\u0131n zirve yapt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde; sanat erbab\u0131n\u0131n da kafileler h\u00e2linde bu gidi\u015fata kat\u0131l\u0131rken!<\/p>\n\n\n\n<p>Oysa bir \u015feylerden nemalanmak ad\u0131na biat etmek, yaltaklanmak, kendine insan\u0131m diyene yak\u0131\u015facak bir durum de\u011fildir. Hele de bir sanat\u00e7\u0131 olarak sanat\u0131n do\u011fas\u0131 gere\u011fi her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131n\u0131n ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131s\u0131nda olmas\u0131 gerekirken.<\/p>\n\n\n\n<p>Sanat\u00e7\u0131 muhalif bir kimliktir. Ele\u015ftirendir, ele\u015ftirel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla bakmas\u0131n\u0131 bilendir. B\u00f6yle bir bak\u0131\u015f, sadece benimsemedi\u011fi iktidar\u0131 de\u011fil, kendi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne yak\u0131n bir yap\u0131 iktidar oldu\u011fu zaman da yanl\u0131\u015f g\u00f6rd\u00fcklerini ele\u015ftirmekten geri durmayan bir bak\u0131\u015ft\u0131r. Bu sanat\u00e7\u0131n\u0131n ayd\u0131n kimli\u011fi ve ki\u015fili\u011finden kaynakl\u0131 bir \u00f6zelliktir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cOkumu\u015fluk, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc ki\u015fi olmak, k\u00fclt\u00fcr de\u011ferlerini \u00fcretmek gibi nitelikler ayd\u0131n kavram\u0131n\u0131 tam kuramazlar. Bunlar\u0131 bir de akl\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla ayd\u0131nlatmak yolunda ele\u015ftiri g\u00f6revini \u00fcstlenmeyi eklemek gerekir. Bu ele\u015ftiri gelece\u011fi bi\u00e7imlendirmede ayd\u0131nlara hem bir g\u00f6rev hem de bir sorumluluk y\u00fcklemektedir\u201d der Macit G\u00f6kt\u00fcrk.<\/p>\n\n\n\n<p>Sanat\u00e7\u0131n\u0131n d\u00fcnyadaki tavr\u0131na ili\u015fkin bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip olmas\u0131 gereklili\u011fi g\u00f6z ard\u0131 edilemez. Ayr\u0131ca bu g\u00f6r\u00fc\u015f ve duru\u015f toplumsal ba\u011fla\u015f\u0131klar\u0131yla kucakla\u015fmas\u0131na da engel de\u011fildir. \u0130lle de bir tan\u0131mlama s\u00f6z konusu olacaksa bu \u201cdevlet sanat\u00e7\u0131s\u0131\u201d \u015feklinde de\u011fil, olunabiliyorsa \u201chalk\u0131n sanat\u00e7\u0131s\u0131\u201d olmal\u0131d\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Onlara g\u00f6re \u201cmakbul ayd\u0131n\u201d, \u201c\u00dclkemiz yanl\u0131\u015f yapsa da, bunun do\u011fru oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir\u201d diyen, ate\u015fli milliyet\u00e7i-\u0131rk\u00e7\u0131 tutumuyla maruf Frans\u0131z yazar Maurice Barr\u00e8s me\u015frebinden olan tiplerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Oysa ayd\u0131n kimli\u011finde aslolan bir uyru\u011fa ait olmak de\u011fil, \u00f6zg\u00fcr ve etik olarak kendine aitliktir. Ayd\u0131n kimli\u011finde biat etmek, yaltaklanmak ve nemalanmak yoktur. Ayd\u0131n, \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00c7a\u011f\u0131ndaki t\u00fcm olumsuzluklardan sorumludur. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n vicdan\u0131d\u0131r. Kendinden ve herkesten hesap sormas\u0131n\u0131 bilendir. Ayd\u0131n, herkesin \u201cEvet\u201d deyip sustu\u011fu bir yerde gerekti\u011finde \u201cHay\u0131r\u201d diyebilendir.<\/p>\n\n\n\n<p>Edward Said, \u201cAyd\u0131n, hi\u00e7bir otorite kar\u015f\u0131s\u0131nda boyun e\u011fmeyen, her durumda insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunan ve bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ya\u015fam bulmas\u0131 i\u00e7in durmadan \u00e7abalayan bir kimsedir\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine Jean- Paul Sartre\u2019a g\u00f6re ayd\u0131n \u201ctaraf\u201d olmak zorundad\u0131r. Bu tarafgirlik gere\u011fi olarak da; toplumsal ya\u015fam i\u00e7inde hangi kesim eziliyorsa, s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsa, \u201c\u00f6teki\u201dle\u015ftirilmi\u015f ise ayd\u0131n bu kesimler lehine tavr\u0131n\u0131 koymak zorundad\u0131r.<a href=\"https:\/\/www.devrimcicephe.org\/kadin-2\/1562-baskaldiran-yaratici-sanat#_ftn23#_ftn23\"><sup>[23]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>* * * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Son s\u00f6z de Andre Breton\u2019dan: \u201cOlmu\u015f olan\u0131n hi\u00e7 \u00f6nemi yoktur, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olan bekleyi\u015ftir&#8230;\u201d; gelecektir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;S\u0130BEL \u00d6ZBUDUN-TEMEL DEM\u0130RER<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cSanat, ger\u00e7ekli\u011fin edilgen bir yans\u0131mas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":650,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-651","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sectiklerimiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=651"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/651\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=651"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}