{"id":7041,"date":"2025-06-15T19:54:25","date_gmt":"2025-06-15T16:54:25","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=7041"},"modified":"2025-06-15T19:54:26","modified_gmt":"2025-06-15T16:54:26","slug":"cografyamizda-gocmenlik-hali-ya-da-trajedisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2025\/06\/15\/cografyamizda-gocmenlik-hali-ya-da-trajedisi\/","title":{"rendered":"CO\u011eRAFYAMIZDA G\u00d6\u00c7MENL\u0130K H\u00c2L\u0130 (YA DA TRAJED\u0130S\u0130)[*]"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201cDuyuyor musun?<\/p>\n\n\n\n<p>insan\u0131n insandan ald\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn yaralar\u0131n merhemi<\/p>\n\n\n\n<p>insandad\u0131r diyorum sana\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn1#_ftn1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7menli\u011fin bir trajediye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc veya Jean Jacques Rousseau\u2019nun, \u201cArt\u0131k bana burada ne iyilik edebilirler, ne de k\u00f6t\u00fcl\u00fck. Bu d\u00fcnyada umaca\u011f\u0131m ya da korkaca\u011f\u0131m \u015fey kalmad\u0131; u\u00e7urumun dibinde rahat\u0131m,\u201d ifadesindeki hi\u00e7le\u015fmeye kodland\u0131\u011f\u0131 koordinatlardan ge\u00e7iyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7men ya da ilticac\u0131 herkesin, Stefano d\u2019Anna\u2019n\u0131n ifadesiyle, \u201cKurban daima su\u00e7ludur!\u201d \u00e7aresizli\u011fine mahk\u00fbm edildi\u011fi tabloda; \u201cHer insan herkes kar\u015f\u0131s\u0131nda her \u015feyden sorumludur,\u201d diyen Fyodor Dostoyevski\u2019ye kulak vermeliyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolay m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya genelinde g\u00f6\u00e7men d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 h\u0131zla yay\u0131l\u0131rken ve yerlerinden edilenlerin say\u0131s\u0131 d\u00fcnya tarihinde en b\u00fcy\u00fck ac\u0131lardan birinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminin iki kat\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fi\u2019nin (BMMYK) rakamlar\u0131na g\u00f6re d\u00fcnyada zorla yerinden edilmi\u015f ki\u015fi say\u0131s\u0131 103 milyonu ge\u00e7mi\u015f durumda. Buna ek olarak \u00fclkeler i\u00e7erisinde yerinden edilenlerin say\u0131s\u0131 da 53 milyonun \u00fczerinde. Bu rakam\u0131n 32.5 milyonunu m\u00fclteciler olu\u015ftururken 4.9 milyonu ise s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 pozisyonunda. 5.2 milyon ki\u015fi ise uluslararas\u0131 koruma alt\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>BM Uluslararas\u0131 G\u00f6\u00e7 \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (IOM) \u20182022 D\u00fcnya G\u00f6\u00e7 Raporu\u2019na g\u00f6re, 2020 itibar\u0131yla d\u00fcnya genelinde 281 milyon g\u00f6\u00e7men bulunuyor. 2019 y\u0131l\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 3.5 art\u0131\u015f g\u00f6steren g\u00f6\u00e7men n\u00fcfusunun 135 milyonu kad\u0131n, 146 milyonu ise erkek.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 1970\u2019te 84 milyon ve 1990\u2019da 153 milyon g\u00f6\u00e7men oldu\u011fu kaydedilirken, uluslararas\u0131 g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131 50 y\u0131lda 3 kattan fazla art\u0131\u015f g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n<p>BMMYK\u2019nin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verilerde g\u00f6ze \u00e7arpan en vahim olgulardan biri ise yerinden edilmi\u015f ki\u015filerin neredeyse yar\u0131s\u0131n\u0131 18 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n olu\u015fturuyor olmas\u0131. 2021\u2019de yerinden edilmi\u015f insan say\u0131s\u0131 89.3 milyonken bunun 36.5 milyonunu, yani y\u00fczde 41\u2019ini 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar olu\u015fturdu. Ayr\u0131ca 2018\u2019den 2022 sona dek her y\u0131l 350 bin ile 450 bin aras\u0131nda \u00e7ocuk m\u00fclteci olarak do\u011fuyor!<a><\/a><a href=\"#_ftn2#_ftn2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>CO\u011eRAFYAMIZDAK\u0130 DURUM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7\/ ve g\u00f6\u00e7menlik ciddi insan(l\u0131k) sorunudur; tabii anlayanlar i\u00e7in ya da \u201c\u2026 \u2018S\u0131n\u0131r ticareti\u2019 bir d\u00f6nem Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu illerimiz i\u00e7in umut olmu\u015ftu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece s\u0131n\u0131r ticaretinin ad\u0131 var, uygulamada b\u00f6yle bir ticaret yok gibi. Son y\u0131llarda, ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u00fcr\u00fc de de\u011fi\u015fti ve \u00f6ne \u00f6nemli gelir kalemleri aras\u0131na insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 girdi,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn3#_ftn3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> yakla\u015f\u0131m\u0131yla sorunu bir \u201cs\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi\u201d meselesine indirgeyen milliyet\u00e7iler i\u00e7in de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Sahi insanlar neden topra\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p ka\u00e7ar? \u201c\u0130nsan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201dndan \u00f6nce konu\u015fulmas\u0131 gereken bu de\u011fil mi?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle yerinden yurdundan edilenleri, onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 konu\u015fmal\u0131y\u0131z! Prof. Dr. Haydar Efe ile Nurcan Ar\u0131c\u0131\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re, Afganlar\u0131n g\u00f6\u00e7 karar\u0131 almalar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedeni, y\u00fczde 62 ile \u201cTaliban bask\u0131s\u0131 ve sava\u015f\u201d idi\u2026<a><\/a><a href=\"#_ftn4#_ftn4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran as\u0131ll\u0131 gazeteci Taha Kermani, \u201cTaliban \u00fcyeleri ka\u00e7ak yollardan T\u00fcrkiye\u2019ye geliyor\u2026 Taliban, 20 y\u0131l \u00f6nceki Taliban ile ayn\u0131. \u0130ran h\u00fck\u00fcmeti, \u2018Taliban de\u011fi\u015fmi\u015f\u2019 diyor ama bu do\u011fru de\u011fil, de\u011fi\u015fen bir \u015fey yok. Onlar\u0131n ideolojileri, zihniyetleri hi\u00e7bir zaman de\u011fi\u015fmez,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn5#_ftn5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> derken; \u201cUmut g\u00f6\u00e7\u00fc\u201dn\u00fcn ABD ve NATO askerlerinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Afganistan\u2019dan \u00e7ekilmesiyle h\u0131zland\u0131\u011f\u0131n\u0131<a><\/a><a href=\"#_ftn6#_ftn6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> bilmeyen, g\u00f6rmeyen var m\u0131 h\u00e2l\u00e2?!<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcvencesiz g\u00f6\u00e7menlerin sa\u011fl\u0131k hakk\u0131na eri\u015fememesi h\u00e2li, mesela!<a><\/a><a href=\"#_ftn7#_ftn7\"><sup>[7]<\/sup><\/a> Giri\u015f yapan yakla\u015f\u0131k 4 milyon Suriyeli, Afganistan, Pakistan uyruklu vatanda\u015f\u0131n, beraberinde bir\u00e7ok salg\u0131n hastal\u0131k getirdi\u011fini de unutmadan!<a><\/a><a href=\"#_ftn8#_ftn8\"><sup>[8]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ya da Milli E\u011fitim Bakan\u0131 Ziya Sel\u00e7uk\u2019un, e\u011fitim \u00e7a\u011f\u0131ndaki 432 bin 956 Suriyeli \u00e7ocu\u011fun okul d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmesi!<a><\/a><a href=\"#_ftn9#_ftn9\"><sup>[9]<\/sup><\/a> Bu arada 14-17 ya\u015f grubundaki 199 bin 87 g\u00f6\u00e7men \u00e7ocuk e\u011fitimden kopar\u0131lm\u0131\u015f vaziyette\u2026<a><\/a><a href=\"#_ftn10#_ftn10\"><sup>[10]<\/sup><\/a> Y\u00fcz binlerce Suriyeli \u00e7ocuk e\u011fitime eri\u015femezken uzaktan e\u011fitim s\u00fcrecinde sorunlar daha da derinle\u015fti. Lise \u00e7a\u011f\u0131ndaki her 10 Suriyeliden yedisi okula gitmiyor, gidemiyor\u2026<a><\/a><a href=\"#_ftn11#_ftn11\"><sup>[11]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Nihayet \u2018E\u011fitim \u0130zleme Raporu 2024\u2019e g\u00f6re; T\u00fcrkiye\u2019de 14-17 ya\u015f aras\u0131 199 bin 87 Suriyeli ve 43 bin 273 yabanc\u0131 uyruklu olmak \u00fczere toplam 242 bin 360 g\u00f6\u00e7men \u00e7ocuk \u00f6rg\u00fcn e\u011fitime devam etmiyor. T\u00fcrkiye vatanda\u015f\u0131 olan 612 bin 814 \u00e7ocu\u011fun da e\u011fitim d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 ve 2024\u2019e g\u00f6re y\u00fczde 38.4 artt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor\u2026<a><\/a><a href=\"#_ftn12#_ftn12\"><sup>[12]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Heinrich B\u00f6ll Stiftung Derne\u011fi T\u00fcrkiye Temsilcili\u011fi\u2019nin \u2018G\u00f6\u00e7men Mah\u00e2llerinde Ya\u015fam: T\u00fcrkiye\u2019de 2010 Sonras\u0131 G\u00f6\u00e7ler ve G\u00f6\u00e7menlerin Toplumsal Kat\u0131l\u0131m\u0131\u2019 ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011finin Suriyeliler aras\u0131nda yayg\u0131n oldu\u011funa dikkat \u00e7ekilirken; \u201c7-17 ya\u015f aras\u0131ndaki Suriyeli hane halk\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma oran\u0131 y\u00fczde 4, di\u011fer g\u00f6\u00e7menlerde bu oran y\u00fczde 3, T\u00fcrkiye vatanda\u015f\u0131 olanlarla ise y\u00fczde 1.7\u201d idi.<a><\/a><a href=\"#_ftn13#_ftn13\"><sup>[13]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan ve \u00e7al\u0131\u015fabilir durumda olan Suriyelilerin y\u00fczde 93\u2019\u00fc bir meslek sahibi olmas\u0131na ra\u011fmen sadece y\u00fczde 55.8\u2019i bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klan\u0131rken bu ki\u015filerin neredeyse tamam\u0131 kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 olarak istihdam edildi\u011fi belirtiliyor.<a><\/a><a href=\"#_ftn14#_ftn14\"><sup>[14]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>D\u0130SK M\u00fclteci \u0130\u015f\u00e7iler Daire Ba\u015fkan\u0131 Seyit Aslan, m\u00fclteci i\u015f\u00e7ilerin iki kat daha fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc vurgusuyla, \u201cM\u00fcltecilere \u00e7al\u0131\u015fma izni vermeyerek daha a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 dayat\u0131yor. Sermayeye hi\u00e7bir maliyeti s\u00f6z konusu de\u011fil. M\u00fclteci i\u015f\u00e7ilerin sadece kar\u0131n toklu\u011funa \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini g\u00f6rmemiz gerekir,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn15#_ftn15\"><sup>[15]<\/sup><\/a> diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolay m\u0131? G\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 8 y\u0131lda 8.5 kat artt\u0131\u2026 Milletvekili \u00c7etin Osman Budak, 2011\u2019de 17 bin 466 yabanc\u0131ya \u00e7al\u0131\u015fma izni verilirken, bu rakam\u0131n 2019\u2019da 145 bin 232\u2019ye y\u00fckseldi\u011fini belirterek, \u201cT\u00fcrkiye\u2019yi ucuz g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i cennetine \u00e7evirdiler,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn16#_ftn16\"><sup>[16]<\/sup><\/a> diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zetle sermayenin krizini g\u00f6\u00e7men eme\u011fini s\u00f6m\u00fcrerek \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. 2 milyona yak\u0131n g\u00f6\u00e7men, tekstil at\u00f6lyelerinde, fabrikalarda, tarlada, in\u015faatlarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bunlardan sadece 110 bini sigortal\u0131.<a><\/a><a href=\"#_ftn17#_ftn17\"><sup>[17]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ya sonras\u0131 m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130zmir \u00c7i\u011fli\u2019deki \u0130zmir \u0130l G\u00f6\u00e7 \u0130daresi Harmandal\u0131 Geri G\u00f6nderme Merkezi\u2019nde 23 Haziran 2021 ak\u015fam saatlerinde 5\u2019inci katta \u00e7\u0131kan yang\u0131nda 21 ya\u015f\u0131ndaki Suriyeli Ahmed Maslem \u00f6ld\u00fc. Avukat Ali Derman G\u00fcler, hayat\u0131n\u0131 kaybeden ki\u015finin tedavi g\u00f6rmesi gerekirken merkezde tutuldu\u011funu s\u00f6yledi.<a><\/a><a href=\"#_ftn18#_ftn18\"><sup>[18]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa Birli\u011fi\u2019nin (AB) T\u00fcrkiye\u2019ye aktard\u0131\u011f\u0131 200 milyon avroyu a\u015fk\u0131n fonla kurulan g\u00f6\u00e7men geri g\u00f6nderme merkezleri (GGM) yayg\u0131n insan haklar\u0131 ihl\u00e2lleriyle g\u00fcndemden d\u00fc\u015fm\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmalar merkezlerde \u015fiddet, k\u00f6t\u00fc ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 ve hukuksuz s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131n sistematik h\u00e2le geldi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Avukat Duygu \u0130neg\u00f6ll\u00fc\u2019n\u00fcn aktard\u0131klar\u0131na g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019ye gelen herhangi bir g\u00f6\u00e7mene, kay\u0131t i\u015flemlerini yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden itibaren 6 ay \u00e7al\u0131\u015fma izni verilmiyor. Bu durum g\u00f6\u00e7menleri kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda b\u0131rak\u0131rken, al\u0131konulanlar hakk\u0131nda ise s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 karar\u0131 veriliyor. 30 g\u00fcn i\u00e7erisinde ki\u015finin \u00fclkeyi terk etmesi beklenmeden idari g\u00f6zetim karar\u0131 al\u0131narak GGM\u2019lere g\u00f6nderilirken iddialara g\u00f6re g\u00f6\u00e7menler burada a\u00e7 b\u0131rak\u0131l\u0131yor, kimseye ula\u015fam\u0131yor ve darp ediliyor!<a><\/a><a href=\"#_ftn19#_ftn19\"><sup>[19]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Dumlup\u0131nar \u00dcniversitesi\u2019nden Dr. Sibel Utar\u2019\u0131n \u2018Ankara\u2019da Ya\u015fayan Suriyeli Kad\u0131nlar\u0131n Deneyimleri \u00dczerinden Analizi\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131 Suriyeli kad\u0131nlar\u0131n cinsiyet temelli sorunlar\u0131 s\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. G\u00f6\u00e7 \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n resmi verilerine g\u00f6re 2024 itibariyle Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n y\u00fczde 48\u2019i kad\u0131n. Say\u0131lar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131na ra\u011fmen kad\u0131nlar\u0131n cinsiyet temelli e\u015fitsizli\u011fe u\u011framalar\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir devlet politikas\u0131 yok.<a><\/a><a href=\"#_ftn20#_ftn20\"><sup>[20]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7men kad\u0131nlar\u0131n bo\u015fanmadan, emek haklar\u0131n\u0131 almaya kadar adli ve hukuki s\u00fcre\u00e7lerde elleri kollar\u0131 neredeyse ba\u011fl\u0131. Av. Atilla Bulut, s\u0131n\u0131r kap\u0131s\u0131nda medeni durumun bile yanl\u0131\u015f yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken; Av. Ebru Be\u015fe de \u201cHukuki yard\u0131ma eri\u015febileceklerine dair bilgi sahibi olamamalar\u0131 kanayan bir yara,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn21#_ftn21\"><sup>[21]<\/sup><\/a> diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya \u201cDevlet\u201d mi?<\/p>\n\n\n\n<p>Milyonlarca kay\u0131ts\u0131z g\u00f6\u00e7men konusunda iktidar\u0131n para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7menleri co\u011frafyam\u0131zda tutmak i\u00e7in \u0130ngiltere ile anla\u015fma giri\u015fimlerinde bulundu\u011fu haberlerini okuyoruz.<a><\/a><a href=\"#_ftn22#_ftn22\"><sup>[22]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Yani iktidar\u0131n emperyalist g\u00fc\u00e7lerle pazarl\u0131k arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen g\u00f6\u00e7men politikas\u0131, co\u011frafyam\u0131z\u0131n en tart\u0131\u015fmal\u0131 meselelerinden olup \u00e7\u0131k\u0131yor!<\/p>\n\n\n\n<p>Suriye\u2019deki i\u00e7 sava\u015f ile T\u00fcrkiye \u201ca\u00e7\u0131k kap\u0131 politikas\u0131\u201d y\u00fcr\u00fctmeye koyuldu. Ve ilk s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar Nisan 2011\u2019de gelmeye ba\u015flad\u0131. 10 y\u0131lda T\u00fcrkiye\u2019ye gelen Suriyeli say\u0131s\u0131 3 milyon 690 bini ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131 Bat\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131 koz olarak kullanan ve s\u0131k s\u0131k \u201ckap\u0131lar\u0131 a\u00e7ar\u0131z\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulunan Erdo\u011fan, \u015eubat 2020\u2019de Yunanistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131. S\u0131n\u0131ra giden ve Avrupa\u2019ya ge\u00e7mek isteyen binlerce g\u00f6\u00e7men Yunanistan askeri taraf\u0131ndan geri itildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan 2020 Temmuz\u2019unda \u201cBiz bu \u00fclkede iktidarda oldu\u011fumuz s\u00fcrece bize s\u0131\u011f\u0131nan Allah\u2019\u0131n kullar\u0131n\u0131 biz katillerin kuca\u011f\u0131na atmay\u0131z,\u201d ifadeleriyle mesaj verdi. AB, 17 Aral\u0131k 2020\u2019de 2016\u2019da imzalanan mutabakat kapsam\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye taahh\u00fct edilen 6 milyar avroluk mali deste\u011fin tamam\u0131n\u0131n ilgili projelere aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>AB\u2019de, T\u00fcrkiye\u2019nin Suriyeli g\u00f6\u00e7menlere 2024\u2019e kadar ev sahipli\u011fi yapmaya devam etmesi i\u00e7in 3.5 milyar avroluk fon olu\u015fturuldu. AB \u00fcyesi 6 \u00fclke, Avrupa Komisyonu\u2019na yazd\u0131klar\u0131 ortak mektupta iltica ba\u015fvurusu reddedilen Afganistan vatanda\u015flar\u0131n\u0131 \u00fclkelerine geri g\u00f6ndermeye devam etmek istediklerini belirtti.<sup> <a><\/a><a href=\"#_ftn23#_ftn23\">[23]<\/a><\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Evet g\u00f6\u00e7 ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131l\u0131k konusu t\u00fcm d\u00fcnya i\u00e7in \u00f6nemli bir soru(n) oluyorsa da, T\u00fcrkiye, bu meselede tam anlam\u0131yla s\u0131n\u0131fta kalm\u0131\u015f durumdad\u0131r. S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar, T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 ilk g\u00fcnden bu yana iktidar\u0131n Avrupa\u2019y\u0131 tehdit i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 bir siyasi ara\u00e7 h\u00e2line getirilirken; AB\u2019den milyarlarca euro para al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Tabi ki bu paralar da s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar i\u00e7in kullan\u0131lmam\u0131\u015f olup yaln\u0131zca iktidar\u0131n cebini doldurmu\u015ftur.<a><\/a><a href=\"#_ftn24#_ftn24\"><sup>[24]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte krizle bo\u011fu\u015fan T\u00fcrkiye\u2019de iktidar, muhalefet ile el ele vererek, halk\u0131n \u00f6fkesini kapitalist sisteme ve Suriye sava\u015f\u0131nda rol oynayan iktidara y\u00f6neltmesini engelleyip, can\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in gelen s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara y\u00f6neltmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesela Mara\u015f Depremi\u2019nde s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara \u201cya\u011fmac\u0131\u201d olduklar\u0131 iddias\u0131yla uygulanan i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele, sosyal medyada g\u00fcnden g\u00fcne artan nefret s\u00f6ylemleri bu durumun sonucunu g\u00f6steren \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerdendir.<a><\/a><a href=\"#_ftn25#_ftn25\"><sup>[25]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Dahas\u0131 da var\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130dlib\u2019den \u0130stanbul\u2019a 2016\u2019da 5 bin dolar bor\u00e7 alarak ka\u00e7ak yollarla geldiklerini anlatan S.C., \u00e7ocuklar\u0131yla g\u00fcvenli bir hayata kavu\u015fmak i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye geldiklerini anlat\u0131yor. S.C., \u201c2 g\u00fcn boyunca y\u00fcr\u00fcyerek g\u00fcvenli bir ya\u015fama ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar iki k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131m\u0131 almak istedi. Birisi 13 \u00f6teki ise hen\u00fcz 16 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. O\u011flum olmasayd\u0131 k\u0131zlar\u0131m\u0131 al\u0131p gideceklerdi, y\u00fcre\u011fim a\u011fz\u0131mdayd\u0131 k\u0131zlar\u0131m i\u00e7in \u00f6lesiye korkuyordum\u201d diyor. S\u0131n\u0131rda 10 g\u00fcn kald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen S.C., \u201cKa\u00e7ak\u00e7\u0131lar param\u0131z\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in param\u0131z kalmam\u0131\u015ft\u0131 bu nedenle 10 g\u00fcn boyunca bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bize para g\u00f6ndermesini bekledik. Hatay\u2019dan da \u0130stanbul Esenyurt\u2019a geldik. Bamba\u015fka bir \u00fclke bamba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr ancak al\u0131\u015fmak zorundayd\u0131k,\u201d diyor.<a><\/a><a href=\"#_ftn26#_ftn26\"><sup>[26]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran\u2019da kad\u0131nlara y\u00f6nelik politikalar\u0131 ve zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fc protesto etti\u011fi gerek\u00e7esiyle 12 y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lan i\u00e7 mimar Nasibe \u015eemsai (36), 2020\u2019nin May\u0131s ay\u0131nda 3 g\u00fcn boyunca da\u011flarda y\u00fcr\u00fcyerek T\u00fcrkiye\u2019ye geldi. Ve \u201c Ka\u00e7ak\u00e7\u0131n\u0131n verdi\u011fi sahte Alman pasaportuyla \u0130talya\u2019ya gitmek isterken havaalan\u0131nda yakaland\u0131m. \u0130stanbul\u2019daki bir Emniyet\u2019te i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131m hari\u00e7 t\u00fcm k\u0131yafetlerim \u00e7\u0131kar\u0131larak \u00fczerimi arad\u0131lar. Burada her g\u00fcn 5 dakika sadece kendi telefonunla ailenle ya da avukatla konu\u015fma hakk\u0131m\u0131z vard\u0131. Ancak konu\u015fmaya ba\u015flar ba\u015flamaz \u2018kapat\u2019 diye ba\u011f\u0131rmaya ba\u015fl\u0131yorlard\u0131. Bu nedenle ne avukatla ne de aileyle konu\u015fma imk\u00e2n\u0131 oluyordu,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn27#_ftn27\"><sup>[27]<\/sup><\/a> dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca \u0130ran uyruklu m\u00fclteci Gholamreza Khajavi (57), 12 y\u0131ldan beri K\u00fctahya\u2019da ya\u015f\u0131yor. \u0130ran\u2019daki bask\u0131c\u0131 rejimi protesto edip kad\u0131n haklar\u0131n\u0131 savundu\u011fu i\u00e7in hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek T\u00fcrkiye\u2019ye yerle\u015fen Khajavi, K\u00fctahya G\u00f6\u00e7 \u0130daresi\u2019nin hakk\u0131nda iki y\u0131l \u00f6nce verdi\u011fi m\u00fcltecilik dosyas\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 karar\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilme ile m\u00fccadele ediyor. Khajavi, \u0130ran\u2019a geri d\u00f6nerse idam edilme tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130mza atmak i\u00e7in gitti\u011fi Emniyet\u2019te iki y\u0131l \u00f6nce tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka m\u00fcltecilerin fuhu\u015f \u00e7etesi oldu\u011funu \u00f6\u011frenmesi \u00fczerine \u00e7etenin kendisini \u00f6l\u00fcmle ve tecav\u00fczle tehdit etti\u011fini savunan Khajavi, bu durumu K\u00fctahya G\u00f6\u00e7 \u0130daresi yetkilileri ile payla\u015ft\u0131ktan sonra m\u00fcltecilik dosyas\u0131n\u0131n kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Khajavi, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cK\u00fctahya G\u00f6\u00e7 \u0130daresi haks\u0131z ve as\u0131ls\u0131z bahaneyle m\u00fcltecilik dosyam\u0131 kapatt\u0131. Yak\u0131n zamanda beni \u0130ran\u2019a geri g\u00f6ndereceklerdir. \u0130ran\u2019\u0131n molla rejimindeki infazc\u0131lara ve i\u015fkencecilere kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131k 25 y\u0131ll\u0131k faaliyet ge\u00e7mi\u015fine sahibim. Faaliyetlerim kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve toplum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerine olup bug\u00fcne kadar say\u0131s\u0131z konu\u015fmalar\u0131m ve yaz\u0131lar\u0131m mevcuttur. \u0130dama g\u00f6nderilmeden \u00f6nce sesimi t\u00fcm d\u00fcnyaya duyurmak ve bu ger\u00e7e\u011fi herkesle payla\u015fmak istiyorum.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn28#_ftn28\"><sup>[28]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bir de Yunanistan\u2019a ge\u00e7meyi deneyen Emir\u2019e kulak verelim: \u201c\u0130ran\u2019dan bir bu\u00e7uk y\u0131l \u00f6nce geldim \u0130stanbul\u2019a. Sava\u015ftan ve bask\u0131dan ka\u00e7t\u0131m. \u0130stanbul\u2019a gelince tekstil alan\u0131nda \u00fct\u00fcc\u00fc olarak i\u015f buldum. Kap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn i\u015fi b\u0131rak\u0131p Pazarkule\u2019ye geldim. \u00dc\u00e7 \u00f6\u011f\u00fcn yemek geliyor, tuvaletler de var ama \u00e7ok kirli ve pisler. Du\u015f yok, 10 g\u00fcnd\u00fcr v\u00fccuduma su de\u011fmedi, kendi kokumdan ben rahats\u0131z oluyorum ama t\u00fcm kamp bu durumda. \u00c7ad\u0131r\u0131 olanlar \u015fansl\u0131, biz naylonlara sar\u0131l\u0131p uyuyoruz. Yunanistan polisi s\u00fcrekli gaz bombas\u0131 at\u0131yor. Tellere yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman da plastik mermi yeme ihtimalimiz var.\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn29#_ftn29\"><sup>[29]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Durum buyken; \u201cMasum insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmenin utanc\u0131n\u0131 kapatacak b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir bayrak yoktur,\u201d diyen Howard Zinn\u2019i an\u0131msamamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>CO\u011eRAFYAMIZDA G\u00d6\u00c7MENLER<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131l 2021: T\u00fcrkiye, \u00e7o\u011fu 10 y\u0131lda \u015fiddet ve yoksulluktan ka\u00e7an 200 bin ila 600 bin Afgan\u2019a ev sahipli\u011fi yap\u0131yor.<a><\/a><a href=\"#_ftn30#_ftn30\"><sup>[30]<\/sup><\/a> 2021\u2019in ilk 8 ay\u0131nda ka\u00e7ak yollardan giren Afgan say\u0131s\u0131 33 bine yakla\u015ft\u0131. Ancak as\u0131l sorun \u00fclkeye kay\u0131ts\u0131z \u015fekilde giren ve tespit edilemeyen g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131. Bu rakam\u0131n son giri\u015flerle 100 bini buldu\u011fu tahmin ediliyor.<a><\/a><a href=\"#_ftn31#_ftn31\"><sup>[31]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>BM M\u00fclteci \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn resmi kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yakla\u015f\u0131k 5 milyon 611 binden fazla kay\u0131tl\u0131 Suriyeli g\u00f6\u00e7men var. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n verilere g\u00f6re ise, Suriyeli g\u00f6\u00e7menlerin yakla\u015f\u0131k 3 milyon 670 bini T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015f\u0131yor.<a><\/a><a href=\"#_ftn32#_ftn32\"><sup>[32]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Suriyeli erkekler toplam Suriyeli say\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fczde 53,8\u2019sini olu\u015fturuyor. Suriyeli kad\u0131nlar\u0131n oran\u0131 ise y\u00fczde 46.2. 10 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki Suriyelilerin say\u0131s\u0131 1 milyon 63 bin 629 (y\u00fczde 28.9).<a><\/a><a href=\"#_ftn33#_ftn33\"><sup>[33]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131l 2022: M\u00fclteciler Derne\u011fi\u2019nin verilerine g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de 3 milyon 750 bin civar\u0131nda ge\u00e7ici koruma alt\u0131nda Suriyeli bulunuyor.<a><\/a><a href=\"#_ftn34#_ftn34\"><sup>[34]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7 \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 2022 Mart ay\u0131 verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de 3 milyon 754 bin Suriyeli var. Rakam T\u00dc\u0130K kokuyor! Ger\u00e7ek, bu rakam\u0131n iki kat\u0131. Bu verilere g\u00f6re, Suriyelilerin ya\u015f ortalamas\u0131 24. Bu, aktif bir n\u00fcfus demek. Y\u00fczde 20\u2019si 10 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda. Bu, T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fum demek.<a><\/a><a href=\"#_ftn35#_ftn35\"><sup>[35]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Milletvekili G\u00fcrsel Tekin, \u201cGe\u00e7ici koruma stat\u00fcs\u00fcnde, ikamet izni olan veya ka\u00e7ak 2 milyonu a\u015fan insan, \u0130stanbul\u2019un 39 il\u00e7esinde ya\u015f\u0131yor. Suriye\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra Afganistan, Pakistan, Irak, Uganda, Nijerya, Kongo, Libya\u2019ya kadar her yerden insan var. Bug\u00fcn resmi n\u00fcfusu 1 milyon olan Esenyurt\u2019ta, 250 bin de yabanc\u0131 var\u2026 Valilik taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan rakamlara g\u00f6re \u0130stanbul\u2019da 1.3 milyon yabanc\u0131 var ama Valilik ka\u00e7ak g\u00f6\u00e7menleri takip edemiyor, y\u00fczde 97\u2019si ka\u00e7ak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Hi\u00e7bir \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 yok, \u00f6rg\u00fctl\u00fc de\u011filler, sigortalar\u0131 yok, asgari \u00fccretin alt\u0131nda para al\u0131yorlar,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn36#_ftn36\"><sup>[36]<\/sup><\/a> diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131l 2023: G\u00f6\u00e7 \u0130daresi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye genelinde s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n 4 milyon 893 bin oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<a><\/a><a href=\"#_ftn37#_ftn37\"><sup>[37]<\/sup><\/a> \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Temmuz 2023 verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de 4 milyon 888 bin 286 g\u00f6\u00e7men ya\u015f\u0131yor.<a><\/a><a href=\"#_ftn38#_ftn38\"><sup>[38]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Suriye\u2019deki i\u00e7 sava\u015f sonras\u0131 4.81 milyon Suriyeli s\u0131n\u0131rlarda gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f yapt\u0131. Bu say\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artmaktayken; 5 ile 18 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuk-gen\u00e7 say\u0131s\u0131 bir milyonun \u00fczerindedir.<a><\/a><a href=\"#_ftn39#_ftn39\"><sup>[39]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Yine BMMYK a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re, 2023\u2019de en fazla s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 bar\u0131nd\u0131ran T\u00fcrkiye\u2019de bilinen say\u0131, 4 milyon 990 bin ki\u015fi. Ancak 300 bin ile 2 milyon aras\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilen d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7menler var.<\/p>\n\n\n\n<p>Hacettepe N\u00fcfus Et\u00fcdleri Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden G\u00f6khan Y\u0131ld\u0131r\u0131mkaya\u2019n\u0131n Suriyeli g\u00f6\u00e7men \u00f6rneklemi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda; \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fczde 21\u2019inin resmi kayd\u0131 yok, 6 ya\u015f \u00fcst\u00fc kad\u0131nlar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131 okuryazar de\u011fil, erkeklerin e\u011fitim s\u00fcresinin 5.1 y\u0131l. Do\u011furganl\u0131k h\u0131z\u0131 5.1 \u00e7ocuk. 15-19 aras\u0131 kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde 50\u2019sinin do\u011fumlar\u0131 aras\u0131 18 ay. 20-29 ya\u015f aras\u0131 y\u00fczde 46\u2019s\u0131 24 aydan az, 30-39 ya\u015f aras\u0131n\u0131n y\u00fczde 24\u2019\u00fc ise 2 y\u0131l i\u00e7inde do\u011fum yapmakta. Erkeklerin \u00e7o\u011fu 3-4 e\u015fli ve her kad\u0131n \u00e7ok \u00e7ocuklu. Do\u011furganl\u0131k h\u0131z\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek, e\u011fitim durumlar\u0131 ortada. Resmi rakamlara g\u00f6re \u00fclke n\u00fcfusumuzun y\u00fczde 6\u2019s\u0131 kadar e\u011fitimsiz ve zanaats\u0131z s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131\/ m\u00fclteci var.<a><\/a><a href=\"#_ftn40#_ftn40\"><sup>[40]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Y\u0131l 2024: \u0130ktidar, \u0130stanbul\u2019da 1 milyon 87 bin g\u00f6\u00e7men oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. Bakanl\u0131k, \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Ba\u015fkan\u0131 Ekrem \u0130mamo\u011flu\u2019nun kentte 2.5 milyon g\u00f6\u00e7men oldu\u011funa ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ise \u201cspek\u00fclatif\u201d oldu\u011funu iddia etti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130mamo\u011flu, \u0130stanbul n\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 17-18\u2019nin g\u00f6\u00e7menlerden olu\u015ftu\u011funu ifade ederken Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n verilerine g\u00f6re, ge\u00e7ici koruma kapsam\u0131nda 530 bin 612 Suriyeli bulunuyor. S\u00f6z konusu veriye g\u00f6re bu oran ise y\u00fczde 3.28 olarak belirlendi. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n verilerine g\u00f6re ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 koruma kapsam\u0131ndaki g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131 3 bin 252, ikamet izniyle kalan g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131 ise 553 bin 153 olarak belirlendi.<a><\/a><a href=\"#_ftn41#_ftn41\"><sup>[41]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Nihayet \u00fclkelerindeki i\u00e7 sava\u015ftan ka\u00e7arak T\u00fcrkiye\u2019ye gelen milyonlarca s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131, bir yandan ya\u015fam sava\u015f\u0131 verirken, di\u011fer yandan ge\u00e7im derdiyle bo\u011fu\u015fuyor. Etkin bir g\u00f6\u00e7men politikas\u0131 olmayan iktidar (ve \u201cmuhalefet\u201din) belirsiz uygulamalar\u0131yla ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ayr\u0131ca s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara y\u00f6nelik \u201c\u0131rk\u00e7\u0131 s\u00f6ylemler\u201d artarak s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hedef g\u00f6sterilen kesimlerin ba\u015f\u0131nda da Suriyeliler ve Afganlar var. T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 sorununu de\u011ferlendiren \u0130ltica ve G\u00f6\u00e7 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi Ba\u015fkan\u0131 Metin \u00c7orabat\u0131r \u201cM\u00fclteciler i\u00e7 politika malzemesi oldu. T\u00fcrkiye\u2019de herhangi bir stat\u00fcleri yok. Bir \u015fekilde kap\u0131lara i\u015faret konulmas\u0131 gibi bir olay ya\u015f\u0131yoruz. \u00dcstelik sadece m\u00fcltecilere de\u011fil, m\u00fclteci haklar\u0131n\u0131 savunanlarla ilgili de listeler haz\u0131rlanmaya ba\u015flad\u0131. Bu ki\u015filer de tehdit alt\u0131nda,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn42#_ftn42\"><sup>[42]<\/sup><\/a> demekte kesinlikle haks\u0131z de\u011fil!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>CO\u011eRAFYAMIZDAN BATI\u2019YA MAFYA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bilmeyen, g\u00f6rmeyen yok: \u0130nsan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik su\u00e7 \u00f6rg\u00fctleri T\u00fcrkiye\u2019de kurumsalla\u015ft\u0131. Suriyeli kad\u0131nlar fuhu\u015f mafyas\u0131n\u0131n eline d\u00fc\u015ft\u00fc. I\u015e\u0130D h\u00fccreleri, elini kolunu sallayarak dola\u015fabiliyor. Gettola\u015fman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sosyal uyumsuzluk, su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin i\u015fine yar\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Prof. Dr. Fethi A\u00e7\u0131kel, insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin T\u00fcrkiye\u2019de kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek \u201cSuriyeli kad\u0131nlar fuhu\u015f mafyas\u0131n\u0131n eline d\u00fc\u015ft\u00fc,\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Su\u00e7 \u00f6rg\u00fctleri suistimal ediyor: Mafya yard\u0131m\u0131 ile \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f yapan gariban m\u00fclteciler, buradan Bat\u0131\u2019ya g\u00f6\u00e7 edebilecekleri umuduyla organize su\u00e7 \u00f6rg\u00fctlerinin suiistimaline u\u011fruyor. \u00d6zellikle kad\u0131n ve \u00e7ocuklar, bu s\u00fcre\u00e7te kendilerini b\u00fcy\u00fck insani dramlar\u0131n i\u00e7inde buluyor. Meri\u00e7 Nehri, Ege Denizi\u2019nde hatta Van G\u00f6l\u00fc\u2019nde onlarca m\u00fclteci ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiriyor. T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik kalanlar\u0131n ise bar\u0131nma, beslenme, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ciddi boyutlarda. Maalesef Suriyeli kad\u0131nlar, 18 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki k\u0131zlar, fuhu\u015f mafyas\u0131n\u0131n eline d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. M\u00fclteci kad\u0131nlar cinsel s\u00f6m\u00fcr\u00fcye u\u011fruyor, \u00e7ocuk ya\u015fta evlilik yapmak durumunda b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan ve b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc asgari \u00fccretin alt\u0131nda gelir elde eden Suriyeli i\u015f\u00e7ilerin say\u0131s\u0131 bir milyonu a\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumun T\u00fcrkiye\u2019ye \u00e7ok ciddi ekonomik maliyeti oldu. 50 milyar dolara kadar bir kaynak harcand\u0131\u011f\u0131 resmi a\u011f\u0131zlardan ifade ediliyor. Bir\u00e7ok sekt\u00f6rde ka\u00e7ak i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Gettola\u015fma ya\u015fand\u0131, m\u00fcltecilere kar\u015f\u0131 \u00f6nyarg\u0131 att\u0131 ve yer yer sald\u0131r\u0131lar oldu. \u00c7ift hukukluluk yayg\u0131nla\u015ft\u0131. \u00c7oke\u015flilik, \u00e7ocuk evlilikleri ve bu evliliklerden do\u011fan bebek say\u0131s\u0131nda y\u00fckseli\u015f var.<a><\/a><a href=\"#_ftn43#_ftn43\"><sup>[43]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin \u0130stanbul\u2019da \u201cturizm ve seyahat acentesi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda g\u00f6\u00e7men ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapanlara y\u00f6nelik olarak 8 ayr\u0131 adrese bask\u0131n yapt\u0131. Operasyonlarda 32 \u015f\u00fcpheli yakalanarak g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131p, aramalarda y\u00fckl\u00fc miktarda para ele ge\u00e7irilirken;<a><\/a><a href=\"#_ftn44#_ftn44\"><sup>[44]<\/sup><\/a> Yusef Hammud isimli \u00e7ete lideri, Suriye Halep\u2019teki ailelerinden kiralad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 ka\u00e7ak yollardan T\u00fcrkiye\u2019ye sokuyor ve \u0130stanbul\u2019a getiriyor. \u0130nsan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131, sahada \u00e7ocuklar\u0131 kontrol edenler, toplanan paralar\u0131 Suriye\u2019ye transfer edenler b\u00fcy\u00fck ve profesyonel bir \u00f6rg\u00fct olu\u015fturmu\u015f. \u00c7ocuklar, Sultangazi\u2019de kiralanan depolarda tutuluyordu. Her sabah Beyo\u011flu, \u015ei\u015fli, Fatih ve Zeytinburnu\u2019ndaki tramvay, metro, metrob\u00fcs duraklar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp dilendiriyorlard\u0131.<a><\/a><a href=\"#_ftn45#_ftn45\"><sup>[45]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar sadece co\u011frafyam\u0131zda de\u011fil, k\u00fcresel insan ticaretinde elde edilen y\u0131ll\u0131k gelirin yakla\u015f\u0131k 150 milyar dolar<a><\/a><a href=\"#_ftn46#_ftn46\"><sup>[46]<\/sup><\/a> oldu\u011fu \u201cuygar\u201d (?) Bat\u0131\u2019da b\u00f6yle!<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cNas\u0131l\u201d m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Rusya-Ukrayna Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan Ukraynal\u0131 kad\u0131nlar, insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n cinsel istismar\u0131na maruz kal\u0131yor ve fuhu\u015f \u00e7eteleri taraf\u0131ndan zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<a><\/a><a href=\"#_ftn47#_ftn47\"><sup>[47]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u00e7ika medyas\u0131ndan De Standaard, VRT ve Knack\u2019in Lost in Europe \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re, 2021-2023 y\u0131llar\u0131nda yanlar\u0131nda yak\u0131nlar\u0131 olmadan Avrupa\u2019ya giden 51 bin 433 \u00e7ocuk g\u00f6\u00e7menden haber al\u0131nam\u0131yor.<a><\/a><a href=\"#_ftn48#_ftn48\"><sup>[48]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7 ederken ebeveynlerini kaybeden binlerce \u00e7ocuk, gittikleri \u00fclkelerde insan tacirleri ya da organ mafyas\u0131n\u0131n eline d\u00fc\u015f\u00fcyor. Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 sonras\u0131 ya\u015fanan g\u00f6\u00e7 ak\u0131n\u0131 ile Avrupa\u2019ya gelen g\u00f6\u00e7men \u00e7ocuklar\u0131n ak\u0131beti bilinmiyor. 2015\u2019ten 2022\u2019ye \u00e7ok say\u0131da \u00e7ocuk, Avrupa\u2019ya geldikten sonra kayboldu. Bu say\u0131 endi\u015fe verici boyutlara ula\u015ft\u0131. Lost in Europe\u2019un 2021 raporunda Avrupa\u2019da 2018 ile 2020 aras\u0131nda 18 binden fazla g\u00f6\u00e7men \u00e7ocu\u011fun kayboldu\u011fu belirtildi; yani Avrupa\u2019da g\u00fcnde 17 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 \u00e7ocuk kayboluyor. \u0130ngiltere, Almanya ve \u0130talya gibi baz\u0131 \u00fclkelerde devlet g\u00f6zetimindeki \u00e7ocuklar da kayboldu. \u00d6rne\u011fin \u0130ngiltere\u2019de Temmuz 2021-A\u011fustos 2022 kesitinde 116 g\u00f6\u00e7men \u00e7ocu\u011fun kayboldu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131. \u0130talyan h\u00fck\u00fcmeti, 2022\u2019nin ilk 4 ay\u0131nda en az 2 bin 409 \u00e7ocu\u011fun kayboldu\u011funu duyurdu. Alman Federal Kriminal Dairesi, \u00fclkede her y\u0131l 1600\u2019den fazla \u00e7ocu\u011fun kayboldu\u011funu, bu \u00e7ocuklar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 \u00e7ocuklar oldu\u011funu bildirdi.<a><\/a><a href=\"#_ftn49#_ftn49\"><sup>[49]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>AD gazetesinin Hollanda S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 Kabul Merkezi Kurumu (COA) verilerine dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 habere g\u00f6re, Hollanda\u2019da Ocak 2022\u2019den 2023\u2019e 360 refakatsiz m\u00fclteci \u00e7ocu\u011fun iltica ba\u015fvuru merkezlerinden kayboldu\u011fu bildirildi. Kaybolan \u00e7ocuklar\u0131n ak\u0131betinin me\u00e7hul oldu\u011fu belirtilen haberde, insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n eline d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden \u015f\u00fcphelenildi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Haberde insan haklar\u0131 kurumlar\u0131n\u0131n COA\u2019ya sundu\u011fu gizli raporlarda iltica merkezinin yak\u0131nlar\u0131nda ya\u015fayan baz\u0131 sakinlerin, yetkililere siyahi baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n d\u00fczenli olarak Alman ve Hollandal\u0131 ya\u015fl\u0131 erkekler taraf\u0131ndan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131na yer verildi\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Benzer vakalar\u0131n \u0130ngiltere\u2019de de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc iddia edilen haberde 1.5 y\u0131lda \u0130ngiltere\u2019nin Brighton \u015fehrinde otele yerle\u015ftirilen 136 m\u00fclteci \u00e7ocu\u011fun kayboldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Hollanda\u2019n\u0131n Maastricht kentinde polisler, sokakta tek ba\u015f\u0131na dola\u015fan ve 5 ya\u015f\u0131nda olan depremzede bir \u00e7ocuk buldu. Maastricht polisinin \u201cB\u00fcy\u00fck \u015fehirde tek ba\u015f\u0131na\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, tek ba\u015f\u0131na bulunan \u00e7ocu\u011fun sadece T\u00fcrk\u00e7e konu\u015ftu\u011fu belirtildi.<a><\/a><a href=\"#_ftn50#_ftn50\"><sup>[50]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca \u0130ngiltere\u2019de g\u00f6\u00e7menlere ili\u015fkin yay\u0131nlanan bir rapora g\u00f6re h\u00fck\u00fcmetin otellerinde kaybolan bir\u00e7ok g\u00f6\u00e7men \u00e7ocu\u011fun \u201cinsan ticareti\u201d a\u011flar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olabilece\u011fini ortaya koydu. \u2018The Guardian\u2019\u0131n haberine g\u00f6re ge\u00e7en sene onlarca refakatsiz g\u00f6\u00e7men \u00e7ocu\u011fun yerle\u015ftirildikleri \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 otellerden \u00e7eteler taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine Londra \u00dcniversitesi Akademisi (UCL) ile T\u00fcm \u00c7ocuklar Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011fa Kar\u015f\u0131 Koruma Alt\u0131nda (Ecpat UK) harekete ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>Resmi verilere g\u00f6re 2021\u2019den Ocak 2024\u2019e kadar faal olan bakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 7 otelde toplam 440 g\u00f6\u00e7men \u00e7ocuk kayboldu. S\u00f6z konusu \u00e7ocuklardan 144\u2019\u00fc ge\u00e7en kas\u0131m ay\u0131na kadar bulunamazken, 118 \u00e7ocu\u011fun h\u00e2l\u00e2 kay\u0131p oldu\u011fu belirtiliyor. Ara\u015ft\u0131rmada ayr\u0131ca baz\u0131 g\u00f6\u00e7men \u00e7ocuklar\u0131n 18 ya\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinde de\u011ferlendirilerek yeti\u015fkin otellerine yerle\u015ftirildi\u011fi ve cinsel istismara maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair ciddi bilgiler elde edildi\u011fi belirtildi.<a><\/a><a href=\"#_ftn51#_ftn51\"><sup>[51]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>AKP, CHP, MAFYA, VD\u2019LER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Suriyelilerin ile Afganistan\u2019dan gelen g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 krizini her ge\u00e7en g\u00fcn b\u00fcy\u00fct\u00fcrken; iktidar\u0131n g\u00fcn\u00fc kurtarma politikas(\u0131zl\u0131\u011f)\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 tehlikeli boyutlara ta\u015f\u0131rken; Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, soru(n) yokmu\u015f gibi davran\u0131yor. Ya da g\u00f6\u00e7menleri ancak Bat\u0131\u2019yla masaya oturdu\u011funda hat\u0131rl\u0131yor. Yeri geldi\u011finde de g\u00f6\u00e7menleri \u201ckoz\u201d olarak da kullanmaktan da geri durmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Milyonlarca g\u00f6\u00e7men, sermaye i\u00e7in ucuz i\u015f g\u00fcc\u00fc kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyorken; belirsizlik ile yarat\u0131lan gerilim, g\u00f6\u00e7men kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 durmadan besleyip, b\u00fcy\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7menler i\u00e7in kayda de\u011fer hi\u00e7bir plan, proje ve program bulunmuyor. Adeta \u201csald\u0131m \u00e7ay\u0131ra\u201d durumu var.<a><\/a><a href=\"#_ftn52#_ftn52\"><sup>[52]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>AKP m\u00fcltecileri, sadece AB ve ABD ile ili\u015fkilerinde kirli bir pazarl\u0131k i\u00e7in kullan\u0131yor. Bat\u0131 ile ili\u015fkilerinde elindeki yeg\u00e2ne koz \u015fu anda m\u00fclteciler. \u0130ktidar, y\u00fcz k\u0131zart\u0131c\u0131 bir \u015fekilde \u201cs\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u00e7ar\u0131m\u201d tehdidiyle Bat\u0131\u2019dan para s\u0131zd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ortada tam bir ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131k, insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen bir su\u00e7 var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, kendi kaderine terk edilen m\u00fclteciler, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak bir yeralt\u0131 ekonomisi olu\u015fturuyor, su\u00e7 \u00e7eteleri \u00fcretiyor, kad\u0131nlar\u0131 fuhu\u015f mafyas\u0131n\u0131n eline d\u00fc\u015f\u00fcyor, \u00e7ocuklar istismar ediliyor. Ortada b\u00fcy\u00fck bir insanl\u0131k dram\u0131 var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018G\u00f6\u00e7 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi\u2019nden (GAR) Dr. Polat Alpman, \u201cAKP pragmatizmi, sorunu daha da b\u00fcy\u00fctt\u00fc,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn53#_ftn53\"><sup>[53]<\/sup><\/a> derken yine GAR Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Didem Dan\u0131\u015f, AKP\u2019li Yasin Aktay ve Mehmet \u00d6zhaseki\u2019nin \u201cSuriyeliler giderse \u00fclke ekonomisi \u00e7\u00f6ker\u201d, \u201cSanayiyi g\u00f6\u00e7menler ayakta tutuyor\u201d \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n da alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<a><\/a><a href=\"#_ftn54#_ftn54\"><sup>[54]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca Eski D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Mevl\u00fct \u00c7avu\u015fo\u011flu, \u201c\u015eu anda T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde, sanayide, h\u00e2llerde istihdama ihtiya\u00e7 var. Benim babam\u0131n koyunlar\u0131 var mesela, \u00e7oban bulam\u0131yorum diye s\u00f6yleniyor. \u015eu anda i\u015fg\u00fcc\u00fcne ihtiya\u00e7 var,\u201d derken m\u00fclteci krizini besleyen en \u00f6nemli i\u00e7 dinamiklerden biri de sermayenin g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler \u00fczerinden kurdu\u011fu ucuz emek rejimidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Co\u011frafyam\u0131zda en k\u00f6t\u00fc, g\u00fcvencesiz \u015fartlarda ya\u015fayan, ciddi bir k\u0131sm\u0131 asgari \u00fccretin de alt\u0131nda \u00fccretlerle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan kay\u0131ts\u0131z i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 milyonlarla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik g\u00f6\u00e7men ak\u0131m\u0131n\u0131n ard\u0131ndan b\u00fcy\u00fcyen bu yeni s\u00f6m\u00fcr\u00fc a\u011f\u0131, ilk g\u00fcnden bu yana iktidar taraf\u0131ndan destekleniyor. Hem iktidar hem de sermaye a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6\u00e7men eme\u011fi bug\u00fcn hayati \u00f6nemde. \u0130n\u015faat, tekstil, imalat gibi sekt\u00f6rlerde g\u00f6\u00e7men eme\u011fi d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlerle sermayeye dev bir k\u00e2r pay\u0131 yaratman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, g\u00f6\u00e7men olmayan i\u015f\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00fclkenin tamam\u0131nda \u00fccret bask\u0131lama y\u00f6ntemi olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 i\u015f\u00e7ilik, g\u00f6\u00e7men dalgas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir kriz -ya da f\u0131rsat- de\u011fil, emek rejimindeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6nemli bir dinami\u011fidir. AKP\u2019nin iktidara geldi\u011fi 2002\u2019den beri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc en istikrarl\u0131 politika, \u00e7al\u0131\u015fma yasalar\u0131ndaki esnemelerle s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve \u00f6rg\u00fcts\u00fcz, g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n normalle\u015ftirilmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu politikalar sayesinde T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131na asgari \u00fccret ve civar\u0131nda \u00f6deme yap\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinde Avrupa lideriyken, sendikal\u0131l\u0131k oran\u0131nda ise sonuncu. \u00c7al\u0131\u015fan n\u00fcfus sahip oldu\u011fu t\u00fcm kazan\u0131m ve g\u00fcvenceleri h\u0131zla kaybetmeye devam ederken, h\u00e2lihaz\u0131rda a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015fen asgari \u00fccret bile patronlar taraf\u0131ndan fazla bulunuyor. Dolay\u0131s\u0131yla Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131 ile birlikte \u201cbeklenmeyen\u201d bir \u015fekilde ba\u015flayan g\u00f6\u00e7, emek rejimindeki bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc h\u0131zland\u0131ran bir dinamik olarak geli\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler, bir k\u0131sm\u0131 kay\u0131ts\u0131z, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ve denetimin olmad\u0131\u011f\u0131 at\u00f6lye, imalathane, fabrika ve hatta madenlerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. K\u0130T\u2019lerin iptal edilmesi ile p\u0131trak gibi \u00e7o\u011falan ka\u00e7ak madenlerdeki \u00f6l\u00fcmc\u00fcl ko\u015fullarda en fazla g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Tekstil at\u00f6lyeleri, g\u00f6\u00e7men eme\u011finin en \u00e7ok s\u00f6m\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc sekt\u00f6rlerden biri.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011f\u0131r ve sa\u011fl\u0131ks\u0131z ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fan g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler, ald\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretler sebebiyle benzer \u015fekilde metruk, ka\u00e7ak yap\u0131larda, kalabal\u0131k n\u00fcfuslar h\u00e2linde ya\u015famak zorunda kal\u0131yor. Bu durumun yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, bu \u015fartlar\u0131n iktidar\u0131n keyfili\u011fi ya da denetimsizli\u011fi ile de\u011fil, bilin\u00e7li bir plan dahilinde \u015fekillendi\u011finin en \u00f6nemli g\u00f6stergesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolay m\u0131? Bunlar\u0131n yan\u0131nda\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcltecileri s\u00fcrekli Avrupa\u2019ya kar\u015f\u0131 koz olarak kullanan AKP\u2019nin Genel Ba\u015fkan Dan\u0131\u015fman\u0131 Yasin Aktay\u2019\u0131n, \u201c\u00c7ok \u00f6nemli baz\u0131 yerlerden Suriyelileri bir \u00e7ekin, Suriyeliler bir gitsin, \u00fclke ekonomisi \u00e7\u00f6ker,\u201d \u015feklindeki a\u00e7\u0131klamas\u0131, y\u00fcr\u00fct\u00fclen politikan\u0131n itiraf\u0131 oldu. AKP ile ittifak\u0131 \u00f6ncesi s\u00fcrekli m\u00fcltecilerin geri g\u00f6nderilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yleyerek \u0131rk\u00e7\u0131 politikalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren MHP, yo\u011fun g\u00f6\u00e7\u00fcn ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 5 y\u0131lda sessiz kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan \u2018The Guardian\u2019\u0131n haberine g\u00f6re \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmeti, ka\u00e7ak g\u00f6\u00e7menlerin Avrupa\u2019ya ge\u00e7i\u015fini engellemesi i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019ye 2022\u2019de 3 milyon sterlin para \u00f6dedi.<a><\/a><a href=\"#_ftn55#_ftn55\"><sup>[55]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Bir kez daha vurgulayay\u0131m; emperyalist sava\u015flar, b\u00f6lgesel askeri m\u00fcdahaleler ve s\u00f6m\u00fcrge politikalar\u0131 co\u011frafyalar\u0131 yeniden \u015fekillendirirken k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte n\u00fcfus hareketlili\u011fini h\u0131zland\u0131r\u0131yor. AKP iktidar\u0131n\u0131n AB ile yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmalar sonucu \u201ca\u00e7\u0131k hava hapishanesi\u201dne d\u00f6nen T\u00fcrkiye\u2019de de i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131na kat\u0131lan g\u00f6\u00e7menlerin say\u0131s\u0131 h\u0131zla \u00e7o\u011fal\u0131yor. G\u00fcncel olarak g\u00f6\u00e7menler politik bir malzeme h\u00e2line getirildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKitle k\u00fclt\u00fcr\u00fc, bireylerin ger\u00e7ek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bast\u0131rarak onlar\u0131 y\u00fczeysel ve anlams\u0131z t\u00fcketim nesnelerine y\u00f6nlendirir,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn56#_ftn56\"><sup>[56]<\/sup><\/a> vurgusundaki hi\u00e7le\u015fme ile m\u00fcsemma CHP\u2019ye gelince!<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul Milletvekili \u0130lhan Kesici, \u201cYeni geli\u015fler mutlaka durdurulmal\u0131d\u0131r. Yeterince kalm\u0131\u015f olanlar \u00fclkelerine g\u00f6nderilmelidir,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn57#_ftn57\"><sup>[57]<\/sup><\/a> \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 dillendirirken; CHP Genel Ba\u015fkan Ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131 Milletvekili Erdo\u011fan Toprak da ekliyor: \u201cSadece Suriyelilere harcanan 50 milyar dolar hesap ediliyor. 150 milyar ticaret hacmi kayb\u0131, 50 milyar dolar da b\u00f6lgedeki g\u00fcvenli\u011fin askeri boyutunu da koyun, fatura 250 milyar dolar\u201d!<a><\/a><a href=\"#_ftn58#_ftn58\"><sup>[58]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ve g\u00fcvenlik\u00e7i milliyet\u00e7i politikalar\u0131yla CHP hi\u00e7li\u011fi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>TUTUM(UMUZ)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Albert Einstein\u2019\u0131n, \u201cEvrende en b\u00fcy\u00fck ziyan, sorgulama yetene\u011fini yitirmi\u015f bir beyindir\u201d; Bernard Shaw\u2019\u0131n, \u201cSeni sessizken, sadece \u00f6nemseyenler duyabilir\u201d; Max Horkheimer\u2019\u0131n, \u201cBa\u015fkas\u0131 ad\u0131na savunma yapan ki\u015fi, kendini de savunuyor demektir,\u201d vurgular\u0131ndaki \u00fczere adil ve duyarl\u0131 olmak, vicdani\/ insani bir tutumdur.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7menlere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar ve hak ihl\u00e2llerine yenileri eklenirken \u00e7\u00f6z\u00fcme y\u00f6nelik bir ad\u0131m at\u0131lm\u0131yor; \u2018\u0130ltica ve G\u00f6\u00e7 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi\u2019 (\u0130GAM) Ba\u015fkan\u0131 Metin \u00c7orabat\u0131r, \u201cSosyal adalet sa\u011flanmad\u0131. G\u00f6\u00e7menlere e\u015fit hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece entegrasyon \u00e7ok zor. G\u00f6\u00e7menlere y\u00f6nelik kullan\u0131lan s\u0131fatlar bile entegrasyonu engelliyor. \u00c7\u00f6z\u00fcm entegrasyonda, ama Suriyeliler i\u00e7in \u2018Ge\u00e7ici koruma\u2019 s\u0131fat\u0131n\u0131 kullan\u0131yoruz,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn59#_ftn59\"><sup>[59]<\/sup><\/a> diyor ve \u00e7ok hakl\u0131!<\/p>\n\n\n\n<p>Buna \u015fu da eklenmeli: Co\u011frafyam\u0131zdaki, \u201cg\u00f6\u00e7menler ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u201d olgusu, \u0131rk\u00e7\u0131-s\u00f6m\u00fcrgeci emperyalist \u00fclkelerle ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 olarak irdelenmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yerk\u00fcredeki g\u00f6\u00e7menlik ve g\u00f6\u00e7 olgusunun esas nedeni ve sorumlusu, emperyalist devletler ve onlar\u0131n y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc politikalar. Bu ba\u011flamda, g\u00f6\u00e7 ve g\u00f6\u00e7menlerle ilgili her tart\u0131\u015fma, en temelinde bu ger\u00e7e\u011fin if\u015fas\u0131yla ba\u015flamal\u0131yken; bu soru(n)dan kaynakl\u0131 t\u00fcm s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n sorumlusu ve su\u00e7lusu olarak, emperyalist devletler g\u00f6r\u00fclmeli. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6fkemiz devletlere ve emperyalistlere kar\u015f\u0131 olmal\u0131, g\u00f6\u00e7 edenlere de\u011fil\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7menlerin say\u0131s\u0131 82.4 milyonu bulmu\u015fken,<a><\/a><a href=\"#_ftn60#_ftn60\"><sup>[60]<\/sup><\/a> g\u00f6\u00e7le, m\u00fcltecilerle m\u00fccadele de\u011fil kapitalizmle, emperyalizmle m\u00fccadele edilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6\u00e7\u00fcn as\u0131l kayna\u011f\u0131 kapitalizmdir, emperyalizmdir m\u00fccadele de ona y\u00f6nelmelidir!<\/p>\n\n\n\n<p>Malum \u00fczere m\u00fcltecilik, emperyalist-kapitalist sistemin yaratt\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131n bir sonucudur. Kapitalizmin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u00e7l\u0131k, yoksulluk, sava\u015flar, katliamlar ve siyasi bask\u0131lar sonucu insanlar ya\u015fad\u0131klar\u0131 alanlar\u0131 terk ediyorlar. Emperyalizm var oldu\u011fu s\u00fcrece m\u00fcltecilik olgusu da devam edecektir. M\u0131zra\u011f\u0131n sivri ucu egemen s\u0131n\u0131flara ve onlar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine y\u00f6neltilmelidir. S\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, duvarlar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 temel talebimizdir. S\u0131n\u0131rlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fcy\u00fck insanl\u0131\u011f\u0131n karde\u015f\u00e7e ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 \u00f6ncelikli hedefimizdir\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fclteci\/ s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131\/ g\u00f6\u00e7menlerin temel insan haklar\u0131 oldu\u011funu unutmayarak bir g\u00fcn hepimizin ayn\u0131 duruma d\u00fc\u015fece\u011fi ger\u00e7e\u011fi g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde canlanmal\u0131 her daim; ve g\u00f6\u00e7men krizinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn sivri oklar\u0131 emperyalist merkezlere, onlarla AKP iktidar\u0131n\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 ikili anla\u015fmalar\u0131n iptaline yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmald\u0131r!<\/p>\n\n\n\n<p>TOBB \u00dcniversitesi Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Ba\u015fak Yavcan\u2019\u0131n, \u201cSuriyelileri de\u011fil g\u00f6\u00e7 politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirin,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn61#_ftn61\"><sup>[61]<\/sup><\/a> tespiti sonuna dek hakl\u0131d\u0131r; eme\u011fin, emek \u00f6rg\u00fctlerinin ve sol siyasetlerin, \u0131rk\u00e7\u0131 ve yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 politikalara prim vermeden, \u00fclkeye pe\u015fpe\u015fe g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131n\u0131n gelmesinin esas sorumlusu iktidardan sormas\u0131 gereken hesaplar ve acil talepleri olmal\u0131 ve karde\u015fle\u015fme vurgusu \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hat\u0131rlay\u0131n: G\u00fcnter Wallraff \u201cBir par\u00e7a Apartheid i\u00e7imizde\u201d diyordu. Bu vurguyu asla unutmamal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc proleterle\u015fen kitlelerin en zay\u0131f kesimi olan g\u00f6\u00e7menlere kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kabullenilirse, bu, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 besler. Bunu engellemek i\u00e7in t\u00fcm g\u00f6\u00e7menlere, m\u00fcltecilere se\u00e7imlere kat\u0131lma hakk\u0131, hatta yurtta\u015fl\u0131k hakk\u0131 verilmelidir. Karde\u015flik de, e\u015fitlik de burada ba\u015flar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Neresinden bakarsan\u0131z bak\u0131n g\u00f6\u00e7men sorunu siyasi bir sorundur. Onu bast\u0131r\u0131p, apolitikle\u015ftiremezsiniz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Kimsenin ink\u00e2r edemeyece\u011fi \u00fczere: G\u00f6\u00e7 ve m\u00fcltecilik sorunu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken sorunun kayna\u011f\u0131nda yer alan egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n tutumu, AKP\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131 ve emperyalizmin sorumlulu\u011fu \u201ces\u201d ge\u00e7ilmekte, pop\u00fclist milliyet\u00e7ilik ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k merkezli bir siyasetle, \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyalistler, proletaryay\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak savunarak; \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa \u201cHay\u0131r\u201d der. Emek\u00e7ileri birbirine d\u00fc\u015f\u00fcrmeye, kolay yoldan ekonomik k\u00e2r elde etmeye ve emperyalizme yardak\u00e7\u0131l\u0131k etmeye y\u00f6nelik kirli politikalara kar\u015f\u0131 \u0131srarl\u0131 m\u00fccadelesini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>VE N\u0130HAYET (D\u00d6N(E)MEYECEKLER)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cG\u00f6\u00e7men\u201d denilenler yani \u201cg\u00f6\u00e7enler\u201d geri d\u00f6nmeyecekler!<\/p>\n\n\n\n<p>Bu konuda uluslararas\u0131 istatistikler \u015f\u00f6yle diyor: \u00dclkesini terk eden insanlar\u0131n y\u00fczde 60\u2019\u0131 ilk yerle\u015fti\u011fi \u00fclkede kal\u0131yor. Geri d\u00f6nm\u00fcyor.<a><\/a><a href=\"#_ftn62#_ftn62\"><sup>[62]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7menler geri d\u00f6n(e)meyecekken; \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir co\u011frafya ve tedbirlerini konu\u015fma zaman\u0131d\u0131r \u015fimdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak \u201cSuriyeliler \u00fclkelerine d\u00f6necek mi d\u00f6nmeyecek mi?\u201d sorular\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken bunun faturas\u0131 \u00e7ocuklara kesildi. E\u011fitim hayatlar\u0131nda dil ve k\u00fclt\u00fcrel zorluklar \u00e7eken Suriyeli \u00f6\u011frenciler, bask\u0131 alt\u0131nda e\u011fitim g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Suriye\u2019de cihat\u00e7\u0131lar\u0131n y\u00f6netime gelmesiyle birlikte g\u00f6\u00e7menlere \u2018art\u0131k gidin\u2019 bask\u0131s\u0131 daha da artmaya ba\u015flad\u0131. Bunu en yak\u0131ndan hissedenler ise \u00e7ocuklar. Hali haz\u0131rda zaten \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frayan \u00e7ocuklar \u015fimdi \u00f6\u011fretmenleri ve okul arkada\u015flar\u0131n\u0131n \u201cNe zaman gidiyorsunuz, gidecek misiniz, gidin\u201d c\u00fcmlelerine maruz kal\u0131yorlar. Sosyal medyaya da d\u00fc\u015fen baz\u0131 okullarda \u00fclkelerine d\u00f6nen Suriyeliler i\u00e7in yap\u0131lan \u201cHo\u015f\u00e7a kal partisi\u201d videolar\u0131 bu bask\u0131y\u0131 daha da art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da bu noktada Prof. Dr. M. Murat Erdo\u011fan, \u201cT\u00fcrkiye toplumunun y\u00fczde 88.5\u2019inin Suriyeliler gitsin diyor. Ama y\u00fczde 90\u2019\u0131 da en az bunlar\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de kalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn63#_ftn63\"><sup>[63]<\/sup><\/a> derken; Dr. L\u00fcl\u00fcfer K\u00f6r\u00fckmez, g\u00f6\u00e7menlerin geri d\u00f6nmek isteseler dahi gidecek yerlerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtip, g\u00f6\u00e7menleri evlerine g\u00f6ndermek diye tarif edilen \u015feyin bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<a><\/a><a href=\"#_ftn64#_ftn64\"><sup>[64]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Oscar Wilde\u2019\u0131n, \u201c\u0130nsan\u0131n kendisiyle y\u00fczle\u015fmeye y\u00fcz\u00fc yoksa ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hatalar\u0131yla oynar durur,\u201d vurgusuyla m\u00fcsemma \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa\/ ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa inat; karde\u015fle\u015fme perspekti\u015ffiyle kabullenilmesi gereken durum bu; \u201cHerhangi bir \u00e7\u00f6z\u00fcmden yana taraf tutan (dolay\u0131s\u0131yla onu kendi stratejisine dahil eden), kar\u015f\u0131 \u00f6nerileri incelemekten muaf kalamaz. O da kendi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn yenilgisini tahayy\u00fcl edebilmelidir,\u201d<a><\/a><a href=\"#_ftn65#_ftn65\"><sup>[65]<\/sup><\/a> vurgusundaki \u00fczere Henri Lefebvre\u2019in!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;TEMEL DEM\u0130RER<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>N O T L A R<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftn1#_ftn1\"><sup>[*]<\/sup><\/a> G\u00f6r\u00fc\u015f, May\u0131s 2025\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1#_ftnref1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> Edip Cansever.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref2#_ftnref2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> Umut Serdaro\u011flu, \u201cSava\u015f ve Yoksulluk Yerlerinden Ediyor\u201d, Birg\u00fcn, 18 Aral\u0131k 2022, s.7.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref3#_ftnref3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> Sayg\u0131 \u00d6zt\u00fcrk, \u201cS\u0131n\u0131r Ticareti Yerine, \u0130nsan Ticareti\u201d, S\u00f6zc\u00fc, 18 A\u011fustos 2021, s.14.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref4#_ftnref4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> \u015eehriban K\u0131ra\u00e7, \u201cYeter ki Laik Bir \u00dclke Olsun\u201d, Cumhuriyet, 28 Eyl\u00fcl 2021, s.8<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref5#_ftnref5\"><sup>[5]<\/sup><\/a> Mehmet K\u0131zmaz, \u201cTaliban \u00dcyeleri Ka\u00e7ak Yollardan T\u00fcrkiye\u2019ye Geliyor\u201d, Cumhuriyet, 29 A\u011fustos 2021, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref6#_ftnref6\"><sup>[6]<\/sup><\/a> Mehmet K\u0131zmaz, \u201cDramla Biten Umut\u201d, Cumhuriyet, 13 Temmuz 2021, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref7#_ftnref7\"><sup>[7]<\/sup><\/a> Umut Serdaro\u011flu, \u201cG\u00fcvencesiz G\u00f6\u00e7menler Sa\u011fl\u0131k Hakk\u0131na Eri\u015femiyor\u201d, Birg\u00fcn, 25 Aral\u0131k 2021, s.7.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref8#_ftnref8\"><sup>[8]<\/sup><\/a> Mehmet \u0130nmez, \u201cK\u0131zam\u0131k, HIV, S\u0131tma ve T\u00fcberk\u00fcloz Say\u0131s\u0131nda Art\u0131\u015f Ya\u015fan\u0131yor\u201d, Cumhuriyet, 8 May\u0131s 2022, s.3.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref9#_ftnref9\"><sup>[9]<\/sup><\/a> \u201c432 Bin Suriyeli \u00c7ocuk Okul D\u0131\u015f\u0131nda\u201d, Birg\u00fcn, 13 Haziran 2021, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref10#_ftnref10\"><sup>[10]<\/sup><\/a> Deniz G\u00fcng\u00f6r, \u201c200 Bin G\u00f6\u00e7men E\u011fitimden Uzak\u201d, Birg\u00fcn, 8 Kas\u0131m 2024, s.9.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref11#_ftnref11\"><sup>[11]<\/sup><\/a> Mustafa Bildircin, \u201cSuriyeli \u00c7ocuklar Liseye Gidemiyor\u201d, Birg\u00fcn, 15 Haziran 2021, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref12#_ftnref12\"><sup>[12]<\/sup><\/a> Ebru \u00c7elik, \u201cSuriyeli \u00c7ocuklara \u2018\u00dclkene D\u00f6n\u2019 Bask\u0131s\u0131, Birg\u00fcn, 8 Ocak 2025, s.8.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref13#_ftnref13\"><sup>[13]<\/sup><\/a> Deniz G\u00fcng\u00f6r, \u201cToplumun Bir Par\u00e7as\u0131 Oldular\u201d, Birg\u00fcn, 30 Kas\u0131m 2023, s.8.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref14#_ftnref14\"><sup>[14]<\/sup><\/a> Sayime Ba\u015f\u00e7\u0131, \u201cHalk \u0130\u015fsizlik, G\u00f6\u00e7men, D\u00fc\u015f\u00fck \u00dccret Sarmal\u0131nda\u201d, S\u00f6zc\u00fc, 18 A\u011fustos 2021, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref15#_ftnref15\"><sup>[15]<\/sup><\/a> \u201cM\u00fcltecilere Kay\u0131ts\u0131z \u0130ktidar\u201d, Birg\u00fcn, 21 Haziran 2021, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref16#_ftnref16\"><sup>[16]<\/sup><\/a> Ba\u015fak Kaya, \u201cG\u00f6\u00e7men \u0130\u015f\u00e7i Say\u0131s\u0131 8 Y\u0131lda 8.5 Kat Artt\u0131\u201d, S\u00f6zc\u00fc, 30 Temmuz 2021, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref17#_ftnref17\"><sup>[17]<\/sup><\/a> Deniz G\u00fcng\u00f6r, \u201cCan\u0131 da Eme\u011fi de De\u011fersiz\u201d, Birg\u00fcn, 31 Temmuz 2021, s.7.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref18#_ftnref18\"><sup>[18]<\/sup><\/a> Berkay Sa\u011fol, \u201cGeri G\u00f6nderme Merkezi\u2019nde M\u00fclteci Yanarak Hayat\u0131n\u0131 Kaybetti\u201d, Birg\u00fcn, 25 Haziran 2021, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref19#_ftnref19\"><sup>[19]<\/sup><\/a> Ebru \u00c7elik, \u201cG\u00f6\u00e7mene Bekleme Dura\u011f\u0131nda Zul\u00fcm\u201d, Birg\u00fcn, 26 Aral\u0131k 2024, s.9.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref20#_ftnref20\"><sup>[20]<\/sup><\/a> Tu\u011f\u00e7e \u00c7elik, \u201cG\u00f6\u00e7men Kad\u0131nlara Emek S\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc\u201d, Birg\u00fcn, 7 Ocak 2025, s.8.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref21#_ftnref21\"><sup>[21]<\/sup><\/a> Filiz Gazi, \u201cG\u00f6\u00e7men Kad\u0131nlar\u0131n Hukuk S\u0131nav\u0131\u201d, Birg\u00fcn, 30 Ocak 2022, s.7.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref22#_ftnref22\"><sup>[22]<\/sup><\/a> Orhan Bursal\u0131, \u201cMilli G\u00fcvenlik, Yoksulluk ve G\u00f6\u00e7menlik Tehlikesi\u201d, Cumhuriyet, 18 Temmuz 2023, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref23#_ftnref23\"><sup>[23]<\/sup><\/a> \u201c10 Y\u0131lda Neler Ya\u015fand\u0131?\u201d, Birg\u00fcn, 13 A\u011fustos 2021, s.8-9.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref24#_ftnref24\"><sup>[24]<\/sup><\/a> D\u00fcnya Bankas\u0131\u2019n\u0131n (DB) kredi anla\u015fmas\u0131 do\u011frultusunda, 2028\u2019e kadar T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m alan\u0131nda 11 bin Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131ya kadro verilece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. H\u00fck\u00fcmetin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 Orta Vadeli Program, DB\u2019nin hedefleriyle gayet uyumlu. Bu y\u00fczden 17 Milyar dolarl\u0131k bir kredi zaten kullan\u0131l\u0131yor. Bunun \u00fczerine \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 3 y\u0131l\u0131 kapsayan 18 Milyar dolarl\u0131k yeni dilim g\u00fcndemde. DB bu para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019den \u00dclke \u0130\u015fbirli\u011fi \u00c7er\u00e7evesi (Country Partnership Framework-CPF) Program\u0131na uyulmas\u0131n\u0131 istiyor. Evet, bu programda m\u00fclteci i\u015f\u00e7i \u015fart\u0131 var. \u00dcstelik s\u00f6z\u00fc edilen program T\u00fcrkiye ekonomisini p\u00fcr\u00fczs\u00fcz olarak merkez kapitalist\/emperyalist bat\u0131 ekonomisine entegre etmeyi hedefliyor. Bu entegre etme (ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k) s\u00fcrecinde \u201cm\u00fclteci istihdam\u0131\u201d da \u015fart ko\u015fuluyor. (Erc\u00fcment Akdeniz, \u201cDB Program\u0131nda M\u00fclteci \u0130\u015f\u00e7i Plan\u0131\u201d, Birg\u00fcn, 22 Nisan 2024, s.13.)<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref25#_ftnref25\"><sup>[25]<\/sup><\/a> Hanne Bayt\u00fcrk, \u201cM\u00fclteci Dahi (!) Olamayanlar\u2026\u201d, Yeni Ya\u015fam, 15 May\u0131s 2023, s.10.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref26#_ftnref26\"><sup>[26]<\/sup><\/a> Deniz G\u00fcng\u00f6r, \u201cM\u00fclteci Kad\u0131nlar: Yaln\u0131zd\u0131k, Korkuyorduk\u201d, Birg\u00fcn, 19 Ekim 2023, s.11.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref27#_ftnref27\"><sup>[27]<\/sup><\/a> K\u00fcbra K\u00f6kl\u00fc, \u201c\u015eemsai: Da\u011flar\u0131 \u00dc\u00e7 G\u00fcnde Ge\u00e7tim\u201d, Cumhuriyet, 2 Ocak 2021, s.14.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref28#_ftnref28\"><sup>[28]<\/sup><\/a> \u00c7a\u011fatan Akyol, \u201c\u0130ranl\u0131 M\u00fclteci, \u0130dam Tehlikesiyle Kar\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131ya\u201d, Cumhuriyet, 27 Temmuz 2021, s.12.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref29#_ftnref29\"><sup>[29]<\/sup><\/a> \u0130smail Demiray, \u201cS\u0131n\u0131rda G\u00f6\u00e7men Pazar\u0131\u201d, Birg\u00fcn, 10 Mart 2020, s.5.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref30#_ftnref30\"><sup>[30]<\/sup><\/a> \u201cThe Economist: Afganistan M\u00fcltecileri Zor Durumda\u201d, 30 Temmuz 2021\u2026 https:\/\/www.avrupademokrat.com\/the-economist-afganistan-multecileri-zor-durumda\/<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref31#_ftnref31\"><sup>[31]<\/sup><\/a> G\u00f6kay Ba\u015fcan, \u201cG\u00f6\u00e7men Nefretini Plans\u0131zl\u0131k B\u00fcy\u00fctt\u00fc\u201d, Birg\u00fcn, 12 A\u011fustos 2021, s.8.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref32#_ftnref32\"><sup>[32]<\/sup><\/a> \u201cM\u00fcltecilere \u0130lgi Azald\u0131, Haberlerde Y\u00fczde 73 D\u00fc\u015f\u00fc\u015f Var\u201d, 21 Haziran 2021\u2026 https:\/\/www.avrupademokrat.com\/multecilere-ilgi-azaldi-haberlerde-yuzde-73-dusus-var\/<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref33#_ftnref33\"><sup>[33]<\/sup><\/a> \u00d6zde \u00c7elikbilek, \u201cM\u00fclteciler E\u015fitsizlik K\u0131skac\u0131nda\u201d, Birg\u00fcn, 20 Haziran 2021, s.4.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref34#_ftnref34\"><sup>[34]<\/sup><\/a> Sercan Meri\u00e7, \u201cM\u00fclteci \u00c7ocuklar\u0131 Zor Bir Y\u0131l Bekliyor\u201d, Birg\u00fcn, 10 Ocak 2022, s.8.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref35#_ftnref35\"><sup>[35]<\/sup><\/a> Mustafa Balbay, \u201cSuriyelilerimiz!\u201d, Cumhuriyet, 17 Nisan 2022, s.5.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref36#_ftnref36\"><sup>[36]<\/sup><\/a> \u201c\u0130\u015fte \u0130stanbul\u2019un S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 Haritas\u0131\u201d, S\u00f6zc\u00fc, 9 May\u0131s 2022, s.10.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref37#_ftnref37\"><sup>[37]<\/sup><\/a> Aytun\u00e7 \u00dcrkmez, \u201cS\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 Say\u0131s\u0131 5 Milyona Yakla\u015ft\u0131\u201d, Cumhuriyet, 18 Temmuz 2023, s.9.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref38#_ftnref38\"><sup>[38]<\/sup><\/a> Deniz G\u00fcng\u00f6r, \u201cM\u00fclteci Kad\u0131nlar: Yaln\u0131zd\u0131k, Korkuyorduk\u201d, Birg\u00fcn, 19 Ekim 2023, s.11.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref39#_ftnref39\"><sup>[39]<\/sup><\/a> Halit Payza, \u201cS\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar Sorunu\u201d, Cumhuriyet, 25 Eyl\u00fcl 2023, s.2.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref40#_ftnref40\"><sup>[40]<\/sup><\/a> Osman \u0130nci, \u201cS\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ve M\u00fclteciler Tehdit Unsuru mu?\u201d, Cumhuriyet, 4 Eyl\u00fcl 2023, s.2.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref41#_ftnref41\"><sup>[41]<\/sup><\/a> \u201cG\u00f6\u00e7men Muammas\u0131\u201d, Birg\u00fcn, 22 Haziran 2024, s.5.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref42#_ftnref42\"><sup>[42]<\/sup><\/a> Nisa K\u00fc\u00e7\u00fck, \u201c\u0130ltica ve G\u00f6\u00e7 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi Ba\u015fkan\u0131 \u00c7orabat\u0131r: Yasal Stat\u00fc \u015eart\u201d, Birg\u00fcn, 31 Temmuz 2021, s.7.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref43#_ftnref43\"><sup>[43]<\/sup><\/a> Erdem Sevgi, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de M\u00fclteci Tablosu\u201d, Cumhuriyet, 20 Haziran 2021, s.3<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref44#_ftnref44\"><sup>[44]<\/sup><\/a> \u201c\u0130stanbul\u2019da G\u00f6\u00e7men Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 Operasyonu\u201d, Cumhuriyet, 14 Haziran 2021, s.8.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref45#_ftnref45\"><sup>[45]<\/sup><\/a> \u00c7ete \u00fcyeleri \u00e7ocuklar\u0131 uzaktan izliyordu. Polis ya da zab\u0131tan\u0131n yakalama ihtimaline kar\u015f\u0131 s\u0131k s\u0131k toplad\u0131klar\u0131 paralar\u0131 \u00e7ocuklardan al\u0131yorlard\u0131. \u00c7ete, tramvay ve metrob\u00fcse binip dilenen \u00e7ocuklar\u0131 kontrol etmek i\u00e7in cep telefonlar\u0131 da vermi\u015fti. \u00c7ocuklarla yapt\u0131klar\u0131 konu\u015fmalar\u0131n tape kay\u0131tlar\u0131 deh\u015feti ortaya koydu.<\/p>\n\n\n\n<p>27 Temmuz 2020 g\u00fcn\u00fc \u00e7ete liderlerinden Ahmed Hammud, tramvayda dilenen bir \u00e7ocukla konu\u015fuyordu:<\/p>\n\n\n\n<p>Ahmed Hammud: Ne kadar kazand\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk: 50 TL. O \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor, sallana sallana geziyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahmet Hammud: \u00c7a\u011f\u0131r onu. Vallahi 200 TL getirmezse onu ak\u015famdan sabaha kadar ba\u011flar\u0131m elektrik kablosuyla.<\/p>\n\n\n\n<p>26 Temmuz 2020\u2019de Ahmet Hammud, bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu ile konu\u015fuyor:<\/p>\n\n\n\n<p>Ahmed Hammud: Neredesiniz?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk: Sa\u011fmalc\u0131lar\u2019da.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahmed Hammud: Bug\u00fcn bayram. Herkes 300 TL\u2019nin \u00fczerinde getirsin.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk: Biz yats\u0131 namaz\u0131na kadar kalaca\u011f\u0131z \u00dcmera ile beraber.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahmed Hammud: Hadi 300 TL adam ba\u015f\u0131 getirin, y\u00fcr\u00fcy\u00fcn gidin.<\/p>\n\n\n\n<p>4 A\u011fustos 2020 g\u00fcn\u00fc dinlemeye tak\u0131lan ba\u015fka bir telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde ise Ahmed Hammud, dilendirilenlerin yan\u0131nda olan o\u011flu ile konu\u015fuyordu:<\/p>\n\n\n\n<p>Ahmed Hammud: Nereye ula\u015ft\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk: Tren dura\u011f\u0131na ula\u015ft\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahmed Hammud: Seninle olana de: Babam\u0131n can\u0131 \u00e7ok s\u0131kk\u0131n. Ona s\u00f6yle g\u00fczel \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n. E\u011fer g\u00fczel \u00e7al\u0131\u015fmazsa ona s\u00f6yle onu balkondan atar\u0131m. Ona de ki; babam \u00e7ok k\u0131zm\u0131\u015f, senden nefret ediyor. G\u00fczel \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yorsun, babam sinirli oldu\u011fu i\u00e7in burnundan kan ak\u0131yor. Aynen s\u00f6yle ona; e\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmazsa iyice d\u00f6vecek, \u00f6ld\u00fcresiye d\u00f6vecek. (Timur Soykan, \u201c\u2026 \u2018K\u00f6le \u00c7ocuklara\u2019 Eziyetin Tapeleri\u201d, Birg\u00fcn, 29 Mart 2021, s.7.)<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref46#_ftnref46\"><sup>[46]<\/sup><\/a> \u201cK\u00fcresel \u0130nsan Ticaretinde Elde Edilen Y\u0131ll\u0131k Gelir Yakla\u015f\u0131k 150 Milyar Dolar\u201d, \u00d6zg\u00fcr Gelecek, No:280, 15-28 Mart 2023, s.14.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref47#_ftnref47\"><sup>[47]<\/sup><\/a> \u201cAvrupa\u2019ya G\u00f6\u00e7 Etmek Zorunda Kalan Ukraynal\u0131 Kad\u0131nlar Fuhu\u015fa Zorlan\u0131yor\u201d, 25 May\u0131s 2023\u2026 https:\/\/www.merhaba.info\/avrupaya-goc-etmek-zorunda-kalan-ukraynali-kadinlar-fuhsa-zorlaniyor\/<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref48#_ftnref48\"><sup>[48]<\/sup><\/a> \u201c3 Y\u0131lda S\u0131\u011f\u0131nan 50 Binden Fazla Refakatsiz \u00c7ocu\u011fun \u2018Kayboldu\u011fu\u2019 Bildirildi\u201d, 4 May\u0131s 2024\u2026 https:\/\/www.avrupademokrat3.com\/son-3-yilda-siginan-50-binden-fazla-refakatsiz-cocugun-kayboldugu-bildirildi<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref49#_ftnref49\"><sup>[49]<\/sup><\/a> \u201cAvrupa\u2019da Ailesi Olmayan Binlerce S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 \u00c7ocuk \u0130nsan Tacirlerinin Eline D\u00fc\u015f\u00fcyor\u201d, 8 Aral\u0131k 2022\u2026 https:\/\/www.avrupademokrat1.com\/avrupada-ailesi-olmayan-binlerce-siginmaci-cocuk-insan-tacirlerinin-eline-dusuyor\/<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref50#_ftnref50\"><sup>[50]<\/sup><\/a> \u201cHollanda\u2019da 360 Refakatsiz M\u00fclteci \u00c7ocuk Kayboldu\u201d, Evrensel, 27 May\u0131s 2023, s.10.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref51#_ftnref51\"><sup>[51]<\/sup><\/a> \u201cG\u00f6\u00e7men \u00c7ocuklar Ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n Elinde\u201d, Birg\u00fcn, 18 Temmuz 2024, s.11.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref52#_ftnref52\"><sup>[52]<\/sup><\/a> 2011\u2019de ABD ve T\u00fcrkiye Suriye\u2019de i\u00e7 sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 beklerken, Hatay\u2019da ilk g\u00f6\u00e7men kamplar\u0131 a\u00e7\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Hen\u00fcz daha \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n i\u00e7 sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fi erken bir d\u00f6nemde Suriye s\u0131n\u0131r\u0131nda birden fazla kamp\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131na niyet edildi\u011finin g\u00f6stergesiydi. T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131n\u0131r politikas\u0131 da buna g\u00f6re de\u011fi\u015ftirildi. T\u00fcrkiye-Suriye s\u0131n\u0131r\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131rken, ayr\u0131ca Suriye\u2019de muhaliflerin istenen g\u00fcce eri\u015fmemesi sebebiyle \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n k\u0131zd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Irak s\u0131n\u0131r\u0131 da a\u00e7\u0131ld\u0131. Bu sayede Irak\u2019taki cihat\u00e7\u0131 \u00f6rg\u00fctler T\u00fcrkiye \u00fczerinden Suriye\u2019ye ge\u00e7erek \u00e7at\u0131\u015fmalara h\u0131z kazand\u0131rd\u0131. \u0130lk olarak Yaylada\u011f\u2019da \u00f6zelle\u015ftirmeler sonras\u0131 kapat\u0131lan Tekel fabrikalar\u0131n\u0131n oldu\u011fu alana a\u00e7\u0131lan kamplar, d\u0131\u015far\u0131dan y\u00f6nlendirilen Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcss\u00fc h\u00e2line getirildi. Suriye sava\u015f\u0131n\u0131n hen\u00fcz daha ilk d\u00f6neminde S\u00fcnn\u00ee mezhep\u00e7i muhalifler ve El-Kaide ba\u011flant\u0131l\u0131 cihat\u00e7\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin trafi\u011fine a\u00e7\u0131lan Hatay, kom\u015fu \u00fclkede yarat\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan i\u00e7 sava\u015f gerilimini T\u00fcrkiye topraklar\u0131na da ta\u015f\u0131yordu. (\u201cG\u00f6\u00e7men Kamplar\u0131ndan Y\u00f6nlendirilen \u0130\u00e7 Sava\u015f\u201d, Birg\u00fcn Pazar, 29 Eyl\u00fcl 2024, s.11.)<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref53#_ftnref53\"><sup>[53]<\/sup><\/a> Mehmet Emin Kurnaz, \u201cSaray Bek\u00e2s\u0131 \u0130\u00e7in G\u00f6\u00e7\u00fc Kullan\u0131yor\u201d, Birg\u00fcn, 29 Temmuz 2021, s.9.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref54#_ftnref54\"><sup>[54]<\/sup><\/a> Mehmet K\u0131zmaz-Tu\u011fba \u00d6zer, \u201cPolitikas\u0131z G\u00f6\u00e7 Politikas\u0131\u201d, Cumhuriyet, 18 A\u011fustos 2021, s.10.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref55#_ftnref55\"><sup>[55]<\/sup><\/a> \u201cThe Guardian: \u0130ngiltere G\u00f6\u00e7men Gelmesin Diye T\u00fcrkiye\u2019ye Para \u00d6dedi\u201d, S\u00f6zc\u00fc, 9 Haziran 2023, s.22.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref56#_ftnref56\"><sup>[56]<\/sup><\/a> Theodor W. Adorno, Ayd\u0131nlanman\u0131n Diyalekti\u011fi, \u00e7ev: Nihat \u00dcnler, Kabalc\u0131 Yay., 1995<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref57#_ftnref57\"><sup>[57]<\/sup><\/a> \u201c\u0130lhan Kesici: Yeni Geli\u015fler Mutlaka Durdurulmal\u0131d\u0131r\u201d, S\u00f6zc\u00fc, 27 Temmuz 2021, s.10.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref58#_ftnref58\"><sup>[58]<\/sup><\/a> Ba\u015fak Kaya, \u201cSuriyelilerin T\u00fcrkiye\u2019ye Faturas\u0131 50 De\u011fil 250 Milyar\u201d, S\u00f6zc\u00fc, 21 Nisan 2022, s.4.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref59#_ftnref59\"><sup>[59]<\/sup><\/a> Umut Serdaro\u011flu, \u201c\u2026 \u2018Ge\u00e7ici\u2019 S\u0131fat\u0131yla Sorun \u00c7\u00f6z\u00fclmez\u201d, Birg\u00fcn, 20 Ocak 2022, s.6.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref60#_ftnref60\"><sup>[60]<\/sup><\/a> Ceyda Karan, \u201cKitlesel G\u00f6\u00e7 Olgusu ve Sahtek\u00e2r Retorik\u201d, Birg\u00fcn, 2 A\u011fustos 2021, s.4.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref61#_ftnref61\"><sup>[61]<\/sup><\/a> \u201cSuriyelileri De\u011fil G\u00f6\u00e7 Politikalar\u0131n\u0131 Ele\u015ftirin\u201d, Birg\u00fcn, 13 A\u011fustos 2021, s.8-9.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref62#_ftnref62\"><sup>[62]<\/sup><\/a> Mustafa Balbay, \u201cS\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 \u0130\u015fgali!\u201d, Cumhuriyet, 31 A\u011fustos 2023, s.5.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref63#_ftnref63\"><sup>[63]<\/sup><\/a> \u015eehriban K\u0131ra\u00e7, \u201cM. Murat Erdo\u011fan: Korku Nefrete D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc: M\u00fclteciler Kayg\u0131land\u0131r\u0131yor&#8230;\u201d, Cumhuriyet, 12 Temmuz 2023, s.10.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref64#_ftnref64\"><sup>[64]<\/sup><\/a> Nam\u0131k Alkan, \u201cG\u00f6\u00e7menlerin Geri D\u00f6necek Yeri Yok\u201d, Birg\u00fcn, 3 A\u011fustos 2021, s.10.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a href=\"#_ftnref65#_ftnref65\"><sup>[65]<\/sup><\/a> Henri Lefebvre,&nbsp;G\u00fcndelik Hayat\u0131n Ele\u015ftirisi 2, \u00e7ev: I\u015f\u0131k Erg\u00fcden, Sel Yay., 2013.<\/p>\n\n\n\n<p>KY: Devrimci cephe<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cDuyuyor musun? insan\u0131n insandan ald\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn yaralar\u0131n&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7042,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-7041","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sectiklerimiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7041"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7043,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7041\/revisions\/7043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7041"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=7041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}