{"id":8992,"date":"2026-03-02T23:03:33","date_gmt":"2026-03-02T20:03:33","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=8992"},"modified":"2026-03-02T23:03:34","modified_gmt":"2026-03-02T20:03:34","slug":"kahrolsun-siyonizm-yikilsin-israil-slogani-neden-gunceldir-orhan-yilmazkaya-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/03\/02\/kahrolsun-siyonizm-yikilsin-israil-slogani-neden-gunceldir-orhan-yilmazkaya-2\/","title":{"rendered":"&#8221;Kahrolsun Siyonizm, Y\u0131k\u0131ls\u0131n \u0130srail&#8221;    Slogan\u0131 Neden G\u00fcnceldir \u2013 Orhan Y\u0131lmazkaya"},"content":{"rendered":"\n<p><em>1980\u2019li y\u0131llarda Filistin\u2019de Siyonist g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rken \u015fehit&nbsp; d\u00fc\u015fen TKEP militan\u0131 Te\u011fmen Ali\u2019yi sayg\u0131yla anarak\u2026&nbsp;&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><em>\u201cKar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerde, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda, bulundu\u011fu yerde, \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc&nbsp; insanlar\u0131 anlata anlata bitiremeyen \u015fu Avrupa\u2019n\u0131n kuyru\u011funu b\u0131rakal\u0131m.\u201d&nbsp;<\/em>(Franz&nbsp; Fanon, Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn Lanetlileri)<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u015eu noktadan \u00f6d\u00fcn verilemez ve verilmemesi&nbsp; gerekir: Bug\u00fcn, ger\u00e7ek d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ya egemen liberal-demokrat \u2018post&nbsp; ideolojik\u2019 konsens\u00fcs\u00fc sorgulama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demektir ya da hi\u00e7 anlam\u0131 yoktur.\u201d<\/em>&nbsp; (Slavoj Zizek, Lenin \u00dczerine)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cBunun sonucu olarak Feuerbach, \u2018dinsel duygu\u2019nun kendisinin bir toplumsal \u00fcr\u00fcn oldu\u011funu ve tahlil etti\u011fi soyut bireyin ger\u00e7ekte belirli bir toplum bi\u00e7imine ait&nbsp; oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fcyor<\/em>.\u201d (Karl Marx, Feuerbach \u00dczerine 7. Tez)&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Bundan birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce, ba\u015f\u0131n\u0131 Birikim Dergisi\u2019ndeki liberal solcular\u0131n \u00e7ekti\u011fi bir&nbsp; grup taraf\u0131ndan, toplumumuzdaki anti-semitizm tehlikesine dikkat \u00e7eken bir bildiri&nbsp; yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131. Bunda bir sak\u0131nca olmamas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk ki, bildiri&nbsp; \u0130srail\u2019i ve Siyonizm\u2019i ele\u015ftirenleri anti-semitik olmakla ele\u015ftirmekle kalmay\u0131p,&nbsp; devrimcileri su\u00e7layan ifadeler de bar\u0131nd\u0131r\u0131nca, anti-semitizmi ele\u015ftirmek anlam\u0131nda&nbsp; i\u015fin kalk\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funu, ama liberal solun politik ufkunun&nbsp; \u201cKopenhag Kriterleri\u2019nden\u201d \u00f6teye ge\u00e7emeyece\u011fini, demokrasi istedi\u011fi her yerde de&nbsp; yeminli devrimcilik ve Marksizm d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapmadan duramayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlad\u0131k.&nbsp; Liberal ve \u201csol\u201d demokratl\u0131k d\u00fcnyay\u0131, \u201cBat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00f6netsel ve ekonomik&nbsp; arizalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmi\u015f haline\u201d ula\u015ft\u0131rmak istedi\u011finden, fa\u015fizmle kom\u00fcnizmi kendi&nbsp; denklemini iki ayr\u0131 taraf\u0131na koyup sadele\u015ftirerek, ideolojik ve politik problemlerini&nbsp; \u00e7\u00f6zmek ister. Tarihin Marksist yorumu ve s\u0131n\u0131flar orada, \u201csosyolojiye giri\u015f\u201d dersi&nbsp; olma d\u0131\u015f\u0131nda yoktur. Felsefi olarak ne b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131 ve bir siyaset olarak ne b\u00fcy\u00fck&nbsp; sahtek\u00e2rl\u0131k\u2026 Bu bildiride de esas olarak, Yal\u00e7\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck\u2019\u00fcn son d\u00f6nemdeki yaz\u0131 ve&nbsp; kitaplar\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131larak solun da egemen anti-semitik s\u00f6yleme kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131&nbsp; s\u00f6yleniyordu.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Her ne kadar K\u00fc\u00e7\u00fck, bir d\u00f6nem sol ad\u0131na konu\u015fan fikir adamlar\u0131ndan birisi&nbsp; olmu\u015fsa da, solcu de\u011fil devrimci oldu\u011fumuzdan, bir s\u00fcre \u00f6nce \u201cMarksist misiniz?\u201d&nbsp; sorusuna, \u201cesinlendim\u201d diye cevap verdi\u011finden, Mustafa Kemal\u2019den \u201cGazi&nbsp; Hazretleri\u201d diye bahsetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan, generalleri darbeye davet etti\u011finden,&nbsp; \u015eeyh Bedreddin ayaklanmas\u0131nda Yahudi parma\u011f\u0131 oldu\u011funu \u201cke\u015ffetti\u011finden\u201d(!), Sabetayist B\u00fclb\u00fcl deresi Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019ndaki ta\u015flar\u0131n notlar\u0131n\u0131 almakta oldu\u011fundan,&nbsp; adl\u0131 ad\u0131nca anti-semitik eserler vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan ve en \u00f6nemlisi&nbsp; megolomanyak oldu\u011fundan bu laf\u0131 \u00fczerimize al\u0131nmad\u0131k. Ama bu bildirinin liberal&nbsp; solcu yazar ve imzac\u0131lar\u0131, T\u00fcrkiyeli devrimcileri \u00d6zg\u00fcr Der\u2019le (Haks\u00f6z Dergisi&nbsp; \u00e7evresi) ortak ABD kar\u015f\u0131t\u0131 eyleme kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in anti-semitik olmakla su\u00e7lay\u0131nca,&nbsp; i\u015fin tad\u0131n\u0131n ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015ft\u0131k. \u0130srail\u2019in ele\u015ftirilmesi istenmiyordu a\u00e7\u0131k\u00e7a. Bu i\u015fin&nbsp; ba\u015f\u0131n\u0131, bir d\u00f6nem G\u00fcndem Gazetesi\u2019nde k\u00f6\u015fe de yazan, \u0130HD \u00fcyesi Ay\u015fe G\u00fcnaysu&nbsp; ismindeki bir yazar \u00e7ekiyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Devrimcilere sald\u0131rmay\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getiren bu ki\u015finin, Shell T\u00fcrkiye\u2019nin D\u0131\u015f \u0130li\u015fkiler M\u00fcd\u00fcr\u00fc oldu\u011fu daha sonra ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla sorunumuz&nbsp; orta yerde duruyor. Anti-semitizm, Siyonizm ve Yahudilik \u00fczerine bir miktar daha&nbsp; tart\u0131\u015fmak gerekti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Buna esas vesile olan, Cem \u00d6zatalay\u2019\u0131n Do\u011fu&nbsp; Konferans\u0131 isimli anlaml\u0131 ayd\u0131n giri\u015fiminin yay\u0131n organ\u0131 olana Do\u011fudan Dergisi\u2019nin&nbsp; Eyl\u00fcl 2007\u2019de yay\u0131nlanan, daha sonra yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131lan&nbsp;&nbsp;<em>www.bedreddinihareket.org<\/em>&nbsp;sitesine de al\u0131nan \u201c\u015earkiyat\u00e7\u0131l\u0131k, Marksizm ve T\u00fcrkiye&nbsp; Solunda Do\u011fucu E\u011filimler\u201d basl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131; daha do\u011frusu bu yaz\u0131n\u0131n, \u201cSol \u0130\u00e7indeki&nbsp; Anti-Siyonist Ortado\u011fucu E\u011filimi\u201d tarif ve mahk\u00fbm etti\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fc oldu. Ba\u015ftan ve&nbsp; kestirmeden sunu s\u00f6ylememiz gerekiyor: D\u00fcnyada ve \u00fclkemizde anti-semitizm&nbsp; y\u00fckseliyor. \u201cKripto Yahudi\u201d arayan her boydan gerici aras\u0131na baz\u0131 solcular\u0131n&nbsp; kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da do\u011fru bir tespit. Ama bu solcular, devrimci ve Marksist de\u011filler.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim bu solcularla anti-semitizm d\u0131\u015f\u0131nda da dertlerimiz vard\u0131r. Bunlar tart\u0131\u015f\u0131lmaz&nbsp; olgulard\u0131r. Lakin \u00fczerinde anla\u015faca\u011f\u0131m\u0131z bu olgulardan yola \u00e7\u0131karak yap\u0131lan politik&nbsp; tahlillerin niteli\u011finde anla\u015fmak zorunda de\u011filiz. Cem \u00d6zatalay\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 and\u0131\u011f\u0131m\u0131z&nbsp; yaz\u0131s\u0131, baz\u0131 bak\u0131mlardan b\u00f6yle bir kaderi payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, bu yaz\u0131da&nbsp; san\u0131yorum ki, baz\u0131 \u201colgu\u201d farklar\u0131 da vard\u0131r ki, bunlar da esas olarak ifade edilen&nbsp; de\u011fil, edilmeyen olgulard\u0131r. Akl\u0131m\u0131n erdi\u011fince anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u2026 T\u00fcm&nbsp; d\u00fcnyada Marksistler, devrimciler, halklar\u0131n, dinlerin, cinslerin, mezheplerin&nbsp; e\u015fitli\u011fini ne kadar savunurlarsa, Yahudilere y\u00f6nelik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa da o tutarl\u0131kl\u0131kla kars\u0131&nbsp; \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6l\u00fcm oru\u00e7lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Fazilet Partili milletvekili Mehmet Bekaro\u011flu,&nbsp; Bayrampa\u015fa Cezaevi\u2019nde iftar vakti geldi\u011finde devrimcilerin kendisine nas\u0131l iftar&nbsp; sofras\u0131 haz\u0131rlay\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ara verdiklerini ekilenmi\u015f \u015fekilde defalarca&nbsp; anlatm\u0131\u015ft\u0131. Ama oradaki devrimciler herhalde \u0130slam diniyle ilgili fikirlerini&nbsp; de\u011fi\u015ftirmi\u015f de\u011fillerdi. Sadece bir M\u00fcsl\u00fcman\u2019a gereken sayg\u0131y\u0131 ve nezaketi&nbsp; g\u00f6steriyorlard\u0131.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu bizim hamurumuzdur: \u201cYarat\u0131lan\u0131 ho\u015f g\u00f6r\u00fcr\u00fcz, insanl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc\u2026\u201d Bir dini&nbsp; inan\u0131\u015f olarak Yahudilik\u2019in ve ona inananlar\u0131n insan ve \u201cm\u00fcmin\u201d olarak haklar\u0131n\u0131&nbsp; savunmak meselenin bir boyutudur ve orada herkes hemfikirdir. Ne yaz\u0131k ki, baz\u0131&nbsp; \u00f6zg\u00fcn konumlar itibariyle bu meselenin tek boyutu bu de\u011fildir. Ezen-ezilen tarifi,&nbsp; somut bir olgu olarak tarihsiz bir \u015fekilde yorumlanabilir. Bakars\u0131n\u0131z, kimin ezip&nbsp; kimin ezildi\u011fi somut durumda bellidir ve ona g\u00f6re politik tutum al\u0131rs\u0131n\u0131z. Ama i\u015fin&nbsp; i\u00e7ine dinler, milliyet\u00e7ilikler, halklar, devletler ve zamanlar girdi\u011finde i\u015fte o zaman&nbsp; bir tarihten bahsetmek zorunda kalacaks\u0131n\u0131zd\u0131r. Zurnan\u0131n z\u0131rt dedi\u011fi yer de&nbsp; oras\u0131d\u0131r. Cem \u00d6zatalay and\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131s\u0131nda, \u201cG\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, anti-siyonist&nbsp; Ortado\u011fuculuk olarak ortaya \u00e7\u0131kan sol e\u011filimin, \u0130srail\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 zulme kars\u0131&nbsp; Filistin halk\u0131yla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olman\u0131n \u00f6tesine uzanan d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve politik&nbsp; boyutlar\u0131 vard\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve politik \u00e7er\u00e7eve, s\u00f6z konusu e\u011filimin T\u00fcrkiye\u2019de&nbsp; ezilenlerden yana somut tutum alabilmesini imk\u00e2ns\u0131zla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r\u201d ifadeleriyle,&nbsp; anti-siyonizme olumsuz bir anlam bi\u00e7mi\u015ftir. Hem de bu sonuca, Siyonizm\u2019in ve&nbsp; anti-siyonizmin ne oldu\u011funu hi\u00e7 anlatmadan varabilmi\u015ftir. Burada y\u00f6ntemsel bir&nbsp; yanl\u0131\u015fl\u0131k vard\u0131r ve bu yanl\u0131\u015fl\u0131k sadece anlat\u0131m eksikli\u011finden de\u011fil, ondan \u00f6nce&nbsp; anlat\u0131lanlar\u0131n ne oldu\u011fundan da kaynaklanmaktad\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de ve Ortado\u011fu\u2019da tam tersine, anti-siyonizm olmadan solculuk da,&nbsp; \u0130slamc\u0131l\u0131k da, Arap ve K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi de yap\u0131lamaz. Zaten bu y\u00fczden yoktur.&nbsp; Ama solla anti-siyonizmi ay\u0131r\u0131rsan\u0131z, elinizde sadece \u201cafak\u00ee bir \u0130srail ele\u015ftirisi\u201d&nbsp; kal\u0131r ki; sol olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil, m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fildir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Arkada\u015f\u0131m\u0131za g\u00f6re, \u201cYahudiler tarih boyunca ac\u0131lar \u00e7ekmi\u015fler, soyk\u0131r\u0131ma&nbsp; u\u011fram\u0131\u015flar, simdi de u\u011frama tehlikesi alt\u0131ndad\u0131rlar. Yahudilik bir dindir, bir inan\u00e7t\u0131r,&nbsp; bir ki\u015fisel tercihtir. Esas olarak yap\u0131lmas\u0131 gereken, bu inanc\u0131n ne oldu\u011fu de\u011fil,&nbsp; sayg\u0131 duyulmas\u0131 ve bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nmamas\u0131 gereken bir hak oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fidir. Bu&nbsp; arada, hakkaniyet gere\u011fi, \u0130srail\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 zulme kars\u0131 Filistin halk\u0131yla da&nbsp; dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olunmal\u0131d\u0131r\u201d. Yukar\u0131daki paragrafta \u00d6zatalay\u2019\u0131n benim&nbsp; c\u00fcmlelerimle \u00f6zetledi\u011fim temel g\u00f6r\u00fcs\u00fc, \u201cegemen sol akla\u201d g\u00f6re son derece makul&nbsp; gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ama zaten sorun, o egemen sol akl\u0131 entelekt\u00fcel \u015fiddete tabi tutmak gereklili\u011fidir. D\u00fcnyan\u0131n her yerindeki emek\u00e7ileri, \u201cdevlet demokratik olsun, i\u015f\u00e7ilere daha fazla kaynak ay\u0131rs\u0131n, halk\u0131 da g\u00f6zetsin\u201d seklindeki egemen sol ak\u0131ldan koparmadan devrim yapabilir misiniz? Bu da onun gibi bir \u015feydir\u2026 G\u00f6rebildi\u011fim kadar\u0131yla yukar\u0131da and\u0131\u011f\u0131m y\u00f6ntemsel yanl\u0131\u015fl\u0131k, ezen ve ezilen meselesinin&nbsp; bu \u015fekilde konulunca, kavramlar\u0131n, yani tarihsel s\u00fcre\u00e7lerin bir tarihinin olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorununun g\u00f6z ard\u0131 ediliyor almas\u0131d\u0131r. Yahudi\u2019nin inanc\u0131 ve kendisine g\u00f6re&nbsp; bu inan\u00e7tan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ki\u015fisel ve cemaat haklar\u0131 i\u00e7in denecek&nbsp; s\u00f6z yoktur. Ama Yahudi ile Yahudilik ayni \u015feyler de\u011fildir. Marx bunu, Yahudi Sorunu adli makalesinde s\u00f6yle anlatm\u0131\u015ft\u0131: \u201cBiz d\u00fcnyam\u0131z\u0131n ger\u00e7ek Yahudisi\u2019ne; Bauer\u2019in anlad\u0131\u011f\u0131 Sept g\u00fcn\u00fc [Yahudiler i\u00e7in kutsal olan cumartesi g\u00fcn\u00fc \u2013 Sabat] Yahudisi\u2019ne de\u011fil, g\u00fcnl\u00fck hayatin Yahudisi\u2019ne bakal\u0131m\u2026\u201d Biz de \u00f6yle yapmal\u0131y\u0131z. Her&nbsp; dini inan\u0131\u015f, her felsefe, her politik ak\u0131m gibi Yahudilik de tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131labilir, ondaki \u00f6z ve g\u00fcncellik a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131labilir. Bu somut durumu bir metaforla anlatmak gerekirse, Anna Frank ile Theodor Herzl\u2019i kar\u0131\u015ft\u0131rmak yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Anna Frank, bir Yahudi \u00e7ocuk olarak d\u00fcnyaya gelmenin bedelini a\u011f\u0131r \u015fekilde&nbsp; \u00f6demi\u015fti. Hat\u0131ra defteri, fa\u015fizmin utan\u00e7 adisyonu olarak hi\u00e7 unutulmayacak.&nbsp; 1897\u2019de 1. D\u00fcnya Siyonizm Kongresi\u2019ni toplayan Theodor Herzl ise, kurulmas\u0131&nbsp; hayal edilen Yahudi devletinin uluslararas\u0131 konumunu s\u00f6yle tarif ediyordu: \u201cFilistin\u2019de, Avrupa\u2019n\u0131n Asya\u2019da korunma hatt\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturaca\u011f\u0131z; barbarl\u0131\u011fa kars\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n bir u\u00e7 boyu olaca\u011f\u0131z. Tarafs\u0131z bir devlet olarak Avrupa ile&nbsp; temas halinde olaca\u011f\u0131z; buna kar\u015f\u0131l\u0131k Avrupa bizim ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 garantileyecek.\u201d&nbsp; Hayalimizdeki imge, sinagog i\u00e7inde yan yana s\u0131ralarda sabat ayinine kat\u0131lan Frank&nbsp; ile Herzl ise; evet ikisi de ayn\u0131d\u0131r ve ikisi de ele\u015ftirilemez. \u00d6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz&nbsp; ve burada tart\u0131\u015f\u0131lan, herkesin anlayaca\u011f\u0131 gibi, insani ki\u015filikler de\u011fildir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Peki ya, Siyonizm\u2019in Yahudilik\u2019in ulusal ideolojisi oldu\u011fu, \u00e7o\u011fu Yahudi taraf\u0131ndan&nbsp; benimsendi\u011fi bir ger\u00e7ekse ne olacak? O da bizim derdimiz de\u011fil ama \u0130srail Anayasas\u0131\u2019na g\u00f6re \u0130srail devleti, \u201ct\u00fcm d\u00fcnyadaki Yahudilerin devletidir.\u201d Resmi devlet&nbsp; kurumu \u0130srail Enformasyon Merkezi taraf\u0131ndan 1997\u2019de T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131nlanm\u0131\u015f, Kud\u00fcs\u2019te bas\u0131lm\u0131\u015f \u0130srail\u2019in Ger\u00e7ekleri adli bir kayna\u011fa g\u00f6re, \u201cSiyonizm, Musevilerin&nbsp;&nbsp;ulusal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketidir.\u201d 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda kendisini bu isimle ifade etmeye&nbsp; ba\u015flayan Siyonizm, d\u00f6neminin milliyet\u00e7ilik ak\u0131mlar\u0131ndan etkilenmi\u015ftir. Ama bir fark\u0131&nbsp; vurgulamak \u00f6nemlidir ki, Yahudiler oturduklar\u0131, geli\u015fimine katk\u0131da bulunduklar\u0131&nbsp; topraklar\u0131 de\u011fil, ba\u015fkalar\u0131na ait olan topraklar\u0131 ele ge\u00e7irip, topra\u011f\u0131n asil sahipleri&nbsp; olan Filistinlileri zorla kovan bir milliyet\u00e7ili\u011fi hayata ge\u00e7irmi\u015flerdir. Yahudi dini ile&nbsp; Siyonizm aras\u0131nda ba\u015fka hi\u00e7bir din-milliyet ili\u015fkisinde olmayan \u00f6zg\u00fcn, biricik bir&nbsp; ili\u015fki vard\u0131r. Bu anla\u015f\u0131lmadan hi\u00e7bir ad\u0131m at\u0131lamaz. Yahudi dini, evrensel mesajlar&nbsp; ta\u015f\u0131makla u\u011fra\u015fmaz; mesaj\u0131 sadece \u0130srail o\u011fullar\u0131nad\u0131r. Bu milliyet\u00e7ili\u011fin somut&nbsp; ger\u00e7ekli\u011fini anlatan baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 biz Siyonistlerimizden ve onlar\u0131n&nbsp; muhiplerinden hi\u00e7bir zaman duyamay\u0131z: \u0130srail devletinin kimliklerinde t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n milliyetleri, Yahudilerin ise dini yazar: Yahudi, Arap, D\u00fcrz\u00ee gibi. \u0130srail vatanda\u015f\u0131 Araplar, \u0130srail ordusuna al\u0131nmazlar. Baz\u0131 Yahudi tarikat \u00fcyeleri de dini&nbsp; inan\u00e7lar\u0131 gere\u011fi askeri gitmezler. \u0130srail\u2019de askeri konularda resmi sans\u00fcr uygulamas\u0131 vard\u0131r. Ki\u015fi ba\u015f\u0131 verilerle de\u011ferlendirdi\u011finizde, \u0130srail a\u00e7\u0131k ara \u201cd\u00fcnyan\u0131n en&nbsp; askeri toplumu\u201ddur. \u0130srail\u2019de evlilik, bo\u015fanma, miras, nafaka, velayet gibi medeni&nbsp; hukuk alan\u0131na giren konular esas olarak \u015feriat mahkemeleri taraf\u0131ndan karara&nbsp; ba\u011flan\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde H\u0131ristiyanlar ve M\u00fcsl\u00fcmanlar da bu konular\u0131 kendi dini mahkemelerinde \u00e7\u00f6zerler. Yahudi \u015feriat\u0131 esas olarak erkek egemenli\u011fini veri ald\u0131\u011f\u0131&nbsp; i\u00e7in, kad\u0131nlar\u0131n bo\u015fanmas\u0131 i\u00e7in g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de erkeklerin onay\u0131 \u015fart ko\u015fulmaktad\u0131r.&nbsp; Filistin b\u00f6lgesindeki sivil yerle\u015fimci Yahudilerin hepsi resmi olarak silah ta\u015f\u0131r\u2026&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Siyonizm-Yahudilik, \u0130srail-Siyonizm e\u015fitliklerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 ve bundan sonra yaratacaklar\u0131 problemler bize ait de\u011fildir. Onu da Siyonist olan Yahudiler d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn.&nbsp; Devrimciler bir fa\u015fist vurdu\u011funda fa\u015fistler, \u201cM\u00fcsl\u00fcman ve milliyet\u00e7i oldu\u011fu i\u00e7in&nbsp; \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u201d diyebilirler. Biz, fa\u015fist olup halka ve devrimcilere zarar verdi\u011fi i\u00e7in\u201d deriz. Acaba Ruslardan sonra 2. Emperyalist Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131\u2019nda en \u00e7ok sivil ve&nbsp; askeri kayb\u0131 hangi halk verdi dersiniz? Almanlar tabii ki\u2026 Tarih bazen k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131&nbsp; k\u00f6t\u00fc da\u011f\u0131tabilir. Rad Suresi 11. ayet s\u00f6yle diyor: \u201c\u015e\u00fcphesiz ki, bir kavim kendi&nbsp; durumunu de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e Allah onlar\u0131n durumunu de\u011fi\u015ftirmez.\u201d Tanr\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fc&nbsp; d\u0131\u015f\u0131nda, bir politika tespiti gibi gelmiyor mu size de? Tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, baz\u0131 insanlar\u0131n&nbsp; nas\u0131l do\u011fmu\u015f olduklar\u0131 de\u011fil, ne yapt\u0131klar\u0131 ya da yapmad\u0131klar\u0131, politik tutum ve&nbsp; eylemleridir. Mesele bu kadar basittir\u2026 B\u00fcy\u00fck Siyonist sahtek\u00e2rl\u0131k, bizim gibi&nbsp; \u00fclkelerdeki sol ayd\u0131nlar\u0131n, bizim gibi Siyonizm\u2019in tehdit oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnenlere,&nbsp; \u201cAma Siyonizm ile Yahudilik\u2019i bir g\u00f6rmeyin\u201d derken, ayn\u0131 kesimlerin Bat\u0131l\u0131 temsilcilerinin Bat\u0131da bizim gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp Siyonizm ve \u0130srail ele\u015ftirisi yapanlar\u0131 parmaklar\u0131yla i\u015faret edip \u201cG\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc i\u015fte anti-semitikleri\u201d demeleridir. Bu tezg\u00e2h&nbsp; bozulmal\u0131d\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Biz Marksistler, d\u00fcnyadaki insanlar\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc tanr\u0131ya inan\u0131yor diye&nbsp; din ele\u015ftirisi yapmaktan vazge\u00e7meyiz. Bu, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeden kalkan bir ele\u015ftiridir ve&nbsp; verili bir politik u\u011frakta programatik ve propagandif \u00f6\u011fe olup olmayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131yla bir ve ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Marx\u2019\u0131n Yahudi Sorunu \u00dczerine ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesiyle yapt\u0131\u011f\u0131 budur. Marx, genel din ele\u015ftirisinin y\u00f6ntemini alm\u0131\u015f, bu y\u00f6ntemi Yahudili\u011fin ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n tarihiyle harmanlam\u0131\u015f ve bu iki dinin \u00f6z\u00fcn\u00fc ortaya koymu\u015ftur. Yoksa kendisi de Yahudi olan ailesiyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir psiko-patolojik sorun&nbsp; y\u00fcz\u00fcnden bu yaz\u0131y\u0131 yazm\u0131\u015f de\u011fildir. B\u00f6yle tezleri (mek\u00e2n\u0131 cehennem olsun in\u015fallah), Ord. Prof. Dr. Sulhi D\u00f6nmezer derslerinde ve kitaplar\u0131nda hararetle savunurdu. 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde \u00fcniversitelerde, Marx\u2019\u0131n e\u015fitlik\u00e7i tezlerini \u201ci\u00e7g\u00fcveysi\u201d oldu\u011fu i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131, Lenin\u2019in devrimci faaliyetini \u201cabisi \u00c7ar taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc&nbsp; i\u00e7in\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini savunan profes\u00f6rler vard\u0131. Hala da vard\u0131r. \u015eimdi, \u201cPeygamberi h\u0131rs\u0131zlarla birlikte katledilmi\u015f, ba\u015flarda 300 y\u0131l boyunca itilip kak\u0131lm\u0131\u015f H\u0131ristiyanl\u0131k, kurulu\u015f tezleri itibariyle, hemen iktidar olmu\u015f, peygamberi devlet ba\u015fkan\u0131&nbsp; olarak \u00f6lm\u00fc\u015f \u0130slamiyet\u2019e g\u00f6re daha h\u00fcmanisttir\u201d demeye hakk\u0131m\u0131z yok mudur?&nbsp; Ondan sonra nas\u0131l \u015fekillenmeler oldu\u011fu da ayr\u0131ca tart\u0131\u015f\u0131lma konusudur. B\u00fct\u00fcn&nbsp; dinler, din olmalar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda benzeri \u00f6zellikler g\u00f6sterirler ama ayn\u0131 \u015fey de\u011fildirler. \u0130nananlar\u0131 inan\u00e7lar\u0131 i\u00e7in k\u0131namakla, inan\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tarihin ve siyasetin konusu&nbsp; olarak tart\u0131\u015fmak, ele\u015ftirmek farkl\u0131 iki d\u00fczeydir. Bu ele\u015ftirinin kendisi ile siyaseti&nbsp; aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k olacakt\u0131r elbette. Bu farkl\u0131l\u0131k, din konusunda devrimciler taraf\u0131ndan t\u00fcm devrimci m\u00fccadele tarihi boyunca alg\u0131lanm\u0131\u015f ve bu y\u00fczden farkl\u0131 taktikler&nbsp; uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Politik bir ak\u0131m ve parti olarak \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fck, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin en g\u00fc\u00e7l\u00fc, en sa\u011f, en&nbsp; politik ak\u0131m\u0131d\u0131r. Kendisini s\u00fcrekli, T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fiyle bir ve ayn\u0131 \u015fey olarak tarif&nbsp; etme, bu olguyu kabul ettirme \u00e7abas\u0131 i\u00e7indedir. \u015eimdi devrimciler \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ele\u015ftirdiklerinde, T\u00fcrk olmay\u0131 m\u0131 ele\u015ftirmektedirler? Tabii ki de\u011fil. Ama t\u00fcm fa\u015fistler ve&nbsp; baz\u0131 milliyet\u00e7iler b\u00f6yle yorumlamaya yatk\u0131nd\u0131rlar. Bunu bizim kabul etmemiz&nbsp; m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zaten bunu o \u00fclk\u00fcc\u00fc fa\u015fistler s\u00f6yl\u00fcyorlar ve kendilerini ele\u015ftirenleri topraklar\u0131ndan atmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bilmeyenler i\u00e7in tarif edelim, T\u00fcrkiye\u2019de&nbsp; kendisini \u201cT\u00fcrk\u201d ve \u201cmilliyet\u00e7i\u201d olarak g\u00f6renler k\u00fcmesiyle, \u201c\u00fclk\u00fcc\u00fcler\u201d k\u00fcmesi&nbsp; aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark vard\u0131r. Ama kendisini \u201cYahudi\u201d olarak g\u00f6renlerle, Siyonist&nbsp; olarak g\u00f6renler aras\u0131nda, bug\u00fcn hem \u0130srail\u2019de, hem de d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka yerlerindeki Yahudiler aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark kalm\u0131\u015f de\u011fildir. Evet, \u00f6yle olmayanlar kesinlikle vard\u0131r ama bu iki k\u00fcme, 1948\u2019den sonra b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fcst \u00fcste gelmi\u015ftir ve&nbsp; hala bu \u015fekildedir. Diyelim 100 y\u0131l \u00f6nce, 70 y\u0131l \u00f6nce b\u00f6yle de\u011fildi. \u0130srail\u2019in kurulu\u015f felsefesi, kurulu\u015f bi\u00e7imi ve ilk andan \u015fu zamana dek uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalar bunu&nbsp; maalesef sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu, Siyonizm\u2019in ve ona destek olan Yahudilerin yaratt\u0131\u011f\u0131 bir&nbsp; vahim sonu\u00e7tur ve \u0130srail d\u0131\u015f\u0131ndaki Yahudiler de u\u011frad\u0131klar\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131&nbsp; korku psikolojisi ve Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n deste\u011fi nedeniyle yine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00f6yle&nbsp; d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler. Hala \u0130srail subaylar\u0131, e\u011fitimlerinin sonunda antik d\u00f6nemdeki&nbsp; Yahudilerle Roma askerlerinin trajik sava\u015f\u0131na sahne olan Masada Kalesi\u2019nin&nbsp; kal\u0131nt\u0131lar\u0131na gidip, \u201cBir daha asla\u201d diye yemin ediyorlar. Bu halk, binlerce y\u0131l dualar\u0131nda, ilahilerinde Kud\u00fcs i\u00e7in, \u201cSeni unutursam, sa\u011f elim h\u00fcnerini unutsun\u201d diye&nbsp; m\u0131r\u0131ldanm\u0131\u015ft\u0131. Bu psikolojiyi anlamak ayr\u0131 \u015fey, yaratt\u0131\u011f\u0131 Filistin dram\u0131n\u0131 anlamak bir&nbsp; ba\u015fka \u015fey. Mesele insan haklar\u0131 sorunu de\u011fil yani\u2026&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130srail, Siyonizm ve Yahudilik ele\u015ftirisi yap\u0131lan her yerde anti-semitizm bulmak bir&nbsp; Siyonist taktiktir; resmi ve gayri resmi \u0130srail devlet g\u00f6revlilerinin arg\u00fcman\u0131d\u0131r. Bu&nbsp; topraklarda tutmaz ama Bat\u0131 akademiyasinda, edebiyat\u0131nda ve bas\u0131n\u0131nda \u00e7ok&nbsp; etkilidir. Buna kar\u015f\u0131 dikkatli ve \u015ferbetli olunmal\u0131d\u0131r. Cem \u00d6zatalay, T\u00fcrkiye\u2019de&nbsp; yazd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, makalesinde \u201c\u0130srail\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 zulme kar\u015f\u0131 Filistin halk\u0131yla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmaktan\u201d bahsedebiliyor. E\u011fer Washington\u2019da, Paris\u2019te, Berlin\u2019de,&nbsp; Londra\u2019da yaz\u0131yor olsayd\u0131, daha \u00f6ncesinde ne derse desin, c\u00fcmlesinin sadece bu&nbsp; k\u0131sm\u0131 i\u00e7in anti-semitik olmakla su\u00e7lanacakt\u0131. Oralarda durum budur.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 torunlar\u0131ndan Frans\u0131z gazeteci Kenize Murat\u2019\u0131n Filistinlilerin \u00e7ekti\u011fi ac\u0131lar\u0131&nbsp; onlarla yapt\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portajlar \u00fczerinden son derece naif fikirlerle anlatt\u0131\u011f\u0131 kitabinin&nbsp; ba\u015f\u0131na Fransa\u2019da 4-5 sene \u00f6nce neler geldi\u011fini anlatt\u0131\u011f\u0131 deme\u00e7lerine belki internette hala denk gelme \u015fans\u0131m\u0131z vard\u0131r; merakl\u0131lar\u0131 okur. Yahudi entelekt\u00fcel ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu bilmedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. \u0130srailli i\u015fgalcilere L\u00fcbnan \u0130srail s\u0131n\u0131r\u0131nda sembolik bir ta\u015f f\u0131rlatan Edward Said\u2019in ABD \u00fcniversitelerinden&nbsp; at\u0131lma giri\u015fimi de hat\u0131rlardad\u0131r. Yine ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda, Yahudilerle Araplar\u0131n ortak&nbsp; atadan geldi\u011fini kan\u0131tlayan bir gen ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 diye bilimsel bir dergi&nbsp; yay\u0131nc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan toplat\u0131l\u0131p \u00f6z\u00fcr dilenmi\u015fti. Yahudiler, kendilerinin binlerce y\u0131ld\u0131r&nbsp; Filistin\u2019de olduklar\u0131na ama Araplar\u2019\u0131n orada olmad\u0131\u011f\u0131na inanmam\u0131z\u0131 istiyorlar.&nbsp; Buna bir New Yorklu (d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck Yahudi \u015fehridir) ya da Br\u00fckselli inanabilir; biz inanmay\u0131z. K\u00fc\u00e7\u00fckken evimizin bah\u00e7esinde ilk kurban kesilmesini g\u00f6rd\u00fckten&nbsp; sonra, ninemizin bize Hz. \u0130brahim\u2019e g\u00f6kten inen ko\u00e7un hik\u00e2yesini anlatt\u0131\u011f\u0131ndan&nbsp; beri, bu iki halk\u0131n \u0130brahim\u2019in iki o\u011flundan \u00fcredi\u011fini bilmekteyiz. Bir karde\u015f, di\u011ferini&nbsp;yok sayarsa, onu a\u015fa\u011f\u0131larsa, d\u00f6verse, her evde kavga \u00e7\u0131kar. Kavgay\u0131 durdurmak&nbsp; ve haks\u0131z\u0131n elini tutmak her \u015feyden \u00f6nemlidir. Siyonizm, Yahudilik ile Siyonizm\u2019i&nbsp; e\u015fitleyip, ikisini birden ideolojinin ve siyasal olan\u0131n alan\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131p, ki\u015fisel&nbsp; olan\u0131n, insan haklar\u0131n\u0131n alan\u0131nda tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bu y\u00fczden Siyonizm, devrimciler Siyonist mant\u0131\u011f\u0131 de\u015fifre edip, onu siyasal alanda hesapla\u015fmaya davet etti\u011finde bundan rahats\u0131z oluyor ve bu b\u00f6l\u00fcmde, yani Siyonizm-Yahudilik ili\u015fkisinde,&nbsp; sessiz kalmay\u0131 tercih ediyor. Meselenin en kritik y\u00f6n\u00fc kan\u0131mca buras\u0131d\u0131r. Liberaller de ikisinin farkl\u0131 oldu\u011fu masal\u0131n\u0131 anlat\u0131yorlar.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Net olarak ifade edersek, politik olarak bizim derdimiz Yahudilik ele\u015ftirisi de\u011fil,&nbsp; Siyonizm ele\u015ftirisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yahudilik ele\u015ftirisi devrimcilerin politik g\u00fcndemi de\u011fil,&nbsp; fa\u015fistlerin, dincilerin, ulusal solcular\u0131n derdidir. Ama felsefi olarak Yahudilik ele\u015ftirimizi de ortadan kald\u0131racak de\u011filiz. Ayr\u0131ca \u00d6zatalay\u2019\u0131n s\u00f6z konusu edip ge\u00e7erken&nbsp; \u201cgen\u00e7 Marx\u2019\u0131n hen\u00fcz Ayd\u0131nlanmac\u0131 ve Hegelci felsefenin d\u00e2hilindeyken kaleme&nbsp; ald\u0131\u011f\u0131 Yahudi Sorunu\u201d diyerek \u201ci\u015fini bitirdi\u011fi\u201d ad\u0131 ge\u00e7en kitapla ilgili bir a\u00e7\u0131klama&nbsp; \u00e7er\u00e7evesine a\u015fa\u011f\u0131da girmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ama ondan \u00f6nce, bu k\u0131sm\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. \u00d6zatalay yaz\u0131s\u0131nda, Siyonizm\u2019den bir kez bahsediyor; o da solun&nbsp; tutumunu niteledi\u011fini s\u00f6yleyip, bu durumu ele\u015ftirirken. Yanl\u0131\u015f\u0131 buradad\u0131r. Yahudilerin inan\u00e7lar\u0131n\u0131n devrimcilerin taraf\u0131ndan korunmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyip, Siyonizm\u2019i ve Yahudili\u011fi ele\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn, gerekli ve do\u011frudur. Ama Siyonizm ele\u015ftirisini yapman\u0131n Yahudileri ele\u015ftirmek anlam\u0131na gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek Siyonizm\u2019i&nbsp; ele\u015ftirmemek eksiklik ve yanl\u0131\u015fl\u0131kt\u0131r. Arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n hatas\u0131 budur. D\u00fcnyan\u0131n ve&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinde Yahudiler tehdit alt\u0131ndalar. Ama Filistin\u2019de Filistinliler tehdit de\u011fil, do\u011frudan a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, ac\u0131mas\u0131z, ahlaks\u0131z bir sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndalar. Sadece sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 de\u011fil, t\u00fcm bir halk ceza \u00e7ekiyor. Onun i\u00e7in durum e\u015fit de\u011fil. Ayr\u0131ca, \u201cYahudiler&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019de tehdit alt\u0131ndalar, bu bizim sorunumuz; Filistin bizim sorunumuz de\u011fil\u201d&nbsp; anlam\u0131na gelecek bir form\u00fclasyon apolitizm anlam\u0131na gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz ayn\u0131 zamanda Ortado\u011fu\u2019day\u0131z.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, \u201cdo\u011fulu muyuz, do\u011fucu muyuz\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131ndan \u00e7ok daha somut\u2026 Filistin&nbsp; meselesi \u00e7ok say\u0131da insan\u0131, dini ve k\u00fclt\u00fcrel nedenlerle bu toplumda daha \u00e7ok&nbsp; ilgilendiriyor. A\u00e7\u0131k\u00e7a meseleler aras\u0131nda b\u00f6yle bir hiyerar\u015fi yapmakta sak\u0131nca&nbsp; bulunmuyor. Fa\u015fistler ve baz\u0131 \u0130slamc\u0131lar Yahudileri tehdit ediyor, ama \u0130srail durmadan sald\u0131r\u0131yor. \u0130\u015f dolayl\u0131 olarak \u015funa getirilmi\u015f oluyor: \u201cT\u00fcrkiye\u2019de az\u0131nl\u0131k olarak&nbsp; Yahudiler var, onlar anti-semitizm tehdidi alt\u0131ndalar. Ama T\u00fcrkiye\u2019de Filistinli yok.&nbsp; Bu a\u00e7\u0131dan da durum e\u015fit de\u011fil ve anti-semitizme dikkat etmek gerekiyor.\u201d Bu sa\u00e7ma ikilemi niye kabul edelim ki? Biz kendimizi T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fumuz kadar Ortado\u011fu\u2019da da say\u0131yoruz. Bunun nedeni de \u00e7ok basit, \u00e7\u00fcnk\u00fc oraday\u0131z.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcman olmam\u0131z da \u015fart de\u011fil. Ama kendisini Kemalizmin ve T\u00fcrk&nbsp; devletinin Bat\u0131c\u0131, Ortado\u011fu halklar\u0131na uzaktan bakan, \u0130srail dostu, Arap, K\u00fcrt ve&nbsp; Fars d\u00fc\u015fman\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n resmi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 neden kendimize veri alal\u0131m ki?&nbsp; Bunun yerine, UEFA\u2019da \u0130srail tak\u0131mlar\u0131 neden var; Eurovision \u015eark\u0131 Yar\u0131\u015fmas\u0131\u2019na&nbsp; neden \u0130srailli sark\u0131c\u0131lar kat\u0131l\u0131yorlar da, Cezayirliler ve Fasl\u0131lar kat\u0131lm\u0131yor; Efes Pilsen, Macabi Tel Aviv\u2019le basketbol ma\u00e7\u0131 yapabiliyor da niye Kahire G\u00fcc\u00fc ile&nbsp; yapm\u0131yor, diye sormak daha do\u011fru olmaz m\u0131? Mesele Bat\u0131\u2019ya uzanmak olunca&nbsp; s\u0131n\u0131rlar anlams\u0131z olurken, Do\u011fu\u2019ya uzanmaya geldi\u011finde hemen resmi s\u0131n\u0131rlar&nbsp; ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Avrasyac\u0131 olmayaca\u011f\u0131z, Ortado\u011fulu olmayaca\u011f\u0131z, de\u011fil Ortado\u011fu\u2019nun d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan olan Siyonizm\u2019i ele\u015ftirmeyece\u011fiz,&nbsp; ama zul\u00fcm yap\u0131nca \u0130srail\u2019i ele\u015ftirerek durumu idare ettikten sonra, devrimciler&nbsp;olarak yerel olmay\u0131 ba\u015faraca\u011f\u0131z\u2026 K\u00fcrt\u00e7edeki g\u00fczel \u00fcnlemle s\u00f6ylersek, \u201c\u00e7awa&nbsp; \u00e7ebu mirate\u201d (nas\u0131l olacak bu i\u015f yahu\u2026) Cem \u00d6zatalay kusura bakmas\u0131n ama&nbsp; bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan \u0130srail ve Siyonizm meselesi Endonezya-Do\u011fu Timor anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131&nbsp; gibi alg\u0131lanamaz ve yorumlanamaz. Bu arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n deyimiyle, \u201c\u0130srail\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 zulme kar\u015f\u0131 Filistin halk\u0131yla dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olma\u201d tamlamas\u0131 bu sorunu&nbsp; tartacak terazi kefesi i\u00e7in hayli k\u00fc\u00e7\u00fck gelir. Biz Filistin meselesini, dayan\u0131\u015f\u0131lacak&nbsp; bir d\u0131\u015f unsur gibi g\u00f6remeyiz. Biz Filistin\u2019iz ve Filistin bizdendir. Biz devrimciler o&nbsp; dava i\u00e7in kan\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6kt\u00fck ve simdi Siyonist \u0130srail bizimkilerin kan\u0131n\u0131 d\u00f6kmeye, a\u011f\u0131r&nbsp; \u015fekilde hakaret ederek s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Kendimizi 500. Y\u0131l Vakf\u0131\u2019ndan \u00e7ok, Filistin Halk&nbsp; Kurtulu\u015f Cephesi (FHKC) Genel Sekreteri \u015eehit Ebu Ali Mustafa\u2019ya yak\u0131n g\u00f6rmemiz do\u011fald\u0131r. Bu tutumun nedenini tart\u0131\u015fmay\u0131z bile. Yar\u0131n bir iki it, Per\u015fembe Pazar\u0131\u2019nda bir Yahudi esnafa musallat olursa, yine kar\u015f\u0131s\u0131na dikilmek i\u00e7in hi\u00e7&nbsp; d\u00fc\u015f\u00fcnmeyiz.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Biz burada taraf\u0131z; Siyonizm\u2019e d\u00fc\u015fman\u0131z; \u0130srail\u2019in y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 ve Yahudilerle Filistinlilerin bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir devlette ya\u015fayabilmesini istiyoruz. Nas\u0131l \u201cKahrolsun&nbsp; ABD\u201d dedi\u011fimizde Amerikal\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmekten bahsetmiyorsak, \u201cY\u0131k\u0131ls\u0131n \u0130srail\u201d dedi\u011fimizde de anti-semitik olmay\u0131z. D\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde dini inan\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in&nbsp; bir Yahudi\u2019ye zarar verdi\u011fimizde, buna sessiz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda anti-semitik oluruz.&nbsp; \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti y\u0131k\u0131ls\u0131n, yerine sosyalist bir cumhuriyet\u201d kurulsun dedi\u011fimiz de, T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 m\u0131 olmu\u015f oluruz yani? Fa\u015fizme ve fa\u015fistlere, burjuvalara&nbsp; kar\u015f\u0131y\u0131z. Yahudi\u2019ye kar\u015f\u0131 de\u011filiz, \u0130srail\u2019e ve Siyonistlere kar\u015f\u0131y\u0131z. Kendi halk\u0131m\u0131z\u0131n&nbsp; fa\u015fistine kar\u015f\u0131 oldu\u011fumuz kadar, Yahudi\u2019nin fa\u015fistine de kar\u015f\u0131y\u0131z.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Siyonistler Bat\u0131 deste\u011fiyle \u0130srail\u2019i kurarken, bir Yahudi olan Albert Einstein\u2019a \u0130srail&nbsp; devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 teklif etmi\u015flerdi. Einstein, \u201cB\u00f6yle bir devletin Yahudilik\u2019e zarar&nbsp; verece\u011fi\u201d gerek\u00e7esiyle \u00f6neriyi reddetti. Demek ki, en az fizik bilgisi kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir&nbsp; politik sa\u011fduyusu da varm\u0131\u015f. \u201cY\u0131k\u0131ls\u0131n \u0130srail\u201d slogan\u0131n\u0131n g\u00fcncelli\u011fi, Yahudiyle Siyonist\u2019in ili\u015fkisinin geldi\u011fi tehlikeli ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl noktay\u0131 Yahudi\u2019ye hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Muhtemelen gelinen noktay\u0131 Siyonist hi\u00e7 anlamayacak, hatta ondan ho\u015flanacak&nbsp; ve u\u00e7uruma giderken Yahudi\u2019yi de g\u00f6t\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Onun i\u00e7in, \u0130srail d\u00fcnyada Yahudiler i\u00e7in en tehlikeli \u00fclke oldu\u011fu halde, d\u00fcnyada sadece \u0130srail\u2019de Yahudiler \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc halde, \u015earon gibi fa\u015fistler t\u00fcm d\u00fcnyadaki Yahudilere \u0131srarla&nbsp; \u0130srail\u2019e yerle\u015fme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmaktad\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc son y\u0131llarda tersine g\u00f6\u00e7 e\u011filimi&nbsp; artmaktad\u0131r. Siyonist i\u00e7in her Yahudi, ABD ve Avrupa\u2019dan gelecek dolar ve eurodur. Bizim umudumuz, Siyonist\u2019in anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnyan\u0131n her yerindeki Yahudi\u2019nin&nbsp; anlay\u0131p bir kez daha soyunun ve bu kez ba\u015fka soylar\u0131n b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar ya\u015famas\u0131n\u0131n&nbsp; \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesidir. Muhta\u00e7 oldu\u011fu kudret, Auschwitz\u2019in hepimizi utand\u0131ran an\u0131lar\u0131nda mevcuttur. Ama unutulmas\u0131n, bu kez yeti\u015fecek K\u0131z\u0131l Ordu olmayacakt\u0131r.&nbsp; ABD ve \u0130ngiliz y\u00f6netimlerine y\u0131llardan beri dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapan, \u0130slam tarihi ve Ortado\u011fu konusunda hacimli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunan \u0130ngiliz Yahudi tarih\u00e7i Bernard Lewis, birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce T\u00fcrk\u00e7ede de yay\u0131nlanan Semitizm ve Anti-Semitizm adl\u0131 kitab\u0131nda, anti-semitizmin esas olarak bir Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f ve eylem oldu\u011funu uzun&nbsp; uzun anlatt\u0131ktan sonra, \u0130slam co\u011frafyas\u0131nda 1400 y\u0131l boyunca birka\u00e7 istisna hari\u00e7&nbsp; ciddi hi\u00e7bir Yahudi d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor; Ortado\u011fu\u2019daki Yahudi d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n esas olarak \u0130srail\u2019in kurulmas\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Marx\u2019\u0131 anti-semitik olmakla ele\u015ftiren Lewis, Selahaddin Eyyubi\u2019nin,&nbsp; Abbasi halifelerinin, Osmanl\u0131 sultanlar\u0131n\u0131n anti-semitik oldu\u011funu s\u00f6yleyemiyor.&nbsp; Simdi bu durum g\u00fcnd\u00fcz gibi ortadayken, \u0130srail\u2019e ve Siyonizm\u2019e tek kelime etmeden, anti-semitizm su\u00e7lamas\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiyeli devrimcileri bulmak biraz dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck olmam\u0131\u015f m\u0131? H\u0131rs\u0131z\u0131n hi\u00e7 mi su\u00e7u yok? Ya bizim Nasreddin Hoca kadar itiraz&nbsp; hakkimiz\u2026&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anti-semitizm Marx\u2019\u0131n gen\u00e7lik hatas\u0131 m\u0131yd\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi gelebiliriz meselenin teorik&nbsp; boyutuna ki, i\u015fin i\u00e7ine Marx da kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan, son derece nazik bir konudur. \u0130\u015fin&nbsp; i\u00e7inde Marx\u2019\u0131n teorik \u00e7abas\u0131 varsa, konuya savalavatla ba\u015flamaya dikkat etmek&nbsp; gerekir. Ama arkada\u015f\u0131m\u0131z bunu tercih etmedi\u011finden, hata yapm\u0131\u015ft\u0131r. Cem \u00d6zatalay ad\u0131 ge\u00e7en yaz\u0131da, \u201cS\u00f6z konusu e\u011filim, [sol i\u00e7indeki anti-siyonist do\u011fucu e\u011filim], g\u00f6r\u00fc\u015flerini Marksizmle ili\u015fkilendirme sorununu da, gen\u00e7 Marx\u2019\u0131n hen\u00fcz ayd\u0131nlanmac\u0131 ve Hegelci felsefenin d\u00e2hilindeyken kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u2018Yahudi Sorunu\u2019nu&nbsp; ba\u015fucu kitabi haline getirerek \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fcr.&nbsp;&nbsp;Bu e\u011filimin en \u00e7ok \u00fcreten isimlerinden olan Orhan G\u00f6kdemir\u2019in Ayd\u0131nlanma Tarikat\u0131 isimli kitab\u0131n\u0131 sonland\u0131r\u0131rken, Marx\u2019\u0131n Yahudi Sorunu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan \u015fu pasaj\u0131&nbsp; aktarmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr: \u2018Nedir Yahudi\u2019nin bug\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyam\u0131zdaki temeli?&nbsp; Pratik ihtiya\u00e7lar, bencil \u00e7\u0131karlar. Nedir Yahudi\u2019nin bu d\u00fcnyadaki ibadeti? Bezirganl\u0131k. Nedir Yahudi\u2019nin bu d\u00fcnyadaki tanr\u0131s\u0131? Para\u201d. G\u00f6kdemir son c\u00fcmlesini&nbsp; s\u00f6yle ba\u011flar: \u201c\u015eimdi bezirganl\u0131ktan ve paradan kurtulmak istiyoruz ve zaman\u0131m\u0131z\u0131n kurtulu\u015fu, Marks\u2019\u0131n da dedi\u011fi gibi \u2018Yahudi\u2019den kurtulu\u015f\u2019 olacakt\u0131r\u201d s\u00f6zleriyle, Marx\u2019\u0131n Yahudi Sorunu adl\u0131 kitab\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini bir \u00e7\u0131rp\u0131da de\u011fersizle\u015ftiriverirken, Marx\u2019\u0131 da bu y\u00fczden s\u0131radan bir anti-semitik derecesine indiriyor\u2026&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce, Marksistlerin fikirlerini savunurken Marx\u2019dan al\u0131nt\u0131 yapmalar\u0131&nbsp; kadar do\u011fal bir \u015fey olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylememiz gerekiyor. Burada problem olamayaca\u011f\u0131na g\u00f6re, sorun ger\u00e7ekten Marx\u2019da m\u0131? Marx\u2019\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de Yahudi Sorunu ad\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kitap olarak bas\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, iki makaleden olu\u015fmaktad\u0131r.&nbsp; Bu iki makale, Gen\u00e7 Hegelciler\u2019den felsefeci ve ilahiyat\u00e7\u0131 Bruno Bauer\u2019in ikisi de&nbsp; 1843\u2019te yay\u0131nlanan bir kitab\u0131 ve bir makalesini ele\u015ftirmek amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f ve&nbsp; 1844\u2019te yay\u0131nlanan Frans\u0131z-Alman Y\u0131ll\u0131klar\u0131\u2019nda ilk kez okurun kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Baz\u0131 Marksist felsefeciler taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan \u201cGen\u00e7 Marx \u2013 Olgun Marx\u201d&nbsp; ayr\u0131m\u0131, Marx\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn maceras\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda Hegel\u2019in etkisi alt\u0131nda y\u0131llar\u0131 oldu\u011funu, bu y\u0131llarda Marx hen\u00fcz ekonomi-politik \u00fczerine e\u011filmedi\u011fi i\u00e7in, \u201cs\u0131n\u0131f,&nbsp; \u00fccretli emek, meta, de\u011fi\u015fim\u201d gibi temel kavramlar \u00fczerinden meselelere bakma \u015fans\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu d\u00f6nemde \u201csoyut insan \u00f6z\u00fc\u201d kavram\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnmeye&nbsp; devam etti\u011fi tezine dayan\u0131r. Frans\u0131z-Alman Y\u0131ll\u0131klar\u0131, 1844 Elyazmalar\u0131, Alman&nbsp; \u0130deolojisi bu d\u00f6nemin eserleri olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu y\u0131llarda Marx, din sorunu \u00fczerinde \u00f6nemle durmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilk d\u00f6neminde, dini yabanc\u0131la\u015fman\u0131n insan\u0131n yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n temeli ve \u00f6z\u00fc oldu\u011funa inan\u0131yordu. Meta kavram\u0131na ula\u015f\u0131nca bu&nbsp; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirdi. Bu tart\u0131\u015fma, Marksistler aras\u0131nda uzun y\u0131llardan beri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr ve \u00fczerinde anla\u015fmak do\u011fal olarak m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Tart\u0131\u015fmada, tarif edilen Gen\u00e7 Marx \u2013 Olgun Marx ayr\u0131m\u0131n\u0131 kabul etmeyenler de \u201cherhalde\u201d Marksistlerdir. Ama herhalde \u00d6zatalay\u2019a g\u00f6re, \u201cGen\u00e7 Marx\u201d hen\u00fcz Marksist de\u011fildir. Bu&nbsp; tart\u0131\u015fman\u0131n bir taraf\u0131, Marx\u2019\u0131n bu y\u0131llarda \u00f6nemle \u00fczerinde durdu\u011fu \u201cyabanc\u0131la\u015fma\u201d kavram\u0131n\u0131 daha sonraki y\u0131llarda terk etti\u011fini, bu terimin kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da&nbsp; savunur. Ancak biliyoruz ki, yabanc\u0131la\u015fma kavram\u0131 daha sonraki eserlerde \u201c\u015feyle\u015fme\u201d olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f, Marx\u2019\u0131n ekonomi-politik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6nemli bir yer&nbsp; tutmu\u015ftur. Yabanc\u0131la\u015fma tart\u0131\u015fmas\u0131 bug\u00fcn de Marksizmin \u00f6nemli k\u00f6\u015fe ta\u015flar\u0131ndand\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nesnelerin ve kavramlar\u0131n kendileriyle g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar \u00f6nemlidir&nbsp; ve kapitalizmin bu mesafeyi a\u00e7mas\u0131, modern insandaki toplumsal ve bireysel \u015fizofreninin nedenidir. Ayr\u0131ca Cem\u2019in dedi\u011fi gibi, Marx\u2019\u0131n t\u00fcm eserinin ne kadar&nbsp; \u201cayd\u0131nlanmac\u0131\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131 da \u00e7ok tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcr\u00fcr bir konudur ki, ona hi\u00e7 girmeyece\u011fiz\u2026 Tart\u0131\u015fman\u0131n bu k\u0131sm\u0131 ger\u00e7ekten derindir ve ilerletici bir konudur.&nbsp; Ama biz burada keserek, \u201cGen\u00e7 Marx\u2019\u0131n\u201d yazd\u0131klar\u0131n\u0131n da tart\u0131\u015fmaya de\u011fer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. En az\u0131ndan onun bir anti-semitik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak&nbsp; ad\u0131na bile\u2026&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Gen\u00e7 Marx\u2019\u0131n baz\u0131 kavramlara hen\u00fcz ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 kesinlikle do\u011frudur ama anti-semitizm Marx\u2019\u0131n bir \u201cgen\u00e7lik hatas\u0131\u201d da de\u011fildir. Marx\u2019\u0131n ele\u015ftirisi, tekrar&nbsp; bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclecektir ki, ne Cem\u2019in g\u00f6sterdi\u011fi kadar dar kapsamdad\u0131r, ne de&nbsp; hafife al\u0131nabilir. Lafa ba\u015flarken s\u00f6yledik ama bir kez daha hat\u0131rlatal\u0131m: Cem\u2019in&nbsp; \u201cHegelci felsefenin dahilindeyken kaleme ald\u0131\u011f\u0131\u201d dedi\u011fi bu iki makale, Gen\u00e7 Hegelci okulun ileri gelenlerinden Bruno Bauer\u2019e kar\u015f\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, e\u011fer&nbsp; \u00f6yleyse, Marx\u2019\u0131n Hegel\u2019in etkisi alt\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaz ama bu bilginin&nbsp; ortaya konmas\u0131 da ortada bir tart\u0131\u015fma oldu\u011funun en somut kan\u0131t\u0131d\u0131r. \u015eimdi gelelim&nbsp; bu iki felsefecinin ne tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131na\u2026 \u0130sa\u2019n\u0131n tanr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hatta ger\u00e7ekten&nbsp; ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetti\u011fi i\u00e7in Bonn \u00dcniversitesi\u2019ndeki k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden at\u0131lan, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn&nbsp; son y\u0131llar\u0131nda ise gericili\u011fe d\u00e2hil olarak Bismarck y\u00f6netimi alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan Bruno&nbsp; Bauer, Marx\u2019\u0131n ele\u015ftirisine konu olan \u201cBug\u00fcnk\u00fc Yahudilerin ve H\u0131ristiyanlar\u0131n \u00d6zg\u00fcrle\u015fme Kabiliyetleri\u201d adl\u0131 eserinde, Almanya\u2019da o y\u0131llardaki Yahudilerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck&nbsp; talebini ele\u015ftirerek, insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi i\u00e7in devletin dinin bask\u0131s\u0131 ve etkisi alt\u0131ndan kurtulmas\u0131 gerekti\u011fini, ancak Yahudilerin bunu \u00f6nemsemeyip sadece kendi&nbsp; dinlerine \u00f6zg\u00fcrl\u00fck istediklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Bauer, \u201cYahudiler Almanlar\u0131n kurtulu\u015fu ile&nbsp; ilgilenmiyorlarsa, neden Almanlar Yahudilerin kurtulu\u015fu ile ilgilensinler?\u201d diye soruyor. Marx\u2019la Bauer aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fma bir Yahudi tart\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fil. Ama bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, Yahudilik fonu \u00fczerinde cereyan ediyor. Bauer tart\u0131\u015fmay\u0131, Yahudilik H\u0131ristiyanl\u0131k tart\u0131\u015fmas\u0131, bir teoloji problemi olarak ortaya s\u00fcrerken; Marx, Bauer\u2019i&nbsp; tam da bu noktadan ele\u015ftirip, \u0131srarla tart\u0131\u015fman\u0131n burjuva toplumunun ve devletinin&nbsp; sorunu oldu\u011funu anlat\u0131yor ve bunu ger\u00e7ekten keskin g\u00f6zlemleriyle yap\u0131yor. Bu&nbsp; nedenle Marx\u2019\u0131n ad\u0131 ge\u00e7en iki makalesinden birinci ve uzun olan\u0131 Yahudilikten \u00e7ok&nbsp; H\u0131ristiyanl\u0131k, din, devlet, insan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kavramlar\u0131 etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor. Bu durum da 19. y\u00fczy\u0131l Avrupa\u2019s\u0131 i\u00e7in \u00e7ok normal, \u00e7\u00fcnk\u00fc milliyet\u00e7i fikirler anti-semitizmi&nbsp; azd\u0131rm\u0131\u015f durumda. Marx\u2019\u0131n babas\u0131 avukatl\u0131k yapabilmek i\u00e7in din de\u011fi\u015ftirip H\u0131ristiyan olmak zorunda kal\u0131yor. Marx Bauer\u2019i, Yahudi meselesinin vard\u0131\u011f\u0131 yerdeki d\u00fcnyevi \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131, Yahudi\u2019nin dini g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 polemik yapmakla ele\u015ftiriyor.&nbsp; Marx\u2019a g\u00f6re aslolan, bir dini ele\u015ftirmek de\u011fil, o dine bi\u00e7im veren ger\u00e7ek maddi&nbsp; ko\u015fullar\u0131n ele\u015ftirisi ve devrimci de\u011fi\u015fimidir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Marx birinci makalede bu konumunu \u015f\u00f6yle ortaya koyuyor: \u201c\u015eu halde biz Yahudilere, Bauer gibi, siz kendinizi Yahudi dininden kurtarmad\u0131k\u00e7a siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc&nbsp; alamazs\u0131n\u0131z demeyece\u011fiz; biz, siz Yahudi dinini tamamen b\u0131rakmadan da siyasi&nbsp; anlamda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck elde edebilece\u011finiz i\u00e7in, siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck size insanl\u0131k \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&nbsp; sa\u011flamayacakt\u0131r diyece\u011fiz. Siz e\u011fer insan olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc elde etmeden&nbsp; sadece Yahudi i\u00e7in siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck istiyorsan\u0131z, kusur ve \u00e7eli\u015fme, yaln\u0131z sizde&nbsp; de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6z\u00fcnde ve niteli\u011finde diyece\u011fiz\u201d. \u201cMeselenin bu teolojik \u00e7er\u00e7evesini biz k\u0131ral\u0131m; bizim i\u00e7in, Yahudilerin \u00f6zg\u00fcrle\u015febilme davas\u0131, ba\u015ftanba\u015fa k\u00f6lele\u015fmi\u015f d\u00fcnyam\u0131z\u0131n kurtulu\u015fu davas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u201d Biz Marksistlere g\u00f6re \u015fimdi de bu durum de\u011fi\u015fmemi\u015ftir\u2026 Marx, yine Frans\u0131z-Alman&nbsp; Y\u0131ll\u0131klar\u0131\u2019nda yay\u0131nlanan \u201cHegel\u2019in Hukuk Felsefesinin Ele\u015ftirisine Katk\u0131\u201d adl\u0131&nbsp; \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda da yine din ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck meselesine de\u011finerek, dinin genel niteli\u011fini&nbsp; o \u00e7ok bilinen pasajla a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131: \u201cDin, ezilen yarat\u0131\u011f\u0131n i\u00e7 \u00e7ekisi, kalpsiz bir d\u00fcnyan\u0131n kalbidir.\u201d T\u00fcm bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda ama\u00e7, dinin niteli\u011fini ortaya koymakt\u0131r ve&nbsp; bunu ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sacas\u0131, Marx\u2019\u0131n \u00d6zatalay taraf\u0131ndan da al\u0131nt\u0131lanan ifadeleri bir yana, Marx\u2019\u0131n&nbsp; konumu tam da, Yahudi\u2019nin ki\u015fisel dini inan\u0131\u015f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmaya kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir pozisyon ve tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6z\u00fc g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, b\u00fct\u00fcn bir burjuva d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ele\u015ftirisi.&nbsp;Bug\u00fcn bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n bi\u00e7imleri de\u011fi\u015fse de \u00f6z\u00fc hala ayn\u0131 \u015fekilde duruyor. Biz&nbsp; Marksistler d\u00fcnyaya t\u00fcm bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme ve kurtulu\u015f imk\u00e2nlar\u0131ndan bahsettik\u00e7e;&nbsp; burjuvalar bize, \u201cinsan haklar\u0131 ve demokrasiyi\u201d anlat\u0131yorlar. Zaten Marx insan&nbsp; haklar\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131na yine bu makalede girerek, \u201cBu bencil insan, burjuva toplumunun insan\u0131, \u015fimdi siyasi devletin temeli, onun her \u015feyinin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 oldu.&nbsp; \u00c7e\u015fitli insan haklar\u0131 bildirileri onu b\u00f6yle tan\u0131yor\u201d diyor.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yahudi Sorunu\u2019nu T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131ran Prof. Niyazi Berkes, Sol Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan&nbsp; \u00e7\u0131kan 1968 tarihli birinci bask\u0131ya yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6ns\u00f6zde tart\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nemini \u015f\u00f6yle tarif&nbsp; ediyor: \u201cBu yaz\u0131lar\u0131 okuyan herkes g\u00f6recektir ki, Marx ne Yahudi d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r, ne&nbsp; de Yahudi dostu. Konuyu ne \u0131rk, ne de din a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131yor. Bu k\u0131sa yaz\u0131lar\u0131n&nbsp; \u00f6nemi, gen\u00e7 Marx\u2019\u0131n kafas\u0131nda daha sonralar\u0131 geli\u015fen baz\u0131 fikirlerin burada a\u00e7\u0131k,&nbsp; basit ve keskin olarak ortaya konmu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bunlardan biri, burjuva devrimcili\u011fi alt\u0131nda yatan felsefeyi ele\u015ftirisi, di\u011feri gen\u00e7 Marx\u2019\u0131n daha sonraki yaz\u0131lar\u0131nda&nbsp;&nbsp;\u00f6nemli yer tutan \u2018yabanc\u0131la\u015fma\u2019 kavram\u0131d\u0131r.\u201d Bauer, siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flamak i\u00e7in&nbsp; bir yandan Yahudi\u2019nin dinini b\u0131rakmas\u0131n\u0131, insanlar\u0131n da genel olarak dinden vazge\u00e7mesini isterken, Marx a\u00e7\u0131k olarak buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. Ama \u201cinsan haklar\u0131na\u201d&nbsp; inand\u0131\u011f\u0131ndan ya da ateist olmad\u0131\u011f\u0131ndan de\u011fil; bu tutumun ger\u00e7ekleri g\u00f6rmeyi&nbsp; engelleyen din yorumu y\u00fcz\u00fcnden\u2026 Durumu su \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131yor Marx: \u201cBiz, insanlar\u0131n d\u00fcnyevi meselelerini teolojik meseleler olarak g\u00f6rm\u00fcyoruz. Tersine, teolojik&nbsp; meseleleri d\u00fcnyevi meseleler olarak g\u00f6r\u00fcyoruz.&nbsp;&nbsp;Tarih, \u015fimdiye kadar hep k\u00f6r inan\u00e7larla yorumland\u0131; biz, k\u00f6r inan\u00e7lar\u0131 tarihle yorumluyoruz. Siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn dinle ili\u015fkisi meselesi, bizim i\u00e7in siyasi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn&nbsp; insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ili\u015fkisi meselesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Biz, siyasi devletin&nbsp; dini kusurlulu\u011funu, daha ziyade d\u00fcnyevi yap\u0131s\u0131n\u0131n kusurlulu\u011fu ile yorumluyoruz.\u201d&nbsp; Bu keskin ve daha \u00f6nce pek kimse taraf\u0131ndan dile getirilmemi\u015f g\u00f6zlemlerin sahibi&nbsp; i\u00e7in herhalde sadece ya\u015f\u00e7a \u201cgen\u00e7\u201d diyebiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Marx bu eserinde, i\u015fi g\u00fcc\u00fc b\u0131rak\u0131p Yahudi\u2019ye k\u00fcf\u00fcrle me\u015fgul olmu\u015f de\u011fil. Yahudilik, H\u0131ristiyanl\u0131k&nbsp; ve burjuva toplum ili\u015fkisini tarihsel geli\u015fim seyri ve g\u00fcncelli\u011fi i\u00e7inde ortaya koymu\u015ftur. Bu \u00f6z bug\u00fcn de ge\u00e7erlidir ve Marksizm i\u00e7in hayatidir: \u201cYahudilik burjuva&nbsp; toplumunun kemale ermesiyle zirvesine ula\u015f\u0131r. Burjuva toplumu ise kemaline ancak H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131nda ula\u015f\u0131r. Ancak H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n egemenli\u011fi iledir ki, b\u00fct\u00fcn&nbsp; insan ili\u015fkilerini milli, tabii, ahlaki ve nazari b\u00fct\u00fcn insan ili\u015fkilerini- y\u00fczeyle\u015ftiren&nbsp; H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n egemenli\u011fi iledir ki, burjuva toplumu, kendini, devlet hayat\u0131ndan&nbsp; tamamen soyutla\u015ft\u0131r\u0131r; insan\u0131 insan olarak birbirine ba\u011flayan ba\u011flar\u0131 y\u0131kar; onlar\u0131n&nbsp; yerine bencilli\u011fi, \u00f6zel \u00e7\u0131karc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kor; insan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 atomla\u015fm\u0131\u015f, birbirine d\u00fc\u015fman&nbsp; insanlar haline sokar. \u0130ste bu H\u0131ristiyanl\u0131k, o Yahudi dininden do\u011fmu\u015ftur. Ve \u015fimdi&nbsp; tekrar kendini gene Yahudi dinine d\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc H\u0131ristiyan, ta ba\u015flang\u0131\u00e7ta&nbsp; teori yapan Yahudi\u2019dir. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Yahudi pratik H\u0131ristiyan, pratik H\u0131ristiyan ise&nbsp;Yahudi\u2019den daha Yahudi\u2019dir. H\u0131ristiyanl\u0131k ancak g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte ger\u00e7ek Yahudilik\u2019e&nbsp; \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazand\u0131. H\u0131ristiyanl\u0131k ham, maddeci ihtiya\u00e7lar\u0131 sadece insanl\u0131\u011fa yabanc\u0131&nbsp; madde k\u00f6klerine kadar y\u00fckseltebilecek g\u00fc\u00e7te ruhanili\u011fi olan bir dindir. H\u0131ristiyanl\u0131k, Yahudi dininin en y\u00fcksek fikridir; Yahudilik ise H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayattaki pratik uygulan\u0131\u015f\u0131d\u0131r.\u201d Marx bu ba\u015fl\u0131ktan devam ediyor: \u201cYahudi kendi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yaln\u0131z Yahudi usul\u00fc ile sadece para g\u00fcc\u00fc ile ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olmakla&nbsp; kalm\u0131yor; bu, paran\u0131n Yahudili veya Yahudisiz bir d\u00fcnya g\u00fcc\u00fc haline gelmesi sayesinde, Yahudi kafas\u0131n\u0131n H\u0131ristiyan uluslar\u0131n g\u00fcnl\u00fck kafas\u0131 haline gelmesiyle&nbsp; ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bulunuyor.\u201d&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi yukar\u0131daki pasajlarda bir de \u201ckefere d\u00fc\u015fman\u0131 Marx\u201d imgesi mi g\u00f6zlerimizin&nbsp; \u00f6n\u00fcne gelmektedir; yoksa \u201colgun Marks\u201d\u0131n da ba\u015fka kavramlarla s\u00fcrd\u00fcrece\u011fi&nbsp; keskin ele\u015ftiri oklar\u0131n\u0131 burjuva uygarl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine ya\u011fd\u0131ran bir Marks\u2019tan m\u0131 s\u00f6z&nbsp; ediyoruz? Tarif edilen kapitalizm ele\u015ftirilerine bug\u00fcn itiraz edebilecek bir \u201colgun&nbsp; Marksist\u201d tan\u0131yor musunuz? Belki, \u201csorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc koyamam\u0131\u015f ama\u201d diyenlerimiz olabilir? Hakl\u0131d\u0131r, ama 26 ya\u015f\u0131nda bir gen\u00e7ten bahsetti\u011finin fark\u0131nda m\u0131d\u0131r?&nbsp; Peki, Marx\u2019\u0131n verdi\u011fi y\u00f6ntemi kullanarak ve kimseden korkmadan a\u00e7\u0131k\u00e7a soral\u0131m:&nbsp; \u201cSermayesi sahibi, finans sermayede \u00f6zellikle etkili, tefecilik yap\u0131p faiz alan, elmas&nbsp; piyasas\u0131n\u0131 elinde tutan, hali vakti yerinde Yahudi\u201d imgesi \u00e7a\u011flar boyunca sadece&nbsp; ve sadece ba\u015fka dinlerin, fa\u015fistlerin, \u015feriat\u00e7\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, anti-semitik solcular\u0131n eseri mi? Bunu nedeni olarak akla gelen makul ilk a\u00e7\u0131klama olan anti semitizm, size de yetersiz, idealist gelmiyor mu? \u201cD\u00fcnyam\u0131z\u0131n ger\u00e7ek Yahudisi\u2019ne,&nbsp; g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n Yahudisi\u2019ne\u201d bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ne g\u00f6r\u00fcyoruz? Bu konumda temelli bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, Yahudi artik \u0130srail\u2019in vatanda\u015f\u0131d\u0131r ayn\u0131 zamanda.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de de polis kesinlikle adam \u00f6ld\u00fcr\u00fcp kol k\u0131rmaktad\u0131r ama T\u00fcrklerin \u00e7o\u011fu&nbsp; i\u00e7in Yahudi, kendisine sald\u0131ran bir polis g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, ona nerede olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 \u0130srail\u2019in tebaas\u0131d\u0131r: \u201cBuras\u0131 T\u00fcrkiye, \u0130srail de\u011fil!\u201d Kesinlikle d\u00fcnyada \u0130srail gibi&nbsp; devlet ter\u00f6r\u00fc uygulayan bir s\u00fcr\u00fc ba\u015fka yer de vard\u0131r. Ama bu slogan\u0131n at\u0131l\u0131yor&nbsp; olmas\u0131, slogan\u0131 atanlar aras\u0131nda fa\u015fistlerin de olmas\u0131 durumu, \u0130srail\u2019in apa\u00e7\u0131k&nbsp; ter\u00f6r\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamaz ve aklamaz. Bir \u015feyler yap\u0131lmaktad\u0131r ki, birileri b\u00f6yle s\u00f6ylemektedirler. Bu slogan\u0131 atmalar\u0131n\u0131n nedeni, fa\u015fistlikleri de\u011fildir. \u0130srail\u2019le zul\u00fcm,&nbsp; buna zemin haz\u0131rlayan Siyonizm\u2019le \u0130srail aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi ortaya koyup bunu&nbsp; de\u011fi\u015ftiremezsek, kimsenin \u0130srail\u2019e faydas\u0131 olmaz. Hemen su sorulacakt\u0131r: \u201cHer&nbsp; polis kol k\u0131rd\u0131\u011f\u0131 halde neden akla hemen \u0130srail gelmektedir; \u0130srail\u2019den Yahudi\u2019ye&nbsp; ge\u00e7i\u015f neden bu kadar kolay olmaktad\u0131r?\u201d Bize soranlara, biz de soruyoruz, neden? Biz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ve verdi\u011fimiz cevaplar var. Sizin var m\u0131? Marx\u2019\u0131n as\u0131l&nbsp; derdini, Cem \u00d6zatalay taraf\u0131ndan da al\u0131nt\u0131lanan ifadelerin ba\u015fka kategorilerle&nbsp; ili\u015fkisini anlatt\u0131ktan sonra art\u0131k sormakta bir beis yok: Bat\u0131\u2019da ve hatta bizde, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n otoriter, ataerkil ki\u015filer oldu\u011funu s\u00f6ylemek bilimsel tespit oluyor da,&nbsp; Marx\u2019\u0131n \u201cYahudi\u2019nin d\u00fcnyadaki ibadetinin bezirg\u00e2nl\u0131k\u201d oldu\u011funu veciz \u015fekilde anlatmas\u0131 neden anti-semitizm oluyor? Marx, \u201cYahudilik\u2019in toplumsal kurtulu\u015fu,&nbsp; toplumun Yahudilikten kurtulmas\u0131 demektir\u201d dedi\u011finde, derdinin Yahudi\u2019ye kar\u015f\u0131&nbsp; \u00e7\u0131kmak oldu\u011funu s\u00f6ylemek, Hrant Dink\u2019e \u201cT\u00fcrk\u2019ten bo\u015falan o kirli kan\u0131n yerin&nbsp; dolduracak temiz kan\u201d s\u00f6z\u00fc dolay\u0131s\u0131yla TCK 301. maddeden hapis cezas\u0131 veren&nbsp; h\u00e2kimin sahip oldu\u011fu zihniyet d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir benzerine sahip olmak gibi anla\u015f\u0131lmaz m\u0131?&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekilde, buradaki Yahudi, sembolik bir anlat\u0131mla H\u0131ristiyan,&nbsp; H\u0131ristiyan da modern burjuvad\u0131r. Ve bunlar\u0131n hepsi ki\u015fi de\u011fil, zihniyet, sistemdir.&nbsp;Marx\u2019\u0131n ortadan kald\u0131rmak istedi\u011fi Yahudi de\u011fil, burjuva uygarl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Marx\u2019\u0131n \u00fcslubu yerine, yazd\u0131klar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmam\u0131z daha do\u011fru olmaz m\u0131? K\u00fcrdistan\u2019da uygulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u201c\u015f\u00fck\u00fcrc\u00fcl\u00fck\u201d politikas\u0131na, k\u00f6pekle\u015ftirmeye, makarna-k\u00f6m\u00fcr diyalekti\u011fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yoruz diye \u0130slam d\u00fc\u015fman\u0131 m\u0131 oluyoruz yani? Marx, \u201c\u015eu halde&nbsp; biz, Yahudi dininde, genel olarak anti-sosyal bir unsur g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu, Yahudilerin&nbsp; isteyerek kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihi bir geli\u015fme sayesinde bug\u00fcnk\u00fc g\u00fcc\u00fcne ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dedi\u011finde, Yahudili\u011fin orijinal yaz\u0131l\u0131 dini kaynaklar\u0131 itibariyle bir ulus dini olmas\u0131&nbsp; ger\u00e7e\u011fini anlatm\u0131\u015f olmuyor mu? Yahudiler, kendi dinlerini sadece \u0130srailogullar\u0131\u2019na&nbsp; indirilmi\u015f kabul etmiyorlar m\u0131? Bu, \u0130slam\u2019\u0131n ve H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n temel evrensel mesajlar\u0131n\u0131n aksi bir durum de\u011fil mi? Yahudilerin bin y\u0131llar boyunca varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken kimsiyle kar\u0131\u015fmamalar\u0131nda bunun da bir etkisi yok mu? Bunlar\u0131 ifade etmek ve&nbsp; tart\u0131\u015fmak anti-semitizm de\u011fil, bilimdir ve Marx\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 da budur.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuklu\u011funda bir toplama kamp\u0131ndan sa\u011f \u00e7\u0131kmay\u0131 ba\u015fard\u0131ktan sonra, ya\u015fam\u0131n\u0131&nbsp; Yahudi dininin a\u00e7mazlar\u0131n\u0131 ve \u0130srail politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmeye adayan eserler yazarak tamamlayan \u0130srailli ayd\u0131n Israel Sahak, bir kitab\u0131nda, \u201cKendisinin ya\u015fam\u0131n\u0131n&nbsp; hi\u00e7bir d\u00f6neminde Marksizm\u2019e sempati duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ama Marx\u2019\u0131n Yahudili\u011fin \u00f6z\u00fc&nbsp; konusunda yazd\u0131klar\u0131n\u0131n son derece a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 oldu\u011funu kabul etmek durumunda&nbsp; oldu\u011funu\u201d belirtiyor. Kemalist laikli\u011fin bir par\u00e7as\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, Turan Dursun\u2019un \u0130slam dini konusunda yazd\u0131klar\u0131n\u0131 bir politika nesnesi yapm\u0131yoruz. Unutmayal\u0131m, Turan Dursun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeden \u00f6nce Diyanet\u2019teki eski arkada\u015flar\u0131 kendisini&nbsp; aray\u0131p, \u201cHocam, senin g\u00f6r\u00fc\u015flerin bir yana ama falanca konudaki ger\u00e7ekler, olgular&nbsp; nelerdir\u201d diye dan\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Devrimci politika yapaca\u011f\u0131z diye insanlar\u0131m\u0131z\u0131n dinlerine sald\u0131rm\u0131yoruz ama Turan Dursun taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan ger\u00e7ekler, bir din d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n hezeyanlar\u0131 de\u011fildi herhalde. Zaten bu y\u00fczden \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Burada bilinen&nbsp; ama \u00e7ok ilgin\u00e7 bir ili\u015fkiyi de dikkat \u00e7ekmek yerinde olacakt\u0131r. Ba\u015fta da s\u00f6ylemi\u015ftik,&nbsp; anti-semitizm \u00e7a\u011flar boyunca etkili olmu\u015f bir ak\u0131mdir. Esas olarak Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n,&nbsp; H\u0131ristiyanlar\u0131n icad\u0131d\u0131r ama \u0130srail\u2019in kurulu\u015fundan itibaren \u0130slam co\u011frafyas\u0131nda da&nbsp; g\u00fc\u00e7lenmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcman anti-semitiklerin en net tariflerinden birisi, \u201cYahudilerin&nbsp; ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen komplolar\u0131 ise, hemen ard\u0131ndan gelen en b\u00fcy\u00fck komplo&nbsp; tarifi Marksizmdir. M\u00fcsl\u00fcman anti-semitikler, Marx\u2019\u0131n babas\u0131n\u0131n Yahudi olmas\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak, Yahudili\u011fin \u0130slam\u2019a d\u00f6n\u00fck en b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n Marksizm \u00fczerinden planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler. Siyonistler ise, Marx\u2019\u0131n da Yahudi Sorunu \u00fczerine&nbsp; yazd\u0131klar\u0131 nedeniyle d\u00f6nemin anti-semitizm ak\u0131m\u0131n\u0131n bir \u00fcyesi oldu\u011funu, Marx\u2019\u0131n&nbsp; Almanya\u2019da Almanca yazd\u0131klar\u0131n\u0131n Hitler\u2019e zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederler. B\u00f6ylelikle, her iki ak\u0131m\u0131n kendisine nirengi noktas\u0131 olarak ald\u0131\u011f\u0131 nokta, ilgin\u00e7 bir \u015fekilde&nbsp; Marx olur. Bu durum, dikkate de\u011ferdir ve Siyonizm\u2019le anti-setimizmin bir madalyonun iki y\u00fcz\u00fc oldu\u011fu \u015feklindeki temel sav\u0131 do\u011frular. Marx, milliyet\u00e7ili\u011fe, dinlere ve&nbsp; burjuva devlete prim vermeyen evrensel karde\u015fle\u015fme projesiyle, hem daha sonra&nbsp; Siyonizm\u2019e temel olu\u015fturacak Yahudili\u011fin \u00f6z\u00fcn\u00fc ortaya koymu\u015f ve ele\u015ftirmi\u015f, hem&nbsp; de farkl\u0131 dinlerin bir arada ya\u015fayaca\u011f\u0131 emek\u00e7i temeli g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun i\u00e7in, binlerce y\u0131l \u00f6ncesinden gelen feodal \u00fcstyap\u0131 alg\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcncel uzant\u0131lar\u0131, s\u00f6zbirli\u011fi etmi\u015f\u00e7esine Marx\u2019a sald\u0131r\u0131da birle\u015fmektedirler. Bunu kavrayamay\u0131p,&nbsp; bu sald\u0131r\u0131y\u0131 hat\u0131rlatacak pozisyonlara \u00e7ekilmek do\u011fru olmam\u0131\u015ft\u0131r. Dikkatli bir okuman\u0131n, Marks\u2019tan Vakit Gazetesi yazar\u0131, Hitler\u2019e te\u015fekk\u00fcr eden dinci belediye ba\u015fkan\u0131 \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi gerekirdi\u2026 Bu kitap nedeniyle Marx\u2019a y\u00f6netilen anti-semitizm ele\u015ftirisi, solcular\u0131m\u0131z\u0131n Marx\u2019\u0131n ne demek istedi\u011fini anlama problemin den ziyade, egemen \u201cdemokrat\u201d ak\u0131l taraf\u0131ndan esir al\u0131nm\u0131\u015f bir sol hareketimiz oldu\u011fundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, ciddiye al\u0131nmaktad\u0131r. Orhan G\u00f6kdemir\u2019in yaz\u0131s\u0131nda al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131&nbsp; b\u00f6l\u00fcmler, ortalama her solcuda ilk okudu\u011funda \u201cdeh\u015fet\u201d uyand\u0131rmakta, bunlar\u0131&nbsp; Marx\u2019\u0131n nas\u0131l s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011funa dair bir hayret nidas\u0131 bo\u011fazlarda d\u00fc\u011f\u00fcmlenmektedir. \u00d6rnekse, Marx\u2019\u0131n neredeyse t\u00fcm eserleri internet ortam\u0131nda bulunabildi\u011fi&nbsp; halde, ben bu yaz\u0131y\u0131 yazarken \u0131srarla aramama ra\u011fmen, Yahudi Sorunu \u00fczerine&nbsp; adli kitaba rastlayamad\u0131m. Yani bu konuda Cem \u00d6zatalay\u2019\u0131n dedi\u011finin tam tersi&nbsp; s\u00f6z konusudur. Marksistler bu konuda Marx\u2019\u0131 savunmakta utanga\u00e7t\u0131rlar. Sol&nbsp; Yay\u0131nlar\u0131\u2019n\u0131n daha sonraki bask\u0131lar\u0131nda da Marx\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 \u201cizaha\u201d \u00e7al\u0131\u015fan&nbsp; bir \u00e7evirmen dipnotu mevcuttur. Buna, az ve eksik okumak da al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z da&nbsp; eklenince, b\u00f6yle yanl\u0131\u015f anlamalar ve anlatmalar ortaya \u00e7\u0131kabilmektedir.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Olgusal baz\u0131 d\u00fczeltmeler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cem \u00d6zatalay\u2019\u0131n, \u201cSol i\u00e7indeki anti-siyonist Ortado\u011fucu e\u011filimi\u201d tarif ve mahk\u00fbm ederken yapt\u0131\u011f\u0131 olgusal hatalar da var. Arkada\u015f\u0131m\u0131z, \u201canti-siyonist Ortado\u011fucu e\u011filimin, bir ana politika ekseni olarak sol i\u00e7inde belirginlik kazanmas\u0131n\u0131n, sol g\u00fc\u00e7lerin b\u00f6lgede fiilen bulundu\u011fu 1970\u2019lerde&nbsp; de\u011fil, b\u00f6lgede art\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 1990 sonras\u0131 d\u00f6neme rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d belirtiyor. Ona&nbsp; g\u00f6re bunun nedeni, tan\u0131nmayan, ili\u015fki i\u00e7inde olunmayan \u201cd\u0131\u015f d\u00fc\u015fman \u0130srail\u2019in \u015feytanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d i\u00e7in daha uygun bir ortam olmas\u0131. Bu da, \u201c\u0131rk\u00e7\u0131 ve fa\u015fist siyasal&nbsp; hareketlerin, kitle taban\u0131 yaratmak i\u00e7in hep d\u0131\u015far\u0131daki, temas mesafesinde olmayan d\u00fc\u015fmana i\u015faret etmesine\u201d benziyor. \u201cDo\u011frudan temas\u0131n olmamas\u0131 \u015feytan&nbsp; imgesini g\u00fc\u00e7lendirmeyi kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi, \u015feytanla \u00f6zde\u015fle\u015ftirilen k\u00fc\u00e7\u00fck az\u0131nl\u0131k&nbsp; topluluklar\u0131n\u0131n hedef haline getirilmesini de kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.\u201d \u00dcnl\u00fc f\u0131krada anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131&nbsp; gibi, \u201cBiz bunun neresini d\u00fczeltelim: K\u0131z\u0131 de\u011fil o\u011flu, Muaviye de\u011fil Ali, Kufe\u2019de&nbsp; de\u011fil Kerbela\u2019da, k\u0131l\u0131\u00e7la de\u011fil okla\u2026\u201d&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle \u015fu s\u00f6ylenmeli ki, devrimcilerin Filistin\u2019de bulundu\u011fu, \u0130srail\u2019e sald\u0131r\u0131lar&nbsp; yapt\u0131\u011f\u0131, katledildi\u011fi, Filistinli devrimci \u00f6rg\u00fctlerle i\u015fbirlikleri ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri 1970&nbsp; ve 80\u2019li y\u0131llarda da hayli g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anti-siyonist e\u011filim vard\u0131. Bizim ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131z bunu&nbsp; g\u00f6zleyemedi\u011fi i\u00e7in fark\u0131nda de\u011filiz. \u0130srail 1982\u2019de Beyrut\u2019u ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131nda, direni\u015fe&nbsp; T\u00fcrk ve K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctlerinden olu\u015fan \u00fc\u00e7 ki\u015filik bir ortak komite y\u00f6netiminde yakla\u015f\u0131k&nbsp; 500 T\u00fcrkiyeli devrimci kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Devrimci hareketimiz, o y\u0131llarda do\u011frudan \u0130srail\u2019le&nbsp; sava\u015f\u0131yordu. Herhalde, birisi size ate\u015f ederken, size yard\u0131m eden dostlar\u0131n\u0131z\u0131&nbsp; \u00f6ld\u00fcr\u00fcrken ona kar\u015f\u0131 tepkiniz onunla ili\u015fkinizin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llara g\u00f6re \u00e7ok daha&nbsp; yo\u011fun olacakt\u0131r. O y\u0131llarda da anti-siyonizm ele\u015ftiriliyor, eylemler yap\u0131l\u0131yor, Habbas\u2019in (mek\u00e2n\u0131 cennet olsun in\u015fallah) \u201cOrtado\u011fu Devrimci \u00c7emberi Tezleri\u201d&nbsp; tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. \u0130srail ve Siyonizm bize o zaman da, \u015fimdi de uzak de\u011fil\u2026&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ama her ne olursa olsun, Siyonizm\u2019i ele\u015ftiren solcular\u0131 (anti-semitiklere solcu&nbsp; dememiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir) tan\u0131mlarken, \u201c\u0131rk\u00e7\u0131 ve fa\u015fist siyasal hareketlerin kitle&nbsp; taban\u0131 yaratmas\u0131 benzeri\u201d ifadeler kullanmak son derece talihsiz olmu\u015ftur. Orhan&nbsp; G\u00f6kdemir dostumuz da, Suat Parlar da anti-semitik de\u011fildirler ve kendi alanlar\u0131n da devrimci harekete ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnsel katk\u0131 koyma \u00e7abalar\u0131 olan yazarlard\u0131r. Suat&nbsp; Parlar kitab\u0131nda, Ortado\u011fu\u2019nun tarihi halklar\u0131n\u0131 anlat\u0131rken, Yahudilerden bahsetmiyorsa, K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019ni konu edinmiyorsa (bu yaz\u0131y\u0131 haz\u0131rlarken kitab\u0131&nbsp; bulamad\u0131\u011f\u0131mdan bakma \u015fans\u0131m olmad\u0131) yanl\u0131\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130brahim peygamberden beri Yahudiler Ortado\u011fu\u2019nun bir ger\u00e7ekli\u011fidir. Orhan G\u00f6kdemir, Do\u011fu-Bat\u0131 ili\u015fkilerini anlamada \u00f6zg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olan bir fikir adam\u0131d\u0131r. Ele\u015ftirebiliriz,&nbsp; be\u011fenmeyebiliriz ama her ikisine de anti-semitik diyemeyiz. Soldan hi\u00e7 kimse,&nbsp; \u201cYal\u00e7\u0131n K\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde kripto Yahudi tespit ve if\u015fa etme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na\u201d giri\u015fmemi\u015ftir. Giri\u015fenler solcu, hele hele devrimci hi\u00e7 de\u011fildir. \u00d6zatalay\u2019\u0131n bahsetti\u011fi&nbsp;\u015fekilde, \u201cMarksist olma iddias\u0131ndaki bir ki\u015finin, sosyalizmle yak\u0131ndan uzaktan&nbsp; ili\u015fkisi olmayan bir tak\u0131m gerici ulus-devletlerin birli\u011fini ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bu denli&nbsp; dert etmesinin\u201d kendince nedenleri olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye, sosyalizmle yak\u0131ndan&nbsp; uzaktan ili\u015fkisi olmayan Avrupa Birli\u011fi\u2019ni dert eden, Marksist olma iddias\u0131ndaki&nbsp; ki\u015filerle doludur. Ayr\u0131ca, biz de be\u011fenmiyoruz ama M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n, Suriye\u2019nin, Libya\u2019n\u0131n,&nbsp; Irak\u2019\u0131n, Cezayir\u2019in, Yemen\u2019in ge\u00e7mi\u015fte sosyalizmle de\u011fi\u015fik d\u00fczlemlerdeki ili\u015fkisi&nbsp; Avrupa\u2019dan \u00e7ok daha fazla olmu\u015ftur. Yani bunlar tart\u0131\u015fmal\u0131 konulard\u0131r ama kimseyi kolay kolay anti-semitik yapmaz.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sonu\u00e7 olarak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Siyonizm, emperyalizm taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f, desteklenmi\u015f,&nbsp; devletle\u015ftirilmi\u015f, korunmu\u015f resmi Yahudi milliyet\u00e7ili\u011fidir. T\u00fcm d\u00fcnyadaki Yahudilerin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 taraf\u0131ndan desteklenmektedir. Siyonizm lanetlenmeli, politik&nbsp; olarak ele\u015ftiri konusu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hedef Yahudiler de\u011fil, Siyonistler olmal\u0131d\u0131r. Siyonizm, BM Genel Kurulu\u2019nun 1975\u2019te b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlukla ald\u0131\u011f\u0131 karara g\u00f6re \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k&nbsp; olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Siyonizm taraf\u0131ndan kurulan \u0130srail, Yahudi \u015feriat\u0131na g\u00f6re&nbsp; y\u00f6netilen, \u0131rk\u00e7\u0131, i\u015fgalci, gayri me\u015fru bir devlettir, y\u0131k\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130srail\u2019in me\u015fruiyetini&nbsp; ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmak anti-semitizm anlam\u0131na gelmez. \u0130srail\u2019i gayri me\u015fru ilan etmek Yahudi dinini ve ona inananlar\u0131 gayri me\u015fru hale getirmeyece\u011fi gibi, Yahudileri denize s\u00fcrmeyi de \u00f6nermez. Anti-semitizm H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131n\u0131n icad\u0131d\u0131r ve&nbsp; Siyonizm devletle\u015fene kadar \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndaki etki alan\u0131 \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Anti-semitizmin t\u00fcm d\u00fcnyada yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n temel sorumlusu, emperyalizm, Siyonistler ve \u0130srail devlet politikalar\u0131d\u0131r. Bu ger\u00e7ek, devrimci \u0130srailliler taraf\u0131ndan da&nbsp; son y\u0131llarda giderek artan bir kayg\u0131yla dile getirilmektedir. Marksistler ve devrimciler, t\u00fcm d\u00fcnyada, halklar\u0131n, dinlerin, cinslerin, mezheplerin e\u015fitli\u011fini, ezilmemeleri&nbsp; gerekti\u011fini ne kadar savunurlarsa, Yahudilere y\u00f6nelik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa da o tutarl\u0131l\u0131kla&nbsp; kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r ve \u00e7\u0131kmaya devam edeceklerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak:<\/strong>&nbsp;Nisan K\u00f6pr\u00fcs\u00fc<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1980\u2019li y\u0131llarda Filistin\u2019de Siyonist g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131rken&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":8994,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,7,29],"tags":[40,53,92,35,89,91],"manset":[],"class_list":["post-8992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-makaleler","category-manset","tag-devrim","tag-direnis","tag-filistin","tag-iran","tag-israil","tag-siyonizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8992"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8995,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8992\/revisions\/8995"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8992"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=8992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}