Rojava, Ortado\u011fu\u2019nun son on y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan en kritik siyasal deneyimlerden biri olarak ne romantize edilerek sahiplenilebilecek ne de kolayca reddedilebilecek bir tarihsel ger\u00e7ekli\u011fe i\u015faret eder. Bu deneyim, Suriye \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 otorite bo\u015flu\u011fu i\u00e7inde \u015fekillenmi\u015f, hem yerel \u00f6z-\u00f6rg\u00fctlenme dinamiklerinin hem de b\u00f6lgesel ve emperyalist g\u00fc\u00e7 dengelerinin kesi\u015fim noktas\u0131nda do\u011fmu\u015ftur. Dolay\u0131s\u0131yla Rojava\u2019y\u0131 anlamak, onu tek boyutlu bir \u201cmodel\u201d olarak de\u011fil, \u00e7eli\u015fkilerle y\u00fckl\u00fc bir s\u00fcre\u00e7 olarak ele almay\u0131 zorunlu k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
Bu yap\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, K\u00fcrt hareketinin uzun y\u0131llara yay\u0131lan \u00f6rg\u00fctsel birikimiyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Ancak belirleyici olan yaln\u0131zca bu tarihsel birikim de\u011fildir; as\u0131l k\u0131r\u0131lma, Suriye devlet otoritesinin kuzey b\u00f6lgelerde \u00e7\u00f6z\u00fclmesiyle olu\u015fan siyasal bo\u015fluktur. Bu bo\u015fluk, bir yandan yerel halk inisiyatiflerinin geli\u015fmesine zemin haz\u0131rlarken, di\u011fer yandan Rojava\u2019y\u0131 daha en ba\u015f\u0131ndan b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerine ba\u011f\u0131ml\u0131 bir zemine yerle\u015ftirmi\u015ftir. Bu nedenle Rojava, ayn\u0131 anda hem a\u015fa\u011f\u0131dan geli\u015fen bir toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme prati\u011fi hem de yukar\u0131dan belirlenen jeopolitik denklemlerin bir par\u00e7as\u0131 olarak \u015fekillenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Rojava\u2019n\u0131n s\u0131k\u00e7a vurgulanan y\u00f6nleri\u2014kad\u0131nlar\u0131n siyasal alandaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yerel meclisler, \u00e7ok kimlikli ya\u015fam vurgusu\u2014Ortado\u011fu\u2019nun geleneksel otoriter yap\u0131lar\u0131yla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda ilerici unsurlar i\u00e7ermektedir. Ancak bu unsurlar, deneyimin s\u0131n\u0131fsal niteli\u011fini ve ekonomik yap\u0131s\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fman\u0131n yerine ge\u00e7emez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir siyasal yap\u0131n\u0131n ger\u00e7ek karakteri, yaln\u0131zca temsil bi\u00e7imleriyle de\u011fil, \u00fcretim ili\u015fkileri ve iktidar yap\u0131lar\u0131n\u0131n niteli\u011fiyle belirlenir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Rojava\u2019da kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, piyasa mekanizmalar\u0131n\u0131n i\u015fledi\u011fi ve m\u00fclkiyet yap\u0131s\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Kooperatif deneyimleri ve yerel \u00fcretim giri\u015fimleri \u00f6nemli olmakla birlikte, sistemin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek bir seviyeye ula\u015fm\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Rojava\u2019n\u0131n en tart\u0131\u015fmal\u0131 boyutlar\u0131ndan biri, emperyalist g\u00fc\u00e7lerle kurulan ili\u015fkidir. \u00d6zellikle ABD ve \u0130srail eksenli b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 mimarisi ile kurulan dolayl\u0131 temaslar ve T\u00fcrkiye\u2019nin sahadaki belirleyici askeri varl\u0131\u011f\u0131, Suriye\u2019de yeni bir fiili d\u00fczenin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu yeni d\u00fczende, sahadaki g\u00fc\u00e7 dengeleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u0131\u015f akt\u00f6rler taraf\u0131ndan belirlenmekte; yerel yap\u0131lar ise bu denkleme uyum sa\u011flama bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda hareket etmektedir. Bu durum, Rojava\u2019y\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir siyasal hat olmaktan \u00e7ok, s\u00fcrekli yeniden tan\u0131mlanan bir ge\u00e7i\u015f alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Son d\u00f6nemde bu ku\u015fatma daha da derinle\u015fmi\u015f durumdad\u0131r. \u015eam y\u00f6netimi ile y\u00fcr\u00fct\u00fclen temaslar ve \u00e7e\u015fitli anla\u015fma s\u00fcre\u00e7leri, sahada \u00e7o\u011fu zaman b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir \u015fekilde uygulanamamakta, pratikte s\u00fcrekli bir belirsizlik ve par\u00e7al\u0131 uygulama durumu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle HT\u015e gibi ideolojik olarak gerici yap\u0131larla \u015fekillenen yeni denklemler i\u00e7inde Rojava \u00fczerindeki bask\u0131 artmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te Rojava y\u00f6netiminin s\u00fcrekli geri ad\u0131m atmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131, yap\u0131lan anla\u015fmalar\u0131n sahada kar\u015f\u0131l\u0131k bulmad\u0131\u011f\u0131 ve bunun yerine fiili durumlar\u0131n dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir tablo olu\u015fmu\u015ftur. B\u00f6ylece \u201centegrasyon\u201d ve \u201cuyum\u201d ad\u0131 alt\u0131nda i\u015fleyen s\u00fcre\u00e7ler, pratikte giderek daha fazla siyasal geri \u00e7ekilme ve yap\u0131sal daralma \u00fcretmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn gelinen a\u015famada bu durum daha a\u00e7\u0131k bir karakter kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Rojava \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir ku\u015fatma ve tasfiye sald\u0131r\u0131s\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Emperyalist g\u00fc\u00e7ler ve b\u00f6lgesel gericilik, askeri yollarla sonu\u00e7 alamad\u0131klar\u0131 s\u00fcreci bu kez entegrasyon ad\u0131 alt\u0131nda siyasal ve kurumsal \u00e7\u00f6z\u00fclmeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu, a\u00e7\u0131k bir yeniden dizayn ve teslim alma hamlesidir.<\/p>\n\n\n\n
QSD\u2019nin merkezi orduya entegrasyonu, \u00f6z savunma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn tasfiyesi anlam\u0131na gelmektedir. Komuta yap\u0131s\u0131n\u0131n \u015eam\u2019a ba\u011flanmas\u0131, a\u011f\u0131r silahlar\u0131n devri ve say\u0131sal olarak etkisizle\u015ftirilmesi, halk\u0131n silahl\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn merkezile\u015ftirilerek denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Bu ko\u015fullarda QSD, devrimci kazan\u0131mlar\u0131n g\u00fcvencesi olmaktan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmakta, giderek sistem i\u00e7i bir askeri unsura indirgenmektedir. Ayn\u0131 s\u00fcre\u00e7 YPJ a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha da \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6z savunma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn tan\u0131nmamas\u0131, kad\u0131n devriminin en temel kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
E\u011fitimden adalete kadar uzanan m\u00fcdahaleler, Rojava\u2019da yarat\u0131lan toplumsal kazan\u0131mlar\u0131n sistemli bi\u00e7imde s\u00f6k\u00fclmesine y\u00f6neliktir. Anadilde e\u011fitimin fiilen ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00e7ok dilli yap\u0131n\u0131n tasfiyesi ve merkezi m\u00fcfredat dayatmas\u0131, k\u00fclt\u00fcrel asimilasyonun yeniden in\u015fas\u0131d\u0131r. Kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, e\u015fit temsil ve kom\u00fcnal adalet mekanizmalar\u0131 ise merkezi ve gerici anlay\u0131\u015f taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131lmak istenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6\u00e7 ettirilen halklar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015f, i\u015fgal alt\u0131ndaki alanlarda silahl\u0131 gruplar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrerken \u201cg\u00fcvenli d\u00f6n\u00fc\u015f\u201d s\u00f6ylemi fiilen kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131r. Siyasal alanda ise se\u00e7im ad\u0131 alt\u0131nda kurulan mekanizmalar, halk iradesini de\u011fil merkezi atamay\u0131 esas alan bir denetim d\u00fczenine d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler, askeri y\u00f6ntemlerle ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyen tasfiyenin siyasal entegrasyon yoluyla hayata ge\u00e7irilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r. \u201cEntegrasyon\u201d burada bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil; devrimci kazan\u0131mlar\u0131n ad\u0131m ad\u0131m eritilmesinin arac\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Elbette Rojava\u2019n\u0131n a\u011f\u0131r bir ku\u015fatma alt\u0131nda oldu\u011fu ger\u00e7ektir. Bu ko\u015fullarda taktik geri \u00e7ekilmeler ve ge\u00e7ici anla\u015fmalar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olabilir. Ancak bu zorunlulu\u011fun stratejiye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, yani uyum ve entegrasyonun kal\u0131c\u0131 bir y\u00f6nelim haline gelmesi, devrimci hatt\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi anlam\u0131na gelir. S\u00fcrekli geri ad\u0131m, bir noktadan sonra geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir siyasal savrulmaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn temel mesele daha da netle\u015fmi\u015ftir: S\u00fcrekli geri ad\u0131mlar\u0131n, uygulanamayan anla\u015fmalar\u0131n ve \u00e7ok katmanl\u0131 bask\u0131 mekanizmalar\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir ortamda, ilerici bir siyasal hat nas\u0131l korunacakt\u0131r? Bu sorunun yan\u0131t\u0131 d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerle kurulan ili\u015fkilerde de\u011fil, i\u00e7 toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmenin derinli\u011finde yatmaktad\u0131r. Emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenme d\u00fczeyi, \u00fcretim ili\u015fkilerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve toplumsal taban\u0131n yeniden in\u015fas\u0131 belirleyici olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak Rojava, ne tamamlanm\u0131\u015f bir devrim modeli ne de s\u0131radan bir y\u00f6netim deneyimidir. O, s\u00fcrekli bask\u0131, geri \u00e7ekilme, yeniden uyumlanma ve yeniden tan\u0131mlanma d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7inde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren \u00e7ok katmanl\u0131 bir \u00e7eli\u015fkiler alan\u0131d\u0131r. Ya elde kalan kazan\u0131mlar devrimci bir iradeyle savunulacak, \u00f6z savunma ve toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme yeniden g\u00fc\u00e7lendirilecektir; ya da entegrasyon ad\u0131 alt\u0131nda sistem i\u00e7ine \u00e7ekilerek tasfiye s\u00fcreci tamamlanacakt\u0131r. Rojava\u2019n\u0131n gelece\u011fi, bu tarihsel e\u015fikte verilecek yan\u0131tla belirlenecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rojava, Ortado\u011fu\u2019nun son on y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9509,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-9508","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9508","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9508"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9508\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9510,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9508\/revisions\/9510"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9509"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9508"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9508"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9508"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=9508"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}