{"id":9669,"date":"2026-05-27T20:45:49","date_gmt":"2026-05-27T17:45:49","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=9669"},"modified":"2026-05-27T20:45:49","modified_gmt":"2026-05-27T17:45:49","slug":"kapitalizmin-karanliginda-buyuyen-canavar-fasizm-derya-ozcan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/05\/27\/kapitalizmin-karanliginda-buyuyen-canavar-fasizm-derya-ozcan\/","title":{"rendered":"Kapitalizmin Karanl\u0131\u011f\u0131nda B\u00fcy\u00fcyen Canavar: Fa\u015fizm \u2013 Derya \u00d6zcan"},"content":{"rendered":"\n<p>Tarih bize defalarca ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fi g\u00f6sterdi: Fa\u015fizm bir tesad\u00fcf de\u011fildir. Bir delinin hezeyan\u0131, birka\u00e7 fanati\u011fin \u00f6fkesi ya da \u201ca\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u201d kontrolden \u00e7\u0131km\u0131\u015f hali hi\u00e7 de\u011fildir. Fa\u015fizm, \u00e7\u00fcr\u00fcyen bir d\u00fczenin \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ve o d\u00fczenin ad\u0131 kapitalizmdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Alman devrimci sanat\u00e7\u0131 Bertolt Brecht y\u0131llar \u00f6nce bunu b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131kl\u0131kla ortaya koymu\u015ftu: \u201cKapitalizme kar\u015f\u0131 olmadan, fa\u015fizme kar\u015f\u0131 olunmaz.\u201d Bu s\u00f6z yaln\u0131zca politik bir slogan de\u011fil; tarihin kanla yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zetidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc fa\u015fizm g\u00f6kten d\u00fc\u015fmez. Topra\u011f\u0131n alt\u0131ndan da \u00e7\u0131kmaz. Fa\u015fizm; a\u00e7 b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f i\u015f\u00e7ilerin, gelece\u011fi \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f gen\u00e7lerin, sava\u015flara s\u00fcr\u00fclen halklar\u0131n, yoksulluk i\u00e7inde \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclen milyonlar\u0131n \u00fczerine kurulu bir ekonomik sistemin ba\u011fr\u0131ndan do\u011far. Kapitalizm kriz \u00fcrettik\u00e7e, fa\u015fizm nefes almaya ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kapitalizm kendisini \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi ve piyasa masallar\u0131yla s\u00fcsler. Reklamlarla, medya imparatorluklar\u0131yla, par\u0131lt\u0131l\u0131 vitrinlerle kendi \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc gizlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ama b\u00fct\u00fcn makyaj d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde geriye kalan \u015fey ayn\u0131d\u0131r: s\u00f6m\u00fcr\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir avu\u00e7 insan\u0131n serveti b\u00fcy\u00fcs\u00fcn diye milyonlar\u0131n eme\u011finin \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczen\u2026 \u00c7ocuklar\u0131n a\u00e7 uyudu\u011fu, i\u015f\u00e7ilerin mezarda emekli oldu\u011fu, insanlar\u0131n bor\u00e7la nefes ald\u0131\u011f\u0131 bir sistem\u2026 Ve kriz derinle\u015fti\u011finde, o \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u201d maskesi bir anda d\u00fc\u015fer.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte o an kapitalizm ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n<p>Polis copu olur. Hapishane olur. Sans\u00fcr olur. Irk\u00e7\u0131l\u0131k olur. Milliyet\u00e7ilik olur. Ve sonunda fa\u015fizm olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc kapitalizm i\u00e7in esas olan insan de\u011fildir; k\u00e2rd\u0131r. \u0130nsan hayat\u0131, onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde borsadaki rakamlardan daha de\u011fersizdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Great Depression sonras\u0131nda Avrupa\u2019ya bakmak bile yeterlidir. \u0130\u015fsizlik b\u00fcy\u00fcd\u00fc. A\u00e7l\u0131k yay\u0131ld\u0131. Halk \u00f6fkelendi. \u0130\u015f\u00e7iler aya\u011fa kalkmaya ba\u015flad\u0131. Ve sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 korktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u00e7 b\u0131rak\u0131lan insanlar bir g\u00fcn hesap sormaya ba\u015flayabilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte tam o anda fa\u015fizm sahneye s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Benito Mussolini i\u015f\u00e7i grevlerini ezdi. Adolf Hitler sendikalar\u0131 da\u011f\u0131tt\u0131. Muhalifler hapishanelere dolduruldu. Kitaplar yak\u0131ld\u0131. \u0130nsanl\u0131k toplama kamplar\u0131nda bo\u011fuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama b\u00fct\u00fcn bunlar yaln\u0131zca \u201c\u00e7\u0131lg\u0131n diktat\u00f6rlerin\u201d tercihi de\u011fildi. B\u00fcy\u00fck \u015firketler fa\u015fizmi finanse etti. Bankalar destek verdi. Sanayi patronlar\u0131 alk\u0131\u015f tuttu. \u00c7\u00fcnk\u00fc fa\u015fizm onlar i\u00e7in bir \u201ckriz y\u00f6netimi\u201dydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fizm, sermayenin korkuya bulanm\u0131\u015f iktidar\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7inin sesini susturman\u0131n, halk\u0131 b\u00f6lmenin, yoksullu\u011fun \u00f6fkesini ba\u015fka halklara y\u00f6neltmenin arac\u0131d\u0131r. Bir halk\u0131 di\u011ferine d\u00fc\u015fman ederek ger\u00e7ek su\u00e7lular\u0131 gizleme sanat\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fizm yaln\u0131zca tanklarla gelmez. \u00d6nce insan\u0131n zihnine yerle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar\u0131 birbirinden korkuturlar. G\u00f6\u00e7meni su\u00e7lu ilan ederler. Yoksulu tembel g\u00f6sterirler. Halklara d\u00fc\u015fmanl\u0131k ekerler. Kad\u0131nlar\u0131n bedenine, gen\u00e7lerin gelece\u011fine, i\u015f\u00e7ilerin ekme\u011fine el koyarlar. Sonra insanlar\u0131 yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaln\u0131z insan direnemez.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fizm, \u00f6rg\u00fcts\u00fcz b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f toplumun karanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n birbirine yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, korkunun g\u00fcndelik hayat haline getirildi\u011fi bir d\u00fczen\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ve bug\u00fcn d\u00fcnya yeniden o karanl\u0131\u011f\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda dola\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015flar b\u00fcy\u00fcyor. Milyarlar silaha ak\u0131t\u0131l\u0131yor. \u0130\u015f\u00e7iler daha fazla \u00e7al\u0131\u015f\u0131p daha az kazan\u0131yor. Gen\u00e7ler geleceksizlik i\u00e7inde bo\u011fuluyor. Milyonlar a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015farken birka\u00e7 milyarder servetine servet kat\u0131yor. Sonra d\u00f6n\u00fcp halka \u201csabredin\u201d diyorlar. Ama halk sabrettik\u00e7e d\u00fczen daha da vah\u015file\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn bir\u00e7ok insan fa\u015fizme kar\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Ama ayn\u0131 insanlar kapitalizmin kutsall\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmeye devam ediyor. Oysa yang\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karan d\u00fczeni koruyarak ate\u015fi s\u00f6nd\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc fa\u015fizm, kapitalizmin d\u0131\u015f\u0131ndaki bir hastal\u0131k de\u011fil; onun kriz anlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan en \u00e7\u0131plak bi\u00e7imidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kapitalizm var olduk\u00e7a sava\u015flar s\u00fcrecektir. S\u00f6m\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fcyecektir. Bask\u0131 derinle\u015fecektir. Ve fa\u015fizm yeniden \u00fcretilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u00fczden ger\u00e7ek anti-fa\u015fizm yaln\u0131zca slogan atmak de\u011fildir. Ger\u00e7ek anti-fa\u015fizm; i\u015f\u00e7inin yan\u0131nda olmakt\u0131r, ezilen halklar\u0131n yan\u0131nda olmakt\u0131r, e\u015fitli\u011fi savunmakt\u0131r, s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc fa\u015fizmin k\u00f6k\u00fcn\u00fc kurutmak isteyenler, onu besleyen topra\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftirmek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn Brecht\u2019in sesi h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnyan\u0131n sokaklar\u0131nda dola\u015f\u0131yor. Fabrika kap\u0131lar\u0131nda\u2026 Direni\u015f \u00e7ad\u0131rlar\u0131nda\u2026 Yoksul mahallelerde\u2026 Sava\u015f\u0131n y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u015fehirlerde\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ve bize ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fi hat\u0131rlat\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fizm yaln\u0131zca siyasal bir rejim de\u011fildir. Fa\u015fizm, insan\u0131 insana d\u00fc\u015fman eden s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeninin silahl\u0131 g\u00f6lgesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u00fczden fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, insanl\u0131\u011f\u0131n onuru i\u00e7in verilen m\u00fccadeledir. Ve o m\u00fccadele yar\u0131m b\u0131rak\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc susulan her yerde karanl\u0131k b\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama insanlar yan yana geldi\u011finde, o karanl\u0131k mutlaka par\u00e7alan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarih bize defalarca ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fi g\u00f6sterdi: Fa\u015fizm&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9670,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-9669","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9669","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9669"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9669\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9671,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9669\/revisions\/9671"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9669"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=9669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}