\u201cGece leyl\u00e2k ve tomurcuk kokuyor, yaral\u0131 bir g\u00fcl dal\u0131 \u015fimdi y\u00fcre\u011fim… Haziranda \u00f6lmek zor…\u201d<\/p>\n\n\n\n
Ahmed Arif\u2019in bu dizelerini y\u0131llard\u0131r say\u0131s\u0131z kez okudum. Nice haziranlar ge\u00e7ti \u00fczerimizden. Her haziran, halk\u0131n haf\u0131zas\u0131na kaz\u0131nm\u0131\u015f bir ba\u015fka ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n, bir ba\u015fka vedan\u0131n ay\u0131 oldu. Baz\u0131 insanlar vard\u0131r; \u00f6ld\u00fcklerinde yaln\u0131zca bir insan\u0131 de\u011fil, bir d\u00f6nemi u\u011furlars\u0131n\u0131z. Bir sesi, bir bak\u0131\u015f\u0131, bir yolda\u015fl\u0131\u011f\u0131, bir insanl\u0131k h\u00e2lini topra\u011fa verirsiniz. Ali Salim Bayar\u2019\u0131n ard\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken i\u00e7imde dola\u015fan duygu tam da buydu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun ard\u0131ndan konu\u015fmak, yaln\u0131zca bir yolda\u015f\u0131 anmak de\u011fil, art\u0131k giderek az rastlanan bir insanl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc anlatmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ona \u201cJapon Salim\u201d diyorlard\u0131. Lakab\u0131n\u0131n nereden geldi\u011fini bilmeyenler y\u00fcz\u00fcne bak\u0131p tahminler y\u00fcr\u00fct\u00fcrd\u00fc. Ama onu ger\u00e7ekten tan\u0131yanlar i\u00e7in bu isim zamanla yaln\u0131zca bir lakap olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, bir karakteri anlatmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Salim denildi\u011finde akla ilk gelen ne cezaevleri, ne i\u015fkenceler ne de s\u00fcrg\u00fcn y\u0131llar\u0131 olurdu. Akla gelen \u015fey onun m\u00fctevaz\u0131l\u0131\u011f\u0131, sakinli\u011fi ve insanlara yakla\u015f\u0131m\u0131ndaki i\u00e7tenlik olurdu.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6steri\u015ften uzak ya\u015fard\u0131. Yapt\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri anlatmay\u0131 sevmezdi. \u00dcstlendi\u011fi g\u00f6revlerden s\u00f6z etmezdi. Sessizce \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, sessizce \u00fcretir, sessizce payla\u015f\u0131rd\u0131. Bu y\u00fczden y\u0131llar sonra Uruguay\u2019\u0131n m\u00fctevaz\u0131 devlet ba\u015fkan\u0131 Jos\u00e9 Mujica hakk\u0131nda okuduklar\u0131mda akl\u0131ma hep Salim geldi. Jos\u00e9 Mujica 13 May\u0131s 2025\u2019te \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015fti ve Ali Salim ise 4 Haziran 2025\u2019te. \u0130kisinde de ayn\u0131 sadelik, ayn\u0131 g\u00f6steri\u015fsiz duru\u015f ve ayn\u0131 insan sevgisi vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Onunla yollar\u0131m\u0131z ilk kez 12 Eyl\u00fcl \u00f6ncesinin f\u0131rt\u0131nal\u0131 g\u00fcnlerinde kesi\u015fmi\u015fti. \u00dclkenin karanl\u0131\u011fa do\u011fru s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi, sokaklar\u0131n g\u00f6r\u00fcnenden \u00e7ok daha tehlikeli oldu\u011fu zamanlard\u0131. Bir yolda\u015f\u0131mla birlikte belirlenmi\u015f bir noktaya gitmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. \u0130\u00e7imizde a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir huzursuzluk vard\u0131. Sonradan \u00f6\u011frenece\u011fimiz \u00fczere yolumuza pusu kurulmu\u015ftu. Birka\u00e7 dakika sonra o soka\u011fa girmi\u015f olsayd\u0131k belki de bug\u00fcn bunlar\u0131 yazan biri olmayacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Tam o s\u0131rada Salim \u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za. Yan\u0131mdaki yolda\u015f onu tan\u0131d\u0131. K\u0131sa bir sohbetten sonra y\u00fcz\u00fcndeki ifade de\u011fi\u015fti. Her zamanki sakinli\u011fiyle etraf\u0131 s\u00fczd\u00fc, birka\u00e7 soru sordu ve sonra o yoldan gitmememiz gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Ne pani\u011fe kap\u0131ld\u0131 ne de b\u00fcy\u00fck laflar etti. Ama sesindeki kararl\u0131l\u0131k yeterliydi. Y\u00f6n de\u011fi\u015ftirdik. Saatler sonra pusunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimizde ne oldu\u011funu anlad\u0131k. O g\u00fcn belki de hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 kurtarm\u0131\u015ft\u0131. Ama y\u0131llar boyunca bu olay\u0131 bir kez olsun anlatmad\u0131, kendisine pay \u00e7\u0131karmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Salim\u2019in karakteri buydu. Hayat\u0131n\u0131n hi\u00e7bir d\u00f6neminde yapt\u0131klar\u0131yla \u00f6v\u00fcnen biri olmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Sonra y\u0131llar ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n
Darbe geldi.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fkenceler geldi.<\/p>\n\n\n\n
Zindanlar geldi.<\/p>\n\n\n\n
Bir g\u00fcn bulundu\u011fumuz ko\u011fu\u015f bas\u0131larak da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131; bu bir i\u015fkence y\u00f6ntemi olarak kullan\u0131l\u0131yordu. Bazen g\u00fcnde \u00fc\u00e7 kez ko\u011fu\u015fumuz talan edilir, dayak e\u015fli\u011finde kendimizi ba\u015fka bir ko\u011fu\u015fta bulurduk. Yine b\u00f6yle g\u00fcnlerin birinde, \u00e7ok d\u00f6v\u00fclen bir yolda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fczerine iki ki\u015fi kapand\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6zel olarak dayak yedikten sonra h\u00fccreye at\u0131ld\u0131k. G\u00fcnler sonra h\u00fccreden \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p ko\u011fu\u015flara g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fck. Ellerimi kullanamaz h\u00e2le gelmi\u015ftim. Parmaklar\u0131m \u015fi\u015fmi\u015f, kollar\u0131m g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015fmi\u015fti. Bir ka\u015f\u0131\u011f\u0131 tutmak bile b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Sonunda beni bir ko\u011fu\u015fa att\u0131lar. Demir kap\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130\u00e7eri girdim. Yorgunluktan ayakta zor duruyordum. Ba\u015f\u0131m\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131mda ilk g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm ki\u015fi Salim oldu.<\/p>\n\n\n\n
O an\u0131 bug\u00fcn bile b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla hat\u0131rl\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc insan bazen en karanl\u0131k an\u0131nda tan\u0131d\u0131k bir y\u00fcz g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde bunun ne kadar b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu hayat\u0131 boyunca unutam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Kar\u015f\u0131mda Japon Salim duruyordu.<\/p>\n\n\n\n
Y\u0131llard\u0131r g\u00f6rmedi\u011fim bir dostumu bulmu\u015f gibi hissettim. Cezaevinin b\u00fct\u00fcn so\u011fuklu\u011fu bir anl\u0131\u011f\u0131na geri \u00e7ekilmi\u015fti sanki. Yan\u0131ma geldi. Omzuma dokundu. Y\u00fcz\u00fcnde her zamanki o sakin g\u00fcl\u00fcmseme vard\u0131. H\u00e2limi sordu. O an uzun konu\u015fmalara ihtiya\u00e7 yoktu. Orada olmas\u0131 yeterliydi.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fkencenin izleri bedenimde h\u00e2l\u00e2 canl\u0131yd\u0131. Ellerimi kullanam\u0131yordum. Yemek yiyemiyor, en temel ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131 bile kar\u015f\u0131layam\u0131yordum. G\u00fcnler boyunca yemeklerimi Salim yedirdi. Suyumu uzatt\u0131. Yard\u0131ma ihtiya\u00e7 duydu\u011fum her an yan\u0131mda oldu. Ama zamanla g\u00f6rd\u00fcm ki bunu yaln\u0131zca bana yapm\u0131yordu. Ko\u011fu\u015ftaki herkes i\u00e7in ayn\u0131yd\u0131. Birinin ate\u015fi \u00e7\u0131ksa ba\u015f\u0131nda ilk o belirirdi. Birisi moral olarak \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde saatlerce yan\u0131nda otururdu. Hastalananlarla ilgilenir, \u00e7\u00f6z\u00fcm arar, dert dinlerdi. Resm\u00ee olarak sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131 de\u011fildi ama ko\u011fu\u015fun sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131s\u0131 oydu. Anne de\u011fildi ama ko\u011fu\u015fun annesi gibiydi. Herkesin derdini kendi derdi gibi sahiplenirdi. Kendi a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 gizler, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yaralar\u0131na ko\u015fard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131mda Salim\u2019i yaln\u0131zca bir devrimci olarak hat\u0131rlam\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fccadele tarihini yaln\u0131zca \u00e7at\u0131\u015fmalar, operasyonlar, tutuklamalar ve direni\u015fler yaratmaz. M\u00fccadele tarihini ayn\u0131 zamanda yaral\u0131 bir arkada\u015f\u0131na yemek yediren insanlar yarat\u0131r. Gece boyunca hasta bir yolda\u015f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda bekleyen insanlar yarat\u0131r. Kendini de\u011fil \u00e7evresindekileri d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar yarat\u0131r. Salim\u2019in b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de tam burada yat\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Devrimci hareketlerin i\u00e7inde insanlar \u00e7o\u011fu zaman siyasal kimlikleriyle tarif edilirler. Bir isim an\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ard\u0131ndan hangi \u00f6rg\u00fctten oldu\u011fu, hangi d\u00f6nemde ne yapt\u0131\u011f\u0131, hangi \u00e7izgiyi temsil etti\u011fi anlat\u0131l\u0131r. Uzun m\u00fccadele y\u0131llar\u0131ndan ge\u00e7mi\u015f insanlar i\u00e7in bu neredeyse al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelmi\u015ftir. Fakat Salim bu konuda hep istisnalardan biri oldu.<\/p>\n\n\n\n
Onun ard\u0131ndan konu\u015fanlar\u0131 dinledi\u011fimde bunu bir kez daha fark ettim.<\/p>\n\n\n\n
Kimse s\u00f6ze siyasi kimli\u011fiyle ba\u015flam\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Kimse \u00f6nce g\u00f6revlerini anlatm\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Herkes fark\u0131nda olmadan ayn\u0131 ifadeyi kullan\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n
\u201cBizim Salim…\u201d<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda bu iki kelime onun b\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131n\u0131 anlatmaya yetiyordu.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc Salim insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde \u00f6nce bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn, bir grubun ya da bir \u00e7evrenin temsilcisi de\u011fildi. O herkesin g\u00fcven duydu\u011fu, herkesin yan\u0131nda kendisini rahat hissetti\u011fi, en zor zamanlarda kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7alabilece\u011fi bir yolda\u015ft\u0131. \u0130nsanlar onu anlat\u0131rken siyasi s\u0131fatlara ihtiya\u00e7 duymuyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Salim\u2019in b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 iz, siyasal kimli\u011finin de \u00f6tesine ge\u00e7en insani bir izdi.<\/p>\n\n\n\n
Belki de bu y\u00fczden farkl\u0131 d\u00f6nemlerde, farkl\u0131 \u00e7evrelerde bulunmu\u015f insanlar onun ad\u0131n\u0131 ayn\u0131 s\u0131cakl\u0131kla anabiliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o hi\u00e7bir zaman grupsal \u00e7\u0131karlar\u0131 insan ili\u015fkilerinin \u00f6n\u00fcne koyanlardan olmad\u0131. \u0130nsanlar\u0131 ait olduklar\u0131 yap\u0131lara g\u00f6re de\u011ferlendirmedi. Bir yolda\u015f\u0131n ihtiyac\u0131 varsa ona ko\u015ftu, bir dostun derdi varsa onunla ilgilendi. Kimin hangi \u00e7evreden geldi\u011fine de\u011fil, ne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na bakt\u0131. M\u00fccadelenin en sert d\u00f6nemlerinden ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen y\u00fcre\u011finde herhangi bir daralmaya izin vermedi. \u0130nsanlara kategorilerle de\u011fil, insan olarak bakmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebildi.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00fczden onun ard\u0131ndan konu\u015fan herkes ayn\u0131 c\u00fcmlede bulu\u015fuyor:<\/p>\n\n\n\n
\u201cBizim Salim…\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 insanlar yaln\u0131zca kendi \u00e7evrelerinin de\u011fil, dokunduklar\u0131 herkesin yolda\u015f\u0131 olurlar.<\/p>\n\n\n\n
\u015eimdi yine bir haziran ay\u0131nday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Leylaklar a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
R\u00fczg\u00e2r ge\u00e7mi\u015f y\u0131llar\u0131n seslerini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Ve Ahmed Arif\u2019in dizeleri her zamankinden daha derin yank\u0131lan\u0131yor i\u00e7imde:<\/p>\n\n\n\n
\u201cHaziranda \u00f6lmek zor…\u201d<\/p>\n\n\n\n
Evet yolda\u015f, haziranda \u00f6lmek zor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc seninle birlikte yaln\u0131zca bir insan\u0131 yitirmedik. Bir ku\u015fa\u011f\u0131n en g\u00fczel \u00f6zelliklerinden birini u\u011furlad\u0131k. Zor zamanlarda g\u00fcven veren bir sesi, yaral\u0131 insanlar\u0131n ba\u015fucunda bekleyen bir y\u00fcre\u011fi, kendisini de\u011fil ba\u015fkalar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insan\u0131 u\u011furlad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n
Ama biliyorum ki seni tan\u0131yan hi\u00e7 kimse seni yaln\u0131zca bir isim olarak hat\u0131rlamayacak.<\/p>\n\n\n\n
Bir ko\u011fu\u015f kap\u0131s\u0131nda kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan dost olarak…<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fkenceden \u015fi\u015fmi\u015f ellere uzanan bir yard\u0131m eli olarak…<\/p>\n\n\n\n
Bir pusunun e\u015fi\u011finde hayat kurtaran dikkat olarak…<\/p>\n\n\n\n
Ve her \u015feyden \u00f6nce, herkesin i\u00e7tenlikle \u201cBizim Salim\u201d dedi\u011fi bir yolda\u015f olarak ya\u015fayacaks\u0131n.<\/p>\n\n\n\n
Her haziran geldi\u011finde, leylak kokular\u0131 r\u00fczg\u00e2ra kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ve ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnlerin an\u0131lar\u0131 yeniden canland\u0131\u011f\u0131nda sen de geleceksin.<\/p>\n\n\n\n
Sessizce.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6steri\u015fsizce.<\/p>\n\n\n\n
Tam da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n gibi.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 insanlar \u00f6ld\u00fcklerinde topra\u011fa verilmezler.<\/p>\n\n\n\n
Hat\u0131ralara, dostluklara ve m\u00fccadele tarihinin vicdan\u0131na kar\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
Sen de \u015fimdi oradas\u0131n yolda\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Bizim Salim olarak…<\/p>\n\n\n\n
Sayg\u0131yla, \u00f6zlemle ve minnetle…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201cGece leyl\u00e2k ve tomurcuk kokuyor, yaral\u0131 bir...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9712,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-9710","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9710"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9713,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9710\/revisions\/9713"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9710"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=9710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}