{"id":9781,"date":"2026-06-15T12:15:34","date_gmt":"2026-06-15T09:15:34","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=9781"},"modified":"2026-06-15T12:15:34","modified_gmt":"2026-06-15T09:15:34","slug":"15-16-haziran-isci-sinifinin-duzenle-hesaplasmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/06\/15\/15-16-haziran-isci-sinifinin-duzenle-hesaplasmasi\/","title":{"rendered":"15-16 Haziran: \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n D\u00fczenle Hesapla\u015fmas\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcye, bask\u0131ya ve sermaye egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelede 15-16 Haziran 1970 B\u00fcy\u00fck \u0130\u015f\u00e7i Direni\u015fi, yaratt\u0131\u011f\u0131 siyasal ve toplumsal sonu\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan tarihsel bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. Bu direni\u015fin \u00f6nemi yaln\u0131zca kitleselli\u011finden ya da devletin sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 geri p\u00fcsk\u00fcrtm\u00fc\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanmaz. As\u0131l \u00f6nemi, on binlerce i\u015f\u00e7inin birle\u015fti\u011finde nas\u0131l bir g\u00fc\u00e7 olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6rmesinde, kendi s\u0131n\u0131fsal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve tarihsel rol\u00fcn\u00fcn fark\u0131na varmas\u0131nda yatmaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 o g\u00fcn yaln\u0131zca sermayeye ve devlete de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kendi g\u00fcc\u00fcne de tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>15-16 Haziran&#8217;\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadele ruhu, kararl\u0131l\u0131k ve militanl\u0131k, aradan ge\u00e7en onlarca y\u0131la ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 a\u015f\u0131labilmi\u015f de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu direni\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yaln\u0131zca ekonomik talepler etraf\u0131nda de\u011fil, siyasal bir bilin\u00e7 ve s\u0131n\u0131fsal refleksle harekete ge\u00e7ti\u011fi b\u00fcy\u00fck bir tarihsel \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle 15-16 Haziran, ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015f bir direni\u015f de\u011fil, bug\u00fcn de s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin haf\u0131zas\u0131nda ya\u015fayan ve gelece\u011fe \u0131\u015f\u0131k tutan devrimci bir deneyimdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak 15-16 Haziran ne kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ani bir patlama ne de yaln\u0131zca T\u00fcrkiye&#8217;nin i\u00e7 dinamikleriyle a\u00e7\u0131klanabilecek bir geli\u015fmeydi. Bu b\u00fcy\u00fck kalk\u0131\u015fmay\u0131 anlamak i\u00e7in onu kapitalizmin T\u00fcrkiye&#8217;deki geli\u015fiminden, emperyalist-kapitalist sistemin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerinden ve 1960&#8217;l\u0131 y\u0131llarda y\u00fckselen uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinden koparmamak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 15-16 Haziran&#8217;a giden yolu yaln\u0131zca T\u00fcrkiye&#8217;nin fabrikalar\u0131nda biriken \u00f6fke de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde y\u00fckselen i\u015f\u00e7i, gen\u00e7lik ve anti-emperyalist m\u00fccadeleler de d\u00f6\u015femi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>1960&#8217;l\u0131 y\u0131llar d\u00fcnya kapitalizminin derin \u00e7eli\u015fkilerinin daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale geldi\u011fi y\u0131llard\u0131. Bir yanda emperyalist merkezlerde b\u00fcy\u00fcyen sanayi proletaryas\u0131 daha ileri haklar ve daha y\u00fcksek \u00fccretler i\u00e7in m\u00fccadele ederken, di\u011fer yanda s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerde ulusal kurtulu\u015f hareketleri y\u00fckseliyordu. Vietnam halk\u0131 Amerikan emperyalizmine kar\u015f\u0131 destans\u0131 bir direni\u015f sergiliyor, Latin Amerika&#8217;da devrimci hareketler g\u00fc\u00e7 kazan\u0131yor, Afrika&#8217;da s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleler yay\u0131l\u0131yordu. 1968 Fransa Genel Grevi milyonlarca i\u015f\u00e7iyi ve \u00f6\u011frenciyi sokaklara d\u00f6kerken, \u0130talya&#8217;da &#8220;S\u0131cak Sonbahar&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i eylemleri ya\u015fan\u0131yor, Almanya&#8217;dan \u0130ngiltere&#8217;ye kadar kapitalist d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok merkezinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 daha militan m\u00fccadele bi\u00e7imlerine y\u00f6neliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye de bu uluslararas\u0131 dalgan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildi. Emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131 kapitalist geli\u015fmenin h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131 1960&#8217;l\u0131 y\u0131llarda sanayi b\u00fcy\u00fcyor, kentlere yo\u011fun g\u00f6\u00e7 ya\u015fan\u0131yor ve yeni bir i\u015f\u00e7i ku\u015fa\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu. Fabrikalarda yo\u011funla\u015fan emek\u00e7iler yaln\u0131zca say\u0131sal olarak b\u00fcy\u00fcm\u00fcyor, ayn\u0131 zamanda ortak sorunlar etraf\u0131nda birle\u015fiyor ve m\u00fccadele deneyimleri kazan\u0131yordu. Kavel, Pa\u015fabah\u00e7e, Derby, Sungurlar, Demir D\u00f6k\u00fcm ve daha bir\u00e7ok fabrikada ya\u015fanan grev ve direni\u015fler, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc ke\u015ffetmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretleriydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7 ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye&#8217;de devrimci hareketin y\u00fckseli\u015f y\u0131llar\u0131yd\u0131. \u00dcniversitelerde gen\u00e7lik hareketi b\u00fcy\u00fcyor, anti-emperyalist m\u00fccadele kitleselle\u015fiyor ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile devrimci gen\u00e7lik aras\u0131nda yeni ba\u011flar kuruluyordu. \u00d6zellikle Amerikan emperyalizmine kar\u015f\u0131 geli\u015fen m\u00fccadeleler, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ekonomik taleplerinin giderek daha fazla siyasal bir i\u00e7erik kazanmas\u0131na katk\u0131da bulunuyordu. D\u00fcnyada y\u00fckselen s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ile T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i hareketinin geli\u015fimi birbirini besleyen s\u00fcre\u00e7ler olarak ilerliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte D\u0130SK&#8217;in kurulu\u015fu da bu tarihsel ko\u015fullar i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fti. D\u0130SK, yaln\u0131zca yeni bir sendikal merkez de\u011fil, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadeleci ve ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctlenme aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. S\u0131n\u0131f uzla\u015fmac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 esas alan sendikal anlay\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi, taban inisiyatifini ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunuyordu. Bu nedenle sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 ve devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan D\u0130SK&#8217;in b\u00fcy\u00fcmesi yaln\u0131zca sendikal bir geli\u015fme de\u011fil, siyasal bir tehdit olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Egemen s\u0131n\u0131flar a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlike, \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 talep eden i\u015f\u00e7iler de\u011fildi. As\u0131l tehlike, kendi kolektif g\u00fcc\u00fcn\u00fcn fark\u0131na varan ve ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda hareket etmeye ba\u015flayan \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7i hareketiydi. Bu nedenle Sendikalar Kanunu&#8217;nda yap\u0131lmak istenen de\u011fi\u015fikliklerle D\u0130SK&#8217;in tasfiye edilmesi hedeflendi. Ama\u00e7, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 yeniden denetim alt\u0131na almak ve y\u00fckselen m\u00fccadeleyi bo\u011fmakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hesab\u0131 tutmad\u0131. 15 Haziran sabah\u0131 fabrikalardan \u00e7\u0131kan i\u015f\u00e7iler, bu sald\u0131r\u0131ya tarihsel bir yan\u0131t verdiler. \u0130stanbul ve Kocaeli ba\u015fta olmak \u00fczere sanayi b\u00f6lgelerinde \u00fcretim durdu, on binlerce i\u015f\u00e7i kent merkezlerine do\u011fru y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe ge\u00e7ti. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 yaln\u0131zca bir sendikay\u0131 savunmak i\u00e7in de\u011fil, kendi \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131n\u0131, kendi iradesini ve kendi gelece\u011fini savunmak i\u00e7in alanlara \u00e7\u0131kt\u0131. Devletin polis g\u00fcc\u00fc, asker\u00ee birlikleri ve bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015f\u00e7ilerin g\u00f6sterdi\u011fi kararl\u0131l\u0131k, sermaye d\u00fczeninin dayand\u0131\u011f\u0131 temel ger\u00e7e\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131: Toplumsal ya\u015fam\u0131 \u00fcreten i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 olmadan hi\u00e7bir \u00e7ark d\u00f6nemez, hi\u00e7bir \u00fcretim ger\u00e7ekle\u015femez ve hi\u00e7bir iktidar ayakta kalamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>15-16 Haziran&#8217;\u0131n tarihsel \u00f6nemi yaln\u0131zca kitleselli\u011finde de\u011fil, ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 siyasal sonu\u00e7lardad\u0131r. Bu direni\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ekonomik m\u00fccadele ile siyasal m\u00fccadele aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kendi prati\u011fi i\u00e7erisinde kurdu\u011fu bir deneyimdir. \u0130\u015f\u00e7iler o g\u00fcn \u00fccret pazarl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131yorlard\u0131; sermaye devletinin kendi \u00f6rg\u00fctlenmelerine y\u00f6nelik m\u00fcdahalesine kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f tavr\u0131 al\u0131yorlard\u0131. Bu nedenle 15-16 Haziran, T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i hareketinin siyasal olgunla\u015fmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli kilometre ta\u015flar\u0131ndan biri olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu b\u00fcy\u00fck direni\u015f s\u0131ras\u0131nda Dev-Gen\u00e7 saflar\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenen devrimci gen\u00e7lik de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yan\u0131nda yer ald\u0131. \u00dcniversitelerden fabrikalara uzanan dayan\u0131\u015fma k\u00f6pr\u00fcleri kuruldu. Devrimci gen\u00e7ler i\u015f\u00e7i y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerine kat\u0131ld\u0131, bildiriler da\u011f\u0131tt\u0131, mahallelerde destek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc ve devlet bask\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7ilerle birlikte hareket etti. Ancak direni\u015fin temel g\u00fcc\u00fc ve belirleyici \u00f6znesi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendisiydi. 15-16 Haziran&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fck dersi de burada yatmaktad\u0131r: Toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn asli g\u00fcc\u00fc, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumu nedeniyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn 15-16 Haziran&#8217;a bakmak yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fck bir an de\u011fildir. Bu tarih, sermaye d\u00fczenine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin hangi toplumsal g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fini, \u00f6rg\u00fctl\u00fc s\u0131n\u0131f hareketinin nas\u0131l bir siyasal etki yaratabilece\u011fini ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011finde nas\u0131l bir g\u00fc\u00e7 haline gelebilece\u011fini g\u00f6steren canl\u0131 bir tarih derstir. Yeni 15-16 Haziranlara haz\u0131rlanmak, bu tarihsel deneyimi do\u011fru anlamaktan, s\u0131n\u0131f\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmekten ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi b\u00fcy\u00fctmekten ge\u00e7mektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc 15-16 Haziran&#8217;\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras h\u00e2l\u00e2 g\u00fcnceldir ve h\u00e2l\u00e2 ayn\u0131 ger\u00e7e\u011fi hayk\u0131rmaktad\u0131r: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fc oldu\u011funda yaln\u0131zca haklar\u0131n\u0131 de\u011fil, tarihin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de de\u011fi\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolektif M\u00fccadele Dergisi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olan&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9782,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,6,5,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-9781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-basin-aciklamalari","category-emek","category-etkinlikler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9781"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9783,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9781\/revisions\/9783"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9781"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=9781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}