\u0130svi\u00e7re, d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde karlarla kapl\u0131 da\u011flar\u0131n, kusursuz i\u015fleyen demokrasinin, bankalar\u0131n ve temiz sokaklar\u0131n \u00fclkesidir. Avrupa kapitalizminin vitrindeki en parlak y\u00fczlerinden biri olarak sunulur. Ancak baz\u0131 \u00fclkeler vard\u0131r ki nehirleri ne kadar berrak akarsa aks\u0131n, tarihlerinin dibinde biriken tortular\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lamazlar. Alpler’in eteklerinden akan sular kentleri y\u0131kayabilir, meydanlar\u0131 temizleyebilir, binalar\u0131 parlatabilir; fakat ge\u00e7mi\u015fin \u00fczerindeki lekeleri silemez.<\/p>\n\n\n\n
\u0130svi\u00e7re de b\u00f6yledir. D\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczenin ve refah\u0131n simgesi gibi g\u00f6r\u00fcnen bu \u00fclkenin tarihinde, uzun y\u0131llar boyunca sessizli\u011fe g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f binlerce \u00e7ocu\u011fun \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. O \u00e7ocuklar, devlet kay\u0131tlar\u0131nda “korunmaya muhta\u00e7”, “e\u011fitilmesi gereken” ya da “uygun ailelere yerle\u015ftirilmesi gereken” \u00e7ocuklar olarak tan\u0131mlan\u0131yordu. Ger\u00e7ekte ise yoksullu\u011fun su\u00e7 say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fczende ailelerinden kopar\u0131lan, ucuz emek g\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131lan ve \u00e7o\u011fu zaman a\u011f\u0131r istismarlara maruz b\u0131rak\u0131lan \u00e7ocuklard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn \u0130svi\u00e7re’nin temiz caddelerinde y\u00fcr\u00fcrken bu ge\u00e7mi\u015f g\u00f6r\u00fcnmez. Bankalar\u0131n mermer duvarlar\u0131nda, saat ma\u011fazalar\u0131n\u0131n vitrinlerinde ya da kartpostallar\u0131 s\u00fcsleyen da\u011f manzaralar\u0131nda onlar\u0131n izine rastlanmaz. Ancak her refah hik\u00e2yesinin ard\u0131nda sorulmas\u0131 gereken bir soru vard\u0131r: Bu refah kimlerin eme\u011fi, kimlerin sessizli\u011fi ve kimlerin ac\u0131lar\u0131 \u00fczerine kuruldu? Verdingkinder olarak bilinen “kiral\u0131k \u00e7ocuklar” sistemi, \u0130svi\u00e7re’nin bu soruyla y\u00fczle\u015fmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 en karanl\u0131k tarihsel ger\u00e7eklerden biridir.<\/p>\n\n\n\n
Yakla\u015f\u0131k bir as\u0131r boyunca \u0130svi\u00e7re’de on binlerce \u00e7ocuk ailelerinden kopar\u0131ld\u0131, \u00e7iftliklere ve \u00e7e\u015fitli ailelerin yan\u0131na yerle\u015ftirildi, a\u011f\u0131r ko\u015fullar alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve sistematik istismara maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131. Resm\u00ee s\u00f6ylem bunu “koruma”, “e\u011fitim” ve “topluma kazand\u0131rma” politikas\u0131 olarak sunuyordu. Ger\u00e7ekte ise ya\u015fananlar, yoksullu\u011fun kriminalize edilmesi, \u00e7ocuk eme\u011finin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi ve devlet eliyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir toplumsal denetim mekanizmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Verdingkinder sistemi \u0130svi\u00e7re kapitalizminin geli\u015fim s\u00fcrecinden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren h\u0131zla geli\u015fen kapitalist ekonomi, bir yandan sanayi \u00fcretimini b\u00fcy\u00fct\u00fcrken di\u011fer yandan tar\u0131msal \u00fcretimde ucuz i\u015fg\u00fcc\u00fcne olan ihtiyac\u0131 art\u0131r\u0131yordu. K\u0131rsal b\u00f6lgelerde ya\u015fayan yoksul ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 bu ihtiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in haz\u0131r bir kaynak olarak g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. Devlet kurumlar\u0131, yerel y\u00f6netimler ve vesayet makamlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla binlerce \u00e7ocuk ailelerinden al\u0131narak k\u00f6yl\u00fc ailelerin yan\u0131na yerle\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc yetim de\u011fildi. Bir\u00e7o\u011funun anne ve babas\u0131 hayattayd\u0131. Ancak yoksulluk, bek\u00e2r annelik, bor\u00e7luluk ya da toplumun egemen ahlak anlay\u0131\u015f\u0131na uymayan ya\u015fam bi\u00e7imleri \u00e7ocuklar\u0131n ailelerinden kopar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. B\u00f6ylece ekonomik sorunlar ya\u015fayan aileler desteklenmek yerine cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor, \u00e7ocuklar ise emek g\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalist toplumlarda yoksulluk \u00e7o\u011fu zaman bir toplumsal sorun de\u011fil, bireysel bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k gibi sunulur. Verdingkinder uygulamas\u0131 da bu anlay\u0131\u015f\u0131n tarihsel \u00fcr\u00fcnlerinden biriydi. Devlet, yoksullu\u011fun nedenlerini ortadan kald\u0131rmak yerine yoksullar\u0131 denetim alt\u0131na almay\u0131 tercih etti. Yoksul ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 “koruma” ad\u0131 alt\u0131nda ellerinden al\u0131n\u0131rken, ayn\u0131 \u00e7ocuklar sabah\u0131n ilk \u0131\u015f\u0131klar\u0131ndan gece ge\u00e7 saatlere kadar tarlalarda, ah\u0131rlarda ve \u00e7iftliklerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle Verdingkinder sistemi yaln\u0131zca bir \u00e7ocuk koruma politikas\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir emek rejimiydi. \u00c7ocuklar\u0131n eme\u011fi tar\u0131msal \u00fcretimin g\u00f6r\u00fcnmeyen par\u00e7alar\u0131ndan biri haline getirilmi\u015fti. Bir\u00e7ok \u00e7iftlik i\u00e7in bu \u00e7ocuklar \u00fccretsiz ya da son derece d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli i\u015fg\u00fcc\u00fc anlam\u0131na geliyordu. Devlet ise bu s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn organizasyonunda do\u011frudan rol oynuyordu.<\/p>\n\n\n\n
\u0130svi\u00e7re tarihinin karanl\u0131k sayfalar\u0131ndan biri de \u00e7ocuklar\u0131n baz\u0131 kantonlarda a\u00e7\u0131k art\u0131rmay\u0131 and\u0131ran y\u00f6ntemlerle ailelere verilmesiydi. Yerel makamlar, \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenecek aileleri belirlerken \u00e7o\u011fu zaman devletten en d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6deme talep edenleri tercih ediyordu. Sonu\u00e7ta \u00e7ocuklar, korunmas\u0131 gereken bireylerden \u00e7ok, maliyet hesab\u0131n\u0131n konusu haline getiriliyordu. \u0130nsan onurunun yerini ekonomik hesaplar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 bu uygulama, d\u00f6nemin egemen anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131yla ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 yaln\u0131zca a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Binlerce tan\u0131kl\u0131k fiziksel \u015fiddeti, a\u015fa\u011f\u0131lanmay\u0131, a\u00e7 b\u0131rak\u0131lmay\u0131 ve cinsel istismar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir. \u00c7ocuklar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc e\u011fitim hakk\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131. Baz\u0131lar\u0131 okuma yazmay\u0131 dahi do\u011fru d\u00fcr\u00fcst \u00f6\u011frenemeden yeti\u015fkinli\u011fe ula\u015ft\u0131. Pek \u00e7o\u011fu hayatlar\u0131 boyunca ta\u015f\u0131yacaklar\u0131 psikolojik travmalar ya\u015fad\u0131. Bug\u00fcn hayatta kalan ma\u011fdurlar\u0131n anlat\u0131mlar\u0131, bu sistemin bireysel sapmalar\u0131n de\u011fil, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f bir bask\u0131 d\u00fczeninin sonucu oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu s\u00fcre\u00e7 ayn\u0131 zamanda s\u0131n\u0131fsal oldu\u011fu kadar k\u00fclt\u00fcrel bir bask\u0131 mekanizmas\u0131yd\u0131. \u00d6zellikle Yenish toplulu\u011fu gibi g\u00f6\u00e7ebe ya\u015fam s\u00fcren kesimler devlet taraf\u0131ndan “uyumsuz” ve “istenmeyen” topluluklar olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. \u00c7ocuklar\u0131n ailelerinden kopar\u0131lmas\u0131 yaln\u0131zca ekonomik de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel bir asimilasyon politikas\u0131 i\u015flevi de g\u00f6r\u00fcyordu. “Kinder der Landstrasse” program\u0131 kapsam\u0131nda y\u00fczlerce Yenish \u00e7ocu\u011fu ailelerinden zorla al\u0131narak kimliklerinden, dillerinden ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131ndan kopar\u0131ld\u0131. Ama\u00e7 yaln\u0131zca \u00e7ocuklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 ya\u015fam bi\u00e7imlerini ortadan kald\u0131rmakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u0130svi\u00e7re’nin bu tarihi, kapitalist refah devletlerinin ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Avrupa’n\u0131n refah toplumlar\u0131 yaln\u0131zca bankalar, sigorta \u015firketleri, sanayi tesisleri ve ekonomik b\u00fcy\u00fcme \u00fczerine kurulmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda g\u00f6r\u00fcnmeyen emek bi\u00e7imlerinin, yoksullar \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n ve toplumsal denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Verdingkinder sistemi bu ger\u00e7e\u011fin en a\u00e7\u0131k \u00f6rneklerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn \u0130svi\u00e7re devleti ya\u015fananlar nedeniyle \u00f6z\u00fcr dilemi\u015f ve ma\u011fdurlar i\u00e7in tazminat programlar\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Ancak tarihsel ger\u00e7eklik de\u011fi\u015fmemektedir. On binlerce \u00e7ocu\u011fun ya\u015fam\u0131 devlet politikalar\u0131 sonucu geri d\u00f6n\u00fclmez bi\u00e7imde zarar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir\u00e7ok ma\u011fdur hayat\u0131n\u0131n sonuna kadar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 travmalarla ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Resm\u00ee \u00f6z\u00fcrler ve tazminatlar, ya\u015fanan adaletsizliklerin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle telafi edilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Verdingkinder olay\u0131 bize yaln\u0131zca \u0130svi\u00e7re’nin ge\u00e7mi\u015fini anlatmaz. Ayn\u0131 zamanda modern kapitalist toplumlar\u0131n yoksulluk, emek ve toplumsal kontrol ili\u015fkilerine dair \u00f6nemli dersler sunar. Devletlerin \u00e7o\u011fu zaman egemen ekonomik ve toplumsal ili\u015fkilerin korunmas\u0131nda aktif rol oynad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini hat\u0131rlat\u0131r. Yoksullu\u011fun bir su\u00e7 gibi g\u00f6r\u00fclmesinin ve emek\u00e7ilerin ya\u015famlar\u0131n\u0131n denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n ne t\u00fcr trajedilere yol a\u00e7abilece\u011fini g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn Avrupa’n\u0131n en zengin \u00fclkelerinden biri olan \u0130svi\u00e7re’nin ge\u00e7mi\u015fine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6r\u00fclen \u015fey yaln\u0131zca ekonomik ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesi de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda yoksullar\u0131n, g\u00f6\u00e7ebelerin, emek\u00e7ilerin ve \u00e7ocuklar\u0131n bedelini \u00f6dedi\u011fi bir tarih vard\u0131r. Verdingkinder sistemi, bu tarihin unutulmamas\u0131 gereken en ac\u0131 sayfalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130svi\u00e7re’nin parlayan bankalar\u0131, kusursuz g\u00f6r\u00fcnen kurumlar\u0131 ve refah istatistikleri, bu \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaz. Tam tersine, refah\u0131n hangi toplumsal ili\u015fkiler \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fini sorgulamay\u0131 zorunlu k\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihin \u00f6\u011fretti\u011fi en \u00f6nemli ger\u00e7eklerden biri \u015fudur: Bir toplumun ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc, yaln\u0131zca zenginlerinin ya\u015fam\u0131na de\u011fil, en yoksullar\u0131na ve en savunmas\u0131zlar\u0131na nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131na bak\u0131larak anla\u015f\u0131l\u0131r. Verdingkinder’in hik\u00e2yesi de tam olarak bunu anlatmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130svi\u00e7re, d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcnde karlarla kapl\u0131 da\u011flar\u0131n, kusursuz...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9785,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-9784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9784"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9786,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9784\/revisions\/9786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9784"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=9784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}