{"id":9812,"date":"2026-06-17T22:28:36","date_gmt":"2026-06-17T19:28:36","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=9812"},"modified":"2026-06-17T22:28:36","modified_gmt":"2026-06-17T19:28:36","slug":"bolivyada-50-gune-yaklasan-isyan-isci-merkezi-hukumete-8-maddelik-ultimatom-verdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/06\/17\/bolivyada-50-gune-yaklasan-isyan-isci-merkezi-hukumete-8-maddelik-ultimatom-verdi\/","title":{"rendered":"Bolivya\u2019da 50 G\u00fcne Yakla\u015fan \u0130syan: \u0130\u015f\u00e7i Merkezi H\u00fck\u00fcmete 8 Maddelik \u00dcltimatom Verdi"},"content":{"rendered":"\n<p>Bolivya&#8217;da May\u0131s ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana devam eden kitlesel protestolar ve yol kapatma eylemleri yeni bir a\u015famaya girdi. \u00dclkenin en b\u00fcy\u00fck emek \u00f6rg\u00fct\u00fc olan Central Obrera Boliviana (COB), h\u00fck\u00fcmete sundu\u011fu sekiz maddelik \u015fartnamenin kabul edilmemesi halinde eylemlerin b\u00fcy\u00fct\u00fclece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. COB Genel Sekreteri Mario Argollo, h\u00fck\u00fcmetten resmi yan\u0131t al\u0131nana kadar protestolar\u0131n ve seferberliklerin s\u00fcrece\u011fini duyurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130syan Nas\u0131l Ba\u015flad\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Bolivya&#8217;daki kriz, Kas\u0131m 2025&#8217;te g\u00f6reve gelen Devlet Ba\u015fkan\u0131 Rodrigo Paz h\u00fck\u00fcmetinin kemer s\u0131kma politikalar\u0131, yak\u0131t s\u00fcbvansiyonlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kamu harcamalar\u0131nda kesintilere gitmesiyle ba\u015flad\u0131. Yak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f k\u0131sa s\u00fcrede temel g\u0131da fiyatlar\u0131na da yans\u0131d\u0131. \u0130\u015f\u00e7i sendikalar\u0131, madenciler, k\u00f6yl\u00fc \u00f6rg\u00fctleri, yerli topluluklar ve ula\u015ft\u0131rma emek\u00e7ileri May\u0131s ay\u0131 ba\u015f\u0131nda greve \u00e7\u0131karak \u00fclke genelinde y\u00fczlerce yol barikat\u0131 kurdu.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fck\u00fcmet ilk a\u015famada baz\u0131 geri ad\u0131mlar atsa da protestolar sona ermedi. G\u00f6stericiler ekonomik taleplerin yan\u0131 s\u0131ra Paz h\u00fck\u00fcmetinin istifas\u0131n\u0131 da g\u00fcndemlerine ald\u0131. Yakla\u015f\u0131k bir bu\u00e7uk ay boyunca s\u00fcren blokajlar nedeniyle \u00fclkenin bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde yak\u0131t ve g\u0131da s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ya\u015fand\u0131, ekonomik kay\u0131plar\u0131n milyarlarca dolar\u0131 buldu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>OHAL Tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve Devletin Sertle\u015fen Tutumu<\/p>\n\n\n\n<p>Haziran ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131nda Bolivya Parlamentosu, h\u00fck\u00fcmete ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan\u0131 konusunda daha geni\u015f yetkiler veren bir yasay\u0131 kabul etti. Yasa, gerekli g\u00f6r\u00fclmesi halinde ordunun yol kapatma eylemlerine m\u00fcdahale etmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. Muhalif \u00e7evreler ve toplumsal hareketler bu d\u00fczenlemeyi protestolar\u0131 bast\u0131rma giri\u015fimi olarak de\u011ferlendirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 d\u00f6nemde baz\u0131 i\u015f \u00e7evreleri, mahalle \u00f6rg\u00fctleri ve sa\u011f muhalefet gruplar\u0131 h\u00fck\u00fcmete ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l ilan etmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. La Paz&#8217;da d\u00fczenlenen \u00e7e\u015fitli toplant\u0131larda COB y\u00f6netimi ve Mario Argollo hedef al\u0131n\u0131rken, protestolar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 i\u00e7in daha sert \u00f6nlemler talep edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>COB&#8217;un 8 Maddelik \u015eartnamesi<\/p>\n\n\n\n<p>Artan gerilim \u00fczerine COB, \u00fclkenin &#8220;bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bi\u00e7imde yeniden toparlanmas\u0131&#8221; amac\u0131yla h\u00fck\u00fcmete sekiz maddelik bir program sundu. Talepler \u015funlar\u0131 i\u00e7eriyor:<\/p>\n\n\n\n<p>Protestolar\u0131 bast\u0131rmak amac\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilen ve OHAL uygulamalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an yasal d\u00fczenlemelerin geri \u00e7ekilmesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Toplumsal hareketlerin liderlerine y\u00f6nelik siyasi, adli ve medya bask\u0131lar\u0131n\u0131n sonland\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Protestolar s\u0131ras\u0131nda g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan ve tutuklananlar i\u00e7in af \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yerli halklara y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 somut \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Stratejik devlet i\u015fletmelerinin \u00f6zelle\u015ftirilmeyece\u011finin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>IMF ile yeni bor\u00e7 anla\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmamas\u0131; D\u00fcnya Bankas\u0131 ve k\u0131tasal kalk\u0131nma kurulu\u015flar\u0131ndan al\u0131nan krediler konusunda tam \u015feffafl\u0131k sa\u011flanmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yak\u0131t fiyatlar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131 ve kalitesiz yak\u0131t nedeniyle zarar g\u00f6ren ta\u015f\u0131mac\u0131lara tazminat \u00f6denmesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Milli parklar ve koruma alt\u0131ndaki b\u00f6lgelerde madencilik, petrol arama ve \u00e7evreyi tahrip eden faaliyetlerin yasaklanmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eartname ayr\u0131ca ula\u015ft\u0131rma i\u015f\u00e7ileri, k\u00f6yl\u00fc \u00f6rg\u00fctleri, mahalle federasyonlar\u0131 ve di\u011fer toplumsal kesimlerin taleplerini g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere acil diyalog masalar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Yan\u0131t Gelmezse M\u00fccadele B\u00fcy\u00fcyecek&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eartnamenin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan konu\u015fan Mario Argollo, h\u00fck\u00fcmetin \u00f6nerileri derhal de\u011ferlendirmesi gerekti\u011fini belirterek \u015fu mesaj\u0131 verdi:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u00dclkenin bar\u0131\u015fa ve yeniden toparlanmaya ihtiyac\u0131 var. Ancak h\u00fck\u00fcmetten bir yan\u0131t gelene kadar m\u00fccadele, protestolar ve seferberlikler devam edecek. Taleplerimiz kar\u015f\u0131lanmazsa bug\u00fcn m\u00fccadelemizin merkezinde bulunan Devlet Ba\u015fkan\u0131&#8217;n\u0131n istifas\u0131 talebini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in sokaklardaki ve otoyollardaki eylemleri daha da geni\u015fletece\u011fiz.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Kriz Devam Ediyor<\/p>\n\n\n\n<p>Son haftalarda protestolar\u0131n yo\u011funlu\u011fu baz\u0131 b\u00f6lgelerde azalsa da \u00fclkenin bir\u00e7ok noktas\u0131nda yol kapatma eylemleri s\u00fcr\u00fcyor. H\u00fck\u00fcmet bir yandan diyalog \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yaparken di\u011fer yandan protesto liderlerine y\u00f6nelik soru\u015fturmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. G\u00f6zlemciler, h\u00fck\u00fcmetin y\u0131pratma stratejisi izledi\u011fini ancak ekonomik ve siyasi krizin hen\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fcme yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bolivya&#8217;da g\u00f6zler \u015fimdi Rodrigo Paz h\u00fck\u00fcmetinin COB&#8217;un sekiz maddelik \u00fcltimatomuna verece\u011fi yan\u0131ta \u00e7evrilmi\u015f durumda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bolivya&#8217;da May\u0131s ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana devam&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,6,5,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-9812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-emek","category-etkinlikler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9812"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9814,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9812\/revisions\/9814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9812"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=9812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}