\u00dcst d\u00fczey ABD\u2019li bir yetkili, ABD ile \u0130ran aras\u0131nda var\u0131lan ve nihai anla\u015fma i\u00e7in 60 g\u00fcnl\u00fck m\u00fczakere s\u00fcresi \u00f6ng\u00f6ren 14 maddelik mutabakat metnini ilk kez kamuoyuyla payla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n
ABD\u2019li yetkili, ABD ile \u0130ran aras\u0131nda var\u0131lan 14 maddelik mutabakat\u0131 ilk kez payla\u015ft\u0131<\/p>\n\n\n\n
ABD\u2019li \u00fcst d\u00fczey bir yetkili, d\u00fczenledi\u011fi telekonferansta bas\u0131n mensuplar\u0131na, ABD ile \u0130ran aras\u0131nda var\u0131lan ve 14 maddeden olu\u015fan mutabakat metninin detaylar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Mutabakat metninin tamam\u0131n\u0131 okudu\u011funu ve metin \u00fczerinde kapsaml\u0131 de\u011ferlendirmelerde bulundu\u011funu belirten yetkili, \u0130ran\u2019\u0131n bu mutabakatla n\u00fckleer silaha sahip olmayaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n
Yetkili, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n yeniden a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, \u0130ran\u2019\u0131n elindeki n\u00fckleer stoklar\u0131n imha s\u00fcrecinin ve \u00fclkenin 300 milyar dolarl\u0131k dondurulmu\u015f fonlar\u0131n\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin s\u00fcrecin ise derhal m\u00fczakereye a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n\n\n\n
ABD\u2019li yetkilinin daha sonra tamam\u0131n\u0131 okudu\u011fu 14 maddelik mutabakat metni \u015fu maddelerden olu\u015fuyor:<\/p>\n\n\n\n
1- ABD ile \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, L\u00fcbnan da dahil olmak \u00fczere t\u00fcm cephelerdeki askeri operasyonlar\u0131n derhal ve kal\u0131c\u0131 olarak sona erdirildi\u011fini ilan etmek, bundan b\u00f6yle birbirlerine kar\u015f\u0131 herhangi bir sava\u015f veya askeri operasyon ba\u015flatmamay\u0131 taahh\u00fct etmek, birbirlerine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7 kullanmaktan veya g\u00fc\u00e7 kullanma tehdidinde bulunmaktan ka\u00e7\u0131nmak ve L\u00fcbnan\u2019\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve egemenli\u011fini g\u00fcvence alt\u0131na almak amac\u0131yla bu mutabakat zapt\u0131n\u0131 imzalamaktad\u0131rlar. Nihai anla\u015fma, L\u00fcbnan dahil olmak \u00fczere t\u00fcm cephelerdeki sava\u015f\u0131n kal\u0131c\u0131 olarak sona erdirilmesini ve bu paragraf\u0131n di\u011fer h\u00fck\u00fcmlerini teyit edecektir.<\/p>\n\n\n\n
2- ABD ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, birbirlerinin egemenli\u011fine ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 g\u00f6stermeyi ve birbirlerinin i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmamay\u0131 taahh\u00fct ederler.<\/p>\n\n\n\n
3- ABD ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, en fazla 60 g\u00fcn i\u00e7inde nihai anla\u015fmay\u0131 m\u00fczakere edip sonu\u00e7land\u0131rmay\u0131 taahh\u00fct eder, bu s\u00fcre, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 r\u0131za ile uzat\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
4- Bu mutabakat zapt\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan ABD, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti\u2019ne y\u00f6nelik deniz ablukas\u0131n\u0131 ve her t\u00fcrl\u00fc engellemeyi veya aksakl\u0131\u011f\u0131 kald\u0131rmaya ba\u015flayacak ve deniz ablukas\u0131n\u0131 30 g\u00fcn i\u00e7inde tamamen sona erdirecektir. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda, gemilerin trafi\u011fi, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti taraf\u0131ndan yeniden tesis edilen sava\u015f \u00f6ncesi trafik hacmine orant\u0131l\u0131 olacakt\u0131r. ABD ayr\u0131ca, nihai anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131ndan sonraki 30 g\u00fcn i\u00e7inde \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 yak\u0131n\u0131ndaki kuvvetlerini geri \u00e7ekmeyi taahh\u00fct eder.<\/p>\n\n\n\n
5- Bu mutabakat zapt\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, ticari gemilerin \u0130ran K\u00f6rfezi\u2019nden Umman Denizi\u2019ne ve tersi y\u00f6nde, yaln\u0131zca 60 g\u00fcn s\u00fcreyle, \u00fccretsiz ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde ge\u00e7i\u015f yapabilmeleri i\u00e7in elinden gelen t\u00fcm \u00e7abay\u0131 g\u00f6stererek gerekli d\u00fczenlemeleri yapacakt\u0131r. Ticari gemilerin trafi\u011fi derhal ba\u015flayacak ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti taraf\u0131ndan teknik ve askeri engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve may\u0131n temizli\u011fi gereklili\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, bu d\u00fczenlemeler 30 g\u00fcn i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecektir. \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, ge\u00e7erli uluslararas\u0131 hukuk ve H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 k\u0131y\u0131 devletlerinin egemenlik haklar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, di\u011fer Basra K\u00f6rfezi k\u0131y\u0131 devletleriyle g\u00f6r\u00fc\u015ferek H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\u2019ndaki gelecekteki idare ve denizcilik hizmetlerini belirlemek \u00fczere Umman Sultanl\u0131\u011f\u0131 ile diyalog kuracakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
6- ABD, b\u00f6lgesel ortaklar\u0131yla birlikte \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti\u2019nin yeniden in\u015fas\u0131 ve ekonomik kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in en az 300 milyar ABD dolar\u0131 tutar\u0131nda, kesin ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak mutab\u0131k kal\u0131nan bir plan haz\u0131rlamay\u0131 taahh\u00fct etmektedir. Bu plan\u0131n uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik mekanizma, 60 g\u00fcn i\u00e7inde imzalanacak nihai anla\u015fman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kesinle\u015ftirilecektir. \u0130lgili finansal i\u015flemler i\u00e7in gerekli olan t\u00fcm lisanslar, muafiyetler ve izinler ABD taraf\u0131ndan verilecektir.<\/p>\n\n\n\n
7- ABD, nihai anla\u015fman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak, \u00fczerinde mutab\u0131k kal\u0131nan bir takvime g\u00f6re, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi kararlar\u0131, Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131 (UAEA) Y\u00f6netim Kurulu kararlar\u0131, t\u00fcm tek tarafl\u0131 ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131, birincil ve ikincil yapt\u0131r\u0131mlar dahil olmak \u00fczere kald\u0131rmay\u0131 taahh\u00fct eder. \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti ve ABD, yukar\u0131da bahsedilen yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunun kritik \u00f6nemini kabul eder ve bu konularda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 mutabakat sa\u011flamak amac\u0131yla m\u00fczakerelerde bu meseleleri derhal ele alma niyetlerini ifade ederler.<\/p>\n\n\n\n
8- \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, n\u00fckleer silah temin etmeyece\u011fini veya geli\u015ftirmeyece\u011fini bir kez daha teyit etmektedir. ABD ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, yedinci paragrafta belirtilen takvime uygun olarak kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak mutab\u0131k kal\u0131nacak bir mekanizma \u00e7er\u00e7evesinde, zenginle\u015ftirilmi\u015f malzeme stoklar\u0131n\u0131n imhas\u0131n\u0131, UAEA g\u00f6zetimi alt\u0131nda yerinde seyreltme yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilecek asgari y\u00f6ntemle \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmak \u00fczere anla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Taraflar ayr\u0131ca, nihai anla\u015fmada \u00fczerinde mutab\u0131k kal\u0131nacak tatmin edici bir \u00e7er\u00e7eve temelinde, zenginle\u015ftirme meselesini ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti\u2019nin n\u00fckleer ihtiya\u00e7lar\u0131yla ilgili di\u011fer kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak kararla\u015ft\u0131r\u0131lan konular\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi kabul etmi\u015flerdir. Nihai anla\u015fma, bu paragraf\u0131n h\u00fck\u00fcmlerini teyit edecek ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, yukar\u0131da belirtilen n\u00fckleer meselelerin hayati \u00f6nemini kabul edecektir. Taraflar, bu meseleler \u00fczerinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 mutabakat sa\u011flamak amac\u0131yla m\u00fczakerelerde bu konular\u0131 derhal ele alma niyetlerini ifade etmektedirler.<\/p>\n\n\n\n
9- Nihai anla\u015fma imzalanana kadar, ABD ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti mevcut durumu korumay\u0131 kabul ederler. \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti n\u00fckleer program\u0131n\u0131n mevcut durumunu koruyacak, ABD ise herhangi bir yeni yapt\u0131r\u0131m uygulamayacak ve b\u00f6lgeye ilave asker konu\u015fland\u0131rmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
10- ABD, bu mutabakat zapt\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n hemen ard\u0131ndan ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n sona ermesine kadar, ABD Hazine Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0130ran ham petrol\u00fc, petrol \u00fcr\u00fcnleri ve t\u00fcrevlerinin ihracat\u0131 ile bankac\u0131l\u0131k i\u015flemleri, sigortac\u0131l\u0131k, nakliye vb. dahil olmak \u00fczere t\u00fcm ilgili hizmetler i\u00e7in muafiyetler verece\u011fini taahh\u00fct eder.<\/p>\n\n\n\n
11- ABD, bu mutabakat zapt\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle birlikte \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti\u2019ne ait dondurulmu\u015f veya k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f fon ve varl\u0131klar\u0131n kullan\u0131m\u0131na tam olarak a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 taahh\u00fct eder. ABD ile \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, m\u00fczakereler s\u0131ras\u0131nda bu fonlar\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin usuller \u00fczerinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak mutab\u0131k kalacakt\u0131r. Bu fonlar, ister as\u0131l hesaptan ister havale yoluyla elde edilsin, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti Merkez Bankas\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen nihai lehtara yap\u0131lacak \u00f6demeler i\u00e7in tam olarak kullan\u0131labilir hale getirilecektir. ABD, buna uygun olarak gerekli t\u00fcm lisans ve izinleri vermeyi taahh\u00fct eder.<\/p>\n\n\n\n
12- ABD ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, bu mutabakat zapt\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 ve nihai anla\u015fmaya gelecekte uyulmas\u0131n\u0131 izlemek \u00fczere bir y\u00fcr\u00fctme mekanizmas\u0131n\u0131n kurulaca\u011f\u0131 konusunda mutab\u0131k kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
13- Bu mutabakat zapt\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, bu mutabakat zapt\u0131n\u0131n 1, 4, 5, 10 ve 11. paragraflar\u0131n\u0131n uygulanmaya ba\u015flanmas\u0131 ve bu tedbirlerin uygulanmaya devam edilmesi ko\u015fuluyla, ABD ve \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, nihai anla\u015fma konusunda m\u00fcnhas\u0131ran di\u011fer paragraflar \u00fczerinde m\u00fczakerelere ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
14- Nihai anla\u015fma, ba\u011flay\u0131c\u0131 bir BM G\u00fcvenlik Konseyi karar\u0131yla onaylanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
(AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcst d\u00fczey ABD\u2019li bir yetkili, ABD ile...<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9822,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11,5,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-9821","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","category-etkinlikler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9821"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9821\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9823,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9821\/revisions\/9823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9821"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=9821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}