{"id":9924,"date":"2026-06-27T09:36:14","date_gmt":"2026-06-27T06:36:14","guid":{"rendered":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/?p=9924"},"modified":"2026-06-27T09:36:15","modified_gmt":"2026-06-27T06:36:15","slug":"fasizme-karsi-mucadeleyi-buyutmek-tarihsel-bir-zorunluluktur-eren-aydin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/2026\/06\/27\/fasizme-karsi-mucadeleyi-buyutmek-tarihsel-bir-zorunluluktur-eren-aydin\/","title":{"rendered":"Fa\u015fizme Kar\u015f\u0131 M\u00fccadeleyi B\u00fcy\u00fctmek: Tarihsel Bir Zorunluluktur \u2013 Eren Ayd\u0131n"},"content":{"rendered":"\n<p>Kapitalizmin yap\u0131sal krizlerinin derinle\u015fti\u011fi, emperyalist rekabetin keskinle\u015fti\u011fi ve toplumsal e\u015fitsizliklerin b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6nemlerde egemen s\u0131n\u0131flar, iktidarlar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca ekonomik ara\u00e7larla s\u00fcrd\u00fcrmekte zorlan\u0131rlar. B\u00f6yle d\u00f6nemlerde devlet ayg\u0131t\u0131 daha bask\u0131c\u0131 bir karakter kazan\u0131r; demokratik haklar daralt\u0131l\u0131r, siyasal alan yeniden dizayn edilir ve halk\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadele dinamikleri tasfiye edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Fa\u015fizm ve otoriterle\u015fme e\u011filimleri tam da bu tarihsel ko\u015fullarda g\u00fc\u00e7 kazan\u0131r. Bu nedenle fa\u015fizmi yaln\u0131zca bir y\u00f6netim bi\u00e7imi ya da belirli bir siyasal iktidar\u0131n tercihi olarak de\u011fil, sermaye egemenli\u011finin kriz ko\u015fullar\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcl bi\u00e7imlerden biri olarak de\u011ferlendirmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fizm, en genel anlam\u0131yla, sermaye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n egemenli\u011fini korumak amac\u0131yla demokratik mekanizmalar\u0131n fiilen i\u015flevsizle\u015ftirilmesi, devlet zorunun toplumsal ya\u015fam\u0131n her alan\u0131na yay\u0131lmas\u0131 ve emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n siyasal \u00f6zne olma kapasitesinin k\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecidir. Bu s\u00fcre\u00e7 yaln\u0131zca polis bask\u0131s\u0131, tutuklamalar veya yasaklarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda toplumun atomize edilmesini, \u00f6rg\u00fcts\u00fczle\u015ftirilmesini, siyasetten uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve kolektif m\u00fccadele geleneklerinin tasfiye edilmesini hedefler.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn ya\u015fanan geli\u015fmeler bu \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ortaya \u00e7\u0131kan tablo yaln\u0131zca bir demokrasi krizi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin g\u00fcncel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Emek\u00e7ilerin yoksulla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, sendikal haklar\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, grevlerin engellenmesi, gen\u00e7li\u011fin geleceksizli\u011fe mahk\u00fbm edilmesi ve halk\u0131n siyasal iradesinin bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fmeler de\u011fildir. Bunlar\u0131n tamam\u0131, sermaye birikim rejiminin ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda \u015fekillenen b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir siyasal y\u00f6nelimin par\u00e7alar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele yaln\u0131zca hukuksal haklar\u0131n savunulmas\u0131 ya da mevcut demokratik alanlar\u0131n korunmas\u0131 meselesi olarak ele al\u0131namaz. Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, ayn\u0131 zamanda s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bask\u0131n\u0131n maddi zemini, emek ile sermaye aras\u0131ndaki uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fkilerde yatmaktad\u0131r. S\u0131n\u0131fsal i\u00e7eri\u011finden kopar\u0131lan bir anti-fa\u015fist m\u00fccadele, sorunun sonu\u00e7lar\u0131yla u\u011fra\u015f\u0131p nedenlerini g\u00f6z ard\u0131 etme riskini ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da bu noktada reformist, parlamentarist ve legalist siyasal anlay\u0131\u015flar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 yan\u0131lsamalar\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekir. Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi yaln\u0131zca se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerine, parlamento zeminine ya da hukuksal mekanizmalara indirgemek, sorunun kayna\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcn\u00fcr sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hedef almakt\u0131r. Bu anlay\u0131\u015flar, \u00e7o\u011fu zaman devletin s\u0131n\u0131fsal niteli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 ederek, mevcut d\u00fczen kurumlar\u0131n\u0131n kendi i\u00e7 i\u015fleyi\u015fiyle demokratikle\u015fece\u011fi beklentisini yaymaktad\u0131r. Oysa tarihsel deneyimler g\u00f6stermektedir ki egemen s\u0131n\u0131flar, \u00e7\u0131karlar\u0131 tehdit alt\u0131na girdi\u011finde en temel demokratik mekanizmalar\u0131 dahi ask\u0131ya almaktan \u00e7ekinmezler.<\/p>\n\n\n\n<p>Ku\u015fkusuz demokratik haklar\u0131n savunulmas\u0131, hukuksal mevzilerin korunmas\u0131 veya se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerine m\u00fcdahale edilmesi \u00f6nemsiz de\u011fildir. Ancak bunlar\u0131n m\u00fccadelenin merkezine yerle\u015ftirilmesi, halk\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yerine ge\u00e7irilmesi ve toplumsal direni\u015f dinamiklerinin bu alanlara hapsedilmesi ciddi bir siyasal \u00e7\u0131kmaz yaratmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc fa\u015fizmi geriletecek olan \u015fey parlamentodaki sandalye say\u0131lar\u0131 de\u011fil, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fc ve toplumsal m\u00fccadele kapasitesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Daha da \u00f6nemlisi, m\u00fccadeleyi d\u00fczenin \u00e7izdi\u011fi yasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisine hapsetmek, kitleleri edilgen beklentilere s\u00fcr\u00fcklemekte ve siyasal inisiyatifi egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n kontrol etti\u011fi kurumlara teslim etmektedir. Bu nedenle reformizm ve legalizm, \u00e7o\u011fu zaman niyetlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, kitlelerin m\u00fccadele enerjisini sistem taraf\u0131ndan absorbe edilen kanallara y\u00f6nlendirerek d\u00fczenin yeniden \u00fcretimine hizmet eden bir i\u015flev g\u00f6rmektedir. Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, sistemin izin verdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde tutuldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde etkisizle\u015fmekte; d\u00fczenin me\u015fruiyetini sorgulayan bir g\u00fc\u00e7 olmaktan uzakla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Marksistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin temel dayana\u011f\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve emek\u00e7i halk\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Tarihsel deneyimler g\u00f6stermektedir ki fa\u015fizm ne parlamenter manevralarla ne de yaln\u0131zca hukuki itirazlarla geriletilebilmi\u015ftir. Fa\u015fizmin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki en etkili g\u00fc\u00e7, \u00fcretimden gelen g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, sokakta ve ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda direnen halk hareketleri ve siyasal m\u00fccadeleyi b\u00fcy\u00fcten devrimci dinamikler olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuz g\u00f6rev, m\u00fccadeleyi dar siyasal hesaplar\u0131n ve d\u00f6nemsel taktiklerin s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan \u00e7\u0131kararak toplumsalla\u015ft\u0131rmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc fa\u015fizm yaln\u0131zca belirli siyasal \u00e7evreleri hedef almaz; emek\u00e7ilerin ekmek m\u00fccadelesini, kad\u0131nlar\u0131n e\u015fitlik m\u00fccadelesini, gen\u00e7li\u011fin gelecek m\u00fccadelesini ve ezilen halklar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesini hedef al\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele de ya\u015fam\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131na yay\u0131lan bir direni\u015f hatt\u0131 olarak \u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fccadeleyi b\u00fcy\u00fctmek, yaln\u0131zca daha fazla tepki g\u00f6stermek anlam\u0131na gelmez. M\u00fccadeleyi b\u00fcy\u00fctmek; i\u015fyerlerinde \u00f6rg\u00fctlenmek, sendikal dayan\u0131\u015fmay\u0131 geli\u015ftirmek, mahallelerde halk inisiyatifleri yaratmak, gen\u00e7li\u011fin demokratik \u00f6rg\u00fctlenmelerini g\u00fc\u00e7lendirmek ve emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n siyasal bilincini y\u00fckseltmek anlam\u0131na gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc fa\u015fizmin en b\u00fcy\u00fck dayana\u011f\u0131 \u00f6rg\u00fcts\u00fczl\u00fck, en b\u00fcy\u00fck korkusu ise \u00f6rg\u00fctl\u00fc halkt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Egemen s\u0131n\u0131flar kriz d\u00f6nemlerinde topluma ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k duygusu a\u015f\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Yoksullu\u011fun kader, bask\u0131n\u0131n zorunluluk ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn do\u011fal oldu\u011fu fikrini yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Oysa tarihsel materyalizmin temel \u00f6\u011fretisi bize hi\u00e7bir toplumsal d\u00fczenin de\u011fi\u015fmez olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Kapitalizm tarihsel olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa tarihsel olarak ortadan da kalkacakt\u0131r. Fa\u015fizm de sermaye d\u00fczeninin ebedi bi\u00e7imi de\u011fil, kriz ko\u015fullar\u0131nda ba\u015fvurdu\u011fu ge\u00e7ici fakat y\u0131k\u0131c\u0131 bir y\u00f6netim tarz\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle bug\u00fcn ihtiya\u00e7 duyulan \u015fey, karamsarl\u0131k de\u011fil siyasal netliktir. Geri \u00e7ekilmek de\u011fil m\u00fccadele alanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmektir. Savunmada kalmak de\u011fil halk\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc g\u00fcc\u00fcn\u00fc b\u00fcy\u00fctmektir. Fa\u015fizmin karanl\u0131\u011f\u0131 ancak \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadeleyle da\u011f\u0131t\u0131labilir; bask\u0131 ancak direni\u015fle geriletilebilir; s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeni ancak emek\u00e7i halk\u0131n tarihsel m\u00fcdahalesiyle a\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6rev a\u00e7\u0131kt\u0131r: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal hatt\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek, emek\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelesini geli\u015ftirmek, demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri savunmak ve fa\u015fizme kar\u015f\u0131 direni\u015fi toplumun her alan\u0131nda b\u00fcy\u00fctmek. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarih g\u00f6stermektedir ki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik ve demokrasi ancak m\u00fccadeleyle kazan\u0131l\u0131r; m\u00fccadeleyle korunur ve m\u00fccadeleyle ileri ta\u015f\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Fa\u015fizmin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ger\u00e7ek se\u00e7enek teslimiyet de\u011fil direni\u015f, pasif bekleyi\u015f de\u011fil \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadele, d\u00fczen i\u00e7i beklentiler de\u011fil halk\u0131n \u00f6z g\u00fcc\u00fcne dayanan siyasal seferberliktir. Karanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, yaln\u0131zca mevcut haklar\u0131 savunman\u0131n de\u011fil, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve bask\u0131n\u0131n maddi temellerini ortadan kald\u0131racak toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn m\u00fccadelesidir. Bug\u00fcn her zamankinden daha fazla ihtiya\u00e7 duyulan \u015fey, emek\u00e7i halk\u0131n m\u00fccadele iradesini b\u00fcy\u00fctmek, onu \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve bu g\u00fcc\u00fc fa\u015fizme, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye ve her t\u00fcrl\u00fc gericili\u011fe kar\u015f\u0131 tarihsel bir m\u00fcdahale d\u00fczeyine y\u00fckseltmektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kapitalizmin yap\u0131sal krizlerinin derinle\u015fti\u011fi, emperyalist rekabetin keskinle\u015fti\u011fi&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9925,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,29],"tags":[],"manset":[],"class_list":["post-9924","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler","category-manset"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9924","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9924"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9924\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9926,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9924\/revisions\/9926"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9924"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9924"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9924"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolektifmucadele1.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=9924"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}