Fransa’da eğitim sistemindeki eşitsizliklere ve kötüleşen okul koşullarına karşı başlayan lise eylemleri, işçi ve eğitim sendikalarının katılımıyla ülke geneline yayıldı. Paris başta olmak üzere birçok kentte on binlerce kişi sokaklara çıkarken öğrenciler, öğretmenler ve emekçiler kamusal eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını istedi. Macron yönetiminin bütçe politikalarına ve polis müdahalelerine tepki gösteren eylemciler, mücadeleyi sürdürmekte kararlı.
Fransa’da lise öğrencilerinin 17 Eylül’den bu yana sürdürdüğü eğitim hakkı mücadelesi, işçi sınıfının örgütlü kesimlerinin de katılmasıyla genişliyor. Başkent Paris’te öğrenciler, öğretmenler, üniversiteliler ve sendika üyeleri aynı yürüyüşlerde buluşurken ülkenin farklı kentlerinde de kitlesel protestolar düzenlendi.
13 Ekim Salı günü gerçekleştirilen yeni eylem dalgasında öğrenciler, öğretmen açığının giderilmesini, kalabalık sınıfların azaltılmasını, okul binalarının onarılmasını ve eğitime ayrılan kamu kaynaklarının artırılmasını talep etti. Reuters’ın aktardığı verilere göre ülke genelindeki gösterilere 161 binden fazla kişi katıldı.
Eğitim hakkı talebiyle başlayan hareket, haftalar içinde hükümetin kamu harcamaları politikalarına ve öğrencilere yönelik polis müdahalelerine karşı daha geniş bir toplumsal itirazın parçası haline geldi.
“COP DEĞİL, EĞİTİM İSTİYORUZ”
Paris’te sabah saatlerinden itibaren lise ve üniversitelerde protestolar düzenlendi. Öğrenciler Invalides Meydanı ve Paris Belediye Binası çevresinde bir araya gelerek hükümetin eğitim politikalarına tepki gösterdi.
“Lise sınavını kazanmak istiyoruz, copları değil”, “Genciz, cahil değiliz” ve “Kamu hizmetlerine kaynak istiyoruz” sloganlarının öne çıktığı yürüyüşlerde gençler, eğitimin bütçe tasarruflarının hedefi haline getirilmesine karşı çıktı.
Gösterilerde yalnızca eğitim koşulları değil, işçilerin yaşam koşulları ve kamu hizmetlerinin geleceği de gündeme taşındı. Öğrencilerle sendikalı emekçilerin birlikte yürümesi, eğitim mücadelesinin toplumsal dayanışmayla genişlediğini gösterdi.
Paris’teki eylemler sırasında bir grup öğrenci Pont Neuf Köprüsü üzerinde Filistin bayrağı açarak dayanışma mesajı verdi.
EĞİTİM SENDİKALARINDAN ORTAK MÜCADELE ÇAĞRISI
Fransa’nın önde gelen altı eğitim sendikası, hükümetin öğrencilerin taleplerine karşı açıkladığı önlemlerin yetersiz olduğunu belirterek 13 Ekim için ortak grev ve eylem çağrısı yaptı.
FSU, UNSA Éducation, FNEC FP-FO, CFDT, CGT Éduc’action ve SUD Éducation tarafından yapılan çağrıda, eğitim alanında planlanan kadro kesintilerinin durdurulması, yeni öğretmen istihdamı sağlanması, ücretlerin artırılması ve okul binalarının yenilenmesi istendi.
Sendikalar, öğretmenlerin çalışma koşulları ile öğrencilerin eğitim koşullarının birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğine dikkat çekti. Yetersiz personel, artan iş yükü ve kamu kaynaklarındaki eksikliklerin eğitimdeki eşitsizlikleri büyüttüğü vurgulandı.
Özellikle işçi ve göçmen ailelerin yoğun yaşadığı Saint-Denis gibi bölgelerde öğrencilerin karşılaştığı sorunlar, kamusal eğitimde sınıfsal eşitsizlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
POLİS MÜDAHALESİ TEPKİLERİ BÜYÜTÜYOR
Fransa’da öğrenci protestolarına yönelik polis müdahaleleri de tartışılmaya devam ediyor. Paris ve bazı kentlerde güvenlik güçleri göstericilere göz yaşartıcı gazla müdahale ederken gözaltı sayıları binlerle ifade ediliyor.
Fransa Adalet Bakanlığı’nın verilerine göre 28 Eylül-8 Ekim tarihleri arasında 6 bin 877 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların yüzde 86’sını çocuklar oluşturdu.
Öğrencilerin ağır yaralandığı müdahaleler ve kolluk güçlerine yönelik şiddet iddiaları kamuoyunda tepki yarattı. Sendikalar, demokratik protesto hakkının güvence altına alınmasını ve öğrencilere yönelik orantısız güç kullanımına son verilmesini talep etti.
Hükümet ise bazı gösterilerde yaşanan şiddet olaylarına dikkat çekerek güvenlik güçlerinin müdahalelerini savundu.
KEMER SIKMAYA KARŞI EĞİTİM HAKKI
Öğrenci hareketinin genişlediği günlerde Fransa Parlamentosunda 2027 bütçesine ilişkin görüşmeler de başladı.
Hükümet, eğitim alanına ek kaynak ayrılacağını açıklasa da sendikalar, önerilen bütçenin öğretmen açığı ve okulların altyapı sorunları karşısında yetersiz kaldığını savunuyor.
Öğrenciler ve eğitim emekçileri, kamu kaynaklarının kullanımında eğitime öncelik verilmesini isterken bütçe politikalarının özellikle yoksul kesimlerin çocuklarının eğitim olanaklarını etkilediğine dikkat çekiyor.
Macron yönetiminin ekonomik politikaları, artan hayat pahalılığına karşı oluşan tepkilerle birlikte eleştiriliyor. Öğrenci eylemleriyle işçi sendikalarının buluşması, eğitimdeki sorunlarla emekçilerin ekonomik taleplerini aynı mücadele gündeminde bir araya getiriyor.
MÜCADELE FRANSA’NIN DÖRT BİR YANINDA
Paris’in yanı sıra Rennes, Poitiers, Toulouse, Lyon, Marsilya ve Strazburg’da da lise öğrencilerinin eylemleri devam etti. Bazı okullarda girişler kapatılırken kent merkezlerinde yürüyüşler gerçekleştirildi.
Lyon’da polis müdahalesi sırasında işçi temsilcilerinin öğrencilerin güvenliği için koruyucu zincir oluşturduğu bildirildi.
Eğitim hakkı için başlayan ve sendikaların desteğiyle büyüyen hareket, Fransa’da kamusal hizmetlerin finansmanı ve ekonomik eşitsizlikler üzerine yürütülen tartışmaların merkezine yerleşti.
Gençlerin ve emekçilerin ortak talebi ise aynı: Eğitimde tasarruf değil, herkes için eşit, ücretsiz ve nitelikli kamusal eğitim.
