Avrupa Birliği Ocak ayı başında Şam’daki rejime 620 milyon euro yardımda bulunmayı taahhüt ederken, 400’den fazla tanınmış kişi Le Monde gazetesinde yayınlanan bir makaleye imza attı.
İmzacılar, ekonomik ve jeopolitik çıkarlar uğruna insan haklarının ve halkların özlemlerinin feda edilmemesi çağrısında bulundu. “Yöneticilerimizin tehlikeli bir iktidarın safını seçmesini ve Kürtlere destek eylemlerini bastırmasını reddediyoruz” diyen imzacılar, özellikle Kobanê kentine yönelik insani koridorun sürdürülmesini ve su ile elektriğin yeniden sağlanmasını garanti altına alınmasını istedi.
“Suriye’de Rojava’yı Savunma Çağrısı
Rojava (Suriye Kürdistanı) ve onun siyasal projesi, Suriye Geçiş Hükümeti (SGH) tarafından eşi benzeri görülmemiş bir askeri saldırıya maruz kalırken, şunu açıkça ifade etmek hayati önemdedir: Medya söylemlerinde sıkça sunulduğunun aksine, bugün Suriye’de yaşananlar bir topluluklar ya da dinler arası çatışma değil, Suriye’nin geleceğine dair iki farklı siyasal vizyon ve proje arasındaki karşıtlıktır.
Suriye Devlet Başkanı Ahmed El-Şaraa’nın hükümeti, merkeziyetçi, antidemokratik bir “Suriye Arap Cumhuriyeti”ni savunmakta; siyasal ve sendikal hakları, kadınların ve dini ile etnik azınlıkların haklarını bastırmakta ve İslam Devleti (IŞİD) örgütünün yıkıcı gücünü yeniden inşa etmeye başladığı bir barut fıçısını hazırlamaktadır. Batılı güçler bu projeyi desteklemekte; bunu yaparken de hükümetin kendi çıkarlarına tabi olmasına özen göstermekte, İsrail’in güneydeki ve Türkiye’nin kuzeydeki işgalini fiilen dokunulmaz kılmaktadır.
Oysa başka bir yol mümkündür: Kadınlara ve kültürel ile dini azınlıklara merkezi bir siyasal rol tanıyan, adem-i merkeziyetçi ve demokratik bir Suriye yolu. Bu yol, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi (AANES) tarafından Rojava ve Kuzey-Doğu Suriye’de yürütülen özgürleşme deneyimlerine ve Esad rejiminin totaliter yapısına ve katliamlarına karşı elli yılı aşkın direniş birikimine dayanmaktadır.
Son bir yıl içinde, Suriye’nin dört bir yanında kadın hakları savunucuları, ilerici güçler, Arap, Alevi ve Dürzi topluluk önderleri Ahmed El-Şaraa’nın, devrimin ilk taleplerinden uzak olan projesini reddettiklerini ve AANES modelini desteklediklerini ifade etmişlerdir.
Bu şiddet dalgası, 10 Mart 2025’ten bu yana AANES ve onun silahlı gücü olan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Suriye Geçiş Hükümeti arasında yürütülen müzakerelerin ani biçimde kesilmesinin ardından başlamıştır. AANES temsilcileri, adem-i merkeziyetçi bir Suriye çerçevesinde ülkenin birliğine bağlılıklarını yinelemiş olmalarına rağmen, hükümet ön anlaşmaların temel maddelerinden hiçbirinde ilerleme kaydetmemiştir: siyasal adem-i merkeziyetçilik ve bazı özgün siyasal yapıların korunması, azınlıklar için siyasal haklar, yerinden edilmiş kişilerin güvenli geri dönüşü.
6 Ocak’tan itibaren Suriye Geçiş Hükümeti’nin silahlı güçleri, Halep’in çoğunluğu Kürt olan Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerine saldırmış, ardından doğrudan AANES topraklarına yönelik yeni bir harekât başlatmıştır. İki hafta içinde onlarca sivil saldırılarda hayatını kaybetmiş, evler ve sivil altyapı hedef alınmış, çoğunluğu Kürt olan on binlerce kişi zorla yerinden edilmiştir. Çok sayıda sivil ile kadın ve erkek savaşçı, uluslararası savaş hukukuna aykırı biçimde, İslamcı milisler tarafından soğukkanlılıkla öldürülmüş ya da başları kesilmiştir.
Böylece AANES güçleri ile Suriye Geçiş Hükümeti arasında topyekûn bir savaş başlamıştır. Tarihsel olarak Kürt olan Kobanê ve Cezire kantonları kuşatma altındadır. Kobanê’de elektrik, su ve internet kesilmiş, 250 bin kişinin yaşam koşulları ağır biçimde tehdit altına girmiştir. Etnik temizlik ve misilleme döngüleri riski son derece yüksektir. 20 Ocak’ta ilan edilen ateşkes geçiş hükümeti tarafından ihlal edilmiş, saldırılar sürmektedir.
SDG, IŞİD’e karşı mücadelede 12 binden fazla kayıp vermiş ve bu katkısı nedeniyle şimdiye kadar ABD’nin, uluslararası koalisyon çerçevesindeki desteğinden yararlanmıştır. Ancak bu destek salı günü sona ermiş, SDG bir kez daha kayıtsızlık ve ikiyüzlülük içinde yüzüstü bırakılmıştır. ABD’nin özel temsilcisi Tom Barrack, bir açıklamasında IŞİD’le mücadele sorumluluğunu Suriye hükümetine devretmiştir; oysa son günlerde yüzlerce tutuklu bu hükümetin güçleri tarafından serbest bırakılmıştır.
AANES’i ve Kürtleri hedef alan şiddet ne yazık ki yeni değildir. Mart [2025] ayında, eski Esad rejimi kadrolarının ayaklanması bahane edilerek, hükümet güçleri Alevi topluluklara yönelik katliamlar gerçekleştirmiş, bu saldırılar yıl boyunca sürmüştür. Temmuz ayında ise Dürzi topluluklar şiddetli saldırıların hedefi olmuştur. Etnik ve dini gruplara yönelik bu politikalar ve katliamlar, uluslararası hukuk açısından insanlığa karşı suç teşkil edebilir.
Aynı zamanda El-Şaraa, cihatçı savaşçıların düzenli orduya entegre edileceğini açıklamıştır. Tüm bu gelişmeler, yıkıma uğramış bir ülkede halk birlikte ve barış içinde yaşamak isterken, geçiş hükümetinin istikrarsızlığını ve gerçek siyasal niyetlerini ortaya koymaktadır.
Buna rağmen Avrupa Birliği, Suriye’nin yeniden inşası için Suriye hükümetine 620 milyon euroluk bir çek imzalamıştır. Bu tutum, insan haklarının ve halkların taleplerinin ekonomik ve jeopolitik çıkarlar uğruna feda edildiği bir diplomasiyi somutlaştırmaktadır. Suriye, Fransa ve diğer Batılı güçler için bir petrol kaynağı ve yeni bir pazardır. Aynı zamanda, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi soruşturma komisyonuna göre soykırımdan sorumlu olan İsrail hükümeti için de stratejik bir ortaktır; nitekim ocak ayı başında Paris’te, ABD gözetiminde bu yönde anlaşmalar yapılmıştır.
Yöneticilerimizin tehlikeli bir iktidarın safını seçmesini ve Kürtlere destek eylemlerini bastırmasını reddediyoruz. Kuzey-Doğu Suriye’de 19 Ocak Pazartesi günü genel seferberlik ilan edilmiş, Kürdistan’ın dört parçasından Kürtler bugün Rojava’yı, devrimin kazanımlarını ve demokratik bir Suriye ihtimalini savunmak için bölgeye akın etmiştir. Fransa’nın her yerinde parlamenter, siyasal, sendikal ve kültürel mücadelelerimizi güçlendirerek bu umudu ve Cezire ile Kobanê’de saldırıya uğrayan Kürt halkını desteklemeliyiz.
Uluslararası toplum, Suriye Kürtlerinin nüfusunu, haklarını ve topraklarını korumak; AANES’in sivil, siyasal ve askeri kurumlarının özerkliğini savunmak; Türkiye destekli milislerce işgal edilen bölgelerden tüm yerinden edilmiş kişilerin geri dönüşünü sağlamak ve Suriye’yi oluşturan tüm halkların barış içinde bir arada yaşama ve kendi kaderini tayin hakkını güvence altına almak için net bir tutum almalıdır. Birleşmiş Milletler ve üye devletler, kuşatma altındaki nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda yardımın ulaştırılması için Kobanê kentine yönelik insani koridorun sürdürülmesini ve su ile elektriğin yeniden sağlanmasını garanti altına almalıdır.”
400’ü aşkın tanınmış kişinin imzasını taşıyan metnin ilk imzacıları ise şöyle:
Gilbert Mitterrand – Danielle Mitterrand Vakfı Başkanı
Olivier Faure – Seine-et-Marne milletvekili
Grégory Doucet – Lyon Belediye Başkanı
Jean-Luc Mélenchon – La Boétie Enstitüsü Eş Başkanı
Marine Tondelier – Hauts-de-France Bölge Konseyi Üyesi
Dylan Boutiflat – Sosyalist Parti Uluslararası Sekreteri
Marie Pochon – Drôme milletvekili
Mathilde Panot – Val-de-Marne milletvekili
Gabriel Amard – Rhône milletvekili
Thomas Portes – Seine-Saint-Denis milletvekili
Danielle Simonnet – Paris milletvekili
Rémi Féraud – Paris senatörü
Laurence Harribey – Gironde senatörü
Geneviève Garrigos – Paris Konseyi üyesi, eski Amnesty International yöneticisi
Zerrin Bataray – Avukat, Auvergne-Rhône-Alpes Bölge Konseyi üyesi
Hélène Conway-Mouret – Yurt dışındaki Fransızları temsilen senatör, Dışişleri ve Ulusal Savunma Komisyonu Başkan Yardımcısı
Cyrielle Chatelain – Isère milletvekili, Ulusal Meclis Ekolojist ve Sosyal Grup Başkanı
Noël Mamère – Eski Avrupa Parlamentosu üyesi ve Bègles eski belediye başkanı
Antoine Back – Grenoble Belediye Başkan Yardımcısı
Pascal Troadec – Grigny Belediye Başkan Yardımcısı
Anna Pic – Manche milletvekili, Sosyalist Parti Uluslararası Grup Başkanı
Laetitia Hamot – La Crèche Belediye Başkanı
Michael Löwy – CNRS emeritus araştırma direktörü
Barbara Glowczewski – CNRS emeritus araştırma direktörü
Pierre Dardot – Filozof
Ugo Palheta – Sosyolog, Lille Üniversitesi öğretim üyesi
Laurent Jeanpierre – Siyaset bilimci, Paris 1 Üniversitesi profesörü
Laurence De Cock – Tarihçi
Geneviève Azam – Ekonomist, Danielle Mitterrand Vakfı Yönetim Kurulu üyesi
Olivier Grojean – Paris 1 Üniversitesi öğretim üyesi
Hamit Bozarslan – EHESS’te araştırma direktörü
Engin Sustam – Paris 8 Üniversitesi öğretim üyesi
Alain Damasio – Yazar
Erik Orsenna – Yazar, Fransız Akademisi üyesi
Titi Robin – Müzisyen sanatçı
Alessandro Pignocchi – Çizgi roman yazarı
Élise Thiébaut – Yazar ve gazeteci
Laurence Thiriat – Yönetmen
Corinne Morel-Darleux – Yazar, Danielle Mitterrand Vakfı yöneticisi
Olivier Rabourdin – Oyuncu
Guillaume Meurice – Mizahçı ve radyo programcısı
Audrey Vernon – Mizahçı ve oyuncu
Peggy Pascal – URD (Acil Durum, Rehabilitasyon, Kalkınma) Grubu eş başkanı ve Genel Direktör Véronique de Geoffroy
Céline Méresse – CRID Başkanı
Anne Feray ve François Sauterey – MRAP eş başkanları
Tony Rublon – Bretagne Kürt Dostlukları Derneği Başkanı
Chloé Gerbier – Terres de Luttes hukukçusu
Murat Okundu – People’s Bridge sözcüsü
Eric Buchet – Experts Solidaires Başkanı
Gustavah Massiah – CEDETIM kurucusu, ATTAC eski başkan yardımcısı
Aïssa Rahmoune – FIDH Genel Sekreteri
Roseline Kisa, Pascal Torre – France Kurdistan eş başkanları ve Sylvie Jan – kurucu ortak
Les Soulèvements de la Terre … ANF
