Suriye’de geçiş sürecinin en önemli siyasi kurumlarından biri olan Halk Meclisi’nin yapısı, geçici Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara’nın (Colani) meclisin üçte birini oluşturan 70 üyeyi atamasıyla tamamlandı. Geçici anayasanın cumhurbaşkanına tanıdığı yetki kapsamında yapılan atamalar, Halk Meclisi Yüksek Seçim Komitesi Başkanı Muhammed Taha el-Ahmed tarafından yayımlanan 143 sayılı kararname ile kamuoyuna duyuruldu. El-Ahmed, meclisin ilk oturumunun 6 Temmuz’da gerçekleştirileceğini, toplantıda üyelerin yemin edeceğini, ardından meclis başkanlık divanının seçileceğini ve iç tüzüğü hazırlayacak komisyonun oluşturulacağını açıkladı.
Böylece Suriye’de geçiş döneminin yasama organı olarak tasarlanan 210 üyeli Halk Meclisi’nin oluşumu tamamlanmış oldu. Geçici anayasa uyarınca meclis üyelerinin üçte ikisi seçimlerle belirlenirken, kalan üçte birlik bölüm doğrudan cumhurbaşkanı tarafından atanıyor. Bu durum, yeni siyasal sistemde yürütme organının yasama üzerindeki etkisi konusunda tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Atanan isimler arasında dikkat çeken en önemli noktalardan biri, Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) bağlı hiçbir kişinin yer almaması oldu. Buna karşın Kürdistan Ulusal Konseyi’nden (ENKS) Abdülhakim Beşar ile Şam yönetimi ve Kuzey-Doğu Suriye yönetimi arasında imzalanan 29 Ocak anlaşmasının uygulanmasını denetleyen başkanlık ekibi üyesi Dr. Mustafa Abdi listeye dahil edildi. Bu tablo, Şam yönetiminin Kürt siyasi alanında SDG yerine ENKS çizgisine yakın isimlerle ilişki kurmayı tercih ettiğine dair değerlendirmeleri güçlendirdi.
Atamalarda Esad döneminde siyasi nedenlerle tutuklanan eski mahkûmlara da yer verildi. Açıklanan listeye göre 70 atamanın 13’ünü Esad yönetimi döneminde cezaevlerinde bulunan eski tutuklular oluşturuyor. Ayrıca savaş mağdurları, akademisyenler, aşiret temsilcileri ve çeşitli toplumsal kesimlerden isimlerin de meclise dahil edildiği belirtildi.
Kadın temsili açısından bakıldığında ise tablo oldukça sınırlı kaldı. Atanan 70 üyenin 15’i kadınlardan oluşurken, 210 üyeli meclisteki toplam kadın milletvekili sayısı 21’e yükseldi. Böylece kadınların meclisteki temsil oranı yüzde 10 civarında kaldı.
Atamalar arasında kamuoyunun yakından tanıdığı bazı isimler de bulunuyor. Tanınmış televizyon oyuncusu Rozina Lazkani ile Süveyda’daki Dürzi toplumunun önde gelen isimlerinden merhum Şeyh Vahid el-Balous’un oğlu Laith Balous da meclise atanan isimler arasında yer aldı. Bu tercihlerin özellikle Dürzi toplumu ve kültürel çevrelere yönelik siyasi mesajlar içerdiği değerlendiriliyor.
Atanan 70 üyenin illere göre dağılımında Halep 14 üyeyle ilk sırada yer aldı. Halep’i 7 üyeyle Haseke, 6’şar üyeyle Humus ve Deyrizor takip etti. İdlib, Şam, Şam Kırsalı ve Hama’dan 5’er, Dera ve Lazkiye’den 4’er, Rakka’dan 3, Kuneytra, Tartus ve Süveyda’dan ise 2’şer üye mecliste yer aldı.
Halk Meclisi’nin oluşum süreci geçen yıl yapılan seçimlerle başlamıştı. 6 Ekim 2025 tarihinde Rakka, Haseke ve Süveyda dışındaki 11 ilde kurulan 50 seçim bölgesinde gerçekleştirilen seçimlerde 119 milletvekili belirlenmişti. Daha sonra Rakka, Haseke ve Kobanê çevresindeki bölgelerin Şam yönetiminin kontrolüne geçmesinin ardından yapılan yeni seçimlerle seçilmiş milletvekili sayısı 140’a yükseldi. Cumhurbaşkanı Şara’nın 70 üyelik kontenjanını kullanmasıyla birlikte meclis tam sayıya ulaşmış oldu.
Yeni Halk Meclisi, Esad sonrası dönemde oluşturulan ilk yasama organı olması bakımından tarihsel bir önem taşıyor. Ancak meclisin yapısı ve üyelerin belirlenme yöntemi, geçiş sürecinin ne kadar demokratik olduğu konusunda tartışmaları da beraberinde getiriyor. Özellikle SDG’nin dışlanması, cumhurbaşkanına verilen geniş atama yetkileri ve kadın temsilinin düşük kalması muhalif çevreler tarafından eleştirilirken, Şam yönetimi ise savaş sonrası yeniden yapılanma koşullarında farklı toplumsal kesimlerin temsil edilmesini amaçladığını savunuyor. 6 Temmuz’da çalışmalarına başlayacak olan Halk Meclisi’nin, yalnızca bir yasama organı değil, aynı zamanda Suriye’de şekillenmekte olan yeni siyasal düzenin karakterini belirleyecek temel
