Seyit Rıza ve yoldaşları 89. yılında unutulmadı

featured
Paylaş

Seyit Rıza ve altı yoldaşı, katledilişlerinin 89. yılında Dersim, İstanbul, İzmir, Van, Muş, Bitlis ve Antep’te düzenlenen etkinliklerle anıldı. Anmalarda devletin Dersim Tertelesi’yle yüzleşmesi, mezar yerlerinin açıklanması, arşivlerin açılması ve Dersim adının iade edilmesi talepleri yükseltildi.

15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edilen Seyit Rıza ve altı yoldaşının katledilişinin üzerinden 89 yıl geçti. Aradan geçen yaklaşık dokuz on yıla rağmen mezar yerleri açıklanmadı, Dersim Tertelesi’nin karanlıkta bırakılan yönleri aydınlatılmadı.

Dersim halkı ise tarihsel hafızasına, kimliğine, inancına ve direniş geleneğine sahip çıkmayı sürdürüyor.

DERSİM: Halk yeniden Seyit Rıza Meydanı’ndaydı

Dersim Emek ve Demokrasi Güçleri’nin çağrısıyla Sanat Sokağı’nda bir araya gelen kitle, Seyit Rıza Meydanı’na yürüdü.

Türkçe ve Kirmanckî hazırlanan pankartlarla Seyit Rıza ve yoldaşlarının unutulmadığı vurgulanırken, mezar yerlerinin ve devlet arşivlerinin açıklanması talebi dile getirildi.

Meydanda gerçekleştirilen anmada Dersim Tertelesi’nde katledilenler için saygı duruşunda bulunuldu, çerağlar uyandırıldı, lokmalar pay edildi.

Açıklamada Dersim Tertelesi’nin yalnızca bir askerî harekât olmadığı, Dersim halkının kimliğini, inancını, dilini, kültürünü ve tarihsel varlığını hedef alan bir yok etme politikası olduğu vurgulandı.

Seyit Rıza ve yoldaşlarının idam edilmesinin ardından halkın kitlesel katliam, ağır sürgün, mülksüzleştirme, zorla iskân ve asimilasyon politikalarına maruz bırakıldığı hatırlatıldı.

Dersim’e yönelik inkâr ve asimilasyon zihniyetinin günümüzde de varlığını sürdürdüğüne dikkat çekilen açıklamada, halkın tarihsel acılarını hedef alan siyasal söylemlere tepki gösterildi.

89 yıldır karşılanmayan talepler

Anmada dile getirilen talepler, Dersim halkının onlarca yıldır sürdürdüğü tarihsel adalet mücadelesinin temel başlıklarını bir kez daha ortaya koydu:

Seyit Rıza ve yoldaşlarının mezar yerleri açıklansın.

1937-38 Dersim Tertelesi’ne ilişkin devlet arşivleri eksiksiz biçimde açılsın.

İdam kararları ve yargılama süreci tarihsel ve hukuki boyutlarıyla yeniden ele alınsın.

Dersim adı resmî olarak iade edilsin.

Devlet, Dersim halkından resmî olarak özür dilesin.

Katliam, sürgün, mülksüzleştirme ve asimilasyon politikalarıyla yüzleşilsin.

Sürgüne gönderilenlerin, kaybedilenlerin ve ailelerinden koparılan çocukların kayıtları açıklansın.

Dersim Dernekleri Federasyonu (DEDEF) Genel Başkanı Yaşar Gelincik, Seyit Rıza ve yoldaşlarının idam edilmesinin bir halkın kimliğini ortadan kaldırmayı hedeflediğini belirterek mezar yerlerinin açıklanması talebinin daha fazla görmezden gelinemeyeceğini ifade etti.

Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar ise Seyit Rıza ve yoldaşlarının mücadelesinin bugüne ışık tuttuğunu vurguladı.

Alevi Bektaşi Federasyonu (ABF) Genel Başkanı Mustafa Aslan ve DEM Parti Milletvekili Sezai Temelli’nin de konuşma yaptığı anmada Seyit Rıza heykeline karanfiller bırakıldı.

Dersim’de anmalar gün boyunca sürdü. Sabah saat 09.37’de Dersim Yazarlar Birliği üyeleri Seyit Rıza Meydanı’nda mum yakarak idam edilenleri andı.

Akşam saat 19.37’de ise aynı meydanda yeniden bir araya gelen kitle, Seyit Rıza heykelinin çevresinde mumlarla 1937 yazdı.

Çerağların uyandırıldığı anmada Dersim’in kılamları, ağıtları ve deyişleri seslendirildi. Sanatçılar Zeynep Kılıç, Hasan Ali ve Raber Diler’in seslendirdiği eserlere kitlede eşlik etti.

89 yıl önce halkın hafızasından silinmek istenen isimler, Dersim’in meydanında yeniden anıldı.

İSTANBUL: Kadıköy’de hakikat ve adalet talebi

Seyit Rıza ve yoldaşları İstanbul’da da düzenlenen etkinliklerle anıldı.

Dersim Dernekleri Federasyonu (DEDEF), Dersim Araştırmaları Merkezi (DAM), Avrupa Demokratik Dersim Birlikleri Federasyonu (ADEF) ve Dersim İnşa Kongresi’nin (DİK) çağrısıyla Kadıköy’de bir araya gelen kitle, “Seyid Rıza ve yoldaşlarının mezar yerleri açıklansın” şiarıyla anma gerçekleştirdi.

Saat 19.37’de saygı duruşuyla başlayan etkinlikte Seyit Rıza ve yoldaşlarının idamına giden tarihsel süreç anlatıldı. Dersim Katliamı’nın tanıklarının da söz aldığı anmada, devletin Dersim’e yönelik tarihsel inkâr ve asimilasyon politikaları teşhir edildi.

Açıklamada Dersim’e yönelik saldırıların yalnızca geçmişte kalmadığına dikkat çekilerek bugün yaşanan doğa talanının da tarihsel politikaların devamı niteliğinde olduğu vurgulandı.

Kadıköy’deki anmada devletin Dersim halkından açıkça özür dilemesi, Seyit Rıza ve yoldaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, ailelerinden koparılan kız çocuklarının bulunabilmesi için arşivlerin açılması, inanç mekânlarının hukuki statüsünün tanınması ve eşit yurttaşlık hakkının güvence altına alınması istendi.

İZMİR: Devlet Dersim halkından özür dilesin

Seyit Rıza ve yoldaşları, katledilişlerinin 89. yılında İzmir’de de anıldı.

İzmir’deki Alevi kurumlarının çağrısıyla Karşıyaka Çarşı girişinde saat 19.37’de bir araya gelen kitle, Dersim Tertelesi’nde katledilenlerin anısına sahip çıkarak devletin tarihsel sorumluluğuyla yüzleşmesini istedi.

Yapılan açıklamada 1937-38 yıllarında Dersim halkının maruz bırakıldığı katliam ve sürgün politikaları hatırlatıldı. Aradan geçen 89 yıla rağmen tarihsel adaletin sağlanmadığına dikkat çekildi.

Anmada, Dersim Katliamı ve zorunlu sürgün nedeniyle devletin resmî ve açık bir özür dilemesi talep edildi.

İzmir’den yükselen bu çağrı, Dersim halkının yıllardır sürdürdüğü hakikat ve adalet mücadelesinin bir kez daha kamusal alana taşınması oldu.

VAN, MUŞ, BİTLİS VE ANTEP: Ortak hafıza, ortak mücadele

Van Demokratik Kurumlar Platformu, Sanat Sokağı’nda düzenlediği açıklamayla Seyit Rıza ve yoldaşlarını andı.

Çok sayıda kitlenin katıldığı etkinlikte Kürtçe, “Di salvegera qetilkirina wan de, em Seyîd Riza rêhevalên wî bi bîr tînin” (Katledilişlerinin yıl dönümünde Seyit Rıza ve yoldaşlarını anıyoruz) yazılı pankart açıldı.

Seyit Rıza ve yoldaşlarının unutulmadığı vurgulanan anmada sık sık “Şehîd namirin” sloganı atıldı.

Muş, Bitlis ve Antep’te de Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde açıklamalar gerçekleştirildi. Bitlis’teki anmada Seyit Rıza ve yoldaşlarını konu alan sinevizyon gösterimi yapıldı.

Farklı kentlerde düzenlenen etkinliklerin ortak talebi, Dersim Tertelesi’nin karanlıkta bırakılan tarihinin aydınlatılması, devlet arşivlerinin açılması ve idam edilenlerin mezar yerlerinin açıklanması oldu.

Seyit Rıza ve yoldaşlarının anılarına saygıyla…