Sırbistan’da yaklaşık iki yıldır yolsuzluğa, adaletsizliğe ve otoriter yönetime karşı mücadele eden öğrenci hareketi, sokaklarda başlattığı direnişi seçim zaferine taşıdı. 25 Ekim’de yapılan erken genel seçimlerde Öğrenci Listesi, oyların yüzde 53’ünü alarak Aleksandar Vučić’in 12 yıllık siyasi hâkimiyetine büyük bir darbe vurdu.
Resmî olmayan sonuçlara göre Öğrenci Listesi, 250 sandalyeli parlamentoda 141 milletvekilliği kazanırken, Vučić’in Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki ittifakı 103 sandalyede kaldı. Ülkenin birçok kentinde binlerce insan seçim zaferini sokaklarda kutladı.
Öğrenci hareketinin yükselişi, Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonunda 16 kişinin hayatını kaybettiği çatı çökmesi faciasının ardından başladı. Öğrenciler, yaşananları yalnızca bir kaza olarak görmeyerek kamu kurumlarındaki yolsuzluk iddialarının, denetimsizliğin ve siyasi sorumsuzluğun sorgulanmasını istedi.
Üniversitelerde başlayan protestolar zamanla işçilerin, emeklilerin ve geniş halk kesimlerinin katıldığı kitlesel bir harekete dönüştü. Öğrencilerin başarısının arkasında yalnızca meydanları doldurmaları değil, geleneksel muhalefet partilerinden bağımsız, kolektif ve yerel örgütlenmeye dayalı bir siyasi alternatif oluşturmaları bulunuyor.
Öğrenciler, farklı siyasi görüşlerden insanları yolsuzlukla mücadele, hesap verebilirlik ve hukukun üstünlüğü talepleri etrafında buluşturmayı başardı. Büyük şehirlerle sınırlı kalmayan hareket, küçük yerleşimlerde de halkla doğrudan ilişkiler kurarak toplumsal desteğini genişletti.
Seçim zaferi Sırbistan’da yeni bir siyasi dönemin kapısını aralarken, öğrenci hareketini zorlu bir sınav bekliyor. Yargı bağımsızlığının sağlanması, kamu kurumlarının siyasi etkiden arındırılması, yolsuzluk iddialarının soruşturulması ve ekonomik sorunlara çözüm bulunması yeni yönetimin öncelikli meseleleri arasında yer alacak.
Sırbistan deneyimi, toplumsal hoşnutsuzluğun güçlü bir örgütlenme, ortak talepler ve halkla sürekli temas sayesinde sandıkta siyasi değişime dönüşebileceğini gösteriyor.
Üniversitelerde başlayan bir itirazın ülke çapında siyasi bir harekete dönüşmesi, Sırbistan’da yalnızca bir seçim sonucunu değil, gençlerin demokratik mücadelede oynayabileceği rolü de yeniden gündeme taşıdı.
