Brezilya’da solun tarihsel liderlerinden Luiz Inácio Lula da Silva, 25 Ekim’de yapılan devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunda aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Flávio Bolsonaro’yu yenerek dördüncü kez devlet başkanlığına seçildi. Yoksul bir aileden gelen, çocukluğunda ayakkabı boyacılığı yapan, metal işçiliğinden sendika liderliğine yükselen Lula, cezaevi yıllarının ardından siyasi yaşamına yeni bir seçim zaferi ekledi.
Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi’nin (TSE) açıkladığı resmî sonuçlara göre İşçi Partisi (PT) lideri Lula, geçerli oyların yüzde 51,79’unu alarak 64 milyon 256 bin seçmenin desteğini kazandı. Rakibi Flávio Bolsonaro ise yüzde 48,21 oyda kaldı. Yaklaşık 4,4 milyon oy farkıyla sonuçlanan seçim, Brezilya’da sol ile aşırı sağ arasındaki siyasi mücadelenin yeni bir dönüm noktası oldu.
İlk turu rakibinin gerisinde tamamlayan Lula, ikinci turda özellikle toplumsal hareketlerin, öğrencilerin ve seçmenlerin sokaklardaki ve sosyal medyadaki seferberliğiyle oylarını artırdı. Reuters ve Agência Brasil’in aktardığına göre seçim sonucu, Latin Amerika’da son dönemde yaşanan sağa yöneliş açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
27 Ekim 1945’te Brezilya’nın yoksul Pernambuco eyaletinde doğan Lula, çocuk yaşta çalışmaya başladı. Ayakkabı boyacılığı ve sokak satıcılığının ardından metal işçisi oldu. Genç yaşta geçirdiği iş kazasında sol elinin serçe parmağını kaybetti. İşçi hakları mücadelesine katılarak sendika başkanlığına yükseldi ve 1980’de İşçi Partisi’nin kuruluşunda yer aldı.
2003-2010 yılları arasında iki dönem devlet başkanlığı yapan Lula, asgari ücret artışları, yoksullukla mücadele ve sosyal yardım politikalarıyla tanındı. Ancak 2018’de yolsuzluk soruşturması kapsamında tutuklanarak yaklaşık 580 gün cezaevinde kaldı. Daha sonra mahkûmiyet kararları Yüksek Mahkeme tarafından iptal edildi ve Lula yeniden siyasete döndü.
2022’de Jair Bolsonaro’yu yenerek üçüncü kez devlet başkanı seçilen Lula, dört yıl sonra bu kez Bolsonaro’nun oğlunu sandıkta geride bıraktı.
Yeni döneminde Lula’yı ekonomik eşitsizlik, yüksek yaşam maliyeti, kamu güvenliği ve muhafazakâr ağırlıklı Kongre ile ilişkiler gibi önemli sorunlar bekliyor. Lula, seçim programında çalışma saatlerinin azaltılması, ücretlerin artırılması, sosyal konut projelerinin genişletilmesi ve gelir dağılımında adaletin sağlanmasına yönelik politikaları öne çıkardı.
Çocuk yaşta ayakkabı boyayan, fabrikalarda çalışan, sendikal mücadeleye öncülük eden ve cezaevinden çıkarak yeniden siyasete dönen Lula, 80 yaşında kazandığı seçimle Brezilya tarihinde dört kez devlet başkanlığına seçilen ilk siyasetçi oldu. Lula’nın 25 Ekim zaferi, ülkenin siyasi tarihinde olduğu kadar Latin Amerika solunun geleceğine ilişkin tartışmalarda da önemli bir yer edindi.
