Kocaeli’nin Dilovası ilçesinde 7 işçinin yaşamını yitirdiği kozmetik fabrikası yangınına ilişkin müfettiş raporu, Türkiye’de yıllardır süren denetimsizlik, sermaye kollama ve işçi güvenliğini yok sayan düzenin bir kez daha nasıl ölüm ürettiğini açıkça gösterdi. Raporda, işletmenin itfaiye uygunluk onayı olmadan, yapı-iskan belgesi olmadan ve en temel iş güvenliği koşulları sağlanmadan üretime başladığı tespit edildi. Fabrikada etkin topraklama, havalandırma, patlayıcı ortam kontrolü, yangın merdiveni ve alarm sistemi gibi en temel güvenlik donanımlarının dahi bulunmadığı belirtildi.
Üretim sırasında etil alkolün kazana aktarımı esnasında statik elektrik boşalması ya da elektriksel bir temas sonucunda yangının başladığı aktarılırken, patlamanın bu koşullarda kaçınılmaz olduğu vurgulandı. Rapor, teknik altyapının yetersizliğini, ekipmanların bakımsızlığını ve üretim sürecinin tamamen kuralsızlığını yangının ana sebebi olarak ifade etti. İşçilerin ise işverenin dayattığı üretim düzeni nedeniyle kusursuz olduğu belirtildi.
En çarpıcı tespitlerden biri ise yangında ölen 7 işçi için olay günü hiçbir sigorta bildiriminin bulunmaması oldu. Görgü tanıkları, işyerinde tek bir çıkış kapısı bulunduğunu, acil çıkış olmadığını, bazı işçilerin ilk anda dışarı çıkabildiğini fakat kapının alevlerle sarılması sonucu diğer işçilerin içeride mahsur kaldığını anlattı. Bu durum, “kâr için güvenlikten tasarruf” politikasının bir kez daha can aldığını gözler önüne serdi.
Raporda yalnızca işyeri sahiplerinin değil, binayı iskan ve yangın güvenlik sistemleri olmadan kiralayan maliklerin de sorumlu olduğuna işaret edildi; ayrıca kamu kurumlarının denetim görevlerini yerine getirmemeleri nedeniyle tali idari sorumluluğu bulunduğu ifade edildi. Yıllardır aynı bölgede aynı sorunların yaşanmasına rağmen hiçbir şey yapılmaması, devletin sermayenin çıkarlarını korumayı işçi yaşamının önüne koyduğunun yeni bir örneği oldu.
NE OLMUŞTU?
Kocaeli’nde 8 Kasım’da Ravive Kozmetik adlı parfüm üretim işletmesinde çıkan yangında 3’ü çocuk olmak üzere 6 kadın işçi yaşamını yitirmiş, 7 işçi yaralanmıştı. Cansu Esatoğlu (15), Nisanur Taşdemir (15), Tuğba Taşdemir (17), Şengül Yılmaz (59), Esma Gikan (31) ve Hanım Gülek (52) hayatını kaybetmişti. Fabrikanın daha önce CİMER’e şikâyet edildiği, işçilerin sigortasız çalıştırıldığı ve yemek paralarının bile verilmediği ortaya çıkmıştı.
Yangın sonrası çok sayıda SGK ve İŞKUR yöneticisi açığa alınmış, 11 şüpheliden 7’si tutuklanmıştı. Fabrikanın sahiplerinden biri cezaevinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmiş, iş sağlığı ve güvenliği hizmetini sağlayan OSGB’nin sorumlu müdürü de gerekli denetimleri yapmadığı gerekçesiyle tutuklanmıştı.
